Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun "Yaban" adlı romanındaki fiil-durum biçimbirim ilişkisi

(1)

ROMANINDAKĠ FĠĠL - DURUM BĠÇĠMBĠRĠM ĠLĠġKĠSĠ

Pamukkale Üniversitesi

Sosyal Bilimler Enstitüsü

Yüksek Lisans Tezi

Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı

Yeni Türk Dili Bilim Dalı

Hatice ARSLAN

DanıĢman: Prof. Dr. Hacı Ömer KARPUZ

Temmuz 2011

DENĠZLĠ

(2)

(3)

(4)

TEġEKKÜR

Bu çalıĢmanın hazırlanmasında her zaman bana yardımcı olan, destek veren ve

sabırla dinleyen değerli danıĢman hocam Prof. Dr. Hacı Ömer KARPUZ‟a ve Dr. Özgür

Kasım AYDEMĠR‟ e, eğitimime büyük katkılarda bulunan değerli hocalarıma, manevî

destekleriyle her zaman yanımda olan annem AyĢe ARSLAN‟ a ve babam Hasan

ARSLAN‟ a teĢekkür ederim.

(5)

ÖZET

YAKUP KADRĠ KARAOSMANOĞLU’NUN “YABAN” ADLI ROMANINDAKĠ

FĠĠL - DURUM BĠÇĠMBĠRĠM ĠLĠġKĠSĠ

ARSLAN, Hatice

Yüksek Lisans Tezi, Türk Dili ve Edebiyatı ABD

Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Hacı Ömer KARPUZ

Temmuz 2011, xii+392 sayfa

Bu çalıĢmada Yakup Kadri Karaosmanoğlu’ nun Yaban adlı romanındaki

fiil - durum biçimbirim iliĢkisi üzerinde durulmuĢtur. ÇalıĢma, Giriş, İnceleme,

Değerlendirme, Sonuç ve Kaynakça kısımlarından oluĢmaktadır. GiriĢ kısmında

bilim adamlarının, Türkçedeki fiil ve durum biçimbirimlerle ilgili görüĢleri ele

alınmıĢ ve kısaca değerlendirilmiĢtir. Ġnceleme kısmında “Yaban” metninden

tespit edilen 8541 fiil, bu fiillerle kullanılan durum biçimbirimler, bunların

iĢlevleri ve yapıları ile geçtikleri cümleler, sayfa ve satır numaraları sıralanmıĢ ve

liste halinde verilmiĢtir. Bu verilere bağlı olarak fiiller ve durum biçimbirimler,

Değerlendirme kısmında yapısal ve iĢlevsel özelliklerine ve iliĢkilerine göre geçiĢ

sıklıkları ve geçiĢ oranlarıyla birlikte 110 tane tabloda sunulmuĢtur. Ġnceleme ve

değerlendirmelerimiz sonucunda 981 farklı fiilin 48 farklı durum biçimbirimle

8541 kez kullanıldığı tespit edilmiĢtir. Değerlendirme kısmındaki tablolarda

verilen fiil – durum biçimbirim iliĢkileriyle ilgili nicel değerler, Sonuç kısmında

maddeler halinde sunulmuĢtur.

Anahtar kelimeler: Türkçenin fiilleri, Durum biçimbirimleri, Türkçe dilbilgisi,

(6)

ABSTRACT

THE RELATIONSHIP OF VERB – CASES’ MORPHEMES IN “YABAN”

NAMED NOVEL BY YAKUP KADRI KARAOSMANOGLU

ARSLAN, Hatice

MA Thesis, Turkish Language and Literature

Supervisor: Prof. Dr. Haci Omer KARPUZ

July 2011, xii+392 pages

In this thesis, we examined the relationship between verbs-case morphemes

in “Yaban” novel by Yakup Kadri Karaosmanoglu. Work has the sections of

Introduction, Review, Evaluation, Conclusion and Bibliography sections. We

considered the views about Turkish verbs and case-morphemes of Turcologists,

and briefly evaluated them. We listed 8541 verbs that we found in novel, and given

information about cases-morphemes used combination of them, their functions,

structures and numbers written pages and lines. Verbs and cases- morphemes are

analyzed and presented in the total 110 tables according to structural and

functional properties, and relationships, frequency of usage of them . as a result of

the our reviews and evaluations, we found 981 verb is used 8541 times with 48

different cases. Quantitative values are presented in the Results section item by

item

Keywords: Verbs of Turkish, Cases-Morphemes, Turkish grammar, Morphology,

(7)

ĠÇĠNDEKĠLER

TEġEKKÜR ... iv

ÖZET... v

ABSTRACT ... vi

ĠÇĠNDEKĠLER ... vii

TABLOLAR DĠZĠNĠ ... xi

SĠMGE VE KISALTMALAR DĠZĠNĠ ... xiv

GĠRĠġ ... 1

ARAġTIRMANIN YÖNTEMLERĠ ... 4

BĠRĠNCĠ BÖLÜM

1. ĠNCELEME ... 5

1.1. Ġnceleme ... 6

ĠKĠNCĠ BÖLÜM

2. DEĞERLENDĠRME ... 297

2.1.Fiillerin KullanılıĢ Sıklığı ... 297

2.2. Durum Biçimbirimlerin KullanılıĢ Sıklığı ... 302

2.3. Durum Biçimbirimlerin ĠĢlevsel Özelliklerine Göre Ġncelenmesi ... 304

2.3.1. Çok iĢlevli durum biçimbirimlerin kullanılıĢ sıklıkları ... 304

2.3.1.1. “…defa” durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 304

2.3.1.2. /+(n/y)A/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 304

2.3.1.3. /+(n/y)A/… /+(n/y)A/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 305

2.3.1.4. /+(n/y)A doğru/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 305

2.3.1.5. /+(n/y)A kadar/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 306

2.3.1.6. /+(n/y)A karĢı/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 306

2.3.1.7. /+(n)cA/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 306

2.3.1.7. /+(n)DA/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 307

2.3.1.8. /+(n)DAn/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 308

2.3.1.9. /+(n)DAn/ … /+(n/y)A/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 308

2.3.1.10. /+(n)DAn/ … /+(n/y)A kadar/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ

sıklıkları ... 309

2.3.1.11. /+(n)DAn/ … /+(n)DAn/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları 309

2.3.1.12. /+(n)DAn itibaren/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 310

(8)

2.3.1.13. /+(n)DAn önce/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 310

2.3.1.14. /+(n)DAn sonra/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 310

2.3.1.15. “ gibi ” durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 311

2.3.1.16. “ için ” durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 311

2.3.1.17. ile /+(y)lA/ durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 311

2.3.1.18. “ kadar ” durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 312

2.3.1.19. /+(y)lA beraber/, /+(y)lA birlikte/, /+(y)lA bir arada/ durum

biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 312

2.3.1.20. ø durum biçimbiriminin kullanılıĢ sıklıkları ... 313

2.3.2 Tek iĢlevli durum biçimbirimlerin kullanılıĢ sıklıkları ... 314

2.4.ĠĢlevlerin Durum Biçimbirimlerine Göre Ġncelenmesi ... 315

2.4.1. Çok durum biçimbirimli iĢlevlerin kullanılıĢı ... 315

2.4.1.1. “Amaç” iĢlevinin kullanılıĢı ... 315

2.4.1.2. “Araç” iĢlevinin kullanılıĢı ... 315

2.4.1.3. “Ayrılma” iĢlevinin kullanılıĢı ... 316

2.4.1.4. “Belirtili Nesne” iĢlevinin kullanılıĢı ... 316

2.4.1.5. “Benzetme” iĢlevinin kullanılıĢı ... 316

2.4.1.6. “Birliktelik” iĢlevinin kullanılıĢı ... 317

2.4.1.7. “Dolaylı Nesne” iĢlevinin kullanılıĢı ... 317

2.4.1.8. “Görelik” iĢlevinin kullanılıĢı ... 318

2.4.1.9. “KarĢılaĢtırma” iĢlevinin kullanılıĢı ... 318

2.4.1.10. “KarĢıtlık” iĢlevinin kullanılıĢı ... 319

2.4.1.11. “Nicelik” iĢlevinin kullanılıĢı ... 319

2.4.1.12. “Niteleme” iĢlevinin kullanılıĢı ... 320

2.4.1.13. “Özgülük” iĢlevinin kullanılıĢı ... 320

2.4.1.14. “Sebep” iĢlevinin kullanılıĢı ... 321

2.4.1.15. “Sınırlandırma” iĢlevinin kullanılıĢı ... 321

2.4.1.16. “Sıralama” iĢlevinin kullanılıĢı ... 322

2.4.1.17. “Süre” iĢlevinin kullanılıĢı ... 322

2.4.1.18. “Tekrar” iĢlevinin kullanılıĢı ... 323

2.4.1.19. “Yer” iĢlevinin kullanılıĢı ... 323

2.4.1.20. “Yerde Bulunma” iĢlevinin kullanılıĢı ... 323

2.4.1.21. “Yerde Sınırlandırma” iĢlevinin kullanılıĢı ... 324

2.4.1.22. “Yer - Niteleme” iĢlevinin kullanılıĢı ... 324

2.4.1.23. “Yönelme” iĢlevinin kullanılıĢı ... 325

2.4.1.24. “Zamanda Belirli/siz” iĢlevinin kullanılıĢı ... 325

(9)

2.4.1.26. “Zamanda Sınırlandırma” iĢlevinin kullanılıĢı... 326

2.4.1.27. “Zamanda Sıralama” iĢlevinin kullanılıĢı ... 327

2.4.1.28. “Zaman - Niteleme” iĢlevinin kullanılıĢı ... 327

2.4.1.29. “Zaman-Yer” iĢlevinin kullanılıĢı ... 328

2.4.2 Tek durum biçimbirimli iĢlevlerin kullanılıĢı ... 328

2. 5. Fiil – Durum Biçimbirimlerin ĠliĢkisi ... 329

2.5.1. “al-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 329

2.5.2. “anla-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi... 329

2.5.3. “anlat-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 330

2.5.4. “bak-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 331

2.5.5. “bırak-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 331

2.5.6. “bil-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 332

2.5.7. “bul-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 333

2.5.8. “çevir-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 333

2.5.9. “çık-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 334

2.5.10. “de-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 335

2.5.11. “dön-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 335

2.5.12. “dur-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 336

2.5.13. “geç-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 337

2.5.14. “gel-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 337

2.5.15. “git-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 338

2.5.16. “gör-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 339

2.5.17. “görün-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 340

2.5.18. “göster-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 341

2.5.19. “götür-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 342

2.5.20. “kal-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 342

2.5.21. “konuĢ-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 343

2.5.22. “otur-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 344

2.5.23. “sor-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 344

2.5.24. “söyle-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 345

2.5.25. “taĢı-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 346

2.5.26. “ver-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 346

2.5.27. “yap-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 347

2.5.28. “yürü-” fiili – durum biçimbirim iliĢkisi ... 348

2. 6. Fiil – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 349

(10)

2.6.2. “anla-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 350

2.6.3. “anlat-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 350

2.6.4. “bak-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 351

2.6.5. “bırak-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 352

2.6.6. “bil-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 353

2.6.7. “bul-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 353

2.6.8. “çevir-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 354

2.6.9. “çık-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 355

2.6.10. “de-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 355

2.6.11. “dön-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 356

2.6.12. “dur-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 357

2.6.13. “geç-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 358

2.6.14. “gel-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 358

2.6.15. “git-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 360

2.6.16. “gör-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 361

2.6.17. “görün-” fiili – iĢlev iliĢkisi... 362

2.6.18. “göster-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 363

2.6.19. “götür-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 363

2.6.20. “kal-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 364

2.6.21. “konuĢ-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 365

2.6.22. “otur-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 365

2.6.23. “sor-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 366

2.6.24. “söyle-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 367

2.6.25. “taĢı-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 368

2.6.26. “ver-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 368

2.6.27. “yap-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 369

2.6.28. “yürü-” fiili – iĢlev iliĢkisi ... 370

SONUÇ ... 371

KAYNAKLAR ... 388

(11)

TABLOLAR DĠZĠNĠ

Tablo 1. Fiillerin KullanıĢ Sayıları ve Oranları ... 297

Tablo 2. Durum Biçimbirimlerin KullanılıĢ Sayıları ve Oranları ... 302

Tablo 3. “…defa” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 304

Tablo 4. “ /+(n/y)A/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 304

Tablo 5. “ /+(n/y)A/ … /+(n/y)A/” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 305

Tablo 6. “ /+(n/y)A doğru/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 305

Tablo 7. “ /+(n/y)A kadar/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 306

Tablo 8. “ /+(n/y)A karĢı/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 306

Tablo 9. “ /+(n)cA/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 306

Tablo 10. “ /+(n)DA/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 307

Tablo 11. “ /+(n/y)DAn ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 308

Tablo 12. “ /+(n/y)DAn/ … /+(n/y)A/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları 308

Tablo 13. “ /+(n/y)DAn/ … /+(n/y)A kadar/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ

Sıklıkları ... 309

Tablo 14. “ /+(n/y)DAn/ … /+(n)DAn/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları

... 309

Tablo 15. “ /+(n/y)DAn itibaren/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 310

Tablo 16. “ /+(n/y)DAn önce/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 310

Tablo 17. “ /+(n/y)DAn sonra/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 310

Tablo 18. “ gibi ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 311

Tablo 19. “ için ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 311

Tablo 20. “ ile /+(y)lA/ ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 311

Tablo 21. “ kadar ” Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 312

Tablo 22. “ /+(y)lA beraber/, /+(y)lA birlikte/, /+(y)lA bir arada/ ” Durum

Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 312

Tablo 23. ø Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 313

Tablo 24. Tek ĠĢlevli Durum Biçimbiriminin KullanılıĢ Sıklıkları ... 314

Tablo 25. “ Amaç ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 315

Tablo 26. “ Araç ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 315

Tablo 27. “ Ayrılma ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 316

Tablo 28. “ Belirtili Nesne ” ĠĢlevinin KullanılıĢı... 316

Tablo 29. “ Benzetme ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 316

Tablo 30. “ Birliktelik ” ĠĢlevinin KullanılıĢı... 317

Tablo 31. “ Dolaylı Nesne ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 317

Tablo 32. “ Görelik” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 318

Tablo 33. “ KarĢılaĢtırma ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 318

Tablo 34. “ KarĢıtlık ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 319

Tablo 35. “ Nicelik ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 319

Tablo 36. “ Niteleme ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 320

Tablo 37. “ Özgülük ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 320

Tablo 38. “ Sebep” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 321

Tablo 39. “ Sınırlandırma ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 321

Tablo 40. “ Sıralama ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 322

Tablo 41. “ Süre ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 322

Tablo 42. “ Tekrar ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 323

Tablo 43. “ Yer ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 323

(12)

Tablo 45. “ Yerde Sınırlandırma ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 324

Tablo 46. “ Yer - Niteleme ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 324

Tablo 47. “ Yönelme ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 325

Tablo 48. “ Zamanda Belirli/siz ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 325

Tablo 49. “ Zamanda Bulunma ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 326

Tablo 50. “ Zamanda Sınırlandırma ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 326

Tablo 51. “ Zamanda Sıralama ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 327

Tablo 52. “ Zaman - Niteleme ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 327

Tablo 53. “ Zaman - Yer ” ĠĢlevinin KullanılıĢı ... 328

Tablo 54. Tek Durum Biçimbirimli ĠĢlevlerin KullanılıĢı ... 328

Tablo 55. “ al- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 329

Tablo 56. “ anla- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 329

Tablo 57. “ anlat- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 330

Tablo 58. “ bak- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 331

Tablo 59. “ bırak- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 331

Tablo 60. “ bil- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 332

Tablo 61. “ bul- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 333

Tablo 62. “ çevir- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 333

Tablo 63. “ çık- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 334

Tablo 64. “ de- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 335

Tablo 65. “ dön- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 335

Tablo 66. “ dur- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi... 336

Tablo 67. “ geç- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 337

Tablo 68. “ gel- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 337

Tablo 69. “ git- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 338

Tablo 70. “ gör- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi... 339

Tablo 71. “ görün- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi... 340

Tablo 72. “ göster- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 341

Tablo 73. “ götür- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 342

Tablo 74. “ kal- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 342

Tablo 75. “ konuĢ- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 343

Tablo 76. “ otur- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 344

Tablo 77. “ sor- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 344

Tablo 78. “ söyle- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 345

Tablo 79. “ taĢı- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 346

Tablo 80. “ ver- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 346

Tablo 81. “ yap- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi ... 347

Tablo 82. “ yürü- ” Fiili – Durum biçimbirim ĠliĢkisi... 348

Tablo 83. “ al- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 349

Tablo 84. “ anla- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 350

Tablo 85. “ anlat- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 350

Tablo 86. “ bak- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 351

Tablo 87. “ bırak- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 352

Tablo 88. “ bil- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 353

Tablo 89. “ bul- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 353

Tablo 90. “ çevir- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 354

Tablo 91. “ çık- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 355

Tablo 92. “ de- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 355

(13)

Tablo 94. “ dur- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 357

Tablo 95. “ geç- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 358

Tablo 96. “ gel- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 358

Tablo 97. “ git- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 360

Tablo 98. “ gör- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 361

Tablo 99. “ görün- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 362

Tablo 100. “ göster- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 363

Tablo 101. “ götür- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 363

Tablo 102. “ kal- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 364

Tablo 103. “ konuĢ- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 365

Tablo 104. “ otur- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 365

Tablo 105. “ sor- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 366

Tablo 106. “ söyle- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 367

Tablo 107. “ taĢı- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 368

Tablo 108. “ ver- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 368

Tablo 109. “ yap- ” Fiili – ĠĢlev ĠliĢkisi ... 369

(14)

SĠMGE VE KISALTMALAR DĠZĠNĠ

A.g.e

Adı Geçen Eser

Bkz

Bakınız

Ø

ĠĢaretsiz Morfem

(15)

GĠRĠġ

Türkçede fiil ve tamlayıcı iliĢkisi üzerinde çeĢitli çalıĢmalar yapılmasına

rağmen, yapılacak çok iĢ olduğu kanaatindeyiz. Fiillerle onların gerçekleĢme koĢullarını

belirtmek için kullanılan tamlayıcıların iliĢkileri çok yönlü ve ayrıntılı olarak

incelenmek zorundadır. Türkçenin özelliklerinin tam olarak ortaya çıkarılması, bu

iliĢkilerin belirlenmesiyle doğrudan iliĢkilidir. Yapılan çalıĢmalarda özellikle yapı, iĢlev

ve anlamların tam olarak ayrılamadığı ve derinlemesine ele alınmadığı görülmektedir.

Bu konu üzerinde duranlardan biri Leyla Karahan‟ dır. O, fiil-tamlayıcı

iliĢkisini, tamlayıcıya ihtiyaç olup olmaması, tamlayıcı sayısı, tamlayıcının niteliği

(içinde bulunduğu hâl ve taĢıdığı hâl eki) bakımlarından da değerlendirerek,

geçiĢli-geçiĢsiz sınıflandırması dıĢında baĢka sınıflandırmaların da yapılabileceğini

düĢündüğünü belirtir.

1

Leyla Karahan 'a göre, tamlayıcıların hangi hâlle fiile bağlanacağını tayin eden

fiilin anlamıdır. Bazı fiiller tamlayıcıya ihtiyaç duymazken, bazıları mutlaka bir

tamlayıcıya ihtiyaç duyarlar. Bu sebeple, fiiller “tamlayıcılı fiiller”, “tamlayıcısız fiiller”

olmak üzere iki grupta incelenebilir. “ölmek, doğmak, piĢmek vb.” fiilleri tamlayıcıya

ihtiyaç duymazken, sadece özne ile kullanılabilirken, “aramak, korkmak, binmek v.s.”

mutlaka bir tamlayıcıya ihtiyaç duyan fiillerdir.

2

Halbuki fiilin gerçekleĢmesi esnasında

bir çok koĢul olmak zorundadır. Tamlayıcılar, yalnızca durum ekleriyle

sınırlandırıldığından böyle bir sonuç ortaya çıkmıĢtır.

Fiil-tamlayıcı iliĢkisinin Ģeklini, niteliğini o dili kullananlar belirler. Bazı fiillerin

tamlayıcılarındaki hâl eklerinin lehçe ve

ağızlara göre farklılık göstermesi, bu iliĢkiyi

algılayıĢtaki tasavvurdaki farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Bazı lehçelerde "atı

binmek" ifadesine karĢılık, Türkiye Türkçesindeki aynı ifadenin "ata binmek" Ģeklinde

olması gibi.

3

1

_{Leyla KARAHAN: "Fiil Tamlayıcı ĠliĢkileri Üzerine " Türk Dili 549. (1997), 229.}

2

_{Leyla KARAHAN: a.g.e., 211.}

3

(16)

Zeynep Korkmaz, Türkçede ad durum eklerinin birbirlerinin görev sınırlarına

girmeleri, yani isim çekim ekinin gerektiğinde baĢka bir isim çekimi ekinin de yerini

tutabilmesinin Eski Türkçeden beri bilinen bir özellik olduğunu belirtir.

4

Gürer Gülsevin, Eski Anadolu Türkçesinde Ekler adlı çalıĢmasında, Eski

Anadolu Türkçesinde ad durum eklerini inceler ve bu eklerin baĢka fonksiyondaki bir

isim hâli yerine kullanılıĢına da örnekler verir.

5

Mustafa Uğurlu, tamlayıcılar olmadıkları zaman fiilin anlamı eksik kalan

"mecburi tamlayıcılar" ve bulunmaları hâlinde fiilin anlamını biraz daha belirginleĢtiren

"ihtiyarî tamlayıcılar" olmak üzere iki kısımda incelenmektedirler. Tamlayıcılar, isim

cinsinden oluĢabilecekleri gibi bir kelime grubundan da oluĢabilirler ve fiile onun

istediği halde bağlanırlar." açıklamasını yapar.

6

Ertuğrul Yaman da “Özbek Türkçesinde Tamlayıcı - Fiil ĠliĢkisi ve Bazı Hâl

Eklerinin Farklı Kullanılması” adlı makalesinde Özbek Türkçesi ve Türkiye

Türkçesindeki fiillerin tam bir oran verilemese de büyük bir oranda aynı hâl eklerini

talep ettiğini belirtir. Yaman “Her dilin kullanımını o dili konuĢanlar ve o dilin

geçirmiĢ olduğu süreç belirler. Bazı fiillerin talep ettiği hâl eklerinde görülen

farklılıkların bir sebebinin de iliĢkide bulunulan yabancı diller olabilir. Söz konusu

yabancı dillerin hâl ekleri aynen tercüme yoluyla o dil veya lehçeye geçmiĢ olabilir.”

görüĢündedir.

7

Gülsev SEV, çalıĢmasında etmek fiiliyle kurulan birleĢik fiillerin aldıkları isim

hâl ekleri belirlenmiĢ ve incelenen birleĢik fiillerin tamlayıcı alma sayıları istatistiksel

olarak hesaplanmıĢ ve bu fiillerin en fazla alabildikleri tamlayıcılar tespit edilmiĢtir. Bu

fiille kurulan fiillerin çoğunun geçiĢli olduğu belirlenmiĢtir.

8

4

_{Zeynep KORKMAZ: "Batı Anadolu Ağızlarında Yazı Dilinden Ayrılan Ġsim Çekimi Ekleri ve}

Fonologie-Morphologie Bağlantısı”; Türk Dili Üzerine AraĢtırmalar. (Ankara: TDK Yayınları:629, 1995), 223. 5

_{Gürer GÜLSEVĠN: Eski Anadolu Türkçesinde Ekler, (1997).}

6

Mustafa UĞURLU: “Türk Lehçelerinin Aktarımında Valenz Sözlüklerinin Önemi”, Uluslar arası Sözlükbilim Sempozyumu Bildirileri (20–23 Mayıs, 2001).

7

_{Ertuğrul YAMAN: “Özbek Türkçesinde Bazı Hâl Eklerinin Farklı KullanılıĢı Üzerine”, Dördüncü Uluslar}

Arası Türk Dili Kurultayı, (Ġzmir, 2000).

8

Gülsev SEV: “Etmek Fiiliyle Yapılan BirleĢik Fiiller ve Tamlayıcılarla KullanılıĢı”, TDK Yayınları:794, (2001), 451.

(17)

Tahir KAHRAMAN, fiil ve tamlayıcı iliĢkisini inceleyen ÇağdaĢ Türkiye

Türkçesindeki Fiillerin Durum Ekli Tamlayıcıları adlı çalıĢmasında; ekli tamlayıcı

alabilen 1607 fiilin “alma ihtiyacı duydukları” ve “2. derecede istedikleri”

tamlayıcıları tespit eder.

9

“Yakup Kadri Karaosmanoğlu‟nun „Yaban‟ Adlı Romanındaki Fiil- Durum

Biçimbirim ĠliĢkisi” üzerine yaptığımız çalıĢmamızda, fiilleri ve durum biçimbirimleri,

yapısal ve iĢlevsel özelliklerine ve iliĢkilerine göre geçiĢ sıklıkları ve geçiĢ oranlarıyla

birlikte inceledik. Ġncelemelerin sonucunda, fiil – durum biçimbirim iliĢkileriyle ilgili

nicel değerlere ulaĢtık. Bu çalıĢmanın fiil - durum biçimbirim iliĢkisi konusuna katkı

sağlayacağını düĢünmekteyiz.

9

_{Tahir KAHRAMAN: “ÇağdaĢ Türkiye Türkçesindeki Fiillerin Durum Ekli Tamlayıcıları”, TDK Yayınları:654,}

(Ankara, 1996), 422.

(18)

ARAġTIRMANIN YÖNTEMLERĠ

Bu çalıĢmada Yakup Kadri Karaosmanoğlu‟nun Yaban adlı romanındaki fiil ve

durum biçimbirimler tek tek taranarak tespit edilmiĢtir. Tespit edilen verilerle durum

biçimbirim – iĢlev iliĢkisine, fiil – durum biçimbirim iliĢkisine ve fiil – iĢlev iliĢkisine

bakılmıĢtır.

Durum biçimbirimler iĢlevlerine göre, tek iĢlevli durum biçimbirimler ve çok

iĢlevli durum biçimbirimler Ģeklinde gruplandırılmıĢtır.

ĠĢlevler durum biçimbirimlere göre, tek durum biçimbirimli iĢlevler ve çok

durum biçimbirimli iĢlevler Ģeklinde gruplandırılmıĢtır.

Fiil – durum biçimbirim iliĢkisi ve fiil – iĢlev iliĢkisiyle ilgili nicel değerler

hesaplanmıĢtır.

Örneklem olarak alınan Yakup Kadri Karaosmanoğlu‟nun Yaban romanındaki

fiil ve durum biçimbirimler üzerinde çalıĢılmıĢtır.

10

Elde edilen sonuçların hem

kuramsal olarak, hem uygulamada fiil – durum biçimbirim iliĢkisine katkıda

bulunacağını umuyoruz.

10

(19)

BĠRĠNCĠ

BÖLÜM

1. ĠNCELEME

Ġnceleme kısmında “Yaban” metninden tespit edilen 8541 fiil, bu fiillerle

kullanılan durum biçimbirimler, bunların iĢlevleri ve yapıları ile geçtikleri cümleler,

sayfa ve satır numaraları sıralanmıĢ ve liste halinde verilmiĢtir.

(20)

1.1. Ġnceleme

FĠĠL ĠġLEV BĠÇĠM BĠRĠM YAPI CÜMLE

SAYFA NO … hâline çevril- Özne ø SÖ YavaĢ yavaĢ köylülere hiddetim, kendi aleyhimde bir nefret haline çevriliyor. 42,11

… hâline gir- Özne ø S

Sesim boğazımda bir nefes, bir üfürük haline

girdi: 162,24

… hâline gir- Özne ø SÖ

Onda bitmez tükenmez yolculukların yarattığı sabır, kuĢlar ve kurtlarla düĢüp kalkmanın verdiği sadelik, bir yüksek yaĢantı ilkesi

haline girmiĢtir. 51,23

… hâline gir- Özne ø S

Ben, Yedek Subay Ahmet Celal; Celal PaĢa‟nın oğlu Ahmet; Porsuk Çayı‟nın

kenarında böyle bir tohum haline girdim. 67,5

… hâline gir- Yerde Bulunma /+(n)DA/ SÖ

Ben, Yedek Subay Ahmet Celal; Celal PaĢa‟nın oğlu Ahmet; Porsuk Çayı‟nın

kenarında böyle bir tohum haline girdim. 67,5

… hâline girme- Özne ø S

Bunlar, henüz bir sosyal yaratık haline bile

girmemiĢtir. 72,12

… hâline girme- Süre ø S

Bunlar, henüz bir sosyal yaratık haline bile

girmemiĢtir. 72,12

… hâline koy- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ SÖ

Muhayyilemizin derinliklerinden çıkarıp aĢkımızın ateĢinde kaynata kaynata saf bir

cevher haline koyduğumuz ve 115,9

… hâline koy- Niteleme /-(n/y)A/.../-(n/y)A/

Cc … Cc

Muhayyilemizin derinliklerinden çıkarıp aĢkımızın ateĢinde kaynata kaynata saf bir

cevher haline koyduğumuz ve 115,9

… hâline sok- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S

kahveyi derhal bir karargâh haline sokmuĢ,çardağın altında,bir büyük masanın

baĢında oturuyor 159,32

… hâline sok- Zaman-Niteleme ø S

kahveyi derhal bir karargâh haline sokmuĢ,çardağın altında,bir büyük masanın

baĢında oturuyor 159,32

… hâline sok- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ

Ceviz kitap sandığımı bir masa haline soktum,

kapağından da bir nevi raf yaptım. 25,3

… hâlini al- Niteleme /+(y)lA/ SÖ

Günün birinde bunlar, büyüyüp boz renkli Anadolu yaylasını, ısıtarak aydınlatacak bir

heybetle ateĢ halini alabilecek mi? 40,17

… hâlini al- Zamanda Belirli/siz /+(n)DA/ SÖ

Günün birinde bunlar, büyüyüp boz renkli Anadolu yaylasını, ısıtarak aydınlatacak bir

heybetle ateĢ halini alabilecek mi? 40,17

… hâlini al- Özne ø S

Günün birinde bunlar, büyüyüp boz renkli Anadolu yaylasını, ısıtarak aydınlatacak bir

heybetle ateĢ halini alabilecek mi? 40,17

… hâlini al- Özne ø SÖ

Doğuran kadının sesi, hemen hemen gayri insani diyebileceğim bir acayip bağırıĢ halini

aldı. 64,18

Ben, asıl ben, bu toprağın malı olmayan ve hepsi dıĢarıdan gelen maddeler ve unsurlarla yoğrula yoğrula adeta sınaî, adeta kimyevi bir

Ģey halini almıĢım. 69,1

… hâlini al- Yerde Bulunma /+(n)DA/ SÖ

Evin içinde, köyün içinde, adeta, muzır bir

yaratık halini aldı. 93,10

… hâlini al- Yerde Bulunma /+(n)DA/ SÖ Evin içinde, köyün içinde, adeta, muzır bir yaratık halini aldı. 93,10

Vücut o kadar zaafa düĢer ki, adeta bir posa

halini alır 106,11

… hâlini al- Yerde Bulunma /+(n)DA/ SÖ

Gazeteler, odamın içinde birer küçük piramit

halini aldı 111,23

Gazeteler, odamın içinde birer küçük piramit

halini aldı 111,23

… hâlini al- Özne ø SÖ Bütün çıkamayan derin bir hırıltı halini almıĢtı. ağlamaları boğazından yukarı 178,20

… hâlini al- Özne ø SÖ

Bu merak defterin son yapraklarına doğru

derin bir heyecan halini alacaktır. 180,24

… hâlini al- Yönelme /+(n/y)A doğru/ SÖ Bu merak defterin son yapraklarına doğru derin bir heyecan halini alacaktır. 180,24

Emine bir mahĢer içinde büzüle büzüle,

(21)

halini almıĢtı.

… hissini ver- KarĢıtlık /+(n/y)A rağmen/ SÖ

Çoğu biçimsiz, bücür, yusyuvarlak veya lüzumundan fazla iri olmakla beraber aralarında kat kat kumaĢ yığınlarına rağmen, insana narin, körpe ve tombul hissini veren

vücutlar da yok değil. 34,11

… hissini ver- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S

Çoğu biçimsiz, bücür, yusyuvarlak veya lüzumundan fazla iri olmakla beraber aralarında kat kat kumaĢ yığınlarına rağmen, insana narin, körpe ve tombul hissini veren

… hissini ver- KarĢıtlık /-mAklA beraber/ Cc

Çoğu biçimsiz, bücür, yusyuvarlak veya lüzumundan fazla iri olmakla beraber aralarında kat kat kumaĢ yığınlarına rağmen, insana narin, körpe ve tombul hissini veren

… Ģeklini al- Özne ø SÖ

Kalın, çatık kaĢlarının altında küçücük yuvarlak gözleri birer çivi baĢı kadar ufalmıĢ ve yüzü, buruĢa buruĢa bir kuru incir Ģeklini

almıĢtı. 84,14

aban- Yer /+(n/y)A/ S

GüneĢ denilen ağır ve büyük ateĢ küresini, omuzlarım üzerinde, tek baĢıma, ben taĢıyormuĢum gibi gökyüzünün bütün yaz ağırlığını sırtıma abanmıĢ hissediyorum. 59,19

acı- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S Bana, yalnız acıyorlar. 49,2

acı- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S Ona asıl bunun için acıyınız. 161,19

acı- Sebep /+(I)n için/ S Ona asıl bunun için acıyınız. 161,19

acıt- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ Kambur, kızın canını acıtmağa baĢladı. 71,7

acıt- Özne ø S Kambur, kızın canını acıtmağa baĢladı. 71,7

aciz ol- Benzetme +cileyin S

Sen de bencileyin bu kadar derdini

anlatmadan aciz olurmuydun? 86,13

aciz ol- Nicelik kadar S

Sen de bencileyin bu kadar derdini

aciz ol- Özne ø S

Sen de bencileyin bu kadar derdini

aç- Sebep /+(y)lA/ S

Sonradan benim ne o, ne de Ģu olmadığım, benim bir hiçten ibaret olduğum anlaĢılınca irkinti ile buruĢan alınlar yerine hayretle açılan gözler ve sinsi bir istihza ile bükülen

dudaklar görmeğe baĢladım. 20,24

aç- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ ġu eĢyaları açalım. 24,34

aç- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S

Onun içindir ki, her sabah, gözlerimi açar

açmaz, derin bir hayal kırıklığına uğrarım. 30,5

aç- Süreklilik ø SÖ Onun içindir ki, her sabah, gözlerimi açar açmaz, derin bir hayal kırıklığına uğrarım. 30,5

Ülen Süleyman, biz geldik, aç kapıyı; diye

ünledi. 58,17

aç- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ

AĢar memuru, tam bu sırada gözünün bir tanesini açtı ve bana: Ġnanma, yalan söylüyor

der gibi bir, iĢaret yaptı. 75,18

aç- Özne ø SÖ

AĢar memuru, tam bu sırada gözünün bir tanesini açtı ve bana: Ġnanma, yalan söylüyor

der gibi bir, iĢaret yaptı. 75,18

aç- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Camı açıp haykırıyorum: 89,17

aç- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Bir gün niyetimi gidip Bekir ÇavuĢ'a açtım. 93,17

aç- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S Bir gün niyetimi gidip Bekir ÇavuĢ'a açtım. 93,17

aç- Zamanda Belirli/siz ø SÖ Bir gün niyetimi gidip Bekir ÇavuĢ'a açtım. 93,17

aç- Zamanda Bulunma ø SÖ

Onunla yalnız kaldığımız zaman, bazen

Cennet'in bahsini açarım. 95,20

aç- Süre ø S

Onunla yalnız kaldığımız zaman, bazen

Cennet'in bahsini açarım. 95,20

Onunla yalnız kaldığımız zaman, bazen

(22)

ĠĢte, Süleyman'a hitap için ağzımı açıp

söylediğim sözler, hep bundan ibarettir. 107,11

Hele bir baĢka gece, gördüğüm rüyada o kadar realite çeĢnisi var ki, gözlerimi açtıktan sonra bile, uzun bir süre gerçeği rizyadan,

rüyayı gerçekten ayırt edemedim 124,8

Artık ağzımı açıp bir Ģey söylemek

istemiyorum 126,28

Onu her açıp kapayıĢında çenesinin ucu

burnuna değiyordu. 129,15

Bir kanserli, urunu göstermekten nasıl

korkarsa, derdimi açmaktan öyle korktum. 132,10

aç- Özne ø S

Ağzı hayretten açılmıĢ ve gözleri meraktan

parıl parıl parıldıyor 146,21

aç- Sebep /+(n)DAn/ S

Ağzı hayretten açılmıĢ ve gözleri meraktan

parıl parıl parıldıyor 146,21

aç- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ Kapının kilidini açıyorum 155,36

aç- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Pencerelerimi açıyorum. 155,37

aç- Özne ø SÖ Odamın kapısı açıldı. 156,27

aç- Nicelik … defa S

İki üç defa paramın bulunduğu çekmeceyi

açıp kapadılar. 159,9

Ġki üç defa paramın bulunduğu çekmeceyi

açıp kapadılar. 159,9

Bazen, bir derenin serinliğinde uzun uzadıya durduğumuz ve çantamızı açıp bir kır eğlentisi yapar gibi nevalemizden yediğimiz

olur. 170,16

aç- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Gözlerini açıp ĢaĢkın ĢaĢkın etrafına bakındı. 174,6

Emeti Kadın'a; -Gördün mü? ĠĢte gözlerini

açtı; dedim. 174,8

Herif çekmeyi açtı ve tomarı çıkarıp masanın

üstüne koydu. 176,9

aç- Özne ø S

Herif çekmeyi açtı ve tomarı çıkarıp masanın

üstüne koydu. 176,9

Derken esvap dolabını, sandık ve bavullarımı

açtılar. 176,28

Derken esvap dolabını, sandık ve bavullarımı

açtılar. 176,28

aç- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Aç suratını 182,24

aç kal- Özne ø S

Sanırım, köylüler ona artık ekmek vermez

olmuĢlar; o da aç kalıp dönmüĢ gelmiĢ. 91,22

aç kal- Özne ø S

Durup ne edecekler ki, onlar da bizim gibi aç

kalırlar 190,21

aç kal- Benzetme /+(I)m gibi/ S

Durup ne edecekler ki, onlar da bizim gibi aç

kalırlar 190,21

açabil- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ

Ya Bekir ÇavuĢ‟un kızı Zehra‟nın gözlerini

açabildi mi? 46,31

açabil- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S

Belki, kendisine doğrudan doğruya açabilmek fırsatını bulurum diye saatlerce kavaklar

arasında dolaĢıyor 103,32

açabil- Niteleme

/+(n)DAn/ …

/+(n/y)A/ S … S

Belki, kendisine doğrudan doğruya açabilmek fırsatını bulurum diye saatlerce kavaklar

arasında dolaĢıyor 103,32

açabil- Yerde Bulunma /+(n)DA/ SÖ

Bu kadar tatlı tatlı gidiĢen yerlerde, ancak güller açabilir ve her birinden kan yerine bal

akabilir. 127,8

açabil- Özne ø S

Bu kadar tatlı tatlı gidiĢen yerlerde, ancak güller açabilir ve her birinden kan yerine bal

akabilir. 127,8

açık bırak- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ

Göğsünün birkaç düğmesini, mahsus açık

bırakmıĢtır. 52,34

açıl- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S

Eğer, bu köylerde bir dostum olsaydı, belki, ona açılarak, ondan akıl öğrenmek, onunla

müĢterek bir teĢebbüse geçmek kabil olurdu. 102,8

açıl- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S Süleyman'a mı açılayım? 102,10

açıl- Nicelik ø S

O, beni köyde kendine yakın gördükçe daha

(23)

açılma- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S Gerçi, bana pek açılmıyor. 40,21

açılma- Yerde Bulunma /+(n)DA/ SÖ

Bu koyu Türk köyünde, Anadolu'nun bu hiç açılmamıĢ kuytu, ıssız köĢesinde, birdenbire

bu Pire limanı Ģamataları!.. 156,2

açılma- Süreklilik ø S

Bu koyu Türk köyünde, Anadolu'nun bu hiç açılmamıĢ kuytu, ıssız köĢesinde, birdenbire

bu Pire limanı Ģamataları!.. 156,2

adam tut- Özgülük /+(n/y)A/ S

Kendim iĢe yaramazsam bile, sana bir adam tutar, bütün hizmetlerini gördürürüm, dedim. 54,33

adım at- Yönelme /+(n/y)A doğru/ S Ona doğru birkaç adım attım 44,31

af dile- Dolaylı Nesne /+(n)DAn/ SÖ

Gidip, Salih Ağa'nın kendisinden bizzat af

dilemek istedim. 73,18

affet- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S

Onları, ben küçük sığırtmacın ölüsü baĢında

affettim. 181,2

affet- Özne ø S

Onları, ben küçük sığırtmacın ölüsü baĢında

affettim. 181,2

affet-

Yerde

Bulunma /+(n)DA/ SÖ

Onları, ben küçük sığırtmacın ölüsü baĢında

affettim. 181,2

ağır gel- Özne ø S

Öbürü daha ağır geliyor derken bazısı baĢ aĢağı inecek gibi olunca, gene hepsi bir ağızdan: Aman aman, düĢüyor... diye

bağırıĢıyorlar. 149,18

ağır iĢleri gör- Zamanda Bulunma /+(n)DA/ SÖ

BaĢka diyarlardaki çocukların gülüp oynamaktan baĢka bir Ģey yapmadıkları mutlu çağda, bu, yirmi yaĢında bir delikanlının güç

dayanacağı bütün ağır iĢleri görüyordu. 38,11

ağırlaĢ- Özne ø S

BakıĢlarının bir büyük adam bakıĢlarından farklı olmaması Ģöyle dursun, yüzü Ģimdiden yıpranmıĢ, vücudu katılaĢmıĢ, hareketleri

ağırlaĢmıĢtı. 24,14

ağırlaĢtır- Niteleme ile SÖ

Fakat o, beni kaplayan havayı dolduruyor, bir

civa ağırlığı ile ağırlaĢtırıyor. 84,16

ağız açtırma- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S Kimseye ağız açtırıp söz söyletmiyorlar. 27,4

ağızdan çık- Zamanda Bulunma /+(n)DA/ SÖ

Kalbin, bir süt çanağı gibi kabarıp taĢtığı dakikada, ağızlarından çıkan sesin anlamı ve

ahengi nedir? 35,10

ağızdan çık- Özne ø SÖ Bu söz ağzımdan çıkıverdi. 131,27

ağızlarına lokma

koyma- Süre /+(n)DAn beri/ SÖ

Dün akĢamdan beri ağızlarına bir lokma

koymamıĢ çocuklar, durmaksızın ağlıyorlar. 189,1

ağla- Süre /+(n)DAn beri/ SÖ

Süleyman o günden beri, geceleri yorganın altına büzülüp zari zari ağlamaktan baĢka bir

Ģey yapmıyormuĢ. 57,16

ağla- Niteleme ø SÖ

Süleyman o günden beri, geceleri yorganın altına büzülüp zari zari ağlamaktan baĢka bir

Ģey yapmıyormuĢ. 57,16

ağla- Niteleme /-(n/y)A/.../-(n/y)A/

Cc … Cc

Süleyman‟ın gözlerinden bir damla yaĢ akmıyor, fakat hıçkıra hıçkıra, hüngür hüngür

ağlıyordu. 59,4

Süleyman‟ın gözlerinden bir damla yaĢ akmıyor, fakat hıçkıra hıçkıra, hüngür hüngür

ağlıyordu. 59,4

ağla- Özne ø S

Zeynep Kadın, geçen gece hüngür hüngür ağlayarak bana davayı anlattı: oğlu askere gittiği gün bile gözünden bir damla yaĢ

akmayan bu kadın, 62,3

ağla- Zamanda Belirli/siz ø SÖ

ağla- Özne ø S

Kadınlar bağrıĢıyor, çocuklar ağlıyor ve

erkekler homurdanıyorlardı. 166,25

ağla- Yerde Bulunma /+(n)DA/ SÖ

Çarmıhtaki Ġsa'nın ayağı dibinde ağlayan Magdalanalı Meryem'in gözyaĢının değeri

(24)

ağla- Özne ø SÖ Emeti Kadın saçını yolarak ağlıyordu 173,17

ağla- Yerde Bulunma /+(n)DA/ SÖ

Emeti Kadın, Ģimdi, biraz sükûnet bulmuĢ, çocuğun baĢucunda sessiz sessiz ağlıyordu. 174,13

Emeti Kadın, Ģimdi, biraz sükûnet bulmuĢ, çocuğun baĢucunda sessiz sessiz ağlıyordu. 174,13

ağla- Zamanda Sıralama /-DIktAn sonra/ Cc

Kadınlar; buraya ateĢten kurtarabildikleri eĢyaları yığıyorlar ve bu iĢ bittikten sonra her biri kendi eĢyasını teĢkil ettiği küme üstünde

oturup ağlıyordu. 181,18

ağla- Özne ø S

Kadınlar; buraya ateĢten kurtarabildikleri eĢyaları yığıyorlar ve bu iĢ bittikten sonra her biri kendi eĢyasını teĢkil ettiği küme üstünde

oturup ağlıyordu. 181,18

ağla- Özne ø S

Kadınlar ise hemen umumiyetle ağlamağa

baĢlıyordu. 186,11

ağla- Özne ø SÖ

Dün akĢamdan beri ağızlarına bir lokma

koymamıĢ çocuklar, durmaksızın ağlıyorlar. 189,1

ağla- Süreklilik /-mAksIzIn/ Cc

Dün akĢamdan beri ağızlarına bir lokma

koymamıĢ çocuklar, durmaksızın ağlıyorlar. 189,1

ağlama- Zamanda Bulunma /+(n)DA/ SÖ

Fakat ben, Türk ordusunun zaferini

gözlerimle gördüğüm Ģu anda

ağlamayacağım. 173,9

ağlama- Özne ø S

Fakat ben, Türk ordusunun zaferini

gözlerimle gördüğüm Ģu anda

ağlamayacağım. 173,9

ağlama- Özne ø SÖ Yalnız Zeynep Kadın ağlamadı. 186,12

ağzımı aç- Sıralama /+(n)DAn sonra/ S

Artık bundan sonra ağzımı açıp bir kelime

söylemeyeceğim. 147,31

ağzımı aç- Sıralama /+(n)DAn sonra/ S

Bekir ÇavuĢ'a: Hakkın var; bundan sonra ağzımı açıp bir kelime söylemeyeceğim dedim ama dayanılmaz bir konuĢma ihtiyacı

yüreğimi dağlıyor. 149,1

ağzını bıçak

açma- Süre /+(n)DAn beri/ SÖ

Mehmet Ali gittiği günden beri Zeynep

Kadının ağzını bıçak açmıyor. 56,12

ahlaksızlaĢ- Sıralama-Sebep /+(n)DAn sonra/ S

Ġsmail, dayaktan sonra bir kat daha

ahlaksızlaĢtı. 93,9

ahlaksızlaĢ- Özne ø S

Ġsmail, dayaktan sonra bir kat daha

ahlaksızlaĢtı. 93,9

ait ol- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S

Bu köy ağası, Mehmet Ali‟nin ta babası zamanından ekip biçtikleri bir tarlanın

kendisine ait olduğunu iddia ediyor. 62,2

ak-

Yerde

Bu ufak korunun içinde, küçük, dar, fakat

berrak bir dere akıyor. 43,14

ak- Özne ø S

Bu ufak korunun içinde, küçük, dar, fakat

berrak bir dere akıyor. 43,14

ak- Yer /+(n)DAn/ SÖ

Haymana ve Sivrihisar havalisini geçen bütün yollardan bulanık bir göç seli akmaya baĢladı. 127,18

ak- Özne ø SÖ Haymana ve Sivrihisar havalisini geçen bütün yollardan bulanık bir göç seli akmaya baĢladı. 127,18

Vakalarla dolu yıllar bir kayanın üstünden akan sular gibi, onun üstünden akıp geçmiĢe

benziyor. 137,10

ak- Özne ø SÖ

Vakalarla dolu yıllar bir kayanın üstünden akan sular gibi, onun üstünden akıp geçmiĢe

benziyor. 137,10

Vakalarla dolu yıllar bir kayanın üstünden akan sular gibi, onun üstünden akıp geçmiĢe

benziyor. 137,10

ak- Benzetme gibi SÖ

Vakalarla dolu yıllar bir kayanın üstünden akan sular gibi, onun üstünden akıp geçmiĢe

benziyor. 137,10

ak- Ayrılma /+(n)DAn/ SÖ

Testinin boğazından su, bir hıçkırık sesiyle

akıyor. 169,1

ak- Özne ø S

Testinin boğazından su, bir hıçkırık sesiyle

akıyor. 169,1

ak- Niteleme /+(y)lA/ SÖ

Testinin boğazından su, bir hıçkırık sesiyle

akıyor. 169,1

ak- Özne ø SÖ Hasan'ın bütün kanları ordan akıp gitmiĢti. 177,27

(25)

ak-

Yerde Sınırlandırma

/+(n)DAn/ …

/+(n/y)A/ kadar S … S

Benim de böğrümden bir ince sızıntı ta

bacağıma kadar akıyor. 196,21

ak- Özne ø SÖ

Köyde geçirdiğim iki üç yıllık zaman içinde, bana bir cehennem azabı çektiren bütün tiksintilerim, öfkelerim, gayızlarım, isyanlarım, umutsuzluklarım sağ böğrümdeki yaradan sızan kanlarla beraber akıp gidiyor. 197,16

ak- Birliktelik /+(y)lA beraber/ SÖ

Köyde geçirdiğim iki üç yıllık zaman içinde, bana bir cehennem azabı çektiren bütün tiksintilerim, öfkelerim, gayızlarım, isyanlarım, umutsuzluklarım sağ böğrümdeki yaradan sızan kanlarla beraber akıp gidiyor. 197,16

akabil- Ayrılma /+(n)DAn/ SÖ

Bu kadar tatlı tatlı gidiĢen yerlerde, ancak güller açabilir ve her birinden kan yerine bal

akabilir. 127,8

akabil- Özne ø S

Bu kadar tatlı tatlı gidiĢen yerlerde, ancak güller açabilir ve her birinden kan yerine bal

akabilir. 127,8

akıl erme- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ SÖ

Böyle Ģeylere aklımız ermez, dedi ve

yanımdan kalkıp gitmek istedi. 152,15

akıl öğret- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S

DüĢmana akıl öğreten müftülerin, düĢmana yol gösteren köy ağalarının, her gelen gasıpla bir olup komĢusunun malını talan eden kasaba

eĢrafının, 110,16

akıtıl- Yer /+(n/y)A/ SÖ

AteĢe atılmıĢ bir adamın yüzüne akıtılan bir

damla suyun değeri nedir? 167,5

aklı baĢına gel- Zamanda Bulunma ø S

Ben sana söyledim ama, aklın Ģimdi baĢına

geldi. 163,29

aklı baĢına gel- Sebep /+(y)lA/ SÖ

Soğuk suyun temasıyla aklı baĢına gelir gibi

oldu. 174,5

aklı takıl- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ SÖ Benim aklım, Ģimdi hep o dolaĢan tevatüre takılıp kaldı. 153,16

aklı takıl- Zamanda Bulunma ø S

Benim aklım, Ģimdi hep o dolaĢan tevatüre

takılıp kaldı. 153,16

aklım erme- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ SÖ Yok, beyim, buraya kadar geleceklerine aklım ermez. 42,1

aklıma gel- Sebep /+(y)lA/ SÖ

Bu hareketimle, aklıma, Ġstanbul

mesirelerindeki kadın takipleri geliyor. 49,26

aklıma gel- Özne ø SÖ

Bu hareketimle, aklıma, Ġstanbul

mesirelerindeki kadın takipleri geliyor. 49,26

aklıma gel- Belirtisiz Nesne ø SÖ Bu tabir de nereden aklıma geldi? 106,16

aklıma gel- Özne ø SÖ

Sonra, birden aklıma, üst gömleğimi yırtıp ona ve kendime Ģimdilik bir sargı yapmak

fikri geldi. 196,23

aklıma gel- Zamanda Sıralama ø SÖ

Sonra, birden aklıma, üst gömleğimi yırtıp ona ve kendime Ģimdilik bir sargı yapmak

fikri geldi. 196,23

aklıma gel- Zaman-Niteleme /+(n)DAn/ SÖ

Sonra, birden aklıma, üst gömleğimi yırtıp ona ve kendime Ģimdilik bir sargı yapmak

fikri geldi. 196,23

akset- Özne ø SÖ

Belki de, sabahtan beri kulağıma gelen sesler

hep bizim cepheden aksediyor. 145,31

akset- Ġhtimal ø S

hep bizim cepheden aksediyor. 145,31

akset- Yer /+(n)DAn/ SÖ

hep bizim cepheden aksediyor. 145,31

al- Nicelik … defa S

Kaç defa, elime bir sopa alıp, bunları önüme katarak kendi ormanlarına doğru sürmek

arzusunu duymuĢumdur. 18,16

al- Yer /+(n/y)A/ S

Kaç defa, elime bir sopa alıp, bunları önüme katarak kendi ormanlarına doğru sürmek

al-

Belirtisiz

Nesne ø SÖ

Kaç defa, elime bir sopa alıp, bunları önüme katarak kendi ormanlarına doğru sürmek

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ

Memleketin büyüklerini, akıllı adamları alıp

Malta adasına sürdüler. 27,3

Memleketin büyüklerini, akıllı adamları alıp

Malta adasına sürdüler. 27,3

al- Dolaylı Nesne /+(n)DAn/ S

ġundan, tavuğu baĢ aĢağı tuttun diye beĢ lira, bundan, tramvayda yüksek sesle konuĢtun,

(26)

al-

Belirtisiz

Nesne ø SÖ

ġundan, tavuğu baĢ aĢağı tuttun diye beĢ lira, bundan, tramvayda yüksek sesle konuĢtun,

diye on lira alıyorlar.” 27,6

ġundan, tavuğu baĢ aĢağı tuttun diye beĢ lira, bundan, tramvayda yüksek sesle konuĢtun,

al-

Belirtisiz

Nesne ø SÖ

ġundan, tavuğu baĢ aĢağı tuttun diye beĢ lira, bundan, tramvayda yüksek sesle konuĢtun,

al- Araç /+(y)lA/ SÖ

Ġstanbul‟da babamdan kalan evi sattığım vakit, bunun parasıyla, gene Anadolu köylerinden birinde, bir bostan ortasında bir

küçük ev almayı tasarlıyordum. 28,18

al-

Yerde

Ġstanbul‟da babamdan kalan evi sattığım vakit, bunun parasıyla, gene Anadolu köylerinden birinde, bir bostan ortasında bir

al-

Yerde

Ġstanbul‟da babamdan kalan evi sattığım vakit, bunun parasıyla, gene Anadolu köylerinden birinde, bir bostan ortasında bir

al-

Belirtisiz

Nesne ø SÖ

Ġstanbul‟da babamdan kalan evi sattığım vakit, bunun parasıyla, gene Anadolu köylerinden birinde, bir bostan ortasında bir

al- Tekrar ø S

Ġstanbul‟da babamdan kalan evi sattığım vakit, bunun parasıyla, gene Anadolu köylerinden birinde, bir bostan ortasında bir

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S

Beni, Ģu bulunduğum yerden alıp götüren her söz, her hikaye, her resim bana, adeta bir

bedii heyecan veriyor. 33,1

al- Yer /+(n)DAn/ SÖ

Beni, Ģu bulunduğum yerden alıp götüren her söz, her hikaye, her resim bana, adeta bir

bedii heyecan veriyor. 33,1

al- Yer /+(n)DAn/ SÖ

Mehmet Ali, buraya geldiğimizin ikinci ayı

civar köylerin birinden bir kız aldı. 33,13

al-

Zamanda

Belirli/siz ø SÖ

Mehmet Ali, buraya geldiğimizin ikinci ayı

civar köylerin birinden bir kız aldı. 33,13

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ Ġstanbul gazetelerini arasıra alıyorum. 39,9

al- Süre ø S Ġstanbul gazetelerini arasıra alıyorum. 39,9

Kapının bir kenarında duran pabuçlarını koltuğunun altına almasıyla dıĢarıya uğraması

bir oldu. 48,5

al- Yönelme /+(n/y)A/ SÖ

Kapının bir kenarında duran pabuçlarını koltuğunun altına almasıyla dıĢarıya uğraması

bir oldu. 48,5

Köylülerden aldığı hediyelerin yükü altında, hem kendisinin, hem eĢeğinin beli bükülmek

raddesine gelmiĢti. 48,19

al-

Yerde

Ben de onların sırasında bir sandalye alıp

oturdum. 53,26

al-

Belirtisiz

Nesne ø SÖ

Ben de onların sırasında bir sandalye alıp

oturdum. 53,26

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Bebelerimizi tam iĢ zamanında alırlar. 54,31

al-

Zamanda

Bulunma /+(n)DA/ SÖ Bebelerimizi tam iĢ zamanında alırlar. 54,31

Benim bebemi aldılar, ama kazık gibi herif

karının koynunda saklanmıĢ yatıyor. 56,17

al-

Zamanda

Belirli/siz ø S Gece de yatağına alırmıĢ? 56,24

al- Dolaylı Nesne /+(n/y)A/ S Gece de yatağına alırmıĢ? 56,24

al- Yer /+(n/y)A/ S

Fakat tuhaf bir ilgiyle eğildim, elime aldım, baktım adeta bir eski aĢinayı görür gibi

oldum. 69,6

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ Kimi, bir keçi yavrusunu kucağına almıĢtır. 69,12

(27)

al- Yer /+(n)DAn/ S

Kah yerden aldığı bir diken veya saman çöpü ile kızcağızın ensesine dokunuyor, kah parmaklarının ucu ile çıplak tabanını

gıdıklamağa çalıĢıyor. 70,28

al- Yer /+(n)DAn/ S

O vakitler de, kabilenin en güçlüsü, elinde bir ağaç baltayla sizin üstünüze yürür, ağzınızdan lokmanızı, ininizden karınızı alıp götürdü ve bu, herkese tabi olaylar gibi sakınılmaz,

önlenmez görünürdü. 72,14

O vakitler de, kabilenin en güçlüsü, elinde bir ağaç baltayla sizin üstünüze yürür, ağzınızdan lokmanızı, ininizden karınızı alıp götürdü ve bu, herkese tabi olaylar gibi sakınılmaz,

al- Yer /+(n)DAn/ S

Yapacağını yaptıktan, almak istediğini

aldıktan sonra ötesine pek önem vermiyor. 73,20

al-

Zamanda

Bulunma ø S

ġimdi sabahtan akĢama kadar durmaksızın,

sigaralarımdan alıyor. 78,20

al- Belirtili Nesne /+(n)DAn/ S

ġimdi sabahtan akĢama kadar durmaksızın,

sigaralarımdan alıyor. 78,20 al- Zamanda Sınırlandırma /+(n)DAn/ … /+(n/y)A/ kadar S … S

ġimdi sabahtan akĢama kadar durmaksızın,

sigaralarımdan alıyor. 78,20

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Ġki köylü seviĢip birbirlerini alacaklarmıĢ. 81,23

Emine'ye dair bu bilgiyi Zeynep Kadından

alıyorum. 82,30

Emine'ye dair bu bilgiyi Zeynep Kadından

alıyorum. 82,30

Zeynep Kadın, Ġsmail'in bu kızı almasına

Ģiddetle aleyhtardır. 82,31

al- Özgülük /+(n/y)A/ S

Bana yeni bir oyuncak aldıkları vakit, günün herhangi bir saatinde, ya dersimi okurken veya yolda yürürken oyuncak hatırıma geldi

mi 99,3

al- Özne ø SÖ

Bana yeni bir oyuncak aldıkları vakit, günün herhangi bir saatinde, ya dersimi okurken veya yolda yürürken oyuncak hatırıma geldi

mi 99,3

Lakin; her ne türlü olursa olsun; Emine'yi

almak fikri aklımdan çıkmadı 102,4

Derdi gücü benden birkaç kalıp sigarası

almaktır. 104,3

al- Özne ø SÖ

Derdi gücü benden birkaç kalıp sigarası

almaktır. 104,3

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Hem bizim Ġsmail onu almak istiyordu 105,6

O, hiç bozmadan, her tabaka uzatıĢımda bir sigaramı alıyor, bazısını kulağının arkasına

yerleĢtiriyor 105,24

al-

Zamanda

O, hiç bozmadan, her tabaka uzatıĢımda bir sigaramı alıyor, bazısını kulağının arkasına

yerleĢtiriyor 105,24

al- Özne ø S Cevap alıncaya kadar kibrit söndü. 108,1

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Seni almaya geldim 108,5

al- Yer /+(n/y)A/ S

Sen bilirsin, dedim; mademki gelmek

istemiyorsun, ben de yanıma baĢkasını alırım. 108,21

Sen bilirsin, dedim; mademki gelmek

istemiyorsun, ben de yanıma baĢkasını alırım. 108,21

(28)

al- Yer /+(n)DAn/ S

Arasıra gazetelerden aldığım bilgi beni hiç

tatmin etmiyor. 109,1

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Yağını nereden alıyor? 109,9

al- Yer /+(n)DAn/ S Yağını nereden alıyor? 109,9

Hele Emine'yi alıp köye getirdiği günden

beri... 113,14

Manon Lescaut'nun henüz soğumuĢ cesedini

kolları arasına alıp öptü idi. 115,15

al- Yer /+(n/y)A/ SÖ

Manon Lescaut'nun henüz soğumuĢ cesedini

kolları arasına alıp öptü idi. 115,15

Geçen gün iki kiĢi yolumu kestiler, iki

kuzumu almak istediler. 116,20

al- Yer /+(n/y)A/ S

Hemen elime bir kibrit çöpü alıp kilometreleri ölçmeğe ve dağ isimlerini kayda çabalıyorum. 118,11

al- Özne ø SÖ Hemen elime bir kibrit çöpü alıp kilometreleri ölçmeğe ve dağ isimlerini kayda çabalıyorum. 118,11

savaĢı kazandık mı, seni alıp bu Ģehre

götüreceğim ve orada düğününü yaptıracağım 120,17

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Vergiyi, aĢarı alır, kendileri yerlermiĢ 121,22

Bununla kalmayıp, Ģimdi bütün Anadolu'yu

elimizden almaya kalkmıĢlar 122,10

Bununla kalmayıp, Ģimdi bütün Anadolu'yu

elimizden almaya kalkmıĢlar 122,10

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Diyordu ki, EskiĢehir, Kütahya'yı aldık 125,28

Çünkü, sırrımı öğrenselerdi, beni zorla alıp

götürmeye kalkarlardı. 132,12

al- Niteleme /+(y)lA/ S

Çünkü, sırrımı öğrenselerdi, beni zorla alıp

götürmeye kalkarlardı. 132,12

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ Maksadı, benim eĢeği almaktır. 143,16

al- Özne ø S Ben seni alırım diye kandırmıĢ. 153,29

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ S Ben seni alırım diye kandırmıĢ. 153,29

al- Amaç /-mAk için/ Cc

Yerime gelip oturdum ve kendime bir poz

vermek için elime bir kitap aldım. 157,24

al- Yer /+(n/y)A/ S

Yerime gelip oturdum ve kendime bir poz

vermek için elime bir kitap aldım. 157,24

al- Özne ø SÖ Yerime gelip oturdum ve kendime bir poz vermek için elime bir kitap aldım. 157,24

Baksana Ģuna; benden süt aldılar, yumurta

aldılar, yerine Ģu kağıdı verdiler. 158,24

al- Özne ø S

Baksana Ģuna; benden süt aldılar, yumurta

al- Özne ø S

Baksana Ģuna; benden süt aldılar, yumurta

al- Belirtili Nesne /+(n/y)I/ SÖ Lütfen Ģu iskemleyi alın. 160,5

al- Özne ø SÖ

Eğer, bir hıyanet eli, bir silgi lastiği alıp kurĢun kalemiyle çizilmiĢ bu eğri büğrü satırlar üstünden geçecek olursa gelecek kuĢaklar kendi memleketlerine ait birçok acı gerçeklere ermek vasıtasından mahrum

kalacaktır. 161,2

al-

Belirtisiz

Nesne ø SÖ

Eğer, bir hıyanet eli, bir silgi lastiği alıp kurĢun kalemiyle çizilmiĢ bu eğri büğrü satırlar üstünden geçecek olursa gelecek kuĢaklar kendi memleketlerine ait birçok acı gerçeklere ermek vasıtasından mahrum

kalacaktır. 161,2

al- Özne ø S

Subaylar, askerler ne alırlarsa hep parasını

vereceğiz derlermiĢ 162,7

al-

Yerde

Bulunma /+(n)DA/ S

Belki yolda arpa, saman parası alırım diye

hemen herkesi önledi. 163,20

al- Özne ø SÖ Belki yolda arpa, saman parası alırım diye hemen herkesi önledi. 163,20