• Sonuç bulunamadı

osmanlı'da frengi ile mücadele (1880-1918)

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2024

Share "osmanlı'da frengi ile mücadele (1880-1918)"

Copied!
102
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

Bu hastalığın Avrupa'nın geniş bir alanına yayılmasında Fransa ve İtalya arasındaki savaş da etkili oldu. Frengi Avrupa'da yayılmaya başladıkça bu hastalık da doğal olarak Osmanlı topraklarında da görülmeye başladı.

Osmanlı Ordusunda Frengi

Bir asker fuhuş yapmamış olsa bile, tıpkı sivil hayatta olduğu gibi, frengi hastasından hastalığı başka yollarla da kapabilirdi elbette. Söz konusu maddelerde, hastalıklarında herhangi bir iyileşme göstermeyen askerlerin tam olarak tedavi edilmedikçe memleketlerine gönderilmemesi gerektiği, askerlik hizmetinden kaçmak için tedaviden kaçanların ise yakalanıp askeri hastanelerde zorla tedavi edilmesi gerektiği belirtiliyor. .57 Bu süreçte alınan tedbirlerin faydaları ve olumlu sonuçları Erzurum'da yapılan incelemeler sonucunda ortaya çıktı.

Fuhuş ve Fuhuşhaneler

Ancak tarihi kaynaklarda, İslam hukukunda öngörülen ve zina yaptığı kanıtlanan kişilere uygulanan recm cezasının, 1680 yılında İstanbul Aksaray'da uygulanan ceza dışında, Osmanlı Devleti'nde de uygulandığına dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.65. "Yüzyılın Sonundaki Rus ve Avusturya Savaşlarında Osmanlı İmparatorluğu'nda Bir Uygulama: İstanbul'da Alkol ve Fuhuş Yasağı", Turkish Studies, C. Dünya Savaşı Sırasında ve Sonrasında, İstanbul'da Emraz-ı Zühreviye Hastanesi'nde, Savaş sırasında ailelerini kaybeden kişilerin "14-15 yaşlarındaki kız çocuklarının fuhuş yaparken kaptıkları hastalıklar nedeniyle tedavi gördüklerine şahit olabilirsiniz."68.

Nitekim toplumun ahlaki açıdan bozulmaya başlamasıyla birlikte artan fuhuşun etkisi, Osmanlı'da frenginin yayılmasında önemli bir yer tutmuştur. Antalya'da 71 frengi vakalarının arttığı açıklandı, önlem alınması için yardım istendi, genelev açma izni istendi. Frengi hastalığının İstanbul ve il merkezlerinde yayılmasında fuhuş evlerinin etkisine dikkat çeken Besim Ömer, "İnzibat-ı Sıhhi-i Özel" Nizamnamesini 15 Kanun-i Evvel 325/28 Aralık'ta İçişleri Bakanlığı'na sundu. 1909.

Gizli Fuhuş

Meşrutiyetin getirdiği özgürlük ve sansürün kaldırılmasının da etkisiyle artık pek çok şey kolaylıkla yapılabiliyor. Eğlence mekanlarında ahlaka aykırı davranışlar, başta gençler olmak üzere toplumun ahlakına zarar verebilecek kartpostal ve resimlerin yayınlanması gibi pek çok şeyin basılmasına ve satılmasına izin verildi. Bolu'da genelev açılması düşünülse de Müslüman halkın tepkisi nedeniyle bu mümkün olmadı; Ancak Fatma isimli kadının fahişelik yaptığı ve müşterilerine frengi ve diğer hastalıkları bulaştırdığı belirtiliyor.

85 Örneğin İzmir'de fuhuş yapanlar İzmir'in Sakızlar ilçesinde toplanarak şehirde fuhuşun engellenmesi için girişimlerde bulunuldu. Örneğin Fındıklı'ya demirleyen Rus büyükelçiliği feribotlarından birinin mürettebatında frengi çıkmış, daha sonra diğer büyükelçilik feribotlarındaki çalışanlara da sıçramıştı. Çünkü bu konuda görevli devlet doktorları, resmi genelevleri denetleyerek orada bulunan hasta kadınları tedavi ediyordu.86 Bu nedenle devlet, zorla veya başka yollarla da olsa fahişeleri bir yerde toplayıp muayene ve tedavi etmeye çalışıyordu. kelimeler onları kontrol altında tutmaktır.

Fuhuş ve İlk Önlemler

Hastalık esas olarak fuhuş yoluyla yayıldığı için devlet öncelikle fuhuş evlerine ilişkin düzenlemeler yaparak gerekli önlemleri almaya çalıştı. Ancak hastalığın sadece cinsel yolla bulaşmaması ve genç-yaşlı her sınıftan insanda yaygın olarak görülmesi, devletin frengiyle mücadelede daha önemli adımlar atmasını gerektirdi. Frenginin yayıldığı yer küçük bir yerleşim yeri yani yerleşim yeri veya köy ise bu yerlere gezici doktorlar gönderilerek frengi hastalarını tedavi etmeye çalışılırdı.

Frenginin 1870'li yıllardan önce nadir vakalarda görüldüğü ve daha önce bu hastalık için özel bir hijyen organizasyonuna ihtiyaç duyulmadığı görülüyor. Cinsel yolla bulaşan bir hastalık olduğu düşünüldüğünden bu hastalığın tedavisi genellikle zührevi hastalıkların tedavi edildiği hastanelerde veya mevcut hastanelerin bir kısmında yer verilerek yapılıyordu. Meclis-i Vala-yi Ahkam-ı Adliye'de 6 Şevval 1288/19 Aralık 1871 tarihinde alınan bir kararla, bulaşıcı hastalıklarla mücadeleden sorumlu görevliler uyarılmış ve bulaşıcı hastalıklara yakalanan kişilerin tedavi edilmesinin gerekliliği vurgulanmıştır.

Yabancı Hekimler

Bu arada Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'de Dermatoloji ve Efrenciye Kliniği müdürü olarak ders verdi, deri ve zührevi hastalıklarla ilgili hekimlik yaptı, askeri hekimlerin daha iyi yetişmesinde büyük rol oynadı.96. Under Pasha görevinden ayrılmadan önce 20 Şevval 1320/20 tarihinde merkeze rapor verdi. Ocak 1903'te Anadolu'da frenginin şiddeti devam ediyordu. Frengi tedavisiyle ilgili 10 makale yazdı ve bu makalelerdeki uygulamalar dikkate alınırsa Anadolu'nun 10 yıl içinde frengiden temizleneceğini söyledi.98.

94 Ramazan Çalık ve Muzaffer Tepekaya, "Birinci Dünya Savaşı Sırasında Anadolu'da Salgın Hastalıklar ve Ermeniler", Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2006 yılı, S. Sırasında İstanbul'a davet edildi ve Mekteb-i Tibbiye'de profesör unvanı verildi. -i Şahane'de Emraz-i Cildiye ve Efrenciye (Deri ve Zührevi Hastalıklar) profesörlüğüne atandı. Under, bu görevinin yanı sıra 6 yıl boyunca Anadolu'da frengiyle mücadelede de çok faydalı faaliyetler yürüttü.

Rapor ve Nizamnameler

Bu amaçla Bartın Frengi Hastanesi doktoru ve müdürü Ahmet Ali Efendi, Avrupa'da uygulanan yeni tedavi yöntemlerini öğrenmek üzere bir yıllığına Avrupa'ya gönderildi. İki yıl sonra kendisine Avrupa'da zührevi hastalıklarla ilgili yapılan araştırmalar hakkında tekrar bilgi verildi ve Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yeni gelişmeler hakkında daha fazla bilgi edinmek için Dr. teslim etmek. Osmanlı İmparatorluğu'nun diğer eyaletlerinde frengi ve bulaşıcı hastalıklar için ayrı bir daire kurulmasını önerdi.103. Besim Ömer, bu dönemde Osmanlı Devleti'ne ticaret amacıyla gelen yabancıların alınan tedbirlere uyup uymadıkları konusunda bir kez daha şüpheye düştü.

Besim Ömer, bu konuda Özel Hıfzıssıhha Yönetmeliği'nin uygulanmasının gerekliliğini yineledi. Etfal Hastanesi doktoru İbrahim Bey'in yazdığı bir diğer rapor ise Sivil Tabipler Meclisi ve General Sıhhiye tarafından incelendi. Ancak konunun halk sağlığını ilgilendirdiği gerekçesiyle İçişleri Bakanı, tahmini 7 milyon 481 bin vakanın güvence altına alınması için Meclis'te girişimde bulunacağını açıkladı.

Seyyar Tabip Hizmetleri

Ayrıca hem gezici doktorun hem de yerel yönetim tarafından atanan bir yetkilinin, gezici doktorun yapacağı işin faydalarını eğlenceli bir şekilde kamuoyuna anlatması gerekiyordu. Aynı düzenleme kapsamında Gezici Sağlık Müfettişi, gezici doktorların yılın altı ayı boyunca görevlerini yerine getirip getirmediklerini kontrol etmekle sorumludur. Gezici doktorun karşılaştığı bir diğer sorun ise muayene sırasında tespit edilen hastalıkların tedavisi için gerekli tıbbi malzemelerin bulunmamasıydı.

Gezici doktor tarafından özellikle halk arasında külleme124 ve soğuk algınlığı gibi hastalıklar hakkında bilgiler verildi. Gezici doktor gittiği her yerde imam ve muhtarla birlikte evlere gider, yoklama defterine bakar veya insanları davet edip muayene yapardı. Bu hükümlerin uygulanması için gezici doktorlar görevlendirilmiş ve belediyelere bu konuda yardımcı olmaları talimatı verilmiştir.130.

Hastaneler

İstanbul’daki Hastaneler

Anadolu’da Hastaneler

  • Kastamonu Vilayetinde Hastaneler
  • İzmir Frengi Hastanesi
  • Ankara Frengi Hastanesi

İmparatorluk Tabipler Meclisi ve Umumi Sıhhiye-i Umumiye'nin 11 Mart 301/23 tarihli kararına göre. Mart 1885'te frengi hastalarının tedavisi için İstanbul ve Üsküdar'da bir hastane yapılması kararı oybirliğiyle kabul edildi. Osmanlı toplumunda yaygın olan bu durum hastalığın Kastamonu'da hızla yayılmasına neden oldu. 150 hastanın kabul edilebileceği hastanenin yapımı ve yatakları için 2000 lira, hastanenin işleyişinin devamı ve gerekli ilaçların temini için ise yıllık 1800 lira talep edildi.147.

Çankırı'da frengi hastanesinin kurulması için 500 lira, 40 yataklı 225 lira ve gerekli malzemeler talep edildi. Bartın ve Düzce'de de Ereğli'deki frengi hastanesi gibi frengi hastanelerinin kurulması için 45 yatak ve diğer masraflar için 725 lira talep edildi. Ancak merkeze Kastamonu'da inşaatı devam eden hastanelerin gerekli tutarın ödenmemesi nedeniyle inşaatının durdurulduğu Cuta Paşa tarafından bildirildi.

Sağlık Raporu (Şehadetname) Uygulaması

Evlilik Şehadetnamesi

Kastamonu'da uzun süredir var olan ve sürekli yayılan frengi, çevre illere de bulaşmaya başlamıştı. Sivil Tabipler Meclisi ve Sağlık Genel Sıhhiyesi, yapılan muayene sonucunda evlenmek isteyen gençlerin frengi hastası olduğunun belirlenmesi üzerine, evlenme adaylarına sağlık raporu verilmemesi ve asla evlenmeme kararı aldı. Bu nedenle 29 Zilhicce 1309/25 tarihinde derlenen Frengi Hastalığının Bulaşıcı Hastalığıyla Tedavisi Hakkında Talimat'ta evlilikle ilgili yeni hükümler getirildi. Temmuz 1892.

Bu durum, frenginin yayılmasını önleme konusunda imam ve muhtarların görevlerini doğru ve kusursuz bir şekilde yerine getirmelerine olanak sağladı. Özellikle kendi doktoru olmayan ve en yakın köye bağımlı olan köylerde bu durum daha da zorlaştı. Bu hususta Kastamonu Vilayet Umumi Hastane Müfettişliği'nin Dahiliye Nezareti'ne gönderdiği 20 Eylül 1321/3 Ekim 1905 tarihli yazıda, köylerden kişilerin evlilik muayenesine gelemeyecekleri, kadınların ise muayene edilmediği belirtiliyordu. İslam'ın hükümlerine uymadılar.

Esnaf Şehadetnamesi

Muayene sonucunda sağlıklı olduğu tespit edilenlere isim, unvan, meslek, baba adı, doğum yeri ve uyruğunu belirten Sağlık Belgesi verilecek. Sağlık belgesi verilenlerden tek seferde 15 kuruş, belgedeki fotoğraf için 5 kuruş ve altı ayda bir muayene için 5 kuruş alınması uygun görüldü. Muayene sonucu hasta olduğu tespit edilen ve bulaşıcı hastalık şüphesi bulunan kişilere sağlık belgesi düzenleyenlere para cezası verilecek.

Hakkı Hüsnü, 13 Ocak 1906 tarihli mektubunda, tüccarlar arasında fırıncı, sucu, aşçı, bakkal, manav gibi tüccarlardan frengi, verem ve diğer hastalıklara yakalananların, tüccarları kabul ederken belediye sağlık kurulları tarafından muayene edilmesi gerektiğini belirtmiştir. her yıl Mart ayı başında sertifika verilmesi ve bulaşıcı hastalığı bulunmayanların tazminat karşılığında sağlık komisyonları tarafından muayene edilmesi gerektiği belirtildi. Maddeye göre İstanbullu veya taşralı olup askerlik şubelerinde veya askeri hastanelerde frengi tedavisi görenlerin askerlik yeterlilik kurallarına göre askerlikleri ertelenecek. Frengi tedavi defterine kendilerini girip İstanbul'da Cerrahpaşa Hastanesi'ne, Beyoğlu'nda Zukûr Hastanesi'ne ve Üsküdar'da Sıhhiye Eczanesi'ne teslim edecekler ve teslim edildiğine dair makbuz alacaklar, ayrıca ana tutanaklarına da not edecekler. . kitap.

FRENGİNİN TEDAVİSİ

Geleneksel Tedaviler

Öyle ki hastaların frengiden mi yoksa cıva zehirlenmesinden mi öldüğü bilinmiyordu.183 Cıvanın yanı sıra Türkçede 'kutsal ağaç ağacı, peygamber ağacı' olarak bilinen gayac ağacı (Guaiacum officinale, guajak, gaiac) da bulunuyordu. kullanılmış. frengi tedavisinde. Cıva gibi zararlı etkileri olmamasına rağmen “guaiacol” frengi tedavisinde belirgin bir başarı göstermemiştir.184 Cıva ve gaiac ağacının yanı sıra kalomel, arsenik ve bizmut da kullanılmıştır.185.

Osmanlı’da Geleneksel Tedaviler

Bu görev için bilirkişi heyetinin kurulması ve kapsamlı araştırma ve incelemeler sonucunda karar verilmesi gerektiğini belirterek, ilacın Avrupa dışında bir yerden gelmiş olmasının bu konuda önyargılı bir yaklaşıma yol açmaması gerektiğini belirtti. yöntem. . Çünkü çok eskiden dünyanın farklı yerlerinde bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaç ve tedavi yöntemlerinin daha sonra Avrupa'da da kullanıldığına dikkat çekerek bu duruma bazı örnekler verdi.192. Araplar da tek bir tanenin 200 gram su ile yumuşatılmasıyla elde edilen ilacı üç gün boyunca hastaya veriyorlar.

Bu sıvı dışkının ardından kırmızı biber ve domatese benzeyen birçok madde bu şekilde açığa çıkar. Ayrıca Fezan'da bulunan Doktor Kolağası Azmi Efendi ile birlikte uygulanan işlem hakkında detaylı araştırma yapmaları ve hazırladıkları raporu 4 Şubat 322/17 Şubat 1907 tarihinde vilayete göndermeleri istendi. tedavi prosedürünün doğruluğunun teyit edilmesi için eyaletten ayrı bir hıfzıssıhha komitesinin kurulması talep edildi.196.

Modern Dönemde Tedavi

İlacın ortaya çıkmasıyla birlikte Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Hamidiye Etfal Hastanesi'nden Sertabibi İbrahim Bey, yeni keşfedilen bu ilaç hakkında bilgi almak ve nasıl kullanıldığını görmek için 1 Eylül 1326 / 14 Eylül 1910 tarihinde Ehrlich'i görmek üzere Almanya'ya gitti. . Burada çeşitli hastanelerde ilacın etkilerini gözlemledi ve sonunda Osmanlı'da kullanılmasının faydalı olacağı sonucuna vardı. Frengi görülen yerlerde uygulanan diğer tedavilerden tamamen vazgeçilip bu ilaca yönelmenin mümkün olmadığını da belirtmiştir.202.

Gureba Hastanesi'nde sağlık personeli gözetiminde gerçekleştirilen uygulamada, bir kişiye her gün 20 santigram Salvarsan veriliyordu. 25. Ehrlich'in Salvarsan ilacını bulmasıyla Osmanlı'da bu ilacın kullanılması zorunluluğu ortaya çıktı. dönemin doktorlarından. Yukarıda da belirtildiği gibi bu durum, Sivil Tıp Parlamentosu Başkanı ve Sağlık Genel Müdürlüğü'nün, faydalarının henüz Avrupa tıp otoriteleri tarafından tam olarak araştırılmadığı iddiasıyla ilacın bir süre kullanılmaması yönünde dikkat çekmesini gerektirmiştir.208.

Osmanlı Hastanelerinde Frengili Hastaların Tedavisi

Raporun hazırlandığı sırada frengi hastası 11 erkek ve 11 kadın, diğer bulaşıcı hastalıkları olan 3 erkek ve 1 kadın hastanede tedavi görüyordu 212. İlal-i saire İlal-i saire İlal-i saire İlal-i saire Zükur İnas Zükur İnas Zukur İnas Zükur İnas An 8 Teşrin-i Evvel. İlal-i saire İlal-i saire İlal-i saire İlal-i saire Düşünce Zükür İnas Zükür İnas Zukur İnas Zükür İnas.

İlal-i saire İlal-i saire İlal-i saire İlal-i saire Oorweging Zukur Inas Zukur Inas Zukur Inas Zukur inas. İlal-i saire İlal-i saire İlal-i saire İlal-i saire Zükur İnas Zükür İnas Zükur inas Zükur inas An Kanun-i. İlal-i saire İlal-i saire İlal-i saire İlal-i saire Zükur İnas Zükür İnas Zükur İnas Zükur İnas Kastamonu.

Referanslar

Benzer Belgeler