İRFAN ÜNAL
Saray Film sahibi
T T - 5
Film ithalcili£inin başlıca sorunları şunlardır: . . 1 — Komik sinema fiyatları: En büyük gelir kaynaklan sinemalardan aldığı rüsum olan belediyelerimizin gücü, bugün hiçbir esnafa yetmezken, yalnız sinema fiyatlarını enflasyonun gerisinde tutabilmektedir.
2— Maliyet artıran unsurlar: A ) Türk parasının sürekli değer kaybı B) Firmalar arası yanlış rekabet politikası.
C) Sinemalardaki kopya katili eski makine ve kalitesiz makinistler.
3) Şaheser programlarıyla baş sorumlu olan T V ’nin yarattığı video olayı. Hıçbın sansür edilmemiş hiçbirine bir lira royalite ödenmemiş, yurda türlü oyunlarla kaçak sokulmuş
film kasetlerinin, zaten bir sıkındık cam kalan yerli ve yabancı filmcdenmızı yok edeceği fikrindeyim... i
-EROL ÖZPEÇEN
Met Film sahibi
'
Yabancı film ithalindeki başlıca sorunlarımız şunlardır: 1 - Fiyat artışı dolara göre ayarlanmalıdır.
2— Video denetime tâbi tutulmalıdır. Bizlerin zamanında getirmeyi düşünüp de sansürden geçiremediği birçok film, bugün sansürsüz olarak videolarda gösterilmektedir. Bu da, en şamdan ülkemizdeki sinema olgusunu olumsuz yönde etkilemektedir.
Üstelik, video filmlerin birçoğunu kacak olarak ülkeye sokmakta ve haksız rekabete neden olmaktadırlar.
YALÇIN T. KÜÇÜKÖZCAN
^
.
Uluç ve Uzlar Film sahibi
Film ithalinde en büyük sorun, sinema bilet fiyatlarının Türkiye çapında çok düşük olmasıdır.
İstanbul’daki Lüks A tarifeli bir sinema biletinden film
ithalcisinin eline geçen yalnızca 20-26 lira gibi cüz’i bir rakam olup bu ele geçen parayla hangi isim yapmış, yeni vizyona girmiş filmi Türkiye’ye getirme imkânı bulunabilir? Ama ithalciler 0iarak zarar etmeyi dahi göze alarak, halkımızın hiç
olmamış yeni ve isim yapmış olan filmlerden b ^ a n r n seyrettirme
sinema bilet fiyatlarının düşük olması nedeniyle son iki sene içinde 100 den fazla sinema kapatmış ve bu sanayi kolunu zor dununda bırakmıştır. Eğer eski eserlenn yıkılmasını önfeyici bir kanun gibi halen mevcut olan sinema bınalannın b^ , ^ “ *labirka ü kullanılamayacağı veya ydolamayacağı hakkında bu kanun çıkarılmaz ise, birkaç y içinde kapanacak sinemalar çok olacaktn.
HAŞAN TU AL
Yeni Tual Film sahibi
-T «^
Dışalımcı olarak en büyük sorunlarımızdan biri, bugün ne ithalât, ne de dövizdir. Bugün esas sorunumuz, belediye ile ilgilidir. Belediyenin başında bulunan, sinemanın S’sini dahi bilmeyen
i
J l artmaması yüzünden memleketimize kaliteli ve, sanat H gelmez olmuştur.ikinci sorunumuz videodur. Bunun da en büyük sorumlusu içişleri Bakanlığı’dır. Biliyorsunuz, bugün video çok ufak bir hacimdir ve insan üzerinde taşınabilecek durumdadır. Kanunsuz da olsa, bile bile Türkiye’de
satılmaktadır. Artık videoların denetleme devri gelmiş ve geçmiştir. Denetlenmediği takdirde memleketin başına büyük sorunlar açacaktır. Bu şekilde memlekete kaçak olarak propaganda filmleri dahi sokulacaktır. Videoların denetlenmesi içişleri Bakanlığı tarafından zorunlu kılınmıştır.
bürokratlar yüzünden sinema durma devresine girmiş, fiyatların
m
, '
* nhnhri î
İSMET KURTULUŞ
Akün Film sahibi
T T -
* ,
En önemli sorunumuz belediyelerimizin fiyat politikalarıdır Paramızın devamlı değer kaybetmesi, maliyetlerimizi olumsuz yönde etkilemektedir. Maliyetlerimizin devamlı artmasına rağmen sinema fiyatları artan maliyetlerimizin çok gerisinde kalmaktadır. Sinema filmleri, ithal edilmeden ve halka gösterilmeden evvel Film Kontrol Komisyonu tarafından denetlenirken, aym — — — — — mahiyetteki V lD E O K A S E T ’lere kaydedilmiş filmlerin
hiçbir kanuni müsaade ve işleme başvurulmadan yurt dışından çeşitli yollardan dağıtımının da bir haksız kazanç ve rekabete sebep olduğu
MAHMUT SARAÇER
TT-Sunar Film sahibi
Sorunlarımızı şöyle özetleyebiliriz:
1— 27.2.1981 tarihinde 1615 saydı Gümrük Kanunu’nun tâdil 140 maddesi gümrüklerdeki mallan, iki ay içerisinde ithal edilmediği takdirde gümrüğe terkedilmiş sayar. Bu yasanm yürürlüğe girdiği anda yurda gelmiş, Ankara sansüründe denetim sırasını bekleyen ve de sansürce reddolunarak Danıştay’da bulunan filmlerin kopyalarının iki aylık sürede ithalinin mümkün olamayacağı karşısında 7.4.1981 tarihinde Film İthalâtçıları Demeği vasıtasıyla tüm ithalâtçılarımızın sorunu olan süre için Gümrük ve Tekel Bakanlığı’na müracaatta bulunduk.
2— Yeni sinema sezonu başlamış bulunmaktadır. 1982-1983 sezon filmlerimizin listesini ilân etmiş bulunuyoruz. Fakat şimdi salon sorunumuz en büyük üzüntümüz. Son birkaç yıldır İstanbul’un 1. vizyon sinema salonları (sahipleri değil) birkaç ithalâtçı meslekdaşımız tarafından kiralanarak işletilmektedir. Sinema programlarını kendi ithal ettiği filmlerden yaparak listemizi tetkik etmek zahmetine büe
katlanmamışlardır.
3— Ülkemizde renkli T V ’nin yanı sıra video olayının gelişmesinin 12 Eylül sonram sinemaya dönüşü, bu yıl olumsuz yönden etkileyeceği âşikârdır. Dünya
sinemasında yeni çevrilmiş, yurdumuza ithali, yeniliği ve fiyatından ya da sansür gerekçesiyle mümkün olmayan bir yapıtın, video kulüplerince dağıtıldığına şahit oluyoruz. Bu yüzden biz film ithalâtçıları çok zor durumdayız. Çünkü video rakibimiz, sansürsüz, royalite ödememiş şekilde karşımızdadır.
MEHMET SOYARSLAN
özen Film sahibi
* * * * *
m S . Film ithalcisi olarak başlıca sorunlarımızı şu şekilde
^ sıralayabiliriz:
1— Film Denetleme Kuruhı’nun Ankara’da, bütün film ithal çilerin in merkezlerinin ise İstanbul’da olması, İstanbul’a gönderilen filmlerin Ankara'ya nakli, evrakların takibi, yeniden İstanbul’a gönderilmesi nedeniyle hem zaman, hem de film başına 100.000 lira civarında bir harcamaya sebep olmaktadır.
2— Film gösterme haklan (royalite) üzerinden % 35 bir kesinti yapılarak transfer edilmektedir. Bu kesinti, film satıcısı tarafından masraf olarak kabul edilmediğinden, satıcı kesinti kadar miktan brüt rakama ilâve etmekte, böylece maliyetlerin yükselmesi durumu doğmaktadır. Bu miktar, daha önceleri % 23 idi. Aynca, film üzerinden Gümrük Vergisi de ödendiği için bu çifte vergilemeye bir son vermek için de birçok müracaatlarda bulunulmuş, ancak hiçbir netice alınamamıştır.
3— Sinema bilet fiyatlarım belediyelerin tesbit etmesi nedeni ile iyi ve pahalı filmler de kötü ve ucuz yapımlarla aym fiyata tâbi olmakta, böylece ithalci için ucuz ve kötü yapımları getirmek daha büyük bir avantaj sağlamaktadır. Oysa, bilet fiyatlarının en 1.5 dolar karşılığı olacak bir tavan tespit edilip serbest bırakılması filmcinin yüksek
maliyetli filmine yüksek, düşük maliyetli filmine ise daha ucuz bilet fiyatı uygulamasını sağlayacaktır.
4— Türk parasının dolar karşısında devamlı değer kaybetmesi, ithalcinin sermayesinin devamlı olarak azalmasına neden olmakta, buna karşı yapabileceği hiçbir şey
bulunmamaktadır. Ancak, sinema bilet fiyatlarına bir tavan konup serbest bırakılması bu sorunu hafifletebilir.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi
