• Sonuç bulunamadı

KASTAMONU ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNDE ORMAN SUÇLARINDA TOPLUM BİLİNCİ VE HUKUKUN ETKİNLİĞİ

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Share "KASTAMONU ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNDE ORMAN SUÇLARINDA TOPLUM BİLİNCİ VE HUKUKUN ETKİNLİĞİ"

Copied!
66
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

As the benefits of forests become increasingly important, efforts to use legal rules to protect forests and raise public awareness on this issue are also increasing. The questionnaire explored public awareness about forest crimes and punishments, as well as the reasons that drive them to commit or not commit forest crimes. In addition, the questionnaire also assessed society's perspective on the forest to reduce crime rates and increase the effectiveness of the law.

If the public is sufficiently aware of forest crimes and punishments, and the crime rate is low in the region due to the fact that they obey the rules, the effectiveness of the law can be said to be high. However, if the crime rate is high despite sufficient public awareness of forest crimes, it is clear that the effectiveness of the law is low and other measures will be needed.

GİRİŞ GİRİŞ

  • Ormanların Önemi
  • Orman Köylüsü
  • Orman Suçunun Tanımı ve Çeşitleri
    • Orman Suçlarının Unsurları
    • Suçların Özel Görünüş Halleri
  • Orman Kanununda Yer Alan Orman Suçları
    • Ağaç Kesme Suçu
    • Hayvan Otlatma Suçu
    • Orman Yakma Suçu
    • İşgal ve Faydalanma Suçu
    • Kaçakçılık ve Bulundurma Suçları
    • Zati ve Müşterek İhtiyaç Emvali Üzerinde İşlenen Suçlar
  • Orman Suçlarının Önlenmesinde Hukukun Etkisi

Örneğin Türkiye'de ağaç kesme ve kaçakçılık suçlarına ilişkin bir kamuoyu araştırmasında denekler, mevcut cezalar ve yaşam koşulları altında bu suçu işlemekten vazgeçmeyeceklerini belirtmişlerdir (Yüksel ve diğerleri, 2009). Bu durum kaçakçılık suçunun algılanması ve değerlendirilmesine temel olan ormanın sahibinin kim olduğu sorunu ve yanılgısından kaynaklanmaktadır (Yüksel vd., 2009). Yenilenebilir doğal kaynaklar arasında önemli bir yer tutan ormanların faydaları her geçen gün artmasına rağmen, hızlı nüfus artışı nedeniyle orman ürünlerine olan talebin artması ve kaçak ağaç kesimi gibi olumsuz etkilerden dolayı dünya ormanları azalmaktadır (Fox, 2000). ; Elvan, 2005; Siry ve diğerleri, 2005; Burivalova ve diğerleri, 2014; Kenaan ve diğerleri, 2015; Şen ve diğerleri, 2018).

Bir ülkenin ormancılık politikası hedefleri ve bu hedeflere ulaşmak için alınacak önlemler o ülkenin ormancılık mevzuatında yer almakta olup (Akesen vd., 2010), orman suçları durumunda izlenecek politika ve tedbirler de bu mevzuatta yer almaktadır. Ancak ulusal ve uluslararası hukuki çabalar ağırlıklı olarak önleyici faaliyetlere odaklanmaktadır ve bu çabaların çok az veya hiç önemli etkisi olmadığı düşünülmektedir (Goncalves vd., 2012). Bu bağlamda bu çalışmada öncelikle orman suçu kavramı ve orman suç türlerinin Türk orman mevzuatı açısından tanımı yapılmıştır.

Çalışmanın devamında ormanlarda suçun azaltılmasında ve dolayısıyla ormanların yok edilmesinde faydalı olacağı düşünülen toplumsal farkındalığın ölçülmesi ve bu konuda köylerde halkla anket çalışması yapılarak örnek bir alan seçilmiştir. Kanunun etkinliğini belirlemek. 2011 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Orman köylülerine yönelik kalkınma hizmetlerine ilişkin usul ve esaslar" yönetmeliğinde; 13.06.2012 tarih ve 28322 sayılı Kanunda "orman köyü; orman içi ve orman kenarı köy" ve "Orman köylüsü; "Orman köyleri nüfusuna kayıtlı olan ve bu köylerde sürekli ikamet eden kişiler" olarak tanımlanmaktadır. Orman yönetiminde zorlu bir sorun olarak tanımlanan ormanlardaki eylemler nedeniyle, orman alanları içinde veya çevresinde yasa dışı faaliyetlerin yasaklanması ceza tehdidi altındadır (Pandit vd., 2016).

Uluslararası literatürde orman suçlarının türleri genel olarak 3 başlık altında toplanmakla birlikte, Türk orman mevzuatına, OGM verilerine ve Türkiye ormancılığına göre orman yakma, yasa dışı kereste ticareti ve orman alanlarının izinsiz işgali ve kullanılması (Pandit vd, 2016). literatür, orman suçları Sıralanan eylemler şu şekilde gruplandırılmaktadır (Ayanoğlu ve Güneş, 2003; Bayındır, 2016; Toprak, 2017; OGM, 2017); Kast; Türüne ve sonucuna uygun eylemin tanınması ve bu sonucun gerçekleşmesini ifade eder (Öztürk vd., 1998). Taksirle işlenen orman suçları çoğunlukla orman kundaklama suçlarında sık görülen, suçun işlendiği alanın orman olduğunu bilmemek, birinin arazisi olduğunu düşünmek veya bilmeden yangın çıkarmak gibi olaylardan kaynaklanmaktadır.

Bu kanun, orman amenajmanlarının, görevleri gereği ağaçları kestikleri için ağaç kesme suçunu işlediklerini göstermez. Ağaç kesme suçu sadece ülkemizde karşılaşılan bir suç türü olmayıp dünyanın birçok ülkesinde "kaçak ağaç kesimi" olarak da bilinmektedir.

LİTERATÜR ÖZETİ

2014) Bangladeş'te yasa dışı kesimin önlenmesi ve yaptırımların karşılaştırılması konusunda bir kamuoyu araştırması yapıldı.

MATERYAL VE METOT

Materyal

  • Küre Orman İşletme Müdürlüğü
  • Taşköprü Orman İşletme Müdürlüğü

Ek 1'de yer alan anketin ilk bölümünde genel bilgilerle ilgili dokuz soru, ikinci bölümünde ise orman suçları ve kamuoyu farkındalığıyla ilgili on yedi soru soruldu. Özgün bir şekilde hazırlanan anket, KOİM ve TOİM'e bağlı 235 orman köyünde birebir görüşmelerle gerçekleştirildi. Çalışmada toplumun orman suçları konusundaki farkındalık düzeyi ve kanunun etkililik düzeyi belirlenmeye çalışıldı.

Ayrıca çalışmaya başlamadan önce geçmişte işlenen suçlar ve sonuçları bölge müdürlükleri, işletme müdürlükleri ve işletme başkanlarından temin edilerek araştırılmış ve çalışmada kullanılmıştır. 01.10.1943 tarihinde kapatılan KOİM, VGM'nin tarihli onayı ile merkezi Küre ilçesinde olmak üzere ikinci kez yeniden açıldı. Ağlı, Deverkani, Kösreli, Küre, Şenlik ve Uzunöz olmak üzere 6 orman işletme müdürlüğü bulunmaktadır (Tablo 3.1).

Küre, Türkiye'nin Batı Karadeniz bölgesinde, Kastamonu sınırları içerisinde, İsfendiyar Dağları üzerinde, İç Anadolu'yu Karadeniz kıyı şeridine bağlayan yol güzergahı üzerinde, 41 derece 42 dakika kuzey enlemi ve 33 derece daireler arasında yer almaktadır. 42 dakika doğu boylamı. İşletme müdürlüğünde Bayam, Çiftlik, Düzdağ, Kırkçam, Koçanlı, Taşköprü, Tekçam, Saraycık, Karatepe, Sarıkaya ve Dikmen olmak üzere 11 orman işletme müdürü, 1 fidanlık müdürü, 1 ağaçlandırma ve toprak koruma müdürü ve 1 ağaçlandırma ve toprak muhafaza müdürü bulunmaktadır. . 14 beylik (tablo 3.2). Taşköprü'nün kuzey ve doğusunda yer alan Çangal ve Elek Dağları ortalama 1500 metreyi aşan yüksekliğiyle ilçenin en yüksek dağlarıdır.

Tablo 3.1: KOİM’nin orman alan miktarları.
Tablo 3.1: KOİM’nin orman alan miktarları.

Metot

  • Kruskal Wallis H Testi
  • Duncan Testi
  • Korelasyon Analizi
  • Regrasyon Analizi

Örneklem büyüklüğü toplumun büyüklüğüne, heterojenliğine, araştırmanın amacı ve varsayımlarına, olasılıklara, ölçüm tekniğinin hassasiyetine ve kabul edilen hata düzeyine bağlı olarak değişmektedir. Örneklem büyüklüğünün istatistiksel olarak toplumu temsil edebilmesi için sınırlı ve sınırsız toplumlarda çeşitli kriterler dikkate alınarak özel formüllere göre hesaplanır (Daşdemir, 2016). 𝑁×𝐷2+𝑍2×𝑝×𝑞 formülüne göre her iki müdürlük için anket yapılacak minimum kişi sayısı hesaplanmıştır.

İlgili formülde verilen değerlere göre KOİM'de 372, TOİM'de ise 377 kişi arasında anket yapılması durumunda ek çaba, zaman ve kaynak israfına gerek kalmadan istatistiksel olarak toplumu temsil eden bir örneklem büyüklüğüne ulaşılacaktır. Araştırmada elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler, Kruskal-Wallis (K-W) H testi ve Duncan testi kullanılarak değerlendirilmiş olup, sonuçlar çalışmanın bulgular bölümünde verilmiştir. İnsanların durumları, tutumları, davranışları, bilgileri ve düşünceleri hakkında yazılı bilgi elde etmek sosyal bilimlerde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir (Daşdemir, 2016).

Genel olarak normal dağılıma sahip niceliksel verilere uygulanan istatistiksel yöntemlere parametrik yöntemler, dağılımı bilinmeyen nitel verilere uygulanan yöntemlere ise parametrik olmayan yöntemler adı verilmektedir. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için Kruskal-Wallis H testi, Duncan testi, korelasyon analizi ve regresyon analizi tercih edildi. Normal dağılım gösterip göstermemesine göre uygun analiz türleri seçilmiş ve analiz sonuçları sade bir dille ifade edilmeye çalışılmıştır.

İki toplumu karşılaştırmak veya dağılımı bilinmeyen ikiden fazla örneğin aynı topluluğa ait olup olmadığını kontrol etmek için kullanılır. Ancak Kruskal Wallis testi popülasyonun normal bir dağılıma sahip olduğunu varsaymadığından tek yönlü varyans analizinden farklılık göstermektedir (Daşdemir, 2016). Regresyon analizi, değişkenler arasında ilişki olduğu varsayılan değişkenlerden birinin diğerine bağlı olarak nasıl değiştiğini ve bu ilişkinin değişiminin aritmetik fonksiyon olarak önemini, yönünü, şeklini ve seyrini ortaya koymak amacıyla yapılır.

Tablo 3.3: Araştırma Değişkenlerinin Tanımlanması.
Tablo 3.3: Araştırma Değişkenlerinin Tanımlanması.

BULGULAR VE TARTIŞMA

  • Orman Suçları ile İlgili Sayılar Veriler
  • Anket Sonuçları
  • Korelasyon Analizi
  • Regresyon Analizi

Alınan yanıtlara göre ormanların insanlardan korunması gerekliliği konusunda şirketler ve cinsiyetler arasında herhangi bir farklılık bulunmazken, deneklerin %97'sinin bu görüşe katıldığı belirlendi. Orman koruma konusunda devlet denetiminin uygun düzeyde yapılıp yapılmadığı sorulduğunda cinsiyetler arasında bir fark yok ancak şirketler arasında fark var. Bu nedenle orman yakma suçunun toplumdaki farkındalığının ve öneminin yüksek olması olumlu bir sonuç olarak tespit edilmiştir.

Çoğunlukla odun hammaddesine ihtiyaç duyulması ve gelir yetersizliği nedeniyle suçların kasıtsız olarak işlendiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu sorulara verilen yanıtlar değerlendirildiğinde seçilen bölgede yaşayan kişilerin suç bilincine sahip olduğu ve yasanın etkili olduğu tespit edilmiştir. Ancak TOİM'deki kişilerin suç ve ceza bilincinin daha yüksek olduğu da tespit edilmiştir.

Ayrıca eğitim düzeyi arttıkça suç, ceza, hukuki süreç, orman hakları ve orman yönetimi ile ilişkiler konularında farkındalığın da arttığı tespit edilmiştir. Cinsiyete ilişkin değişkenlere bakıldığında erkek deneklerin orman yönetimiyle daha iyi ve bilinçli ilişkiler içinde oldukları belirlendi. Korelasyon tablosundan ayrıca orman yönetimi ile iyi ilişkisi olan deneklerin suç farkındalığı, ceza farkındalığı, yasal farkındalık ve ormanın sağladığı yasal haklara ilişkin farkındalıklarının %99 güven düzeyinde ilişkili ve daha iyi olduğu belirlendi.

Ayrıca suç bilincinin suç bilinci, cezanın uygunluğu ve orman hukuku haklarına ilişkin farkındalık ile %99 güven düzeyinde ilişkili olduğu bulunmuştur. Suç farkındalığı yüksek olan kişilerin orman idaresi ile ilişkilerinin daha iyi olduğu, haklarını daha iyi bildikleri ve ormanda işlenen suçlara ilişkin cezaların yeterli caydırıcı olduğunu düşündükleri tespit edilmiştir. Anlamlı bir yaş grubu tespit edilememiştir ancak eğitim ve gelire göre üç farklı grup belirlenmiştir.

Şekil 4.1: Türkiye’de son 10 yılda gerçekleşen orman suçlarında ki sayısal değişim (OGM,  2012; OGM, 2017)
Şekil 4.1: Türkiye’de son 10 yılda gerçekleşen orman suçlarında ki sayısal değişim (OGM, 2012; OGM, 2017)

SONUÇ VE ÖNERİLER

Uluslararası alanda yapılan benzer çalışmalar incelendiğinde; Nepal'de ulusal ormanlarda ve topluluk ormanlarında işlenen orman suçlarının 20 yıllık bir süre boyunca araştırıldığı görülmüştür (Chhetri vd., 2012). KOBM'de yaşayanlara orman suçlarının sebebinin ne olabileceği sorulduğunda en çok verilen yanıtlar "odun hammaddesi ihtiyacı ve gelir eksikliği" oldu. Diğer çalışmalar, orman suçlarının büyük ölçüde kötü yönetimden, ormancılık mevzuatındaki zayıf yaptırımlardan ve zayıf izleme ve gözetimden kaynaklandığını (Wardojo ve diğerleri, 2001; Dünya Bankası, 2006) ve yasadışı ağaç kesimi ve yasa dışı faaliyetlerin ormancılıkla ilgili ülkelerde nispeten düşük olduğunu göstermektedir. hakkın üstünlüğü daha yüksektir (Colchester, 2006).

Orman suçlarının nedenleri ve önleme çabalarının incelendiği bir başka çalışmada ise yerel toplulukların orman kolluk kuvvetlerinin rolü incelenmiştir. Orman suçlarının işlenme nedeninin yoksullukla ilgili olduğu tespit edilen bir başka anket çalışmasında ise, yoksulların çoğunlukla yakacak odun gibi değeri düşük ürünler üzerinden suç işlediği, zenginlerin ise değerli kereste ve ağaç ürünlerini yasa dışı kesme suçları işlediği görülmüştür. orman alanlarının işgali (Chhetri ve diğerleri, 2012). Çalışma alanındaki yöre halkına göre orman suçlarının azaltılmasına ve ormanların korunmasına etki edebilecek faktörler; Bunlar, "orman idaresi tarafından yapılan denetimlerin artırılması, caydırıcı yasal düzenlemelerin yapılması, kamuoyunun bilinçlendirilmesi ve gelir düzeyinin artırılması" gibi hukuki ve idari çözümlerdir.

Orman suçlarının temel nedenlerinin yetersiz gelir ve yoksulluk olduğu göz önüne alındığında, insanların gelir düzeylerini artıracak alternatif üretim sağlamanın faydalı olabileceği açıktır. Çalışma alanında tespit edilen suçların uluslararası ticarete uygun olmaması ve çoğunlukla yerel halkın kendi ihtiyaçlarına yönelik olması ve yerel pazarlarda satarak para kazanmasına yönelik olması nedeniyle bu uygulamanın ormanların azaltılmasına etkisinin çok az olacağı söylenebilir. Türkiye'de suçlar Yani TOİM'deki insanlar suç konusunda daha bilinçli ve suç oranları da KOİM'deki insanlara göre daha düşük.

İki firmanın anket sonuçları karşılaştırıldığında; TOİM nüfusunun eğitim düzeyinin ve gelir kaynağının KOİM nüfusuna göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Avrupa Topluluğu ve Uluslararası Çevre Hukuku Adıyaman Orman İşletme Müdürlüğü Orman Suçlarının Soruşturulmasının Orman Hukuku Açısından İncelenmesi. Orman suçlarının nedenleri üzerine bir araştırma (Karadere Orman İşletme Müdürlüğü örneği) Kafkas Üniversitesi Artvin Orman Fakültesi Dergisi.

Anket Soruları

Şekil

Şekil 3.1: KOBM’nin işletme müdürlükleri.
Tablo 3.1: KOİM’nin orman alan miktarları.
Tablo 3.2: TOİM’nin orman alan miktarları.
Tablo 3.3: Araştırma Değişkenlerinin Tanımlanması.
+7

Referanslar

Benzer Belgeler