• Sonuç bulunamadı

FONETİK AÇIDAN KUR'ÂN İ'CÂZI

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2024

Share "FONETİK AÇIDAN KUR'ÂN İ'CÂZI"

Copied!
114
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

Kuran'ın kendine özgü yapısı olan fonetik harikasına ilişkin bilgi ve bulgular daha eski çalışmalarda da mevcuttur. Kur'an'ın insanlar üzerindeki etkisine dair bilgilerin iddialı yorumlarını ve sonuçlarını psikolojik etki açısından merak konusu başlığı altında sunmaya çalıştık.

KONUNUN ÖNEMİ

Ancak ulaşabildiğimiz bilgilerle tezin fonetik yönünün farklı olduğunu, Kur'an'ın sesinin bu özel yönünün farklı olduğunu açıklamaya ve ispat etmeye çalıştık. Genel olarak ses ve onun doğası üzerine yapılan çalışmalar, Kur'an'ın fonetiğinin incelenmesi ihtiyacını doğurmuştur.

KONUNUN AMACI

Öte yandan müzikle ilgili olarak fonetik konusunun bir uzantısı sayılabilecek Kur'an sesinin, bu alandaki en güzel icrasıyla insanlar üzerindeki etkisine de şahit olduk. Kur'an'ın ses bilgisinin Kur'an tilaveti açısından değerlendirilmesi gerektiğini, hem ayetleri hem de rivayetleri teşvik ederek anladık.

KONUNUN SINIRLANDIRILMASI

ARAŞTIRMANIN METODU

Kur'an'ın musiki boyutunu önemsediğimiz için i'cazın iç dinamiklerinin dalları olarak sunulan noktalarla müziğin etkisine değindik. Bir özet bölümü açarak ve kelamla ilişkilendirilmesi gerektiğine inandığımız Kur'an'ın fonetik kaynağını öne çıkararak çalışmamızı sonlandırdık.

ARAŞTIRMANININ KAYNAKLARI

Genel Anlamda Fonetik Kavramı

Fonetik ile ilgili çeşitli kaynaklarda benzer tanımlara rastlamak mümkündür: 'Fonetik, konuşulan kelimenin maddi ve ses yönlerinden, konuşma aparatlarından (göğüs, boğaz ve ağız kısımları) söz etmeden bahseden bir bilim dalıdır. sözcüksel bir işlevi var.” “Sözlüklerin yapıldığı yerden. Gördüğünüz gibi bu farklı tanımlar genel olarak; Sesteki ölçü, alfabedeki sıralar, kökeni ve kullanımı, sözlüklerin oluşumu ve dildeki kullanımı ile ilgili çerçeveler etrafında oluşturulmuş olup, fonetik kavramı tanımların ardından detaylarla detaylandırılmıştır.

İnsanın Konuşma Vasfı

Klasik mantık kitaplarında insanın "konuşan varlık" olarak tanımlanan yönünün tanımında; İnsanın yakın akrabası (cins-i kerib) ile yakın ayrımından (fasl-ı kerib) oluştuğu ve dolayısıyla onun zatını diğer zatlardan ayırdığı için buna tam tanım (hadd-i tam) denilmektedir.25 İnsan için uygun tanım yapılırsa diğer canlılardan insan denir. Konuşmadaki farklılığı aynı zamanda Kur'an'ın muhatabı olmanın gerçeğini ve gerekliliğini de ortaya koymaktadır. Konuşma olgusunun (nutk) varlık ve değerler dünyasında kıyaslanacak bir hakikat ölçütü (makîsun aleyh) olduğunu da Kur'an'dan öğrenmekteyiz.27 "Göklerin ve yerin Rabbine yemin ederim ki Bu söz, senin bu sözün kadar kesindir ve gerçektir.” 28.

FONETİK TARİHİ

Fonetik Tarihine Genel Bir Bakış

  • Edebiyat İle İlgili Çalışmalarda Fonetik
  • Felsefe İle İlgili Çalışmalarda Fonetik
  • Kıraat İlimleri ile İlgili Çalışmalarda Fonetik

Kanaatimizce İbn Sina'nın eserinin araştırılması ve eser üzerinde yapılan çalışmalar, Kur'an'ın ses bilgisi alanında yapılacak olan ses odaklı çalışmalara önemli bir adım olarak değerlendirilebilir ve temel oluşturulabilir. Kur'an'ın farklı okunma biçimlerine bağlı olarak kıraat imamları eserlerine fonetik katmışlardır.

Modern Bir Bilim Olarak Fonetik

  • Modern Fonetiğin Bir Malzemesi Olarak Ses
  • Modern Fonetiğin Bir Malzemesi Olarak Nağme
  • Modern Fonetiğin Bir Malzemesi Olarak Tınılar

Fonetik teriminin kökenini oluşturan fono veya telefon kelimesi Yunancadan alınmış bir kelimedir ve "konuşulan ses" anlamına gelir.79 Fonetik terimi, fonetik bilimine veya tekil dil seslerine ilişkin bir kavram olmakla birlikte, Çoğul şeklidir Fonetik terimi, dilsel bir terim olarak "insan konuşmasındaki seslerin analiz ve sınıflandırma, üretim, kullanım, taşıma ve kaydetme kurallarıyla ilgilenen sistematik doktrin ve bilim" anlamına gelir. Fonetiğin çeşitli konuları sosyal fonetik, tarihsel fonetik, karşılaştırmalı fonetik ve deneysel fonetik gibi alanları içerir. Telaffuzun fonetiği ile ilgili olan araştırmamızın konusu, konuşma organlarının ürettiği seslerin ve bu seslerin üretilme biçimlerinin incelenmesini ifade etmektedir.

Modern fonetikte telaffuz fonetiğinin fizyolojik yönlerine gelince, gırtlak-farengeal daralma düzeyinde üretilen sesler fonetik ifadenin akustik desteğidir. Bir cümlenin melodisi, kelimeler ve cümle içindeki kelimelerin sırası değiştirilmeden değiştirilirse, cümle farklı bir anlam ifade edecektir. Modern fonetik verilerine göre, telaffuz fonetiklerinin vazgeçilmez ana unsurları arasında yer alan dört rezonatör vardır ve bunlar yutak (le pharynx), ağız (la bouche), burun boşlukları (les fosses Nazales) ve ağız boşluğu boşluğu (la cavitelabiale).87 .

Ses Olgusunda Fizyolojik Yapı

Ses dalgalarını oluşturan titreşimler basit veya bileşik, tekrarlı (periyodik) veya tekrarlı olmayan olarak tanımlanır. Bu, sesin titreşimlerinin ölçülmesiyle aktarılan tanımlamalarla, sesin titreşimlere bağlı olarak değişken ve esnek yapısını anlamamızı sağlar.95. Titreşimle ilgili deneylerini ve deneyimlerini aktararak titreşimi üç gruba ayıran Japon araştırmacı Masaru Emoto, titreşimle ilgili teorisini üç grupta inceledi.

Titreşimler üzerine ilginç araştırmalar yapan bu Japon bilim adamının çalışması, Hertz hakkında daha detaylı ve çarpıcı açıklamalarla titreşimin birçok alanda varlığını ve doğruluğunu ortaya koyması nedeniyle konusu açısından dikkat çekicidir.96. Görüldüğü gibi sesin maddi açıdan açıklanabilirliğine ilişkin bu görüşler aynı zamanda titreşim kavramıyla da şekillenmektedir.

Arapça Fonetiği

  • Mahreç Sistemi
  • Harflerin Sıfatları

Sîbeveyh, bu ana harflere bazı ikincil harflerin eklenmesi sonucunda harf sayısının 35'e ulaşabileceğini, bu ikincil harf grubunun Kur'an kıraatında ve şiirlerde çok beğenildiğini belirtmektedir. Bunlar nur rahibeleridir (ihfâ). , yâ ve hemze veya vâv. Okuma pozisyonundaki (beyne beyne) Hamze (teshîl) ile cim'e benzer şekilde telaffuz edilen hemze, shîn, tam imâle (esre'ye çok yakın bir tonla), sâd ile okunur. zâ ve aynı zamanda Hicaz sözlüğüne özel "salat" hâli, kalın bir okuyuştan ibarettir. Arap harflerinin genotip olgusunun yanı sıra sıfatlar (ses; sesin rengi) bakımından da bazı bölümlere ayrılması, müzikal yapıya ve ses anlamına yansıyan Kur'an fonetiklerinin boyutlarını ortaya koyması açısından önemlidir. . ilişki.112. 115 Karaçam, İsmail, Kur'an-ı Kerim'in Fazileti ve Okuma Kuralları, İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, Nisan 2014, s.

Kalın ve ince harflerin okunmasında sesli harfin hiçbir işlevinin olmadığı belirtilmektedir: "Ey Kur'an'ı okuyan. Kelimenin tam anlamıyla aynı olmak, denk gelmek, yakınlaşmak, yapıştırmak anlamına gelen 'itbak' kullanılmaktadır. Bir tecvid terimi olarak; "İlgili harfi telaffuz ederken dilin bir kısmını köke karşı üst semaya yapıştırmaktır." İtbâk harfleri dörttür: ظ,ط,ض,ص en güçlü ط harfidir. İlâk kelimesinin altı harfi vardır: “ن,م,ل,ف,ر,ب” Bu harflere dil ve dudak uçlarından geldikleri için tükürük adı verilmiştir.

FONETİK İLE İLGİLİ BAZI SANATLAR

  • Onomatope (Tabiî Ses Taklidi)
    • Kur’ân’da Onomatopik Üslûp
  • Aliterasyon (Ses Tekrarı)
    • Kur’ân’da Alliterasyon ile Telaffuz Üslûbu
  • Vurgu (Nebr)
  • İ‘câzu’l-Kur’ân

141 Bereke, Abdülganî Muhammed Sa'd, Üslûbü'd-Da'veti'l-Kur'âniyye Belağaten ve Münhâcâ, Mektebetü Vehbe, Kahire 1983, s.128., Çağıl, Çağıl, Kur'an'da Kıraatler ve s. 108. Kaynaklarımızda bu konu genel olarak genel bir yaklaşımla ele alınmakta ve "Kur'an her bakımdan mucizedir" gibi genel hükümler verilerek ispat edilmeye çalışılmaktadır. 19. yüzyıldan itibaren bu konu müstakil eserler halinde yazılmaya başlanmış, tasnif kitaplar genellikle "Nazm'ül Kur'an" adı altında yazılmıştır.175.

yüzyılda "İ'câzu'l-Kur'an" isminin ortaya çıktığı ve sadece bu konuda eserler yazıldığı açıktır. Bu dönemde i'caz konusunda yazılan ilk eser Mustafa Sadık er-Rafiî'nin İ'câzu'l Kur'an Ve Belâğetu'n-Nebeviyye adlı kitabıdır. Daha sonra Muhammed Abdullah Draz'ın en-Nebeü'l-Azîm'i, Seyyid Kütüb'ün et-Tasvîrü'l-Fennî'si, Bediüzzaman Said Nursi'nin İşaratü'l-İ'câz'ı, Aişe Abdurrahman'ın el-İcâzu'l- Beyani li' adlı kitaplarını yazdılar. l-Kuran.

KUR’ÂN’IN İ’CÂZ YÖNLERİ

Beyan Sanatı Yönüyle İ‘câz

  • Belağat
  • Fesâhat
  • Nazm

Ona göre Kur'an'ı diğer metinlerden ayıran özellik, konusuna ve muhatabına göre konuşmasında yatmaktadır. Kur'an, farklı kültürel ve sosyal kökenden insanlara hitap etmiş, çeşitli konuları gündeme getirmiştir. 187 Rummâni, Ebu'l-Hasen Alî b.Îsâ, en- Nüket fî İ'câzi'l-Kur'an (Selâsü Resâil adlı dergide), ed.

Yapılan değerlendirmelerden hareketle tezimiz için faydalı olacağına inandığımız Kur'an belagatinin değerini öne çıkaran harf seçimi, kelime seçimi gibi bazı noktaları detaylandıracağız. Kur'an'ın insanları hayrete düşüren bir diğer yönü de, Arapların benzerini getiremediği bir ayete sahip olmasıdır. Kur'an ayeti kısaca "ifade açısından Mushafen'in formatı" olarak tanımlanır.208.

Psikolojik Etkileme Yönüyle İ‘câz

Kur'an'ın tesirinin uygulanması açısından Seyyid Kutub'un bizzat yaşadığı anlatacağımız olayda yaşananların konuyu desteklediğini söyleyebiliriz. Gönül Hurmalı, "Kur'an ve Şarkı Söyleme Tekniği Hû" adlı eserinde Kur'an'ı doğru okuma tekniklerini ortaya koymuş ve çalışmasını günümüzün modern verileriyle destekleyen pek çok örnek toplamıştır. Kur'an'ın psikolojik etkisine ilişkin mucizenin sebeplerinden biri olan sesin, özellikle de Kur'an'ın sesinin etkisine yönelik bazı tespitleri aktarmak istiyoruz.

Kur'an-ı Kerim'de kulak, yani 'işitme', genellikle 'görme'den önce gelir ve işitsel lob, görme lobundan daha geniş bir alanı kaplar. 216 Dağdeviren, agm, s.7; Fonetik i'cazın Kur'an dinleyicileri üzerindeki etkilerine dair bir başka örnek için bkz. Her nefis, objektif değerlendirmeleriyle Kur'an'ın sesinin insanlar üzerindeki psikolojik harikalığını ve etkileyiciliğini daima itiraf eder.

Şifa Etkisi Yönüyle İ‘câz

Arap toplumunda nazil olan Kur'an, vahyedildiği günden itibaren hitap ettiği insanlara hitap ederek okunmaya devam etmiş ve bu okumaya bir an bile ara verilmemiştir. Hiç şüphe yok ki Kur'an'ın evrensel bir çağrı olarak yayılması ve orijinal yapısıyla korunmuş bir Kitap olarak gönüllerdeki yerini koruması, onun "müzikî yapıya" sahip bir "sözlü metin" olması nedeniyle son derece önemlidir225. Kur'an'ın ses yönü ile çekiciliğini anlatmak için, Kur'an'ın ilim verilenlerden kendisine meyledenlerin kalplerindeki etkisini anlatan resim ve sahneler örnek olarak verilmiştir. İslam'dan önce (kitap ehli).

Peygamber'e indirileni (Kur'an'ı) dinledikleri zaman, gerçeği tanıdıklarından gözlerinin yaşlarla dolu olduğunu görürsün: "Ey Rabbimiz! Kalpleriyle imana hazır olanlar Kur'an'ı dinledikleri zaman." Güvelerin ışığa koşması gibi, ona kapılırlar ve ona koşarlar. Böylece inkarcılar, bilerek veya bilmeyerek, Kur'an'ın eşsiz ve yenilmez mucizesini itiraf etmiş olurlar."229

Fonetik İ‘câz Ve İç Dinamikleri

  • Harf Yapısı
  • Kelime Yapısı
  • Ritmik Ölçü ile Ses Benzerliği
  • Âyetlerde Görülen İçsel Mûsikî
  • Fevâsıl
  • Tekrarlar
  • Fonetik Orkestrasyon
  • Tecvid ile Okunma Keyfiyeti

Kur'an'ın muhataplar nezdinde etkili olmasını sağlayan faktörlerden biri de kelimelerin ses ve ritim gücünün anlaşılmasına katkı sağlamasıdır. Aralıklar bir ayet veya surede değil, Kur'an'ın tamamında görülen bir fonetik özelliktir. Kur'an'daki ses tekrarlarının insanları etkileyen büyülü bir atmosfer yaratması müzik geleneğinde açık bir kuraldır.

263 Eren, Cüneyt, Kur'an-ı Kerim'de tekrar iddiasının belagat açısından değerlendirilmesi, Ekev Akademi Dergisi cilt. Dolayısıyla zeka ve dil seviyesi farklı olan hiç kimse Kuran'ı duyduğu anda ondan yüz çeviremez. Kur'an'ın üslubunun dikkatinizi çeken ilk yönü, hem şekil hem de içerik bakımından lafzî (fonetik) karakteridir.

Ses-Anlam İlişkisi

  • Kıraatlerde Ses- Anlam İlişkisi
  • Kıraat Farklılıkları Alanında Ses-Anlam İlişkisi

Yani Kur'an'da bir kelime telaffuz edildiğinde manayı fısıldayan, manayı hissettiren, mananın atmosferine uygun birçok kelime bulunur. Kur'an'da asla tekdüze olmayan bu değişen ses düzeni, büyük ölçüde kelime ve ayetlerin anlamlarına uygun sesler taşımasından kaynaklanmaktadır. Kaynaklarda bize ulaşan bilgilere göre Kur'an-ı Kerim'in okunuşundaki farklılıklar Peygamber Efendimiz (sav)'in hayatta olduğu dönemlere kadar uzanmaktadır.

Bu şekilde gönderildi." Dedi ki: "Kur'an yedi harf olarak indirildi. Hangisi sana kolay geliyorsa onu oku."317. Çünkü önemli olan kelime değil, anlamdı; Demek ki önemli olan okuma şekli değil, Kur'an hükümlerinin uygulanması ve sindirilmesiydi. Kur'an-ı Kerim'in yazılış üslubu ile belagat arasında bağlantı kuran ve Zerkeşî'nin tespitlerine tamamen bağlı kalan bir makale.

Mütekellim İsminin Tecellisi Olarak Kur’ân

  • Tasavvufi bir izâh
  • Kelâmi Açıdan Fonetik
  • İsm-i Mütekellim
  • Allah’ın İnsana Hitabı
  • Allah’ın konuşma Keyfiyeti

Kur'an'ın Allah'ın sözü olduğu yönündeki genel kabulden hareketle kelam ilminde Allah'ın ismiyle ilgili farklı açılardan farklı tanımlamalar bulunmaktadır. Ses bilgisi şeklinde Kur'an i'câz adlı çalışmamızda bir bütün olarak ortaya koymaya çalıştığımız sonuçlarla şu sonuçlara ulaştık. Vurgulanması gereken bir diğer nokta ise araştırma konumuzun Kur'an'ın tüm konularıyla karşılaştırılması veya bir vücut parçasıyla karşılaştırılması halinde dilin ürettiği kelimeler kapsamında olmasıdır.

Bilmen, Ömer Nasuhi, Kur'an-ı Kerim'in Türkçe Tercümanlığı, Akçağ Yay., Ankara 1991. Eren, Cüneyt, "Kur'an-ı Kerim'de Tekrar İddiasının Belagat Açısından Değerlendirilmesi", Ekev Akademi Dergisi c . Rummâni, Ebu'l-Hasen Alî b.Îsâ, en- Nüket fî İ'câzi'l-Kur'an (Selâsü Resâil adlı dergide), nşr.

Referanslar

Benzer Belgeler