Ankara Üni,'. Vet.. Fak. Der/:.
43: 271.276,1996
BILDIRCIN
RASYONL.{4~!NA
KATıLAN
BURÇAGIN
(Vicia ervilia L.willd) BUYUME, KARKAS RANDıMANı
VE BAZI KAN PARAMETRELERİ
ÜZERİNE ETKİsİ
AdnanŞEHU'
Sakine YALÇIN"
Fatma KARAKAŞ'"
The effect of wild vetch sced (Vicia ervilia L. willd) added to the quail
ı"ations on growth, dressing percentage and some blood parameters
summary:.
This study was carried out to determine the e/fects of rations
containing
2,4,6,8
and 10
%
wild vetch .\'eed (Vicia ervilia L.willd)
on live
weight gain, (eed consumptian,
(eed efficiency, dressing percentage
and total
protein. totaf lipid and total ch07esterol values of blood serum of quails
A total
o)
360 daily Japanese quail chicksjCoturnix
coturnix japonica)
were used in this experiment.
They were divide
into one control group and
five
treatment
group.\' each containing
60 quail chicks
The experimental
period lastedfıve
weeks.
.
At the end of the study, there was no statistically
difJerence among the
groups in live weight
(p>o.
(5). Live weight ga.in ol control group. i.
2, 3. 4
and
5.
groups were j(JUnd as 152.14. 15762.
15154.
153.16. 154.65 and
150.71
g.
respectively
during
./ive
week.\' investigation
period
}'eed
consumption per one kg live weight gain 0./ group.\' during investigation
were
determıned as
3.
18,
2.99.
3.04,
3.
i I,
3.
14 and
3.35
kg. respectıvely.
During the study oljive weeks. group./ed rations containing
LO %
o(wıld
vetch, consumed
5.35
% more feed per one kg live weight gaın than that 0/
control group.
l'here were no statistically
dijference
among the group.l' in
dressing percentage,
serum total protein.
total lipid and total cholesterol
values.
At the end o/the study it is concluded that wild vetch seed can be used up
to the level 0/8 % in the rations o/quail broilers.
Key words:
Wild vetch seed. quail. live weight gain. feed
e'/fıciency.
dressing percentage. blood parameters
Özet: Bu araştırma.
rasyonlara katılan
% 2.4.6.8
ve i O düzeylerindekı
burçağm (Vicia ervilia Lwilld) Japon bıldırcmlarında
canli ağlı'lik artışı. yem
tüketimi.
yemden
yararlanma,
karkas
randımanı
ve kan serıımunda
total
protein,
total
lipid
ve total kolesterol
üzerine
olan
etkilerini
belirlemek
amacıyla yapılmışur.
Araştırmada
toplam 360 adet günlük Japon bıldırcm
civcivi (Coturnix
coturnix japon
i
ca) kul/anılmıştır.
Her birinde
60
civciv bulunan bir kontrol ve
5 deneme grubu düzenlenmiştir. Araştmna
beş ha/ta sürdürülmüştür.
Arapırma
sonunda gruplar arasında canli ağlı'lik bakımından istatistikı
açıdan .farklilık hulunmaml)'lır
(p>0()5).
Beş haftalik araştırma
süresince
kontrol grubu. i.
2. 3. 4
ve ). gruplarda ortalama canli ağırlık artışı sırasıyla
152.14, -
15762,
151.54,
15316.
154.65
ve 150.71 g olarak saptanmışlJr
Araştırma
süresince
bir kg canli ağırlık artışı için tüketilen yem miktarı
gruplarda
sırası ile 3.18,2.99,3.04,
3.1J,
3.14
ve
3.35
kg olarak tespit
edilmiştir.
Beş haftalık araştırma
süresince
rasyonunda
9i'
10 düzeyinde
bur..ça~
bulunan grup. kontrol grubuna göre bir kg canli agırıik artışı ıçın
%
).3)düzeyinde daha/azla yem tüketmiştir.
Karkas randımanı ile serum total protein, total lipid ve total kolesterol
bakımından gruplar arasındafarklılıklar
görülmemiştir
Araştırma sonunda burçağm bıldırcm besi ra.ıyanlarında
%
8 düzeyine
kadar kullanılabileceği
sonucuna varılmıştır.
Anahtar
Kelimeler:
Burçak.
hzldırcm,
canli
ağırlik
artışı,
yemden
yararlanma.
karkas randımanı. kan parametreleri
Dr. AÜ Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları .'\BD 06110 Ankara Do,. Dr. AÜ Veteriner FaküJt~si Hayvan Besleme ve Beslenme Ha.stalıkları ABD 061 LOAnkara Ara~. Gör. ADÜ Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları ABD A\'dın
272
Giriş
Burçak
(Vicia
ervilia
L
willd.),
fiğ
benzerleri
oymağından
(Vicieae)
olup, fığ
(Vicia
L) cinsinden
bir türü teşkil etmektedir.
Burçak,
Akdeniz
ikliminin
tipik bir bitkisidir.
Kuraklığa
karşı çok dayanıklıdır.
Soğuğa
karşı da oldukça
dayanıklı
ise de,
-4 °C'ye
kadar
dayarunakta,
fakat -7 °C'de ölmektedir
(8)
Dane yem olarak burçak,
özellikle kurak
Akdeniz
ülkelerinde
çok
önemlidir.
Ancak
danelerin
kapsamındaki
siyanogenetik
glikozitler
ve alkaloidler
nedeniyle
fazla miktarları
at, katır
ve domuzlarda
toksik etki göstermekte
iken sığır.
koyun
ve güvercinlerde
herhangi
bir toksisiteye
neden olmamaktadır
(8)
Türkiye'de
1994
yılı
burçak
danesi
üretimi
9600
tondur
(14)
Burçağın
kanatlı
yeminde
kullanılabilmesiyle,
burçak
ekiminin
de
teşvik görmesi
mümkün
olacaktır.
Burçağm
yumurta
tavuğu
rasyonlarında
kullanılma
olanaklarını
belirlemek
için yapılan
bir
araştırmada
(6),
hiçbir
işleme
tabi
tutulmadan
kullanılan
%
4-12
düzevindeki
burçağın,
canlı ağırlık,
yumurta
verimi,
yemden
yararlanma
ve yumurta
ağırlığı
üzerine olumsuz
etkileri saptanmıştır.
Yalçın
ve
ark.(17),
%
5,10
ve
15
düzeyinde
adi
fığ
(Vicia
sativa
L.)
katılan
rasyonların
Japon
bıldırcmlarında
büyüme,
karkas
randımanı
ve
bazı
kan
parametreleri
üzerine
etkisini
incelemişlerdir.
Araştımla
sonunda,
rasyonlarında
(/"o
10 ve
i
5 düzeylerinde
fığ bulunan
2. ve 3. grupların
canlı
ağırlıkları
kontrol
grubuna
göre
istatistiki
açıdan
önemli
derecede
(P<O. OL)
düşük
bulunmuştur.
Beş
haftalık
araştırma
süresince
2. ve 3. gruplar,
kontrol
grubuna
göre bir kg canlı ağırlık
artışı
için
sırasıyla
%
2.87
ve
541
düzeyinde
daha fazla yem tüketmişlerdir.
Karkas
randİmanı
bakımından
ise gruplar
arasında
farklılıklar
görülmemiştir.
Serum total protein
ve total lipid
değerleri,
rasyonlarda
fığ
konsantrasyonu
arttıkça
azalmıştır.
Serum
total
lipid
değerlerindeki
azalma,
fığin
%
15 düzeyinde
bulunduğu
grupta,
kontrol
grubu
ve rasyonunda
'X, 5 fiğ
içeren
gruba
göre
istatistiki
açıdan
önemli bulunmuştur(p<O
01)
Doğrudan
ve otoklava
edilerek
%
5- iO
düzeyinde
adi
fığ
(Vicia
sativa
L.)
katılan
rasy,?nların
etlik
piliçlcrin
besi
performansına
etkısının
araştırıldığı
bir
çalışmada
(5),
besi
performansı
bakımından
en
iyi
sonuçların
rasyonunda
(Yo 5 düzeyinde
otoklava
edilmemiş
fığ kapsayan
gruptan
elde edildiği belirtilmiştir.
.
Etlik civcivlerle
4 hafta
süreyle
yapılan
bır araştırmada
(9),
fığ
(Vicia sativa
L.
var.
Willamel/e)
rasyonlara
%
O, 20,
30
ve
40
düzeylerinde
katılmıştır.
Araştırmada,
rasyonlar-da fığ konsantrasyonu
arttıkça
canlı
ağırlığın
azaldığı
ve mortalitenin
arttığı bildirilmiştir.
A ŞEHU -
s.
YA.LÇI:-i -F.KARAKAŞGüzel
kokulu
mürdümük
(Lathyrus
odoratus)
tohumunun,
%
46.3 düzeyinde
Japon
bıldırcm
rasyonlarında
ve
%
10-20 düzeyinde
de
etlik
civciv
rasyonlarında
bulunmasının,
canlı
ağırlık
artışı
ve yem tüketimini
olumsuz
yönde
etkilediği tespit edilmiştir
(12).
Wyckoff
ve
ark.(15),
Japon
bıldırcınlarıyla
yaptıkları
33
günlük
bir
çalışmada,
rasyona
%
64.5 düzeyinde
otoklava
edilmiş
winged
bean
(Psophocarpus
tetragonolobus
L.
De)
katılmasının,
canlı
ağırlık
artışını
kontrol
grubuna
göre
önemli
düzeyde
(p<0.05)
düşürdüğünü.
yem tüketimi
ve
yemden yararlanmada
ise farklılık
yaratmadığını
kaydetmişlerdir.
Bu araştırma,
rasyonlara
%
2,4,6,8
ve
10 düzeylerinde
katılan
burçağın
(Vicia ervilia
L.
willd)
Japon
bıldırcınlarında
canlı
ağırlık
artışı, yem tüketimi,
yemden
yararlanma,
karkas
randımanı
ve kan serumunda
total protein,
total
lipid ve total
kolesterol
üzerine
olan
etkilerini
belirlemek
amacı ile yapılmıştır.
Materyal ve Metot
Hayvan materyali:
Araştınnada
toplam
360
adet
günlük
Japon
bıldırcın
(Coturnix
coturnix
japonica)
civcıvi
kullanılınıştır.
Civcivler
her birinde
30 adet olacak
şekilde
12
bölmeye rasgele dağıtılmıştır.
Böylece araştırma,
her birinde 60 adet civciv bulunan
i kontrol ve 5
deneme grubu ile yürütülmüştür.
Yem
materyali:
Araştırmada
kontrol
grubu,
i, 2, 3, 4 ve 5. gruplarda
sırası ile % O,
2, 4, 6,
8 ve
i
O düzeylerinde
burçak
(Vicia
ervilia L.willd)
içeren izokalorik
ve izonitrojenik
yemler kullanıldı.
Deneme
rasyonlarının
bileşimi
Tablo
i'de verilınektedir.
Hayvanların
beslenmesi:
Havvanların
günlük
tüketebilecekleri
miktarlarda
yem sürekli
olarak
yemliklerde
bulundurulmak
suretiyle
ad
libitum
verilmiştir.
Hayvanlar
üç
hafta-
ana
makinalarında,
araştırma
sonuna
kadar
ise
normal
kafeslerde
barındırılıp
grup yemlemesine
tabi tutulmuştur.
Otomatik
suluklar
kullanılarak
hayvanların
önünde
sürekli
su
bulunması
sağlanmıştır.
Gün
ışığı
ile birlikte
toplam
24
saat
aydınlatma
uygulanmıştır.
Araştırma
5
hafta sürdürülmüştür.
Yem maddeleri
ve rasvonların
besın
madde miktarlarının
belirlenme~~i:
Araştım1ada
kullanılan
yem maddelerinin
ve rasyonların
besin
madde
miktarları
AOAC'de
(I) bildirilen
analiz
metotlarına
göre
belirlenmiştir.
Metabolize
olabilir
enerji düzeylerinin
hesaplanmasında
ise
Carpenter
ve Clegg
(3) tarafından
geliştirilen
formül kullanılmıştır.
Burçağın
tanen miktarı
ise
AOAC'de
(I)
bildirilen
metot
ilc
tespit
BILDIRCIN RASYONLi\RI:\A KATILA.'\; BURÇAdi:" (I'ICW ervilıu L wıl/d) BGYÜME, KARKAS
Tablo 1. Deneme rasyonlarının bileşimi(%) Table L Composition ofexperimental rations(%)
Yem maddesi Kontrol Deneme ~ruplan
grubu 1 2 3 4 5
Arpa 3.02 1.66 0.38
-
-
-\1lsır 50.00 50.00 50.00 50.00 5000 50.00
Soya küspesı 2750 26.80 26.20 26.56 27.40 28.30
Burçak
-
2.00 4.00 600 8.00 ıo.OOAyçıçei:!İ küsoesı 10.Ou 10.00 ıo.OO 8.25 5.69 3.08 Et kemik unu 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 5.00 Bıtkısel yağ 2.50 2.47 2.35 2. II 1.82 UL Dıkalsıyum tostat 0.24 0.34 0.28 0.27 0.27 0.27 Kireç I<ısı 0.52 0.49 0.55 0.57 058 0.60 Tuz 0.35 0.35 0.35 0.35 0.35 0.35 DL-metıyonın 0.14 0.14 (LL5 (LL5 0.16 0.17 I.lzın 0.38 0.40 0.39 0.39 O.3X 037 \Iılamın kannası 0.25 0.25 025 0.25 0.25 0.25 \iıneral karm'Lsı 0.10 0.10 O 10 O.ıo O.ıo 0.10
273
• Rovİmıx 124!V(By Her iki kilogramlık karışımda, 15 000 000 LU Avitamini, 3 000 000 LU Dı vitami.ni, 15 .000 lt; E vitamiııı, 2,5 .~ Kı vitamini, ig Bı vitamini, iO g Bı vitamini, 70 g nia-sin, 20 g kalsiyum-O-pantotcnat, 4 g BiL vıtamınl, 2 g tolık a~ıt, O,i g hıotın, 125 g BII i bulunmaktadır.
•• Remıneral CH (B)
=
Her iki kilogramlık karışımda, 80 g manganez, 25 g demir, 50 g çinko. 7 g hakır. 0,3 giyot, O,i5 g selenyum. 350 g kolin klorit bulunmaktadır.Canlı ağırlık artışı ve yem tüketiminin
belirlenmesi:
Araştımıanın
başlangıcında,
7, 14,21,28 ve 35. günlük yaşta hayvanlar tek tek
tartılarak canlı ağırlık ve canlı ağırlık artışları
bulunmuştur.
Her grubun yem tüketimi haftalık
olarak yapılan tartımlarla saptanmıştır.
Karkas randımanının
belirlenmesi: Her
gruptan altısı
erkek, altısı dişi olmak üzere on
ikişer
hayvan
rasgele
seçilerek
tartılmıştır.
Hayvanlar
aç bırakılmadan
kesime alınmış ve
tüvler ıslak volmava tabi tutulmuştur.
Ayaklar
kesilip
iç'
organlar
çıkartılarak
karkaslar
temizlenmiştir
Karkaslar
+4
"C'de
18 saat
bekletildikten sonra tartılarak
karkas ağırlıkları
belirlenmiştir.
Karkas
ağırlığı
kesim
öneesi
ağırlığa
bölünerek
soğuk
karkas
randımanı
hesaplanmıştır.
Kan
serumunda
total
protein,
total
lipid
ve
total
kolesterol
değerlerinin
belirlenmesi:
Deneme
sonunda
her
gruptan
kesilen
12 bıldırcından
kan
alınmıştır.
Elde
edilen kan
serumlarında
total
protein
biüret
metodu,
total
lipid
Kunkel
metodu,
total
kolesterol
ise
Leffler
metodu
ile
belirlenmiştir(7) .
istatistiksel
analizler:
Canlı ağırlık, karkas
ağırlığı, karkas randımanı ve kan parametreleri
bakımından
gruplar
arasında
farklılık
olup
olmadığı varyans
analizi
ile tespit edilmiştir:
Farklılık
bulunduğunda,
farklılığın
hangı
gruptan veya gruplardan kaynaklandığı Duncan
yöntemi ile incelenmiştir(13)
Bıldırcınlar grup
vemlemesine
tabi
tutulduğundan
yem
tüketiminde
ve yemden
yararlanma
oranında
istatistiki
analiz
yapılamamıştır.
Gruplar
arasında
erkek-dişi
oranı
bakımından
bir
farklılığın olup olmadığının kontrolünde Ki-kare
testi
kullanılmıştır(13).
Istatistiksel
analizler
SPSS
5.0
paket
programı
yardımı
ile
yapılmıştır
Bulgular
Araştırmada
kullanılan
burçağın
ve
deneme rasvonlarının besin madde miktarları ile
metabolize -olabilir enerji (ME) değerleri
Tablo
2
1de verilmektedir
Burçağın
tanen miktarı
%
0.45 olarak bulunmuştur
Deneme süresince kontrol grubu, I, 2 ,3
ve 4. gruplarda
sırasıyla 2, 3, 3,
(jve 3 adet
bıldırcın
ölmüştür
Gruplardaki
ölümlerin
genellikle
ilk iki haftada
ana
makinasından
düşmek suretiyle gerçekleştiği gözlewniştir
Deneme
gruplarının
ortalama
canlı
ağırlıkları
Tablo
3'de
gösterilmektedir
Beş
haftalık deneme sonunda kontrol grubu, I, 2, 3, 4
ve
5.
gruplarda
ortalama
canlı
ağırlıklar
sırasıyla
158.94,
164.50,
158.51,
159.90,
161.35 ve 157.53 g olarak saptanıp,
gruplar
arasındaki
fark
istatistiki
açıdan
önemli
bulunmamıştır(p>O. 05).
Grupların
haftalık yem tüketİmi, canlı
ağırlık artışı ve yemden yararlanma
değerleri
Tablo 4'de verilmektedir. Beş haftalık araştırma
süresince bir kg canlı ağırlık artışı için tüketilen
yem miktarı kontrol grubu,
i,
2, 3, 4 ve 5.
gruplarda
sırasıyla ortalama
3.18, 2.99, 3.04,
3. IL, 3.
i
4 ve 3.35 kg olarak hesaplanmıştır.
Dişi
ve
erkek
bıldırcınların
karkas
ağırlıkları
ile
randımanları
Tablo
5'de
verilmektedir. Kan serumunda total protein, total
lipid ve total kolesterol değerleri ise Tablo 6'da
gösterilmektedi r.
274 A ŞEHU - S. YALÇiN - F. KARAKAŞ
Tablo 2. Burçak ve deneme rasyonlarının metabolize olabilir enerji değerleri (kcallkg) ile besin madde miktarları (%) Table 2 Metabolizable energy content (kcallkg) and nutrient values (%)ofwild vetch seed and experimental rations
Deneme ruolan
Burcak Kontrol erubu
ı
2 3 4 5\1etabolıze olabılır enerii 2743 2908 2929 2892 2933 2907 2927 Kuru nıadde 90.13 90.70 90.52 8982 90.00 8966 89.43 lianı proteIn 20.93 21.19 21.23 21.46 21.18 2126 21.67 Ham "ac 1.04 5.88 5.83 5.32 5.2i 4.95 4.62 Ham selüloz 4.73 5.34 5.37 5.30 4.48 4.22 4.15 Hamkül 2.81 6.60 6.72 6.76 7.52 6.81 6.37 i\zolsuz öz madde 6431 51.69 5137 50.98 51.61 52.42 52.62 Kalsıyum 0.23 1.13 1.16 1.19 1.08 1.14 1.16 Fostor 0.29 0.69 0.68 0.69 0.69 0.68 0.67
Tablo 3 .. Deneme gruplarının canlı ağırlık ortalamaları (g) Table 3. !\'1can livc weiglıt of experimental groups (g)
Koııtrol Deııeme •• ruoları
erubu
ı
2 3 4 5 FYaş n n n n n
hafta x~Sx x+Sx x+Sx x+Sx x+Sx
Denemı' 60 60 60 60 60 ôo
baslaneıcı 6.96+ O.i i 6.81+ 0.09 7.01+ 0.14 6.74 +0 10 6.72+ 0.1i 6.82+ O.ıo 1.1 I.
58 57 58 55 57 60
ı
24.95 ~0.46' 24.72+ 0.48' 2500 iO.57' 2556i 0.67' 24.34 +0.55' 22.16~ 0.51b 49858 57 58 55 57 60
2 59.58.1 o.n'h 60.50- 0.91' 56.75i 1.24" 60.39 !O.93' 56.881: 0.95' 5K29. O.95'h 280
58 57 57 54 57 60 3 97.73+ 1.54" 99.32i 1.27' 94.26 + 1.40" 97.88+ 1.66" 92.63 - 1.39' 9G.03.' 1.38'" 3.0 I' 58 57 57 54 57 60 4 13123i 1.76 13697 +2.03 130.81+ 1.40 13403 +2.00 130.98:: 1.69 132.17 ::150 1.91 58 57 57 54 57 60 5 158.94 :+:2.62 164.50i 2.44 15R51i 231 159 90 '.2.65 16135~ 2.44 157.53 '2.23 1.06'
ı\)'nı sırada aynı harti taşıyan değerler an.sında istatistiki bakımdan önemli fark bulunamamıştır. •• p<.o.05
p<O.OI
Tablo 4. Deneme gruplarında haftalık bireyselortalama yem tüketimi, canlı ağırlık artışı ve yernden yararlanma oranı Table 4. Mean weekly feed consumption. live weight gain and feed etliciency perbird in experiment al groups
Yaş Deneme !!ruolan
(Hafta) Kontrol erubu
ı
2 3 4 5Yem tüketımı, g/hayvan 39.17 40.00 40.00 40.00 3967 40.00 i Canlı ağırlık artışı, g 18.00 17.92 18.00 1K87 17.64 15.33 Yernden yararlanma oranı 2.18 2.23 2.23 2.15 2.26 2.63
em tüketımı, g/hayvan 57.73 5688 57.22 57.57 56.30 6392 2 Canlı ağırlık artışı, g 34.67 3574 31.75 34.82 3252 36.13
Yernden yararlanma oranı' 1.66 1.59 1.80 1.65 1.73 1.77 Yem tüketımı, g/hayvan 9952 93.31 98.65 ıo2.01 9859 103.00 3 Canlı ağırlık artışı, g 3KI9 38.84 37.50 37.46 35.77 37.75
Yernden yararlannıa oranı' 2.61 2.41 2.63 2.72 2.76 2.73 Yem tüketimi. e/hayvan 131.90 12581 125.44 122.22 129.77 133.33 4 Canlı ağırlık artışı, g 33.46 3769 36.57 36.15 3834 3615
Yernden yararlanma oranı' 3.95 3.37 3.43 3.38 3.38 3.71 Yem tüketınıı, g/havvan 155R2 155.08 13961 154.81 16079 164.67 5 Canlı ağırlık artışı, g 27.82 27.42 2772 25.87 30.39 25.36
Yernden yararlanma oranı 565 5.91 5.06 6.00 5.32 6.52
Yem tüketımı, g/hayvan 484.15 471.09 460.99 476.61 485.13 504.92 1-5 Canlı ağırlık artısı. g 152.14 157.62 151.54 153.16 154.65 1507!
Ycmden yararlanma oranı' 3.18 2.99 3.04 3. ii 3 14 3.35 kg yenıj kg canlı ağırlık artışı
Tablu 5. (Trupların ortalama karkas ağırlıkları ve randımanları Table 5. Mean careass weiglııs and dressing percentages of groups
Deneme !!nı lan
Kuntrol
ı
2 3 4 5 F!!rubu
x + Sx x., Sx Xcı- Sx x.;. Sx x.;. Sx xi Sx Djsj1ıı 6
Can i,wrl,k,li 169.80=6.12 i8674ı507 168.40".3.26 183.70'"-7.37 167.67,.871 185.12n.8S 2.29
Karkas acırlıeı, g 1iK04+3.67 12726'103.40 i
ı
958",3.26 i27.87I3. 75 i19.16ı497 i26'()S~ 1.76 1.64 Kafkas fa il(nnanı,% 69.SK=O.57 68.26ı 1.72 71.03QS7 W.81I 1.41 71.28,,0.88 68.50," 1.05 097Erkek(ıı 6)
Canlı aihrlık, i! 146.80T 4.09 150.82~ 2.87 138.30+ 5.33 154.17 +2.78
ı
5 1.04+ 4.33 149.54+ 655 1.49 Karkas ai1lrlıi:!l,g 105.83+ 3.02 110.55 +3.84 99.67!' 4.76 113.24 + 1.68 ı08.22~ 3.56 ıo6.95~ 5.82 1.34Karkas randımanı, Yü 11.0')[ U.Yi
:TI:.
ıAlT 7194.[ 0.80 73.49.l' 0.64 1l.6'!.!: u.86 .41 + i4~ 0.70 Gruplar arasındaki fark istatistiki baknııdan önemsizdir.BILDIRCIN RASYONLARINA KATıLAN BURÇAGIN (VIC/Q ervılıa L willd) BtYÜME, KARKAS 275
Tablo 6. Kan serumunda total protein, total lipid ve total kob'lerol değerleri (gll) TabIe 6:lbe total protein, total lipid and total eholesterol values ofhlood serum (gll)
Kontrol rubu x ot Sx x ot Sx 2 x ot Sx 5 x ot Sx F
Yapılan istatistiki
analiz sonucunda gruplarda
bulunan erkek ve dişi bıldırcın sayısında önemli
bir
farklılık
olmadığı
(
X
2=2.82)
tespit
edilmiştir.
Tartışma
ve Sonuç
Bıldırcın rasyonlarında
% O, 2, 4, 6, 8
ve
i
O düzeylerinde burçak bulunması, 3S günlük
araştırma sonunda canlı ağırlıkta
istatistiki
açıdan
farklılık
oluşturmamıştır
(p>O.OS). Yumurta tavuklarıyla
6 ay süreyle
yapılan bir araştırmada
(6), rasyonunda %8 ve
12 düzeyinde burçak
bulunan gruplarda
canlı
ağırlığın kontrol
grubundan
istatistiki açıdan
önemli
derecede
düşük
(p<0.0l)
olduğu
kaydedilmiştir. Adi fiğin (Vicia sativa
L.)
etlik
civciv ve piliç rasyonlarında
% 10 (S), Japon
bıldırcın
rasyonlarında
%
10
ve
IS
(17)
düzeylerinde kullanılmasının
araştırma sonunda
canlı ağırlığı istatistiki açıdan önemli derecede
(p<O.Ol) düşürdüğü bildirilmiştir.
Araştırma
süresınce
bir
bıldırcının
ortalama yem tüketimi kontrol grubu
1,2,3,4
ve
S.
gruplarda
sırasıyla
484.IS,
471.09,
460.99,
476.61,
48S.13
ve S04.92
g olarak
saptanmıştır. Bıldırcınlar grup yemlemesine tabi
tutulduğundan yem tüketiminde istatistiki analiz
yapılamamıştır.
Rasyonda
burçağın
%
10
düzeyinde bulunması, bir bıldırcının toplam yem
tüketiminde kontrol grubuna göre % 4.29'luk bir
artış sağlamıştır.
Ergün ve ark.(6), % 4, 8, 12
düzeylerinde burçak içeren rasyonlann
yumurta
tavuklarında
kullanılma olanaklarını
belirlemek
amacıyla
yaptıkları
araştırmada,
rasyonda
burçak
miktarı
arttıkça
yem
tüketiminin
azaldığını kaydetmişlerdir. Yalçın ve ark.(l7) ise
rasyonlarda
% S, LO ve IS düzeylerinde
fiğ
bulunmasının
bıldırcınlarda
yem
tüketimini
etkilemediğini bildirmişlerdir.
Araştırma
sonunda bir kg canlı ağırlık
artışı
için
tüketilen
yem
miktarı kontrol
grubu, I, 2, 3, 4 ve S. gruplarda sırasıyla 3.
i
8,
2.99,3.04,3.11,3.14
ve
3.3S
kg olarak
bulunmuştur.
Rasyonda
burçağın
%
i
O
düzeyinde bulunması, bir kg canlı ağırlık artışı
için tüketilen yem miktarında kontrol grubuna
göre % S.3S'lik bir artış sağlamıştır.
Benzer
olarak Yalçın ve ark. (17) tarafından
yapılan
bir araştırmada,
rasyonlarda
fiğin % iOve IS
düzeyinde bulunması, bıldırcınlarda bir kg canlı
ağırlık artışı
için kontrol
grubuna
görc yem
tüketiminde sırasıyla % 2.87 ve (Ya SAl'lik bir
artışa neden olmuştur. Etlik civciv rasyonlarına
baklagil danelerinden güzel kokulu mürdümüğün
% 10 (l2), çiğ Canavalia ensifhrmis'in % 20
(ll)
düzcyinde katılmasının yem tüketimi. canlı
ağırlık
artışı
ve yemden
yararlanma
~ranını
olumsuz
yönde etkilediği
bildirilmiştir.
Buna
karşılık Bhargava ve O'neil (2), enerji, protein,
metiyonin ve Iizin düzeyleri dengelenecek şekilde
etlik civciv rasyonlarına
çiğ baklanın % 20'ye
kadar
ilave edilmesinin
yemden yararlanmayı
olumsuz yönde etkilemediğini kaydetmişlerdir.
Rasyonlara
burçak ilavesi, beş haftalık
yaşta kesilen dişi ve erkek bıldırcınlann
karkas
ağırlıkları
ve karkas randımanları
bakımından
istatistiksel açıdan bir farklılık oluşturmamıştır.
Benzer
olarak
rasyonlarda
% S,
i
O ve
IS
düzeylerinde
fiğ
bulunmasının
bıldırcınlarda
karkas randımanı bakımından istatistiki açıdan
farklılık oluşturmadığı bildirilmiştir (17).
Araştırma sonunda kesilen dişi ve erkek
bıldırcınlarda serum total protein, total lipid ve
total kolesterol değerleri bakımından
istatistiki
açıdan
farklılık
görülmemiştir.
Rasyonlara
katılan % S,
i
O ve IS düzeylerindeki adi fiğin
bıldırcınlarda
kan parametreleri
üzerine
olan
etkisini belirlemek amacıyla yapılan araştırmada
(17),
serum
total
protein
ve
total
lipid
değerlerinin
rasyonlarda
fiğ
konsantrasyonu
arttıkça azaldığı ancak bu azalmanın total lipid
değerlerinde rasyonunda % IS fiğ içeren grubun,
kontrol grubundakinden istatistiki açıdan önemli
olduğu (p<O.OI) bulunmuştur. Japon
bıldırcınla-rının 2 hafta süreyle su veya % 80'lik metanol ile
ekstrakte
edilmiş
fasulye
kalıntısı
içeren
rasyonlarla
beslenmesi durumunda
serum total
protein
ve
kolesterol
değerlerinin
kontrol
grubuna göre düşük bulunduğu
kaydedilmiştir
(16).
Aynı şekilde Ologhobo ve ark. (ll),
etlik
civciv
rasyonlarında
%
20
düzeyinde
çiğ
Canavalia ensiformis bulunmasının
da kontrol
grubuna göre serum total proteininin istatistiki
açıdan önemli derccede (p<O.OS) düşük olmasına
yol
açtığını
bildirmişlerdir.
Yumurta
tavuğu
rasyonlarında
%
i
düzeyinde
vicin (baklada
bulunan hemolitik ajanlardan biri) bulunmasının
kan plazma
proteinini
değiştirmezken
plazma
276
lipid düzeyinde istatistiki açıdan önemli derecede
(p<0.05)
artışa
neden
olduğu
kaydedilmiştir
(10).
Tannik asidin etlik civciv rasyonlarında
% O.i düzeyinde
bulunmasının
herhangi
bir
olumsuz etkiye neden olmadığı fakat, % 0.5-2
düzeyinde tannik asit bulunmasının
büyürneyi
olumsuz
yönde
etkilediği
bildirilmiştir
(4).
Böylece yapılan araştırmada
rasyonlara
% iO
düzeyine
kadar
katılan
burçağın
%
0.45
düzeyinde tannik asit içermesinin de burçaktaki
tannik
asidin
bıldırcın
büyümesini
olumsuz
etkilerneyeceği anlaşılmaktadır.
Sonuç
olarak
burçağın
bıldırcın
besi
rasyonlarında
protein
kaynağı
olarak
% 8'e
kadar kullarulabileceği kanısına varılmıştır.
Kaynaklar
A.O.A.C. (ın4) "Ofiicial Methods of !\naIvsis of the Association of Ofiicial Analytical Chemists". (41), cd., The William Byrd Press. Ine., Richmond, Virginia.
2. Bhargava, KK., O'nei!, .J.B. (1979). Raw and autodaved fababeans (V/cw [aba ı...) as an alternate source of protein for
hroılers. Can. J. Anim. Sci., 59: 53 I -537.
3. Carpenter, KJ., C1egg, KM. (1956) 'Ine metabolizable energy of poultry fcedingstuffs in relation to their chemical composition. 1. Sci. Fd. Agric., 7, 45-51
4. Chang, S. Ik, J<U1ler,H.L. (1964). Effect oftannin content of grain sorghums on their leeding value lor growing chicks. Poultry Sci., 43: 30-36.
5. Ergün, A., Çolpan,
i.,
Kutsal, O., Yalçın, S. (1986) Etlik piliç karma yemlerinde tiğ proteininden yararlanma olanaklarının araştırılması. Doğa Tr. Vet. ve Hay. D.ıo,
144-152.6. Ersoy, K, Bayşu, N.
(ını)
"Pratik Biyokimya". A.Ü. Vet. Fak. Yayınları: 372, Ders Kitabı: 270, A.U. Ba"mevi. Ankara.A. ŞHIU - S. YALÇIN - F. KARAKAŞ
7. Ergün, A., Yalçuı, S., Çolpan,
i.,
Yıldız, S., Önol, A.G. (199 i) Burçağın yumurta tavuğu rasyonlarında kullanılma olanaklarının araştırılması. Doğa-Tr. 1. Vet. Anim. Sci.ı
5,148-163.
8. Gençkan, M.S. (I 992). "Yembitkileri Tarım," 2. baskı E.O.Z.F. yayınları No: 467, Ege Üni\'. Ba"mevı, Bornova, ızmir.
9. Harper, J. A., Arscott, G.H. (ı 962) Toxicity of conuııon and hairy vetch seed for poults and chicks. Poultry Sci. 4 I.
1968-1974.
10. Muduuli, D.S., Marquardt, RR., Guenter, W. (I 98 I). Efiect of dietary vicine on the produdive performance oflaying dıickens. Can. J. Anim. Sci. 61: 757-764.
i
ı.
üloghoho, A.D., Apafu, D.F., Oyejide, A. (1993) Utilisation of raw jackbean (Canavalıa em/forııı/s) and jackbean fractions in diels tor broiler chicks. Br. Poult. Sci .. 34: 323-337. 12. Raharjo, Y.C., Cheeke, P.R., Arscott, G.H.(ınx).
ResearehNote: Efieets of dietary butylated hydro''Y-anisole and eysteine on toxicity of lathyrus odoratus to broiler and Japanese quail chicks.l'oultry Sci., 67: 153-155
13. S.üJllhüIIüo~lu, K, SüıııhüIIüo~lu, V. (1994). Bioistatistik üzdemir Yayıncılık. 5. Baskı.
14. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1996). "Türkiye Istatistik Y,llığl 1994". Devlet Istatistik Enstitüsü Mathaası. !\nkara.
15. WyckolT, S., Mak, 'LK., Volıra, P. (1983). The nutritional value of autoclaved and aınmonia treated winged heans
(I'sophocQ/pus fefragon%hus (L.) Dc.) lor Japanese 'juai!.
l'oultry Sci., 62, 359-364.
16. WyckolT, S., Volıra, P., Kratzer, F.H., Calvert, Cc. (1983). Nutritional evaiuation of tour varieties of colored and one of white beans (Phaseo/ııs vıı/gans) tor Japanese quail. Poultry Sci .. 62: 1576-1586.
17. Yalçuı, S., Şehu, A., Kaya,
