Tevrat, Zebur ve İncil'deki Bilgelikler

ilml Ara§tirmalar 6, Istanbul 1998

TEVRAT, ZEBUR VE iNCiL'DE BiLGELiKLER'

Mustafa S.

KA<;ALiN·''

<;e§itli baki§ a�Ilanna gore kap1, duyu, pencere, admt verin bilgi insana be

§

yolla gelir. Bunlara dini de ekleyebiliriz. Melek, §eytan, cin, cennet, cehe

n

nem gibi dilde kullamlan kavramlar bunlarla

baglantth

bilgiler din telkinlerinin sonucudur. Vahiy

adt

verilen Allah'tan gelen bu �qit bilgilendirmelerin yalntzca bir kabul oldugu ileri siiriilse de giinliik hayatlmtzda bir yeri vardtr. Bunun dt§mda cografyaya, iklime bagh bilgilerin deneyimlerin eklene eklene gelmesi tlpkt kelimelerin olu§turdugu dil gibi yargtlanmt§, siiziiltnii§ farkltltg1 baktmmdan tek bir bilgi kelimesiyle dile getiremeyecegimiz yogun, stkt§hrtltnt§, agtrhkh bir bilgi yumagt ktsacast bilgelik dili olu§ur. Kalem, ev, ta§tt deyince nastl bir�ok �e§itlerinin bir iist ba§hgm bir tiiriinii algthyorsak �e§itli vesilelerle kullandtgtmtz, ya da etkisiyle anlatJmlanmlZl yonlendirdigimiz iist ba§ltklar olarak bilgeliklerin de sozliikleri, listeleri, degerlendirmeleri ba§h ba§ma bir konudur.

Bu �alt§mada Kitab-1 Mukaddes'teki atasozleri ve deyimler ele

ahntnt§tu·l.

Bu ama�la Kitab-1 Mukaddes2 Tiirk�e'deki �evirisinden okunup, notland1. Burada sizlere bu �ah§ma sunulacakttr3.

*

2

Bu yazt, VII. Uluslararast Tiirk Halk Edebiyatt Seminen'nde (Eski§elm 8 Mayts 1997)

okunmu§tur. Burada bazt eklcme ve diizeltmelerle sunulmaktadtr Yard. Dor;;. Dr., Marmara Oniversitesi Ataturk Egitim Fakulles1.

Ti.irkr;;e'de atastizleri ile ilgili gerr;;ek emek mahsulii olan §U r;;ah§maya bakdabtllr:

PEREMECi, Osman Nuri [1874-1945]: AtalarSozleri·lstanbul 1943

Adt Kitabt Mukaddes olan bir kitap degerlendirildigi hil.lde bu adm dcgil de Tel'rat, Zelwr ve Jncil'in adlandmlmastna gidi1mesi acabalara taktlan dogru anlama gur;;ltigunti ortadan kaldtrmak ir;;indir. Nitekim Ti.irkr;;e'de ii� r;;evirisi bulunan dmle tlgili bir kitapta boyle bir dalgtnhk ya da yorgunluk izini gtirmek mumkundur. Yazar vc r;;evirenlenn bu konudakl bilgisizliginden asia stiz cdilemeyecek olan bu r;;ah�malarda yinc de okuyucu yanl1� bilgilenmi§ olmaktad1r

"Keza bkz. incil, Genesis, I. 27" EBO HURAYRA [6. 677]. e.1-Sah/je es-Sahllw: § 58 Bk Halen elde mevcut en eski Hadis eseri Hemmiim Ibn _{Munebih "tn Sahff'est. Sahahi' EbG} Hurayra (0. 58 H./677) mn, talebcsi Hemmam Ibn Muncbbih (6 101 H 1718) 1r;;in haztrladJgt ve es-Sahi'fe es-Sahi'ha adtnt verdigi bu hadis escnni. Hadi'slerm Tcdvi'n Tarih1 konusunda bir mukaddimc ile birlikte nqrcdcn Prof Muhammed HAMiDULLAH.