İlkokullarda Sosyal Bilgiler Dersinde Somut Olmayan Kültürel Miras Eğitimine Yönelik Etkinlik Temelli Bir Eylem Araştırması. Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler derslerinde somut olmayan kültürel miras eğitiminde etkinlik temelli uygulamaların etkilerini incelemektir.
Problem
Anlaşmalarla güvence altına aldığımız bu kültürel miras unsurlarını gelecek nesillere aktarabildiğimiz ve yaşatabildiğimiz sürece bu anlaşmalar nihai amacına ulaşabilir. Yani bireylerin kültürel mirasa ilişkin farkındalıkları arttıkça kültürel miras öğelerini koruma, sahiplenme ve gelecek nesillere aktarma istekleri de artacaktır.
Araştırmanın Amacı
Özellikle okullarda çeşitli derslerde kültürel miras eğitimi vererek hem bu mirasın korunmasına hem de gelecek nesillere aktarılarak yaşatılmasına katkı sağlayabiliriz. Bu nedenle bireylere küçük yaşlardan itibaren kültürel miras eğitimi verilmesi ve onların aldıkları eğitimleri gerçek hayatlarına uyarlamalarının sağlanması kültürel yozlaşmanın önlenmesi açısından son derece önemlidir.
Araştırmanın Önemi
Sayıltılar
Sınırlılıklar
Tanımlar
Aynı zamanda etkinlikler yoluyla verilen kültürel miras eğitimine yönelik Sosyal Bilgiler planında “Kültür ve miras” konusuna yer verilmektedir. Bu bölümde; Kültür, kültürel miras, somut ve somut olmayan kültürel miras ile Safranbolu'nun somut ve somut olmayan kültürel mirası, sosyal bilgiler dersinde kültürel miras konularının öğretimi ele alınmaktadır.
KAVRAMSAL ÇERÇEVE
Kültür
Ziya Gökalp'e (2012, s.83) göre "Kültür (reçine), insanların gelenekleri, yaptıkları şeyler, örf ve adetleri, sözlü ve yazılı edebiyatı, dili, müziği, dini, ahlakı, estetik ve ekonomik ürünlerinden oluşur." Kafesoğlu (2012, s.15) kültür kelimesine çeşitli anlamlar yüklemekte ve aslında Latince “toprağı işlemek” anlamına gelen bu tabirin daha sonra Batılıların kazandığı “yüksek genel bilgi” anlamında Türkçeye girdiğini belirtmektedir. Avrupa dilleri. Gürgil (2011, s. 1) kültür oluşum sürecini şu şekilde açıklamaktadır: “Bir toplumun varlığını sürdürmesinin temel koşullarından biri, sahip olduğu duygu, düşünce ve davranışlardan oluşan maddi ve manevi değerlerdir. Yüzyıllar boyunca birikmiş ve yeni nesillere aktarılmıştır.
Kültürel Miras
Uluslararası ve ulusal kuruluşların çabalarına, uluslararası ve ulusal yasal düzenlemelere rağmen kültürel mirasın yeterince korunamadığı görülmektedir. Bu durumda kültürel mirasın korunması konusunda vatandaşların bilinçlendirilmesinin önemi ortadadır (Dönmez ve Yeşilbursa, 2014, s. 428-429). Bütün bunlara paralel olarak.
Somut Kültürel Miras
Öyle görünüyor ki hepimiz hâlâ binlerce yıl önce Anadolu'da yaşamış çeşitli milletlerin genlerini taşıyoruz. Anadolu'da yaşayan milletlerin genetik mirasının kültürel miraslarına yansımasından daha doğal bir şey yoktur.
Somut Olmayan Kültürel Miras
UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde Türkiye'den çok az sayıda kültür öğesinin yer aldığı görülüyor. Aksi takdirde Türk milletinin somut olmayan kültürel mirasına ait unsurlar başka çevreler tarafından sahiplenilmeye, değiştirilmeye veya unutulmaya mahkûm edilecektir.
Safranbolu
Somut olmayan kültürel miras öğelerinin bir an önce korunması ve yaygınlaştırılmasına yönelik sistematik bir eylem planının oluşturulması büyük önem taşımaktadır. Ayrıca örgün eğitimin de somut olmayan kültürel mirasın önlenmesi ve yaygınlaştırılmasına yönelik sorumlulukları olduğu unutulmamalıdır.
Safranbolu’ nun Somut Kültürel Mirası
Bizans döneminde "Teodorapoli", daha sonra "Dadybra" ve "Zalifre", kale kenti anlamına gelen "Borglu" bu adlandırmanın bazı örnekleridir. Bir süre sonra Safranbolu "Zalifre Borglu" olarak anılmaya başlandı ve bazen "Taraklı Boru" olarak da anılmaya başlandı.
Safranbolu’nun Somut Olmayan Kültürel Mirası
Safranbolu'da dericilik veya tabaklama denilen zanaat, yaşayan son ustalarıyla halen devam etmektedir. Safranbolu'da yağmur yatağı, somut olmayan kültürel miras öğesi olarak kaybolmaya yüz tutan değerlerden biridir.
Kültürel Miras Eğitimi
- Sosyal Bilgiler Dersinde Kültürel Miras Konularının Öğretimi
Çağdaş uygulamada: öğrenilenlerin belirlenmesi, korunması ve gelecek nesillere aktarılması; somut olmayan kültürel mirası orijinal ortamında koruyan ve taşıyanları öğrenmek; somut olmayan kültürel mirasın çeşitli yollarla belirlenmesi ve kayıt altına alınması; somut olmayan kültürel mirasın yazılı kaynaklardan öğrenilmesi; somut olmayan kültürel mirasın edebiyat ve sanat eserlerinde yorumlanması ve işlenmesi; müzeler gibi somut olmayan kültürel mirasın restorasyonu; Zamanla değerini kaybeden varlıkların gerekli işlevi ve kendi kendine üretilebilirliğini yeniden sağlamak; Kültürel mirasın sürekliliğinin sağlanması, belgesel niteliğinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması için tanınması, tanınması ve korunması büyük önem taşımaktadır.
İLGİLİ ARAŞTIRMALAR
Gürkan'ın (2015) sosyal bilgiler ders kitaplarında somut olmayan kültürel mirasın yerini belirlemek amacıyla yaptığı araştırmada, tüm ders kitaplarında somut olmayan kültürel miras unsurlarına yer verildiği sonucuna varılmıştır. Türkçe derslerinde sosyal bilgiler yanında tarihi ve kültürel miras eğitiminin de verilmesinin uygun olduğunu söylediler.
Araştırma Modeli
Bu bölümde araştırma modeli, çalışma grubu, veri toplama araçları, veri toplama ve veri analizine ilişkin açıklamalar yer almaktadır. Mills (2003) eylem araştırması sürecini şu şekilde açıklamıştır: Eylem araştırmasının, eylemin planlanması, planın uygulanması, verilerin toplanıp analiz edilmesi ve yansıtılması şeklinde gerçekleşen döngüsel bir uygulama şekli olduğu söylenebilir. Eylem araştırmasının bu aşamaları doğrusal bir yapıya sahip değildir; Gerektiğinde bazı aşamalar kaldırılabilir, değiştirilebilir veya gerektiğinde bazı aşamalar tekrarlanabilir (akt: Keskin ve EĞİTICI, 2013, s. 152). Eylem araştırmasının 10 temel özelliği vardır.
Veriler belirli bir özgürlükle toplanabiliyor, analiz edilebiliyor ve sunulabiliyor olsa bile, ona sistematik bir bakış açısı oluşturmanız gerekir. 2- Bir cevapla başlamazsınız Herhangi bir araştırmanın temelindeki varsayım, bunu yapmadığımızdır. ne bulacağını bil; siz tarafsız bir gözlemcisiniz. 3- Bir eylem araştırmasının kesin ve etkili olması için bir karmaşıkla başlamanıza ya da ayrıntılı olmasına gerek yoktur. Pek çok yeni araştırmacı, titiz olma çabasıyla, araştırmalarının her ayrıntısını yoğun bir şekilde açıklama hatasına düşüyor. Bu çoğu zaman amacı boşa çıkarabilir. 4- Veri toplamaya başlamadan önce araştırmanızı yeterince planlamalısınız. Veri toplamaya başlamadan önce bir plan ve programa sahip olmak, izlenimciliğe dayalı sistematik bir incelemeye olanak tanır. 5-Eylem araştırması projeleri farklı uzunluklardadır Bir eylem araştırmasında veri toplama süresi; Sorularınız araştırmanızın niteliğine, araştırma ortamına ve veri toplama parametrelerinize göre belirlenir. 6-Gözlemler sık olmalı ancak uzun süreli olmamalıdır.Gözlemlerin süresi 1 dakikadan bir saate kadar veya daha fazla olabilir. 7-Eylem araştırması projeleri basit ve resmi olmayandan ayrıntılı ve resmiye kadar çeşitlilik gösterir. Belirtildiği gibi, bazı ilginç araştırma projeleri kısa ve basittir. 8-Eylem araştırması bazen teoriyle doludur. Soruları, bulguları ve sonuçları mevcut bir teoriyle ilişkilendirmek, araştırmanızı anlamak için bağlam sağlar. 9-Eylem araştırması niceliksel araştırma değildir. Eylem Bu Araştırmaya yeni başlayanlarla konuşurken en sık karşılaşılan nokta bu nokta gibi görünüyor. 10-Sayısal eylem araştırması projelerinin bulguları sınırlıdır. Eylem araştırmasında nicel yöntemler kullanılabilse de, genel sonuçlar çıkarma konusunda dikkatli olmak gerekir. veya sonuçların daha geniş bir popülasyona uygulanmasıdır (Uzuner ve Girgin, 2014).
Çalışma Grubu
Çünkü bu yöntemde araştırmacı yakın ve ulaşılması kolay bir durumu seçer (Yıldırım ve Şimşek, 2016, s.123). Bu yaklaşım doğrultusunda araştırma çalışma grubu; Karabük ili Safranbolu ilçesinde 2017-2018 eğitim-öğretim yılında bir devlet okulunun 4'üncü sınıfında öğrenim gören 7'si kız, 4'ü erkek 11 öğrenciden oluşan bir grup oluştu. Ayrıca kültürel miras değerleri nedeniyle 1994 yılında UNESCO tarafından Dünya Miras Listesi'ne alınan ve çalışmaların yapıldığı bir yer olan Safranbolu'da yaşayan öğrencilerle çalışmak önemli bir fırsat olarak görülmüştür. Kültürel mirasın korunması için.
Veri Toplama Araçları ve Verilerin Toplanması
Araştırmada öğrencilerin hem sözlü tarih yöntemini kullanarak yetişkinlerden somut olmayan kültürel mirasa ilişkin bilgi almaları hem de kültürün taşıyıcısı ve aracısı olan yetişkinlerle etkileşime girmeleri sağlanmaya çalışıldı. Bu amaçla araştırmacı tarafından uzman görüşü alınarak yarı yapılandırılmış açık uçlu sözlü tarih soruları hazırlanmış ve bir öğrenciyle ön uygulama yapılmıştır. Dersin sonunda araştırmacı/öğretmen önümüzdeki hafta yapacağı kültür günü etkinliğini ve sözlü tarih çalışmasını öğrencilere anlatır ve 2.
Sınıf öğretmeni etkinlik sırasında sadece gözlem yapmıştır. Ders bittikten sonra araştırmacı sözlü tarih çalışmasını önceden oluşturulan rubriğe göre değerlendirmiş ve gözlem formunu doldurmuştur.
Verilerin Analizi
Son Değerlendirme: Eylem araştırmasının uygulama planı doğrultusunda son olarak 4. saatte araştırmacı tarafından. Bu bağlamda çalışmada tercih edilen eylem araştırması sonuçlarının iç ve dış geçerliğini sağlamak amacıyla uzmanlar (dört kişi) ), özellikle sınıf ve sosyal bilgiler alanında, araştırmanın her aşamasında soru sorulmuş ve görüş alınmıştır. Eylem araştırması uygulama planında yer alan toplam beş uygulama için ayrı ayrı uzmanlara danışılmıştır.
Araştırmacı tarafından her türlü veri toplama aracıyla elde edilen nitel veriler ayrım yapılmaksızın ele alınarak alt problemlere göre sınıflandırılarak bulgular bölümünde sunulmuştur.
Birinci Alt Probleme İlişkin Bulgular
Öğrencilerden sadece Ö9, "Evde annemin düğününe ait bir tabut ve bir tomar adak var" dedi. Somut olmayan kültürel miras unsuruna değindi. Etkinlik temelli uygulamalar sonrasında öğrencilerin somut olmayan kültürel miras unsurlarına ilişkin farkındalık düzeyindeki değişimi belirlemek. Bireysel eğitim planı (BEP) yaptıran öğrencilerden Ö7 bu soruya "Bakırcılık, lokum yapımı, ayakkabıcılık" şeklinde yanıt verdi. Cevabını verdi Öğrencinin cevabına göre somut olmayan kültürel miras unsurları hakkında bilgi sahibi olduğu söylenebilir. Ayrıca öğrenci ayakkabıcıdır.
Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı (BEP) alan öğrencilerden Ö7'nin bu soruya "sünnet düğünü ve kına gecesi" şeklinde yanıt vermesi, öğrencinin somut olmayan kültürel miras bilincine sahip olduğunun bir göstergesi olarak değerlendirilebilir.
İkinci Alt Probleme İlişkin Bulgular
Bu etkinlik sonucunda öğrencilerin somut ve somut olmayan kültürel miras ayrımının farkına varmaya başladıkları söylenebilir. Ayrıca öğrencinin yolculuk sırasında karşılaştığı somut olmayan kültürel miras unsurlarının farkında olduğu söylenebilir. Gezi sırasında öğrencinin somut olmayan kültürel miras unsurlarının farkında olduğu ve bu farkındalıkla ustalara sorular sorduğu gözlemlendi.
Gezi sırasında öğrencinin somut olmayan kültürel miras unsurlarının farkında olduğu ve bu farkındalıkla ustalara sorular sorduğu gözlemlendi.
Sonuçlar
Bu sonucun somut olmayan kültürel mirasın öğretiminde ilk etkinliğin tek başına yeterli olmadığını gösterdiğini söyleyebiliriz. Yetişkinlerle sözlü tarih çalışmaları sırasında öğrencilerin somut olmayan kültürel mirasın çeşitli örneklerini ilk kez yetişkinlerden duydukları söylenebilir. Önemli bir bulgu olarak yetişkinlerin somut olmayan kültürel miras unsurlarının farkında oldukları ancak bu etkinlik öncesinde bunları çocuklara yeterince aktaramadıkları düşünülebilir.
Etkinlik kapsamında somut olmayan kültürel mirasın tanınması, örneklerin sunulması ve detaylandırılması üzerinde duruldu.
Tartışma
Literatür taramasında somut olmayan kültürel mirasın öğretimine yönelik uygulamalı bir araştırmaya rastlanamadığı için çalışma süreci ve sonuçlarına ilişkin yeterli bir karşılaştırma yapılamamıştır. Araştırma öncesinde öğrencilerin somut olmayan kültürel mirasa ilişkin ön bilgilerinin (geleneksel yemekler ve çocuk oyunları hariç) neredeyse yok denecek kadar az olmasının bir nedeni de ailelerin ve yaşadıkları çevredeki yetişkinlerin kültürel miras aktarmaması ile açıklanabilir. miras. çocuklarına. Ayrıca ilkokul düzeyinde örgün eğitimde kültürel miras konularına çok az önem verilmesi, öğrencilerin kültürel miras konusundaki eksikliklerinin bir nedeni olarak gösterilebilir.
Bu kültürel miras değerleri zamanla unutuluyor, çok az insan bunlarla ilgileniyor ve korumaya çalışıyor, bu değerleri çocuklara aktarma çabası yok, popüler kültür ve hızlı kentleşme; Öğrencilerin kültürel miras konusundaki bilgisizliğinin temel nedenleri olarak bunlar gösterilebilir.
Öneriler
Somut olmayan kültürel mirasın kuşaktan kuşağa ve gençliğe aktarımı: Kars ili örneği (yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Açık ve örgün eğitimde sosyal bilgiler ders kitapları ve öğretim programlarında yer alan somut olmayan kültürel miras unsurlarının araştırılması (yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Somut olmayan kültürel mirasın korunması bağlamında Türkiye'de eğitim alanında yapılan bilimsel çalışmalara ilişkin bibliyografik bir makale.
Öğrenciler kültür, kültürel miras, somut kültürel miras ve somut olmayan kültürel miras konularında beyin fırtınası yapacak ve konular Safranbolu'dan örnekler verilerek somutlaştırılacaktır. Araç ve Gereçler Öğrencilerin ve araştırmacıların evlerinden getirdikleri somut olmayan kültürel miras öğelerinden çeşitli örnekler. Öğrencilere ev ödevi olarak (bir hafta önceden) görüşme yapmaları için sözlü tarih formu verilecek ve somut olmayan kültürel mirasla ilgili olduğunu düşündükleri nesnelerin fotoğraflarını çekmeleri istenecektir.
