JAPON BILDIRCINLARINDA (Coturnix coturnix japonica) YUMURTA AĞIRLIK KAYBI, GÖZENEKLİLİK, KABUK KALINLIĞI VE ŞEKİL İNDEKSİ İLE KULUÇKA SONUÇLARI ARASI FENOTİPİK KORELASYONLAR

Vet. Bil. Der g, (2005), 21, 1-2 : 25-29

JAPON BILDIRCINLARINDA (Coturnix coturnix japonica) YUMURTA

AGıRLIK

KAYBI

,

GÖZENEKLiLiK, KABUK

KAlıNllGI

VE

ŞEKiL

iNDEKSi iLE KULUÇKA

SONUÇLARI ARASI FENOTipiK KORELASYONLAR

Mehmet Kenan

Türkyılmaz1@

Phenotypic Correlations Between Egg Weight Loss, Porosity, Shell Thickness, Shape

Index and Hatchability in Japanese Quail (Coturnix coturnix japonica)

Özet: Buçalışma, Japon bıldırcını yumurtalannda kuluçkaişlemi sırasında meydana gelenağırlık kaybı, yumurta ka -buğundakigözeneklilik,şekilindeksi ve kabukkalınlığınıntespitedilmesive bu özelliklerile kuluçkasonuçlarıarasıfenotipik korelasyonların ortayakon ulması amacı yla yapılm ıştı r. Bu amaçla402 adet yumurta bireyselolaraktartıldıktansonraku -luçkaişlemi başlatılmışvekuluçkanın5, 10, 15ve1B.günlerindetartımlaryapılarakmeydana gelenağırlık kayıpları tespit edilmiştir.Kuluçka süresince(0-1B. günler)şekillenenortalamaağırlık kaybı%19.2,yumurtaların değişikbölgelerindekio r-talama gözeneksayısı8.5adet,şekilindeksi%77.6ve kabukkalınlığıise17.3J..lolarak tespitedilmiştir.Aynıdönemde y u-murtalardaşekillenen ağırlı k kaybı ileçıkış olan ve geç embriyonikölüm saptanan yumurtalararasındaistatistikselolarak önemli(P<0.001) pozitif fenotipikkorelasyonlar(sırasıylar =0.491ve 0.436) belirlenmiştir. Yumurtalardaki ortalama g ö-zeneksayısıileçıkışolan ve geç embriyonikölümşekillenenyumurtalararasındada istatistikselolarak önemli(P<0.001)f e-notipik korelasyonlar(r=0.357ve r=0.333)tespitedilmiştir.

AnahtarKelimeler: Japonbıldırcını ,fenotipikkorelasyon, yumurtaağırlık kaybı,gözeneklilik, kabukkalınlığı,şekilindeksi Abstract : This studywasconductedto determinethe averageweight10 55,shell porosity,shapeindex and shell thickness

in Japanese quail eggsduring hatching process and toreveal the phenotypiccorrelations between hatchabilityand these characteristics.For this purpose, atler individuallyweighingof the402eggs,eggs were weighed on5,10,15and1B days of incubationto determine theegg weight losses.The average egg weight1055,egg shell porosily on different shell regions,

shape indexand shellthicknessduring incubation(0-18days) were found as19.2%,8.5,77.6%and17.3Il, respectively.

Statistically significant(P<0.001)positivephenotypiccorrelations (r=0.491and0.436,respactively) were determined bet -ween egg weight 1055 and hatched and early dead embryos. Additionally,statistically significant(P<0.OO1)phenotypicco r-relations (r

=

0.357and0.333)were found between the average shell porosilyand hatched and Iate dead embryos. Key Words: Japanesequail, phenotypiccorrelation,egg weight1055,porosily, shell thickness, shapeindex

Giriş

Btldrrcın, değişik lezzet arayan tüketicileriçin et ve yumurtaüretimiamacıyla yetiştirilenbir hayvandır. Bunun yanı sı ra, hızlı gelişme göstermesi, yem tü-ketiminin azolması ve birim alanda fazla sayıda ye· tiştirilebilmesi gibinedenlerdendolayıson yıllarda bi-limsel çalışmalarda deney materyali olarak kullanı lması araştırıcılar tarafından tercih edil-mektedir.

Bıldı rcın yetiştiriciliğinde karlı ve verimli bir üre-tim, öncelikle kuluçka işleminde başarılı olmayı ge-rektirmektedir. Burton ve Tullet (1983),ideal kuluçka sonuçlarının kuluçka sırasında yumurtada meydana gelen ağırlık kaybına (su buharı olarak) bağlı

01-duğunu bildirmektedir. Soliman ve ark.(1994),Japon bıldırcınlanndayumurtalardaki idealağırlıkkaybınıbaş­ langıç ağırlığınagöre

%

10-15 olarak ifade etmekte ve erken embriyonik ölüm şekillenen yumurtalarındölsüz, çıkış olan ve geç embriyonik ölüm şekillenen yu -murtalara göre daha fazla ağırlık kaybettik/erini bil-dirmektedirler. Ayrıca, kabuk üzerindeki gözenek sa -yısı, kabuk kalınlığı ve şekil indeksinin bıldırcınlarda kuluçka sonuçları üzerine önemli etkileri olduğu bil-dirilmektedir (Saylam ve Sarıca, 1999). Rahn ve Ar (1980), yumurta kabuğu üzerinde bulunan mik-roskobik düzeydeki gözeneklerin koriyoallantoik zar ile dışortamarasındakigaz alışverişindeönemli rolleri o l-dUğunu bildirmektedirler. Bradfield ve Baggot (1993) bıldırcın yumurtalarında kuluçka işlemi sırasında şe-GelişTarihi:16.i2.~004 @: mkturkyilmaz@adu .cdu.tr

TÜRKYILMAZ

killenenaşırı ağlr1lk kayıplarının embriyonun ürat üre-timini arttırarak allantoik sıvının elektrolit dengesini bozduğunu ve embriyonun gelişimini olumsuz et-kilediğini bildirmektedir1er. Hyankova ve ark. (2001) ve Peebles ve Marks (1991), kabuk kalınlığının art-masının gaz değişimini etkileyerek erken embriyonik ölümlere neden olduğunu ve kuluçkalık Japon bıl­ dırcını yumurtalannda ortalama kabuk kalınlığını 18.0 il olarak bildirmektedir1er.Özçelik (2002),şekilindeksi ile kabuk ağır1lğl arasındaki negatif ilişkiden yolaçı­ karak, bıldırcın yumurtalarında şekil indeksinin kabuk ağlr1lğl hakkındabir fikirverebileceğini savunmaktadır. Kul veŞeker(2004),yaptıkları birçalışmadayumurta ağırlığıile kabukağlr1lğlve kabukkalınlığı arasında po-zitiffenotipikkorelasyonbulunduğunu belirtmişlerdir.

Bu çalışmanın amacı, Japon bıldırcını yu-murtalarında kuluçkaişlemi sırasında meydana gelen ağırlık kaybı, yumurtakabuğundaki gözeneklilik, şekil indeksi ve kabuk kalınlığının tespit edilmesi ve bu özellikler ile kuluçka sonuçları arası fenotipik ko-relasyonlarınortayakonulmasıdır.

Materyal ve Metot

Bu çalışma, Adnan Menderes Üniversitesi Ve-terinerFakültesi Zootekni AnabilimDalı Araştırmave Uygulama Ünitesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma materyali, 402 adet kuluçkalık Japon bıldırcını yu-murtasından oluşmuştur. Yumurtalar 0.01 g has-sasiyetindekibir terazi ile bireyselolaraktartılarak ku-luçka makinesine konulmuş ve yumurtalarda şekillenen ağır1lk kayıplarının tespit edilebilmesi ama-cıyla kuluçkanın 5, 10, 15 ve 18. günlerinde

yu-murtalardatartım işlemi tekrar1anmıştır. Çıkışolan312 yumurta dışındaki yumurtaların tamamı kırı larak y u-murtalardaki embriyo gelişim durumu incelenmiştir. Buna göre yumurtalar dölsüz (n= 60), erken emb -riyonik ölüm şekillenenler (kuluçkanın 5. gününden önce ölen embriyolar,n= 11) ve geç embriyonikölüm şekillenenler (kuluçkanın6. günü ilekabuğun kırı lması aşaması arası bir dönemde ölen embriyolar, n= 19) olmaküzereüç grubaayrılmıştır. Yumurtalaraaitşekil indeksi değer1eri , yumurta eninin yumurta boyuna oranlanıp 100 rakamı ile çarpım ı sonucu h e-saplanmıştır(Kul veŞeker,2004).

Kabuk zannın ayrılmasından sonra kabuk y ü-zeyine pipetle metilen mavisi (0.5g metilenmavisi1L % 70'lik etanolde eritilipkullanılmıştır) uygulanmış ve gözeneklereulaşması sağlanmıştır.Gözeneksayısının tespiti amacıyla 2x10 büyütmeli stereo mikroskopta her bir kabuk bölgesinden 0.25 cm2 lik bir alanda sayım yapılmıştı r (Board ve Halis. 1993). Kabuk ka -Iınlıklan ise 0.1 u'a hassas bir mikrometre ile ö l-çülmüştür.

Elde edilenverilerin istatistikdeğer1endirmesinde özellikler arası fenotipik korelasyon katsayıları P e-arson Korelasyon Analizi ile tespit edilmiş olup,ana -lizlerde SPSS istatistik programı kullanılmıştır (Öz-damar, 2004).

Bulgular

Yumurtalarda kulueka işleminin değişik dö-nemlerinde gerçekleşen ağır1lk kayıpları, bu yu-murtalara ait gözenek sayısı , şekil indeksi ve kabuk kalınlığı değer1eritablo 1'deverilmiştir.

Tablo1.Yumurtalardaağırlık kaybı,gözeneksayısı, şekilindeksi ve kabukkalınlığına ilişkin tanımlayıcıistatistikseldeğerler

n X ±"X Minimum Maksimum Varyasyonkatsayısı("loV) Ağırlık kaybı0-5 gün("lo) 342 4.2±0.1 2.1 13.2 45.6

Ağırlık kaybı5-10 gün("lo) 342 4.1±0. 1 0.3 13.0 50.6 Ağırlık kaybı0-10 gün("lo) 342 8.3±0.2 4.3 25.9 46.0 Ağırlık kaybı 10-15 gün("lo) 342 2.7±0.1 1.3 8.3 38.9 Ağırlık kaybı0-15 gün("lo) 342 11.0 ±0.3 5.7 33.1 43.6 Ağırlık kaybı0-18 gün("lo) 342 19.2±0.3 6.7 40.3 26.8

Gözeneksayısı(küt) 333 10.2 ±0.2 5 21 27.4

Gözeneksayısı(yan) 333 8.4±0.1 3 17 28.1

Gözeneksayısı(sivri) 333 6.8±0.1 3 16 31.6

Gözeneksayısı(ort.) 333 8.5 ±0.1 4 17 26.6

Şekilindeksi("lo) 342 n,6±0.8 70.0 86.1 3.4

Kabukkalınlığı (ıl)(küt) 340 17.0±0.1 13 22 9.7

Kabukkalınlığı(Jl)(yan) 340 17.0 ±0.1 14 21 8.6

Kabukkalınlığı(Jl)(sivri) 340 17.9 ±0.1 13 23 10.3

Kabukkalınlığı(J.1)(ort.) 340 17.3±0.1 14 21 8.1

JaponBıldırcınlarında(Cotu rnl x coturnix japonica)... Tablodagörüldüğü üzere, kuluçka süresince

(0-18 gün)yumurtalardameydana gelen ortalama ağır­

lık kaybı , gözenek sayısı , şekil indeksi ve kabuk ka-lınlı ğı değerleri sırasıyla% 19.2,8.5, % 77.6ve 17.3 ilolarak tespitedilmiştir.

Kuluçkasüresinceen düşük ağırlık kaybı %6.7,

en yüksek ağırlı k kaybı ise

%

40.3 olarak be

-lirlenmiştir. Yumurtalarda kulueka döneminde be-lirlenen ağırlık kaybı (% 26.8) ve gözeneklilik (% 26.6) değerlerine ait varyasyonun, şekil indeksi (% 3.4) ve kabuk kalınlığı (% 8.1) değerlerine ait var-yasyondandahafazlaolduğu saptanmıştır.

Kuluçka döneminde tespit edilen yüzde ağırlık

kaybı değerleri ile kuluçka sonuçları arası ko-relasyonlara ilişkin fenotipik korelasyon katsayıları tablo 2'de verilmiştir.

Çıkışolanyumurtalardakuluçkanın0-5,5-10, 0-10, 10-15 ve 0-18.günlerinde şekillenen ağırlık ka-yıpları ile yumurtadan civciv çıkışı arasında i s-tatistikselolarakönemli (P<0.001) ve pozitif yönlü(sı­ rasıyla r

=

0.419,r

=

0.425,r

=

0.441,r

=

0.427, r

=

0.445ver=0.491) birilişkinin varlığıtespitedilmiştir. Geç embriyonik ölüm ile bu yumurtalarda şekillenen yüzde ağırlık kayıpları arasında kuluçkanın aynı

dö-nemlerinde pozitif yönlü (sırasıyla r

=

0.420, r

=

0.463, r

=

0.462, r

=

0.421, r

=

0.460 ve r

=

0.436) ve istatistiksel olarak önemli (P<0.001) bir ilişki be-lirlenmiştir. Buna karşın, erken embriyonik ölüm ile 0-5, 0-10, 10-15 ve 0-15 günlük dönemlerdeki ağırlık

kayıpları arasında sı rasıyla 0.131, 0.113, 0.142 ve 0.122 gibi istatistikiönemde fenotipik korelasyon kay -sayıları tespit edilirken, 5-10 ile 0-18 günlük d ö-nemlerde önemli korelasyon katsayısı be -lirlenememiştir.

Embriyonun dış ortam ile bağlantısını sağlayan yumurtakabuğundakigözeneklerin sayılarıile kuluçka sonuçları arasındaki ilişkiyi ifade eden fenotipik ko

-relasyonkatsayılarıtablo 3'deverilmiştir.

Kuluçkadan çıkış ile bu yumurtaların küt, yan, sivriuçlarındakigözeneksayılarıve ortalamagözenek sayısıarasındaistatistikselolarakönemli(P<O.OOl) ve pozitif (sırasıyla r

=

0.342, r

=

0.335, r

=

0.330 ve r

=

0.357) bir fenotipik korelasyon tespit edilmiştir. Benzer şekilde,kuluçka sırasındageç embriyonik ölüm ile yu -murtaların küt, yan, sivri uç ve ortalama gözenek sa -yısı arasındaki ilişki incelendiğinde, söz konusu fe

-notipik korelasyonun istatistikselolarak önemli

(P<0.OO1) ve fenotipik korelasyon katsayılarının sı­ rasıyla r

=

0.320,r

=

0.325,r

=

0.276 ver= 0.333 ol-duğu tespit edilmiştir. Erken embriyonik ölüm ile bu yumurtaların ortalama gözenek sayısı arasında da düşük düzeyli (r

=

0.139) fakat istatistikselolarak önemli (P<0.05) birilişki bulunmuştur.

Yumurtaların kabuk kalınlıkları veşekil indeksi ile bu yumurtalardan elde edilen kuluçka sonuçlarına iliş­ kin fenotipik korelasyon katsayıları tablo 4'de ve -rilmiştir.

Tablo 2.Kuluekasonuçları ile yumurtaağırlık kaybı arasıfenotipikkorelasyonkatsayılan

Kuluçka Yumurtaağırlık kaybı(%)

sonucu 0-5 gün 5-10 gün 0-10gün 10-15gün 0-15 gün 0-18 gün

Çıkışolan 0.419'" 0.425'" 0.441'" 0.427""' 0.445'" 0.491"·

E.E.Ö. 0.131' 0.087- 0.113· 0.142" 0.122' ·0.071

-G.E.Ö. 0.420'" 0.463'" 0.462' " 0.421"· 0.460'" 0.436··' EEÖ:erkenembriyonik ölüm,GEÖ:geç embriyonik ölüm

- :önemlideğil,.:P<0.05,'":P<O.Ol,"': P<0.001

Tablo 3. Kuluçkasonuçları ile kabukgözeneksayısı arasıfenotipik korelasyonkatsayılan Küt uç gözenek Yan uç gözenek Sivri uç gözenek Kuluçka sonucu sayısı (adel/0.25cm2) sayısı(adel/0.25cm2) sayısı(adel/0.25cm2)

Çıkışolan 0.342'" 0.335'" 0.330·" E.E.Ö. 0.133' 0.114' 0.138' G.E.Ö. 0.320'·· 0.325'·' 0.276'" Ortalama gözenek sayısı (adel/0.25 cm2) 0.357"·' 0.139' 0.333'" EEÖ:erken embriyonik ölüm,GEÖ:geç embriyonik ölüm

':P<0.05,"': P<O.OOl

TüRKYIL\fAZ

Tablo 4.Kuluçka sonuçIan~ekabukkalınh~arası korelasyorı katsayılan Kuluçka KCıt

uç

kabuk Yan

uç

kabuk Sivri

uç

kabuk

SOOL<U kahoıloğo

c.

)

kal,,"oğo

c.>

kal"""9

c.>

Çıkışoiıwl -0.040- 0.030· 0.020·

E.E.O. - 0.005- 0.094. 0.066.

G.E.O. - 0.045- - 0.032 - 0.028

-EEÖ:erkenembriyonikölüm.GEÖ:geçembriyonikoıüm,-:Onemlide{Jil,

Ortalamakabuk k8llnll{J.(ı.ı)

0.005.

0.059·

-0.041

-Şekilindeksi

(%)

·0.028

-- 0.040 -- 0.

066-Yumurta kabuk kalınlıklan ile kuluçka sonuçlan

arasındaistatistiksel olarak Onemlidüzeyde

herhangi

birilişki bulunamamıştır. Benzer şekilde, şekilindeksi

ile

kuluçka sonuçfan arasındada istatistikibakımdan Onemfikorelasyonsaptanamamıştır.

Tartışmave Sonuç

Çalışmada, kuluçkanın O-S günlük dönem inde yumurtalardaşekillenen a~Iı1lk kaybı(%4.2), Soliman ve ark. (1994)ile Saylam ve Sanca (1999) tarafından bildirilen % 3.0 deOeıinden yüksek. Akıneı ve ark. (2000) tarafından bildirilen % 4.8 deOefinden

ise

düşük çıkmıştır. KulUÇkanın 5-10 günlük

döneminde

yumurtalarda meydana gelen % 4.1'1ik aQırlık kaybı Soliman ve ark.(1994)'nın bulmuşoidu{Ju% S.1

de-Qerinden düşük, Akıneı ve ark.(2000) ile Saylam ve Sarıca (1999) tarafından yapılan çalışmalarda b u-lunan deQer1erden(sırasıyta %2.0ve%2.4) ise yük-sek çıkmıştır. Kuluçkanın 10·15. günlerı arası

oö-nemdeyumurtalardald%2.7 oranındaki aQIı1lkkaybı

Akıneıveark.(2OOO)'oın yaptlQıçaıışmadabulunan % 2.8~riile benzer,$Oliman ve ark. (1994),(%42)

nın çalışmasından düşük. Saytam ve Sarıca

(1999)'nınbildirdiQi% 2.2 deoeri nden ise yüksek bu

-lunmuştur. Çıkış (15-18. günler) döneminde yu -murtalarda tespit edilen%8.2oranındakiaQIı1lkkaybı Soliman ve ark. (1994), (% 7.9) ve Akıneı ve ark. (2000).(% 8.0)tarafından bUunan deQerlefden

yük-sek, Saylam ve Sanca (15) tarafından bulunan % 13.3 deQerlnden düşük olarak bulurmuştur. Genel olarak. kuluçka süresince (0-18.günler)yumurtalarda meydana gelen toplam % 19.21ik aQırlık kaybı Sa y-lam ve Sanca (199 9) ve Soliman ve ark. (1994 )' nın

bildjrdi~i(sırasıyla%20.9ve%20.8) deQerlerile

ben

-zerlikgOsterirken,Moneıveark. (2000)tarafındanbu -lunan(% 17.5)değerdenyüksek olarakbult.xvruştur.

Hays ve ark. (195 1) yaptıklan bir çalışmada kuluçka süresince yumurtalarda şekillenen % 15-201ik aOırlı k

kayıplannın nonna! olduQunu, Yoshizaki ve Saita (2002) ise kabuk zanndaki geçirgenli{ıin kuluçkanın sonlanna doQrubaşlangıçdeQerine göreyaklaşık2.5 kat (9.2 nU mm2)arttıQloı vedolayısıylabu dönemde ağırlık kaybının yüksek olduQunu bildirmekledir. YU -murtalardakuluçka süres ince aQIı1lk kaybıyOnÜnden

2.

meydana gelen sapmalann bu yumurtalann

iç

kajte özelliklenndeld varyasyonda n veolasıgizli kabuk

çat-laklaondan kaynaklandlQısOyIenebiIir.

Yumuıtalann~ClIdUOuortalama gOlenak sa-yısının (8.5 adet), Solimanve ark. (1994) ileSay1am ve Sanca (1999) tarafından bildirilen deQer1ere (sı­ rasıyla 6.9 ve 9.4 adet) yakın deQerterolduQu söy. lenebilir. Çatışma ile bulunan% n.6'lık şekil indeksi

deQeri

KUL ve Şeker (2004) ile Başpınar ve ark.

(1997) tarafından bildirilen sırasıyta % 74.9 ve %

79.1'1ik şedl - . si ~_ benzef1ik

gös-termektedir.

Çalışma sonunda. yumurtamn küt. yan ve sivıi uçtanndaki kabuk kalın/ıkdeOerleriortalaması 17.3~ olarak tespitedilmiş olup. Saylam ve Sanca (1999) ile Peebles ve Marks (1991) ortalama kabuk kalınlık deQerini 17.6~olarakbildirmeldedirter.

KukJçkaişlemisonunda,çıkışolan ve

geç

erro-riyonik OIüm şekiMenen yunurtalar ile bu yu-murtalarda meydana gelen aQırlık kayıplan arasında istatistiksel olarakOnemli (P<O.OO1) bir fenotipikk o-relasyonoIduQu tespitedilmiştir.Bunakarşın. benzer bir ifişki erken embriyonik ölüm şekillenen yu -murtalarda gözlenmemiştir. Soliman ve ark. (1994) benzer şekilde kuluçka süresince (0-18. gün) çıkış olan ve

geç

errt>riyonıik Olüm görülen yumurtalar ile bu yurıurtalarda şekiflenen aQırlık kayıplan arasında

istatistiksel olarak Onemli (P<O.01) bir fenotipik k o-relasyon (sırasryta r = 0.557 ve r

=

0.270)

bu-lundu~unu bildirme ktedirler. Bu durumun çıkış olan ve geç embriyonik ölüm şekillenen yumurtalardaki ilerlemiş embriyonik gelişimle ilgili olduQu dü -şünülmektedir.

Kuluçkalık yumurtalann

kCrt.

yan ve srvn uç -Ianndaki mevcut gözenek sayılan ile kuluçkadan çıkan

ctvciv

ve

geç

embriyonik öLüm şekillenen

yu-murta miklan arasında istatistiksel olarak önemli (P<O.OO 1) pozitif bir fenotipik korelasyon (sırasıylar

=

0.357ve r=0.333)tespitedilmiştir. Embriyonikölüm şekillenen yumurtalar ile bu yumurtalardakl ortalama gözeneksayısıarasında

da

istatistikselolarak Onemli (P<O.05) fakatçıkışolanve

geç

embriyonik OlOm ger

-Japon81 1dırcınlarında(Cctumtscoturnixjaponin)••.

çekleşertyumurtalardan daha düşükbir düzeyde (r

=

0.139)bir lenotipik korelasyontespitedilmiştir.

Pe-ebles veMarks(1991)ile Soliman ve ark.(1994)

yu-murtaların farklıuçlanndaki gözeneksayılan ile emb

-riyonik gelişim arasında bir ilişki oldUOunu ve çıkış

olan yumurtalarda erken vegeç embriyonikölümşe­

killenen yumurtalara göre özellikle yumurtanın küt

ucunda olmak üzere daha fazla sayıda gözenek

ol-duğunubildrrmektediner.

Şekil indeksi ile kuluçka sonuçlan arasında

is-tatistikselolarak önemli bir fenotipik korelasyon

bu-lenmazken

.

Başpınar ve ark. (1997) erken

emb-riyonik ölümler ile şekil indeksi arasında istatistiksel

olarak önemli (P<O,05)bir fenotipik korelasyon (r

=

0.809) olduğunu bildirmektedirler. Maclaury ve ark.

(1973) ise bı k:hrcın yumurtalannda şekil indeksi

de-ğenerinin azalmasına bağılolarakçıkışgücünün

yük-seldiğinibildinnektediner.

Çalışma He yumurtanın küt, yan ve sivri

uç-Iannda ölçülen kabuk kalınhk d~eneri ve ortalama

kabuk kalınlığı ile kuluçka sonuçları arasında is

-tatistiksel olarak önemli bir ilişkinin olmadığı ortaya

konulmuştur. Bununla binikle, Saytam ve Sanca

(1999) ile Soliman ve ark. (1994) kuluçkahk

yu-murtalarda kabuk kalınh~ının kuluçka sonuçları ü

ze-rine önemli etkileriolduğunu, özelliklekuluçkanınson

dönemindeembriyonun kemikgelişimineparalel

ola-rak yumurta kabu~undan önemli miktarda

kaL-siyumun mobilizeolduğunubildirmektediner.

Sonuç olarak, Japon budırcıru yumurtalannda

kuluçkaişlemi sırasında meydana gelenağı nık kaybı

ve yumurta kabuğunda bulunan gözenek sayısı ile

kuluçkasonuçlarıarasındaönemli birilişkininolduğu,

buna karşın aynı ilişkininyumurtakabukkalınlığı ve

şekilindeksi için geçeniolmadığıtespitedilmiştir.

Kaynaklar

Akıneı,

z..

Koçak, S., Tekeni, M.,Akcan, A. (2000) . Bıl­

dırcınYumurtalannda Kuluçka Sırasında Ağırtık Kaybı Hı­

zının Embriyonik Gelişimle Ilişkisi. Tavukçuluk Araşt.

Derg.,11,14·18.

Başpınar, E., Yıldız, MA, Özkan, MM, Kavuncu, Q.

(1997). JaponBıldıremıYumurtalanndaYumurtaAğırtığıve

Şekil Indeksinin Kuluçka Özelliklerine Etkisi.Turk.J.Vet

Anim.SeL,21, 53-56.

Bcard, A.G.,Halis.NA(1993) . The Cuticle:A Barner 10

liquidand Paniele Pereeeucn ol the Shellolthe Hen's

29

Egg.Br.Poutı.SeL,14,69-79.

Bradlield,P.M.,Baggott,GK (1993).The Effecıof Water

loss upon the tırete. Urea and Ammonia Conlent of the

Eggofthe JapanOuail(Cotumix Cotumixjaponica).Comp.

Biochem.Physiol.,106,18 7-193 .

Burton,E.G.,Tulle",S.G. (1983).A Comparison ol the EI

-fect of Eggshen Porosity onthe Respiration and Growth ol

Domestie FoWı, Duck and Turkey Embıyos. Comp.

Bi-ochem.Physiol.,75,167-174.

Hays,F.A.,Spear,

E

.

W.(1951).lossesin Egg Weighl

Du-ringIncubalion Associaled wilhHatchability.Poutt.SeL,30,

106-107.

Hyankova, L, Novotna, B., Kniı:etova, H., Hersekeve.S.

(2001).Divergent Seleclion for Shape olGrowth Curve in

Japanese Quai!. 2. Embryonic Development and Growıh.

Br.Poutt.Set,45,171-179.

Kul,S.,Şeker, L (2004). Phenotypic Cortelations Between

some

Extemal and Intema! Egg Quality Traits in the

Ja-paneseOuail (Cotumixcotumix japonica).Int.J.Poutt.Set,

3,400-405.

Maclaury,DW., Bagin,J.J.,Johnson,T.H. (1973).shape

Index Hatchability of Fertile Eggs ol Japanese Quail

(Co-tumıxcotumixjaponica).Poult.Sci.,52,558-662.

Özçelik, M. (2002). The Phenotypic Correlations Among

some

Extem aland Intema l Quality Characteristics inJa

-paneseQuail Eggs . Vet. J.Ankara Üniv.,49,67·72 .

Özdamar,K (1999).SPSSile Biyoistatistik.KaanKitabavi,

Ankara.

Peeoıes. E.D., Marks,H.ıO (1991).Effects of Selection ter

Growth and Selection Diet on Eggshel Ouality and

Emb-ryonie DevelOpment in Japanese Quail. Poull. SeL, 70,

1474-1480.

Rahn, H.,Ar, A. (1980). Gas Exchange ol the AvianEgg:

Time ,Structure and FunctionAm.lool.,20,471-484.

Saylam.KS.,sence. M.(1999).Japon Bıldıreınları nda

YU-murta KabukKalınlığı,Gözenekliliğive Yumu rtaAğırtıkKay·

bının Kuluçka Sonuçlanna Etkileri.Turk.J.Vet.Anim.SeL,

23,41-46.

Soliman, F.NK,Rizk,A.E.,Breke,J.(1994).Relationships

Between Shell Poresity,ShellThiclmess ,Egg Weight loss

and Embryonic Development in Jap anese Quail Eggs.

Poutt.Sci.,13,1607-161 1.

Yoshizaki . N., Saito, H.(2002).Changes in Shell

Memt>-ranes During theDevelopment of auail Embryes. Poult.