21 E K İ M 1989 A T
& 1 \ t " . .. ..S •h:hyıW!LV:hVih;l\hh;l: jjşîj **î* i j jı jt jj l i f j i ji
m m
Borsada halk dışarı çıkartılıyor...
Forııla depremi
r
5
California
depremi
borsalan sarsıyor
A L IF O R N lA ’daki şiddetli deprem, şimdi de A B D ve^ x Avrupa'daki borsaları sarsıyor. Önceki gün Avrupa borsalarında, sigorta şirketlerinin hisse senedi fiyatları, deprem haberi gelir gelmez düştü. Daha sonra, hasarın reasürans tarafından karşılanacağı anlaşılınca, tekrar yükselmeye başladı.
Avrupa'da, şirket
evlilikleri furyası
992 yılı sonunda oluşturulacak Avrupa tek pazarı, rekabet ve ekonomik güçlerini artırmak gereği duyan birçok firmayı harekete geçirdi. Fransız Renault ile HollandalI DAF firmaları, Ingiltere ve Fransa’da ortak olarak kamyon üretme kararı aldılar. Ingiliz Jaguar ve Amerikan General Motors ise bir ay içinde daha ucuz bir araba modeli üretimini öngören bir anlaşmaya varacaklarını açıkladılar,
Çin'de, oto sanayii
krizde
J
İN ’de giderek derinleşen politik ve ekonomik kriz, yabancı oto üreticileriyle ortak yatırım içinde bulunan tüm firmaları durma noktasına getirdi. Volksvvagen’in Şanghay fabrikasında üretim tamamiyle kesilirken,Peugeot da Guangju’daki üretimini durdurmayı planlıyor.
B
B u m ve
Teknoloji
Şiddetli depremlere
dayanıklı binalar
nasıl inşa edilir?
İDDETLİ depremlere dayanıklı binalar inşa f J etmek mümkün mü, yoksa deprem kuşağında bulunan ülke vatandaşları, yıkılan binalar altında kalarak ölmeye mi m ahkûm ? Hafta başında meydana gelen Callfornia depreminde, San Francisco kentinin son 20 yıldır çok katı biçimde uygulanan inşaat yönetmeilklerine uygun yapılmış binaları hemen hemen hiç hasar görmedi. Bazı başarılı
inşaat metotları ise şöyle özetlenebilir
• Kazıkları çok derine çakarak, temelin sağlam toprak üzerinde bulunmasını sağlamak.
• Temele ve kat aralarına, otolardaki şok emicilere benzer hidrolik aygıtlar yerleştirmek; benzer koruyucu tedbirler köprü inşasında da uygulanıyor. • Temelde çelik ve sentetik kauçuk tabakaları kullanarak, yatay basıncı en aza İndirgemek.
• Binaların dış yüzeylerindeki balkon ve kabartmaları en az miktarda bulundurmak suretiyle, yoldan geçen yaya ve arabaların üzerine daha az sayıda parçanın düşm esini sağlamak.
Avrupa Komisyonu,
İngiltere'yi uyardı
V R U P A Komisyonu, Ingiltere Maliye Bakanı Nigel
Lavvson’a sert bir uyarı göndererek, ülkede enflasyonla mücadelede ağırlıkla faiz oranlarının yükseltilmesine dayanma kararını sert bir dille eleştirdi. Komisyon, aynı zamanda İngiltere’nin bir an önce Avrupa döviz kuru mekanizmasına dahil olması çağrısını da yineledi.
ABD'de, ilk kadın
başdoktor adayı
B öyle Olm ayacak
Borsada “kartlı giriş" başladı ğında, artık böyle izdiham sahneleri yaşanmayacak.Celal PİR O R S A D A halk, hisse senedi ve tahvil işlemlerinin yapıl dığı salondan dışarıya çı kartılacak. İstanbul, Menkul Kıy metler B orsası’nda(lMKB) artan iş hacmi ve canlanma sonrasında “Borsanın insan yükünü taşıya maz” duruma geldiği ve halkın bor sa salonu dışına alınacağı belirtil di. İM K B yöneticileri, “Binamız fi- ziken ve sıhhi açıdan da bu kadar insanı kaldırmaya müsait değil. Bu karar önümüzdeki hafta ya da haf talar içinde uygulanacak” dediler.
Son 1 aydır borsada fiyatların artması ve işlem hacminin ortala ma 15-20 milyar liraya çıkmasıyla borsaya gelen, hisse senedi alıp satan ve işlemleri seyredenlerin sayısında artış olduğunu belirten
yetkililer, bu kararı şöyle özetledi ler
“İnanın metrekareye 10 kişiden fazla adam düşüyor. Bu ortamda iş lemler birbirine giriyorlar. Birçok kişi alım satım yapmadığı halde borsa salonunda kalabalık oluştu ruyorlar. Bu yüzden biz de belli sa yıda vatandaşın borsa salonuna girmesine karar aldık. Borsa ko misyoncuları, bankerlik kuruluşları ve bankaların menkul kıymetler servislerine belli sayıda borsa sa lonuna girebilecek adam kontenja nı vermeyi planladık. Borsa salonu na bu kuruluşların vereceği kokart larla girilebilecek.”
K A R Ş I Ç IK T I L A R - Borsa yö netiminin salonu rahatlatma ve bo şaltmaya yönelik bu kararı bazı bor sa komisyoncularınca eleştirildi. Borsa komisyoncuları bu konuda
şu görüşü savunuyorlar:
"B orsa y a vatandaş daha yeni yeni alıştı. Henüz vatandaşın üze rindeki borsa korkusu yeni geçti. Tam İnsanlar borsaya alışırken, sa lonun dışına çıkartılmaları ya da sı nırlı sayıda alıcının borsa salonu na girebilmesi, borsaya sekte vu- rur.İnsanları borsaya küstürür. A y rıca para yatırıp aldığı hisse sene dini takip etme İmkânını zorlayaca ğı İçin aracı kişi ve kuruluşlara da güvensizlik doğar.”
“B İZ E S O R S U N L A R ” — Bazı bankaların borsadaki temsilcileri ise borsa salonunun daha az sayı da alıcıyla işlemlere devam etme sini, “Bugün o kadar kalabalık için de İşlemler bile aksıyor. Ortalık ka rışıyor. Bu yerinde bir karardır” şeklinde konuştular.
bu mirası bırakıyor
B
B D ’de, Gene! Sağlık Servisi Başdoktorluğu (Surgeon General) aday listesinde ilk kez bir kadın da yer aldı. Antonia Coello Novello adındaki Ispanyol asıllı doktor, halen Bethesda’daki Çocuk Sağlığı ve İnsan Gelişimi Ulusal Enstitüsü’nde başkan yardımcısı ve W ashington’daki Georgetown Üniversitesi Hastanesinde öğretim görevlisi olarak çalışıyor.
A Ş B A K A N Turgut Özal, 31 Eklm’de yapı lacak üçüncü tur se çimde, ANAP milletvekilleri nin oylarıyla cumhurbaşkanı seçilecek. 9 Kasım’da, göre vi Cumhurbaşkanı Kenan Ev- ren’den devralacak. Şimdiden belirlenen takvime göre, 10 Kasım ’da da yeni başbakanı göreve atayacak. 15 gün içe risinde de yeni kabine göre ve başlamış olacak.
Başbakan Turgut Özal, şimdilik İki dudağı arasında sakladığı halefine, kendi dev raldığından farklı, ama eksile ri kabarık olan bir ekonomik miras listesi devredecek. Özal’ın devredeceği miras şöyle:
ENFLASYON - Başba kan özal, 1984 yılına girilir ken, Türkiye'yi yüzde 40.1 enf lasyonla devraldı. Bu rakam, iktidarının ilk yılında yüzde 53.1’e çıktı. 1985 ve 1986 yıl larında enflasyon düştü. Yüz de 24.6'ya kadar geriledi. “Enflasyon, fakiri daha fakir yapar” diye oy arayan özal, 1987 yılında yüzde 48.9,1988 yılında da yüzde 69.7'llk enf lasyonla İktidarını sürdürdü. Bu yılın Eylül ayında da yıllık enflasyon yüzde 75'i aştı. Özal, enflasyonda başarılı ola madı.
MİLLİ G E L İR - 1982 yılın da 1132 dolar olan kişi başı na milli gelir, özal’ın iktidarı aldığı 1983 sonunda 1047.8 dolara İndi. Özal’ın kendi po litikasını uyguladığı İlk yıl
olan 1984'te aynı rakam 1000
doların altına, 998.3 dolara düştü. Daha sonraki yıllarda cüzi artışlar gösteren kişi ba şına milli gelir, ancak 5 yılda 1292.5 dolara çıktı.
KALKINMA HIZI - 1979 yılında kilitlenen Türk ekono misini 1983 seçimlerinden sonra devralan Özal, 1984 yı lında 5.9, 1985 yılında 5.1, 1986’da 8, 1987’de 7.4 gibi, geçmiş dönemlere göre yük sek rakamlara oturttu. Ancak uyguladığı politikalar, 1988 yı lında büyüme hızını 3.4’e dü şürdü. Bu yıl İse büyüme sı fıra yaklaştı. Kısaca, büyüme de özal modeli İflas etti.
İÇ-DİŞ BORÇ - 1984 yı lında 3.5 trilyon Hra olan İç borç, 1989 yılı Mart ayında 21.2 trilyon liraya tırmandı. Aynı dönemde 21.2 milyar do lar olan dış borçlar, 50 milyar dolar sınırını aştı.
İHRACAT — Özal modeli nin gözbebeği ihracat, 1983
E n fla s y o n
6 yılda neyi, ne yaptı?
K işi b a ş ın a g e lir
1132
dolardı,
1292
dolar oldu
Turizm g e liri
liraydı,
548
milyon dolardı,
2.300
liraya dayandı
2.4
milyar dolar oldu
K a lk ın m a hızı
5
.9
’du,
sıfıra
düştü
E m isyo n
730.5
milyar liraydı,
9
trilyonu aştı
Y a b a n c ı s e rm a y e
Dış b o rç
21.2
milyar dolardı,
50
milyar dolara çıktı
5.5
milyar dolardı,
271
milyon dolardı,
11.0
milyar dolara çıktı
824
milyon dolara çıktı
İth a la t
işçi d ö v izi
0
milyar dolardı
1.5
milyar dolardı,
14.4
milyar doları buldu
1.8
milyar dolara yükseldi
yılındaki 5 milyar 727 milyon dolarlık düzeyinden, 1988 so nunda 11 milyar 662 milyon dolara tırmandı. Ancak borç larda olduğu gibi, bu yıl ihra cat da düştü. Teşvikler azalıp, hayali İhracat ayıklanınca, İlk yedi aylık İhracat 6.1 milyar dolarda kaldı.
İTHALAT - özal döne minde İthalat rakamı 9 milyar dolardan 14.4 milyar dolara çıktı. Ancak bu yıl İçinde ağır lıklı olarak tüketim mallarına yönelik İthalatın artması üze rine, İthalâtın ihracata yöne lik yatırım ve ara malı oranı düştü. İlk yedi ayda ithalat 8.4 milyar dolara çıktı.
İŞÇİ DÖVİZİ - özal’ın uy guladığı ekonomik politikala ra güvenip, yurt dışından Türkiye'ye döviz gönderen iş çiler, son yıllarda bunu azalt tılar. 1983 yılında 1.5 milyar dolar döviz gönderen, 1986 yı
lında bu rakamı 2.1 milyar do lara çıkartan İşçiler, 1988 yı lında sadece 1.8 milyar dolar, bu yılın İlk beş ayında da 505 milyon dolar gönderdiler.
TURİZM — Arsası olan herkesin işletmeciliğini bile düşünmeden içine girdiği tu rizm sektörüne özal, milyar larca liralık teşvik verdi. Şu anda 1.5 trilyon liralık batak paranın bulunduğu sektörden Türkiye, 1983 yılında 548 mil yon dolardan, 2.4 milyar dolar gelir elde etti. Bu yılın ilk beş ayında rakam 902 milyon do larda kaldı.
KONUT — “Ortadlreğl ev sahibi yapacağım” umuduyla ortaya çıkan özal, konut ko nusunda Türk halkının yedi- ğlnden-içtlğinden yaptığı ke sintilerle büyük fonlar oluş turdu. 1984 yılından bu yana açılan konut açığını, bu fon lar kapatmaya yetmedi. 1984
yılında yıllık 272 bin olan açık, 1989 yılında 305 bine ulaştı.
İŞÇİ SA Y ISI- H e r yıl yüz de 2.5 nüfusun arttığı Türki ye'de, Başbakanlığı sırasında Özal, uyguladığı politikalarla İşsizliği önleyemedi. Resmi rakamlara göre, iş gücü fazla sı 6 yılda 2 milyon 860 binden 2 milyon 748 bine gerilerken, toplam işçi sayısı ise 15 mil yon 776 binden 16 milyon 692 bine çıktı.
VERGİ YÜKÜ - 1984 yı lında, “Vergi sistemini basit leştirip, çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alaca ğım” İddiasında bulunan özal, tamamen tersini yaptı. Ücretlilerin vergi yükü, cum hurbaşkanlığı seçimleri önce sine kadar azalmadı, iş dün yasına tanınan İstisnalarla, Kurumlar ve Gelir Vergisi, ödenmeyen veya çok cüzi ra kamları ifade eden birer ver
gi durumuna girdi. Ancak se kiz verfll yerine getirilen KDV, Türkiye'de tuttu.
SERMAYE PİYASASI - Özal'ın önem verdiği bu konu da Batılı anlamda bir borsa, İM KB kuruldu. 1986 yılında 2.4 trilyon olan sermaye piya sasının hacmi 11.9 trilyona çıktı. 1989'un İlk dört ayında 5 trilyonluk piyasa oluştu.
ÖDEMELER DENGESİ — Cumhuriyet tarihinde ilk kez, devletin cari İşlemler denge si, özal döneminde fazla ver di. Ancak bu fazlalık, 1988'- deki 405 milyon dolarlık düze yinden, bugünlerde 255 mil yon dolara indi.
YABANCI SERMAYE - özal’ın iddialı olduğu bu ko nuda, yabancı kuruluş ve işa damlarına büyük vaatler, ge leceğe ait İpotekleri kapsayan sözler verildi. Ancak 1984 yı lında 271.4 milyon dolar olan
yabancı sermaye izni, 1988’de 824.5 milyon dolara çıkabildi. 1989’un ilk altı ayında 551 mil yon doları buldu.
TARIM — 1984 yılından bu yana ekonomide tarımın ağırlığı azaldı. Sanayi ve hiz met sektörünün payı arttı. Bu, İhracata dönük model ve sa nayinin teşvikleri nedeniyle gerçekleşti. Tarımdaki üretim artışları, yıllık ve düzenli bir seyir izlemedi.
ALTYAPI - Turgut Özal’- ın Başbakanlığı döneminde devlet, altyapıya büyük önem verdi. Özal, her köye telefon sözünü tuttu. Birinci Boğaz Köprüsü, çevre yolları İle ikin ci köprünün yapımını gerçek leştirdi. Batı bölgelerine önemli otobanlar yaptırdı. GAP dahilinde günde 7 milyar lira ödenek ayırdı, özal döne minde 30’a yakın baraj devre ye girdi. Toplam hedeflenen baraj sayısı 50'yl aştı.
EMİSYON - 1983 yılında, İktidara geldikten sonra sü rekli Türk lirasının değerini düşüren özal, bir yandan da yüksek miktarda para bastı. 1983 senesinde 730,5 milyar lira olan piyasadaki nakit pa ra miktarı, 1989 cumhurbaş kanlığı seçimleri öncesinde 9.1 trilyon liraya tırmandı.
TÜRK LİRASI - özal dö neminde en büyük darbeyi, cebimizdeki paranın değer kaybetmesi olarak gördük. 1983 yılında ortalama 219.5 li radan satılan bir Amerikan do ları, bugünlerde 2 bin 300 li raya tırmandı. 1980 yılında do ların değeri, 24 Ocak Kararla rı sonrasında bile 70 liraydı, özal döneminde paranın de ğerindeki düşüş, banknot ba sımındaki rakamlarda kendi ni gösterdi, önce 5, ardından 10, daha sonra 20 ve en son 50 bin liralıklar bastırdı. Yakında 100 bin liralıklar devreye glre-CekTASARRUFLAR - Yük
sek ve daha sonra da serbest faiz, tasarrufu artırdı. Mevdu at, 6 yılda 4.9 trilyon liradan, 31 trilyona ulaştı.
ÖZELLEŞTİRME - özal döneminde ekonominin kam burları olarak nitelenen KIT’ ler, birer birer özelleştirmeye alındı. Ancak burada da, ön ce Teletaş'la halka açılan bir sistem varken, Iş, yabancıla ra blok satışa dönüştü. An san, Çftosan’ın beş fabrikası, USAŞ, özelleşti. BHT'yi ka pattı. Sırada, Erdemlr, Petklm, Sümerbank gibi kuruluşlar bulunuyor.
Ç A P R A Z K U R L A R
T $ g § T 3 | ^ m 6.5070TÎ.6270 TÜ6293 1 D M 1 FF 1 ÍF 1 £ 0.1585 0.6146 1.5889 ı.o E f K a m s i G I s a 11419 2.9523 3.8764 10.02181 2İ853 ı o B e s aSaraçoğlu: "Döviz durum um uz iyi
i V
Bankacılar
C A P ’ta
Bankalar Birliği’nin GAP’taki toplantısına katılan bankacılar, Burhan Kara çam (Yapı Kredi Genel Müdürü - sol başta), Engin Civan (Emlakbank Genel MUdürll - saldan üçiincti), İsmet Alver (Vakıfbank Genel Müdürü - soldan altıncı), Ercan Kumcu (Merkez Bankası - soldan yedinci), RüşdU Saraçoğlu (sağdan altıncı), Üstün Sanver (Bankalar Birliği Genel Sekreteri - sağdan dbrdüncü), Mümtaz Pehlivanlı (Halkbank Genel Müdürü • sağdan üçüncü) ve Hamit Belli (Akbank Genel M üdürü - sağ başta).•
Merkez Bankası Başkanı Rüşdü Sara çoğlu, “Gündem e gelebilecek siya si istikrarsızlık, döviz fiyatlarını na sıl etkiler?" sorusunu, "Dövizde rahatız" diye yanıtladıE R K E Z Bankası Başkanı Rüşdü f y l j Saraçoğlu, gündeme gelebilecek i l i l bir siyasi istikrarsızlığın, döviz fi yatlarında hızlı artışa yol alabileceği yo lundaki beklentilere karşın, “Dövizde ra hatız. Bir sorun yok” dedi.
Rüşdü Saraçoğlu, önceki gün İstan bul’da ev sahipliğini Akbank Genel M üdü rü Hamit Belll’nin yaptığı bir “basın yeme ğ i n e katıldı. Saraçoğlu, Yapı ve- Kredi Bankası Genel Müdürü Burhan Karaçam'- ın da bulunduğu bu yemekte, Bankalar Birliği'nin geçen hafta GAP'tayaptığı top lantıyı anlattı.
“GURUR DUYDUK”— Merkez Banka sı Başkanı Saraçoğlu, Bankalar Birliği top lantısı nedeniyle gittikleri G A P ’ta, proje
nin çalışmalarını da inceleme ve görme fırsatını bulduklarını belirterek, şunları söyledi:
“Birçok bankacı arkadaşım gibi ben de İlk kez G A P’ı gördüm. Gerçekten gu rur duyduk. Bankacı arkadaşlarım da ay nı şekilde etkilendiler. Artık bütün banka cıların bu projenin daha iyi sonuçlar ver mesi için neler yapabilecekleri konusun da düşünmeye başlayacaklarını sanıyo rum. Aynı şey özel sektör için de geçerli.” “RAHATIZ”— Saraçoğlu, cumhurbaş kanlığı seçimi nedeniyle Türkiye’nin gün demine giren “belirsiz ortam” yüzünden, yöneltilen bazı soruları ya yanıtsız bırak mayı ya da geçiştirmeyi yeğledi. Merkez Bankası Başkanı, “Türkiye’nin gündemi ne yeniden siyasi istikrarsızlığın gelebi leceği görünüyor. Genellikle böyle dö nemlerde döviz fiyattan artıyor. Yine böyle bir şey olabilir m i?” sorusu üzerine şö y le konuştu: “Merkez Bankası açısından bir sorun yok. Dövizde rahatız.”
Işın Çelebi Turgay Üzkan
"Entegre teşvik
sistemi” hazır
A 1990 yılında yatırım, üretim, iş- w letme, ihracat ve pazarlamayı kapsayacak "e n tegre ” bir teşvik sistem i yürürlüğe girecekZülfikar DOĞAN
D
Türk Exim bank Genel Müdürü EV LET Bakanı Işın Çelebi ile Turgay Özkan, 1990 yılında ya tırım, üretim, işletme, ihracat ve pazar lama aşamalarında komple bir teşvik sistem inin yürürlüğe konulacağını açıkladılar. Çelebi ve Özkan, A sy a ve Afrika kalkınma bankalarına önüm üz deki günlerde üye olunm asıyla Türki ye’nin iki kıtada yeni pazarlara açıla cağını da belirttiler.Devlet Bakanı Işın Çelebi, yeni teş vik sistem ini şöyle anlattı:
“• Eximbank ‘pazarlama kredisi’ adı altında yeni bir sistemi devreye so kacak.
• Bunun yanında, Türkiye Kalkın ma Bankası, işletme yönetimi aşam a sında kredi ve destek verecek.
• özellikle küçük ve orta ölçekli sa nayicilere piyasa-pazar araştırmaları yaptırabllmeleri İçin Türkiye Kalkınma Bankası tarafından kredi kullandırıia- bilecek.
• 1990 bütçesinde T K B ve Exim- bank İçin 380-400 milyar lira ödenek ayrıldı. Bu yolla sendlkasyon yapabil me olanağı getirildi,
• Yeni teşvik sistemi ile 5 milyar Uranın altındaki yatırımları otomatik teşvike bağlıyoruz. Kalkınmada önce likli yöreler için 5 milyar limiti 250 mil yon liraya iniyor.
•Pazarlam a primi uygulam ası da sürdürülecek.
• Pazarlama kredi İçin yurt dışın da büro açma, eleman istihdamı, fu arlara katılma gibi konular ve bunun karşılığı İhracatını taahhüt edecek kre disini alacak. Artık pazar araştırılarak yatırım ve üretim yapılacak.
• Yeni pazarlara yönelmek İçin A s ya Kalkınma Bankası ile Afrika Kalkın ma B ankası’na üye oluyoruz.
• 1990 yılı bizim için hedef yıl. ih racatı artırmamız lazım. Çünkü, şu an da 12 milyar dolarda dondu. Oysa bi zim altıncı planda 1994 hedefimiz 22 milyar dolar. Bunu donukluktan kurtar mak, ihracatı yukarı çekmek zorunda
yız.” (ANKARA)
V C
m
»
S A N A Y İ ve Ticaret Bakanı ş ü k rü Y ü r ü r , küçük sanayiinin sorunlarına çözüm getirm ek amacıyla "K ü ç ü k v e O r ta ölçekli Sanayii G e liş tirm e ve D e s te k le m e İdaresi B a ş k a n lığ ı" adı altında yeni bir kuruluşun Bakanlar Kurulu nun onayına sun ulduğu nu bildirdi.
• ••
T Ü R K standartları Enstitüsü (TSE), " B u h a r K azan ları Su seviyesi G ö s te r g e c a m la r ı" standardında değişik lik yaparak zorunlu hale getirdi. TÜRKİYE İle Japonya arasında son yıllarda büyük bir gelişm e gösteren ekon om ik ilişkileri daha da geliştir m ek amacıyla yapılan çabalar çerçe vesinde, DPT Müsteşarı Ali Tlgrel başkanlığında bir heyc t ay so n u n da Tokyo'ya gidecek.
ŞİRKET HABERLERİ
MERKEZ Sigorta Genel M üdürü Ala- attin Büyükkaya, "Yeni anlayışımız la sigo rta potansiyelini harekete geçireceğiz’ dedi.
• ••
PARSAT’ın yüzde 73 faizli tahvilleri bir haftada satıldı.
• ••
INOKSAN 2 milyar liralık ek yatırım la 1990 yılında 10 bin m utfak cihazı üretim ini hedefliyor.
• ••
EMEK SİGORTA risk yönetim i sem i neri düzenledi.
• ••
LEVİ’S m arka blucin satan m ağaza sayısı sekiz ayda 25'e ulaştı.
• ••
TöBAN K’ın 83 şubesini kapsayan o to m asy o n İhalesi Koç-Unlsys, Bil- tim, EKA ve Siem ens kazandılar.
f *
MERKEZ BANKASI DÖVİZ KURLARI
21.10.1989 T A R İH İN D E K İ D Ö V İZ K U R L A R I
DÖVİZ CİNSİ DÖVİZ EFEKTİF
ALIŞTI. SATIŞTI. AUŞ Tl. SATIŞ Tl. 1 ABD D(XA üt 2.291.41 2.296.00 2.289.12 2.302 89 1 S ALMAK MARKİ 1.25527 1.255.74 1.252.04 1 259.45 1 AVUSTRALYA DOLARI 1.770.57 1.774.12 1740.47 1.779 44 1 AVUSTURYA ŞİLİNt 17S.08 175.45 174.90 17596 1 BELÇİKA FRANGI 58.78 58.90 37 78 S9.08 1 DANİMARKA KRONU 51676 517.59 515.59 518 54 1 FİN MARK KASI 557.89 558.97 528.75 540.59 1 FRANSIZ FRANGI 565,51 564 04 562.95 565.15 1 HOLLANDA FLORİNİ 1.095 07 1095 26 1091.98 1.098.55 1 İSVEÇ KRONU 55542 55613 551.87 557.20 1isvfc« fsangi 1.408 57 1411.19 1.406.96 1415.42 « 0 İTALYAN ÜRETİ 167.80 16814 164 95 168.64 1 JAPON YENİ 16.11 1614 15.95 16.19 1 KANADA DOLARI 1951.80 1 955 71 1918.62 1.961.58 1 KUVEYT DİNARI 7 692.58 7 707 8Q 7.561.61 7.750.92 1 NORVEÇ KRONU 550 65 331.31 527 54 552.30 1 STERLİN 3.641.04 5 648.34 5.657 40 3659.25 1 S.ARA8STAN RİYALİ 61105 612.25 600.64 61409 1 AVRUPA PARA BİRİMİ 2 552 24 2 537 31 SERBEST DÖVİZ FİYATINDA DÜN
AUŞ (Tll SATIŞ (TU ABD Dolan 2505 2510 Alman Markı 1240 1245 İsviçre Frangı 1410 1415 Hollanda Florini 1092 1097 İngiliz sterimi 5650 5680 Fransız Frangı 565 566
A L T IN F İ Y A T L A R ?
A L I Ş S A T I Ş Cumhuriyet 179.500 181.500 Reşat 195.000 205.000 24 ayar külçe 27.200 27.270 22 ayar külçe 24.915 24.970 Bir ons altın 565.85 S 22 ayar bilezik 24.100 26.700 900 ayar gümüş 405 450AT’tan 'çoraba kota' geliyor
kYilda 100 milyon çifti aşan Türkiye' nin çorap İhracatına yönelik kota uygulam ası Ocakta başlayacak
VRU PA Topluluğu, Türkiye’nin ha zır giyim ihracatına uyguladığı ko- --- ta sisteminin kapsamını genişlet meye hazırlanıyor. Topluluğun yürütme organı, AT Komisyonu nun halen 100 mil yon çifti aşan Türkiye’nin çorap ihracatı na tüm AT ülkelerinde geçerli olmak üzere kota uygulamaya geçmesine kesin gözüy le bakılıyor.
AT halen sadece Türkiye'nin Federal Almanya ve Benelüks ülkelerine yönelik
çorap ihracatına kota uyguluyor. Ancak son dönemde başta Danimarka olmak üzere, diğer bazı AT ülkeleri üzerinden Fe deral Alm anya’ya büyük miktarda çorap ihracatının yapıldığı gerekçesiyle AT Ko misyonu, kotanın tüm AT ülkelerini kap sayacak biçimde uygulamak istiyor.
AT Komisyonu, kadın ve erkek çora binin dahil olduğu 12 kategoriye tam ko ta koyma talebini, ilk kez geçen yıl gün deme getirmişti. Konu, geçen ay Istan bul’da bir AT heyeti ile, yapılan tekstil gö ^üşmeleri sırasında yeniden tartışılmıştı Kaynaklar, AT'ın tam kota uygulamasına en geç Ocak 1990’da geçeceğini belirti
yorlar, (ANKA
21.10.1989
DÖVİZ
EFEKTİF
Ö ZET LE: Doların Türk lirası karşısındaki değeri don yine h ızlı arttı. Kur belirleme seansında doların denge kuru 6 lira artarak 2 bin 290 liradan 2 bin 296 liraya yükseldi. Merkez Bankası da, doların döviz alış kurunu 5 lira 99 kuruş artırarak 2 bin 291.41 lira olarak belirle di.
In te r b a n k 'fa d ü n o rta la m a faiz % 15.18 o ld u .
fcftlHTfl Iftff [ ABD dolan i B.Alman marta || abd dolan I B.Alman marta 1
S A T IŞ A U Ş S A T IŞ A L I Ş S A T I Ş A L IŞ S A T IŞ
«Etmank 2268.45 2298.50 1220.91 1256.98 2268.45 2505.18 1220.91 1240.68 •Şekedank 2274.5S 2500.59 1224,09 1258.21 2274.55 2502.89 1224.09 1241.92 *TQrHank 2268.45 2S00S9 1220.91 1258.21 2265.91 2507 48 1218.47 1241.92 ♦vakıflar Bankası 2275.S2 2296.00 1221.87 1255 80 2266.46 2502 88 1217.01 124200 *T9bank 2277.0ü 229600 1220.00 1255 74 2272.00 2511.00 1220.00 1245.88 20.10.1989
“e s
»naı ■Utul 1*1 va tAÉ0NMU... ...4400.119.650... 4.530 Anadolu cara... 5.700... 2.900...5.768 U O »...9 000... 11.540...8.936 (MM.________________ S3M._176.3M---9.197 MuÇUMÜtO IBU1... 30.000...1.150...29.605 artsa...6.600...34.307...6 506 l.1M_-.2S4S«... 7.771 .6.500...6800...6.404 Mensucat santral M e taş... ... 4 2 0 0 . ... 2.400.. 10 000... 289 525... . 4 . 1 5 8 .„.2.499 Nasaş... ....!..„„2.300.. ....4.100... ...2.258 o m s a n ... . ...6.500.. ....7.400... ... 6.242 P n a r S ü t... ... 4.500.. ....9.300... ...4.462 f â t a k ... ... 80001.565.943... ...8.062 S a k lıy s a n ... s ifa s... ... 14.000.. ... 4.400.. ...23.031... ... 1 3 0 0 .13.815 ....4.400 t. Demir Düküm .:... 4.200... 21.750....4.055 Teletas... 7.700... 29.792....7.652 T.Ş.Ban ICH5475 B021... 1.700.... 1.400. .1.700 T.tj Bankası (SI...7.500...1.800....7 425 T.İS.Ban 1049675 B0U... 1.400 12.600....1.400 TStje cam... 5.000... 19450... .5.002 Elektrik... 14.000...104.30S 13.894 ...5.100...6.680.... 5.100 Ege Btraokk ... 23.000...1.750 . 23.066 IH « **___ ______2AM __ I.6M __I M1 Ereğ» DemkÇelk... 72.000... 46.708... 20432 Eliğ» D.Ç.INamal... ...57.000...3,965 55.571 GOMVUr... 7 600... 11.520.... 7.506 CMe FaMkaıan...1.100... m ....1.100
Güney ttacd*...11.SOO...7.200....1 1344 HikttŞ...4.600... 2.500.... 4 533 Irmlf DemkÇeM... 1.650.... 26.210.... 1 685 bocam...6.700...2.010....6:200
kartonsan...5.500. . 56.951...5.365 ka«... 22.500...1.400.... 22.125
■î^ınaiSnn* ... t n r ... « S » ... î*&» «un çtmento 10 0 0 1.400.1.000
kortsa... 8400...35.677.... 8 213 koroma îanm...7 700...23.276.... 7.615 Kflytaş... 2.550...1.400.... 2.350 kot yatıran...5.400 . 23.900.... 5435 Maret...1.850... 2.650.... 1 850
Sına kalkın Bankan .... 1.950. ..„1.800 . ....1950 Yasaş... .... 2 800.. 17680 ...2 756 Ya# Kredi Bankası. . „ 1 8 0 0 . 1000... . 1.800 «taş... .. .1.000...2 150 Çanakkale çimento.... oenbti cam... .... 3.350. .... 2.000... ...1.600.... .1200 .3.350 2.000 Deva Holding... .... 5.900... 9.100 .5.924 Mauna rakım... 7 300 . . .3.550 .. 2 387 Pınar un... 1 500... ... 400.. ...1.500 Pınar Entegre Et... 675 .... 900 675 Marmara, Altınyumıs. .... 1.700.. .8.750... ...1.700 Pınar Su... .... 1 000 ....1.400.. ....1.000 bNa M l fWiym 20.392.665.950 2.808436.5 Sıyın 1384 1604 58
İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi Taha Toros Arşivi
