• Sonuç bulunamadı

Yunanistan başbakanı istediğini yaptırıyor

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Yunanistan başbakanı istediğini yaptırıyor"

Copied!
2
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

DAMAÏÏN INGİUZLERDEN İSTEĞİ:

«Hayatımı güven

altına alınız!»

İS T İF A S IN D A N BlR G Ü N E V V E L A M İR A L

D Ö R O B E K ’E B A Ş V U R A N FERİT PA ŞA , TE K ­

R A R A N A D O L U ’Y A A SK E R ŞE V K İN E M Ü ­

S A A D E İSTEDİ.

,

Damat Ferit Paşa'nın, İs­

tifasından bir gün önce In­

giliz Yüksek Komiseri A m i­

ral Dö Robek İle gizilce te­

masa geçtiği,

Anadolu'ya

Millîcl Kuvvetlere

karşı si­

lâhlı birlikler göndermesine

müsaade edilmesini bir de­

fa daha talep

ettiği fakat

yeniden red cevabı İle kar­

ıla ş t ığ ı öğrenilmiştir.

B u n u n üzerine Dam at Ferit, tngUla komiserinden, hayatının garanti altına alınmasını istemi*

tir.

Am iral Dö Robek, bu gizli te­ m aslar ve son siyasi gelişmelerle alâkalı olarak dün Londraya Lord Ourzon’a yolladığı uzun telgrafını “Damat Ferit’in İstifa edeceği açıkça anlaşılıyor** cüm­ lesi Ue tamamlamıştır.

İngiliz Yüksek Komiserinin teli grafitim ana hatlarını açıklıyoruuı

— Damat Ferit 28 eylülde İn ­ giliz Yüksek Komiserliğine iki muhtıra vermiştir. Bunlardan bi­ rincisinde, mütareke şartların m aynen tatbikinin ordu mevcudu­ nu son derece azalttığı ve bu iti­ barla da Anadolu demiryolları gibi geniş bir şebekenin askeri yönden korunmasına İmkân kal­ madığı İfade edilmekte, ayrıca bu şebekenin münhasıran İn gi­ liz makamlarının kontrolü altın da olduğu da belirtilmektedir.

İkinci muhtırada İse Damat Ferit, Anadoluda durumun git­ tikçe daha ciddi bir hal aldığı­ nı, “ Asilerin“ başkentle bütün bağlan kesmeye teşebbüs ettik­ lerini, hat boyunca zayıf nokta­ lara saldırdıklannı, zenginleri haraca bağladıklarını ve yoksul­ la n da zorla askere aldıklarını kaydetmektedir.

A S K E R S E V K I !

— Bu duruma son vermefc lçtn Harbiye Bakam (Şefik Paşa) Es- klşehlre derhal İki bin asker gönderilmesi lüzumunu belirtmiş ve bu kuvvetin asayişi temine yeterli olacakları kanısında bu­ lunduğunu bildirmiştir Damat Ferit Paşa, bu kuvvetin derhal gönderllebUmesl İçin tn el'lz as­

kerî makamlarına bilgi vermemi İstemiştir. Ben de General Mllne Be bu hususta temasa geçtim. General Mllne bu husustaki gö­ rüşünü 29 eylülde Londraya Harbiye Bakanlığına göndermiş­ tir.

General Mllno’nin bu konuda- kİ görüşleri şöyledlr:

1. — Türk ordusunun vilayet­ lerdeki birliklerinin hemen ta­ mamı m illiyetçi olduğu cihetle. 2.000 Türk askerinden kurulu bir kuvvetin şevki asayişi yeniden kurmaya yetersiz kalır.

2. — Türk askerlerinin sevld, ya bunların milliyetçi kuvvetle­ re İltihakı veya İç harbin patla­ ması Ue sonuçlanır.

R ED E D İL İY O R !

Amiral Dö Robek, minicilere karşı yeniden askerî birlikler sev kİ konusunda Damat Ferit’in bu teklifini Fransız ve İtalyan yük­ sek komiserleri Ue konuşurken, 8.500 hükümet askerinin komuta sim da elinde tutan Konya as­ kerî valisinin direnmekten vaz­ geçerek İstanbula kaçtığına dair haberin kendilerine ulaştığını hatırlatmakta ve şöyle demekte­ dir:

“ — Damat Ferit Paşaya, 2.000 asker göndermekle nizamın ye­ niden kurulmasına imkân olma d iğim, bunun yetersiz olduğunu bildirmeye karar verdik. Özellik­ le Konya hadisesi bu kuvvetlere pek az güvenilebileceğini de or­ taya koymuştur. Daha büyük bir kuvvetin gönderilmesi İse mem­ leketi bir İç harbe sürükleyebi­ lir. Böyle bir İhtimal karşısında ise müttefik askerî makamları, kuvvetlerini Anadolu hattından hiç olmazsa İzm ir körfezine ka­ dar geri çekmeleri gerekeceği kanısmdadırlar. Bunun sonucu ise ailere her türlü ulaşımını ke ser ve halkın iaşesi de imkânsız bir hale gelir. Bu İtibarla askeri kuvvet şevkim yüksek komiserler

yersiz bulmuştur.

D A M A T 'IN S O N

Z İY A R E T İ !

Amiral Dö Robek. Damat Fe­ rit’in önceki gün (29 eylül) ken­ disini ziyarete geldiğini açıkla­ maktadır. Anlaşıldığına göre, Da­ mat Ferit, asker şevki hususun­ daki son talebinin ne şekilde karşılandığını öğrenmek amaciy- le bu gizil teması yapmıştır. İn ­ giliz yüksek komiseri kendisine İn giliz hükümetinin Türkiyeye “ tam bir siyasî özgürlük vermek“ İstediğini fakat aynı zamanda karışıklık çıkmasını ve kan dö­ külmesin önlemek arzusunda da bulunduğunu anlatmış ve müta­ reke süresince ,4her hangi bir taraf f* tutmamaları gerektiğini «öylemlştlr.

Bunun üzerine Damat Ferit serzenişlerde bulunmuş, kendisi­ ni “ Asilere“ karşı asker sevkefc- meslne İngUlzlerin manî olduk­ larından halbuki “ Asilerin“ her hangi bir engelle karşılaşmaksı- zm harekete geçebildlklerlnl söy­ lemiştir.

K O R K U Y O R !

Bundan sonra Damat Ferit İn ­ giliz yüksek komiserinden, ken­ di hayatının, taraftarları 11e Pa­ dişahın hayatının garanti altına alınmasını İstemiş ve bu ta­ lebi Amiral Dö Robek tarafın­ dan hemen kabul edilmiştir.

Amiral Dö Robek’ln telgrafın­ da belirttiğine göre. Damat Fel rlt bu talebde bulunurken "Ba- fcanlıklan ele geçirmek İçin fe ­ sat hareketlerinin de mevcud ol duğundan“ bahsetmiştir.

Damat Ferit’in büyük bir kor­ ku İçinde İn giliz Yüksek Kom i­ serinin yanından ve bitkin bir halde ayrıldığı şuradan da an­ laşılmaktadır kİ. Amiral Dö Ro­ bek bu uzun telgrafım şu cüm­ le lle tamamlamıştır: 1 “ İstifa edeceği açıkça anla­ şılıyor.“

Beklenen

D A M A T

FERİT

p a ip p M ia H B

DEVRİLDİ

Mustafa Kemal

tarafından çekilmesi

ısrarla istenen

Başbakan dün gece

kabinenin istifasını

Padişaha verdi

Damat

Ferit Paşa

dün gece Saray'a gi­

derek Padişah Vahidet

tin'e, kabinesinin isti­

fasını

vermiştir.

210

gu. .den beri iktidarda

bulunan Damat

Fe­

rit'in üçüncü ve sonun

cu kabinesi 75 gün ya

şamıştır. Damat Ferit;

« — Saman alevidir ve

sönmektedir» diye bah

settiğl

Anadolu Milli

Hareketinin

baskısı

karşısında dayanamı-

yarak

nihayet çekil­

mek zorunluğunu his­

setmiştir.

Mustafa

Kemal P a­

şa tarafından uzun siv

reden beri istifası kati

bir şekilde

talep edil­

mekte olan Damat Fe­

rit’in kabinesindeki ba­

kanlar da son günlerde

birbirlerine

girmişler­

dir. Öğrendiğimize göre

kabinenin dün

akşam

vakti

yaptığı son bir

toplantıda istifa kararı

ittifakla alınmış ve bu­

nun üzerine Damat Fe­

rit saraya giderek du­

rumu bildirmiştir.

Bundan

önceki

iki

istifa olayında olduğu­

nun aksine bu defa Pa­

dişahın, yeni

kabineyi

kurma vazifesini yeni­

den Damat Ferit’e ver­

memiş olduğu da bildi­

rilmektedir. Kabineyi ki

min kuracağı henüz bi­

linmemektedir.

Yalnız

bu sabah için eski Baş­

bakanlardan Tevfik Pa-

şa’nm saraya davet

e-

dilmiş

olduğu

duyul­

muştur.

bah. Damat Ferit’in he

nüz istifade edeceğine

dair ortada hiç bir söz

mevcut değilken cere­

yan eden bir olayı

a-

çıklamıştır. Verilen bil

giye göre başkâtip sa­

bahleyin Damat

Ferit

Paşa tarafından kona­

ğına dâvet

edilmiş ve

kendisine, «b ir takım

adamların»

padişahın

yanma

sokulmasından

şiddetle şikâyette bu­

lunmuştur. Damat

Fe­

rit bilhassa Müşir Fuad

Paşa’nın önceki gün P a­

dişahın yanma girmesi

ne saray memurlarının

müsaade etmelerinden

yakınmış ve

«Seksen

yaşında adamlar Padi­

şahın

etrafını

alarak

entrika çeviriyorlar» de

miştir. A li Fuad Bey’e

göre, «seksen

yaşında

adamlar» derken Damat

Ferit bilhassa Tevfik

Paşa’yı ima

etmiştir.

Müşir Fuad Paşa’nm o

gün Padişah’a, Kuvayı

Milliye adına bir muhtı­

ra

getirdiği de bilin­

mektedir.

Damat Ferit’in bu şi­

kâyetleri ile ilgili ola­

rak Ali Fuad Bey şun­

ları da ilâve etmiştir:

«Ferit Paşa ne kimse­

nin huzura kabulünü, ne

bir ariza takdimini ve

ne de muhalif bir gaze­

tenin Padişah

tarafın­

dan görülmesini

arzu

ediyor. Adetâ Padişah’»

tahtı inhisara

almak

istiyor. Hattâ bir

gün

Küçük Mabeyn’deki in­

tizar odasında masanın

üzerinde bir kaç gaze­

te

bulunduğunu

gö­

rünce: (Bu gazeteler bu

raya kadar çıkmamalı­

dır. Padişah tarafından

okunabilecek gazete S A

B A H

gazetesiyle

bir

dereceye kadar İK D A M

gazetesidir) demiştir.»

-irs

(2)

2

İS T İK L Â L H A R B İ G A Z E TE S İ. Ç A R Ş A M B A 1 E K İM 1919

Ingiliz generali, Ali

Fuad Paşayı tehdit etti

Yırnvnci kolordu kumandanı, kendisini

divan harbe sevketmekie tehdit eden

Gnl Sally Kled’.n mektubuna sert

b;r cevap gönderdi

İnciliz generalinin tehdidlerine kulak asmayan Ali Fud Paşa.

Yunanistanda

terhis yok!

A T İN A G A ZE TE LE R İ, M U S T A F A K E M A L

H A R E K E T İN İN “TE H LİK E Lİ BİR H A L ”

A L D IĞ IN I Y A Z IY O R .

ATİNA.— Bulgaristanla Danş meselesinin kuK bir saihaya girmesi üzerine Yunan gazeteleri pek yakında terhis işlerinin başlayacağını DiiaırmışiercUr. Bu arada EMB- CSS gazetesi, 1916 sınıfına ka­ dar terhisin tamamlanacağım ve bilhassa butun ihtiyatların evlerine döneceklerim bildirmiş­ tir. Diğer gazeteler ise en geç ekim ayı sonuna kadar bunların serbest bırakılacaklarını yaymış­ lardır.

Fakat dün Yunan Harbiye Ba­ kanlığı resmi bir açıklama yap­ mış ve "Bu hususta her hangi bu hazırlık yoktur" demiştir. Resmi açıklamada bir terhis bek lenmemesi gerektiği de halka duyurulmaktadır.

T E H L İ K E !

Yunan halkının şu sırada ter biz beklenmemesi gerektiğini bildiren Atina gazeteleri diğer taraftan Mustafa Kemal hareke­ tim e de 'tehlikeli bir hal*’ almak ta olduğuna dair haberler yayın lamak tadır lar.

(Le Messaprer D.Athenes) adlı gazete şu sod iki gün İçinde

Anadolu harekatı hakkında şu haberleri vermiştir:

— Istan buldan gelen haberle­ re göre, Mustafa Kemal Paşanın ¿nadoluda başlattığı harekat büyük bir önem kazanmaya baş lamıştır ve merkezi OsmanlI hü kornetine karşı amansız bir sa­ vaş halini almaktadır.

— Eskişehir ve Aiyonkarahlsar’ ın bir çok bölgeleri bu harekata katılmışlardır. Ankara valisi ile Çorum mutasarrıfı, harekata ka­ tılmayı redettikleılnden asiler tarafından tevkif edilmişlerdir.

— Rize ile Samsun arasında Kemal eller bütün posta telgraf merkezlerini ellerine geç irmiş- lerdir. Trabzon'a da 3 subay gönderilmiştir ve bunlar bütün telgraf muhaberatını kontrol al­ tına almışlardır.

— Mustafa Kemal hareketini, propaganda ile kandırılan köy­ lülerin de desteklemeye başlama lan tehlikeli bir durum ortaya çıkarmıştır. İn giliz birliklerinin Anadolu içerilerine doğru İlerle­ mekte ve Mustafa Kemal'cilerin münakale ve iaşe yollarını kes­

meye çalıştıkları bildirilmekte­ dir.

ESKİŞEHİR, —

Çok sıkışık bir duruma dü­

şen ve her aıı silâhlı bir ça­

tışma bekleyen Ingili*

Gene­

rali Salliy K.led dün Ali Fuad

Paşaya bir

mektup

yolla­

yarak

kendisini divanharbe

•sevketmekie tehdit etmiştir

Ingiliz generali bu

mektu­

bunda, demiryolları ile muha

bere hatlarının tahribi devam

ettiği takdirde «İngiliz

Ordu

lan Başkumandanlığından al­

dığı emir mucibince «Bu ha­

reketleri mütareke

esnasında

müttefik ordulara karşı

ha­

reket kabilinden

telâkki ede­

rek şahsen Ali Fuad

Paşa’yı

mesul tutarak divanharbe sev

kedeceğini bildirmektedir.

Ali Fuad Paşa

derhal bu

mektuba cevap vermiş, Itilâi

kuvvetleri ile silâhlı

çatışma

ya gitmediğini belirtmiş, inak

şadın milletin sarih haklan i-

ie meşru taleplerinin

sür’atle

elde edilmesi bulunduğunu kay

detmiş ve şunları ilâve etmiş­

tir:

.Hiç zannetmem ki,

İtilâ!

Devletleri’ne karşı

hareketim

de bir muhasamayı

tevlit e-

debilecek hâdiseler zuhur et­

mediği halde musalahamn ak

dinde divanıharbe

sevkolun-

mak mecburiyetinde

kalayım.

Mamafih İtilâf

Devletlerimin

adilane bir surette ifayı vazi­

fe eden divanıharpleri de mil­

letimin pek meşru ve haklı

talepleri için bir fert gibi çalı­

şan bir kolordu

kumandanını

nahak yere mahkûm edebilsin.

Aksi takdirde Türk milletinin,

her milletin haiz olması lâzım

gelen hak ve hukukunu tanı­

mayacak olan bir divanıharbın

idam cezasına bile hiç bir e-

hemmiyet vermiyeceğimizi be­

yan eylerim. Çünkii hak ve hu­

kukun tanınmasında çok ziya­

de musir olan Türk milletinin

bir ferdi olmak sıfatıyle söy­

lerim ki, ya hak ve hukukunu

âleme tanıttıracak bir

mille­

tin ferdi gibi yaşamayı, aksi

takdirde namusu ile terki ha­

yatı tercih ederim.»

SUDAN* İBARET

BİR MESELE

"Trabzon ve havalisi Ademi Mer­ keziyet Cemiyeti" nin Hürriyet ve İtila f partisi ile birleşmesi, kamu oyunda değişik tepkiler yaratmıştır.

AKŞAM gazetesine gönderilen bir mektupta deniliyorkl:

"Trabzon ve havalisi Ademi Mer­ keziyet Cemiyeti, Hürriyet ve İt i­ laf partisine karışmış. Bu havadisi işitince tencere yuvarlandı kapağını bulda dedim. Eğer teşbihi izaha lü­ zum varsa diyebilirle ki tencereden maksad Hürriyet ve İtilaf, kapaktan m aksa d bu Ademi Merkeziyet Cemi­ yetidir,

“ MaamafHı mesele başka noktai­ nazardan da görülebilir. Bir damla su bir bardak sn ya karışırsa, bir bardak su bir damla su miktarı ar­ tar ama mesele gene sudan iba­ rettir.

İşin ciddî tarafını kale alırsak şu mütelea serdedilebilir: Trabzon ev havalisi unvan! coğrafi, kıtavi mm takavf bir iravana benziyor. Halbu­ ki yabancı unsurların ekseriyet ka­ zandığı topraklardan zaten uzak ol­ duğumuzdan Vilson prensipleri mu cihince Türklerin ekseriyet kazan­ dığı topraklar zaten birim oldu­ ğundan Erzurum'dan Trakyaya ka­ dar Türkîyenin artık coğrafyası, kıta sı, mmtakası kalmamıştır.

Izmirin işgali günü Kordon boyunda silâhsız olduğu halde Yunanlı­ lar tarafından süngülenerek şehit edilenlerden Yarbay Şükrü Bey.

Yunanistan Başbakanı

istediğini yaptırıyor

Sulh Konferansı Yüksek Konseyi, İzmir faci­

asını tahkik etmekte olan komisyonun, Yunan

delegesine bütün zabıtlarını açıklamasını ka­

bul etti.

PARİS.— Yunan ordusunun İzmire çıktığı gün yaptıkları zulmu ve yağmayı tehkik etmekte ilan ttiîa f devletleri komlsyo nundan Atina idaresi aleyhin de bir rapor gelmesinden iyi­ ce endişelenen Yunan Başba­ kanı Venlzelos tarafından bir süreden beri yapılmakta olan şikayetler dün yüksek kon­ seyin toplantısında konuşul­ muştur

Öğrendiğimize göre, Venl- eek>s biri VI ağustos ve diğe­ ri de 08 eylülde olmak üzere konseye Ik! telgraf yollamış ve bu komisyonun çalışmaları hakkında Yunan Temsilcisi Albay Mazarakis’e hiç bir bil ği verilmemesinden şikayetçi bulunduğunu bildirmiştir.

Konseyin dünkü toplantı­ sında Fransız Başbakanı Kle- manso ile İngiliz delegesi Crowe da, Venizelos’un şika­ yetlerini haklı görmüşler ve İzm ir tahkikat komisyonunun z abıtlan ve hattâ tanıkların ifadeleri hakkında Yunan a l­ bayının istediği bütün bilgi­ nin kendisine verilmesine ri- za göstermişlerdir

Bu yolda İstanbulda yük­ sek komiserlere talimat gön­ derildiği de bildirilmektedir.

İzm ir tahkik heyeti azasın­ dan şehrimize dönen Amiral Bristol dün (Antant) ga ze te ­ sinin bir muhabirini kabul ederek tzm ir meselesi hakkın daki ihtisasları hakkında tek bir kelime söylemek isteme­ miş valm z demletir ki:

"Bu ehemmiyeti mesele ve tahkikatın neticeleri hakkın­ da arkadaşlarım ve ben bir şey söviememeve ve hattâ bir kelime nesretttrm*meye karar verdik Yalme sövllvebilece- ftim bir sev varsa o da ra­ porlarımızı hazırlamış oldu- ğumuzdur Bu rakorlar caret vuzuh ve serbesti İle ranî hiç bir »esire tabi nlmaksı-Mülakatın «onunda Ameri­ kan amirali şunları da söyle

m iştir.

" — Siz Türkler şerefli ma­ zinize tstlnad etmekle çok hâtâ ediyorsunuz. Haklarını­ zı maddî esaslar üzerine bina ederseniz daha ameli bir iş görmüş olursunuz.**

Diğer taraftan İzm ir’den av det etmiş olan tahkikat ko­ misyonu üyelerinden biri de Jurnal Doryan gazetesi muha birine aşağıdaki beyanatı ver iniştir:

"D ört müttefikin delegesin­ den maada İzm ir heyeti tah kikiyesinde yirmi muavin aza, katip, daktilograf ve saire bulunmaktaydı. Tahkik heye­ tinin İzmire muvasalatı hiç bir nümayişe sebebiyet ver­ memiştir. Komisyon kararga­ hını Sultani binasında tesis etmiş, Aydın, Menemen, Ber­ gama. Manisa. Nazilli. Deniz li ve Ayvalığı ziyaret etmiş­ tir. Bu gezi sırasında heyet mahallî hükümetler binası dahilinde toplanmışlardır.

Diğer taraftan Kurmay Yar bay Kadri Bey şu beyanatı vermiştir:

Biz tahkik heyetinin lçtlmalannda hazır bulunma dik. Heyet üyeleri kararlarını son derece gizli tutuyorlar. Bu sebeble yalnız ihtisaslarım­ dan bahsedeceğim Bende şu kanaati kati hasıl olmuştu! kİ heyetin verdiği netice ta­ mamen lehimizedir Ve barı emareler de bunu belirtmek­ tedir Ben heyete Osman]» delegesi olarak katıldım He­ yet Ue ahali arasında İrtibai satım şu merkezdedir: Heyet un kanaati hakkındakl ihtisa satım şu merezdedlr Heyet Yunanlıların yapmış olduk­ ları mezalim ve fecaîln tam* men doğru olduğuna. Yunar Uların İzmire çıkmalarının memleketin iktisadi durumu için darbe teşkil ettiğine ka­ naat getirmiştir. Bir kene Aydın şehri kamilen harap olmuştur Müslüman ahali c derece feci durumda «di kİ Yunanlıların tevilleri netice vermemiştir. Mezalim bâlâ devam ediyor.

İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi Taha Toros Arşivi

Referanslar

Benzer Belgeler

Thickness under Cyclic Loading at 1Hz over Static Torsion using Isotropic Viscoelasticity Model with Softening

2004'te yasanan bir baska intihar vakasina iliskin durum bu pazartesi Tours sosyal güvenlik isleri mahkemesinde incelenirken, CGT, bir basin açiklamasinda, nükleer santralin

Ülke genelinde köylü sendikalarının kurduğu koordinasyon komitesi ile dün bir araya gelen Tarım Bakanı Sotiris Hac ıgakis üreticilere toplam 500 milyon avro civarında yardım

BAĞ Evaluation of the Effect of Boric Acid Addition on the Water Absorption of Glass Ionomer CementsO. 11:45

Öncel kle UFRS 17'ye göre düzenlenecek olan finansal durum tablosunun akt finde s gorta sözleşmeler ne l şk n olarak ortaya çıkan varlık kalemler le reasürans

Eşref Dren, Haşm et A k a l’ın «biçimleri bozm akta, tipleri karikatürleştirm ekte tablolarını aklo karaya bulamakta» Daum ier ile ortak yönler taşıd ığ ı

Gebelerin yaş, eğitim durumu, meslek, eşin yaşı, eşin eğitim durumu, aile tipi, ekonomik düzeyi algılama durumu, evlilik süresi, evlilik şekli, eşi ile

Bu çalışma için önerilen anten deri ve yağ doku arasında konumlandırılmış ve farklı dokular ile anten birlikte tasarlanarak simüle edilmiştir.. Bu anten,