• Sonuç bulunamadı

Türkiye’de E-Devlet Uygulamalarında Ortak Sunuma Geçilmesi: E-Devlet

2.3. Kurumsal/Bireysel E-Devlet Uygulamaları Döneminden Ortak Sunuma Geçiş: E-

2.3.3. Türkiye’de E-Devlet Uygulamalarında Ortak Sunuma Geçilmesi: E-Devlet

2.3.3. Türkiye’de E-Devlet Uygulamalarında Ortak Sunuma Geçilmesi: E-Devlet

kılavuzları gibi güncel veri ve bilgiler barındıran “Yerel Yönetimler Portalı (YERELNET)”

gösterilebilir23.

Ocak 2006’ya gelindiğinde, Türkiye’de bakanlık, genel müdürlük, özerk kurum ve kuruluşlar, üniversiteler, okullar ve diğer yerel yönetim birimlerinden oluşan yaklaşık 8000’den fazla kurum ve kuruluşun kendi web sitesine sahip olduğu görülmektedir. Bu sitelerin büyük bölümünde sadece ilgili birimlerin bilgileri bulunmakta, bir kısmında ise daha basit sayılabilecek hizmetler sunulmaktadır. Dağınık ve birbirinden bağımsız bu siteleri birleştirme çalışmaları 2002’de “Kamu-Net Teknik Kurulu”nun yeniden yapılanması ile önemli bir boyuta taşınmıştır. “E-Devlet Kapısı” oluşturulmadan önce bu Kurul tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, kurumsal düzeyde sunulan bazı basit hizmetlere link verilmesi suretiyle erişim olanağı sağlayan “www.turkiye.gov.tr” web sayfası, 2003 yılının sonlarında test yayınına başlamıştır. Bu web sayfası üzerinden ilgili kurumların web sayfasına yönlendiren bir link verilmektedir. Bu link ile erişim sağlanan web sayfası üzerinden; Başbakanlık genelgeleri, posta kodu bilgileri, vatandaşların kimlik bilgileri sorgulaması ve devlet arşivlerine erişim olanağı gibi bazı temel hizmetler sunulmakta, ayrıca e-Devlet konusunda yaşanan gelişmelerden de tüm kamuoyu haberdar edilmektedir (T.C. Sayıştay Başkanlığı, 2006: 84-85).

Takip eden yıllarda kurumun varlığı sona erince, web sitelerinin birleştirilme çabaları yeni politika belgeleri ve eylem planları çerçevesinde yürütülmüştür. Bu çalışmalarla web sitelerinin kısmen de olsa kurum odaklı bir anlayıştan ziyade kullanıcıların ihtiyaçları ve talepleri doğrultusunda yapılandırılmaya çalışıldığı görülmektedir. Bu amaçla, kurumlar arası entegrasyonu sağlayacak ve kesintisiz çevrimiçi hizmet olanağı tanıyan bir yapı oluşturulmaya çalışılmıştır. İlgili başlık altında da değinildiği gibi, yukarıda sayılan hedefler doğrultusunda hazırlanan “e-Dönüşüm Türkiye Projesi KDEP”nın e-Devlet başlığı altında, e-Devlet Kapısı’nın oluşturulmasına hazırlık oluşturacak olan ve DPT tarafından yürütülmesi öngörülen bazı eylemlere yer verilmiştir. DPT, bu eylemlerin tamamlanmasını takiben bir çalışma takvimi hazırlamıştır. Bu takvime göre; e-Devlet Kapısı kurulmasına yönelik ihalenin 2005 sonunda yapılması ve Kapı’nın 2006-2007 yıllarında açılmasını önermiştir. Ancak, “e-Dönüşüm Türkiye Projesi İcra Kurulu” DPT’nin bu önerisini geç bulmuştur. Bunun üzerine, kurulun Eylül 2004 tarihli kararı kapsamında, Kapı’nın bir an önce kurulması görevi DPT’den alınarak Türk Telekomünikasyon A.Ş. (TTAŞ)’ye verilmiştir. Böylece e-Devlet Kapısı’nın kurulmasında teknik altyapı görevi TTAŞ’ye; kamu kurum ve kuruluşları arasında entegrasyonun sağlanması ve projenin etkin yürütülmesi görevi ise DPT’ye verilmiştir. Ancak o dönem TTAŞ’nin özelleştirme kapsamında bulunması projeye engel teşkil etmiştir. Bunun

23 https://www.yerelnet.org.tr/hakkimizda/, (erişim tarihi: 10.03.2020).

üzerine, verilen görev kapsamında çalışmalara başlayan TTAŞ’den de e-Devlet Kapısı’nın kurulması ve yönetilmesi görev ve sorumluluğunun alınması, konuya ilişkin yetkilerin Başbakanlık adına Ulaştırma Bakanlığı’nca üstlenilmesinin uygun olduğu belirtilmiştir. 20 Nisan 2006 tarihine gelindiğindeyse, R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren 24 Mart 2006 tarihli ve 2006/10316 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile sorumluluk TTAŞ'den kesin olarak alınmıştır. Ana Kapı’nın kurulması görev ve sorumluluğu ise Ulaştırma Bakanlığı ve Bakanlığa bağlı Türksat Uydu Haberleşme ve Kablo TV İşletme A.Ş. (TÜRKSAT)’ye verilmiştir (T.C.

Sayıştay Başkanlığı, 2006: 85-88). Günümüzde ise bu görev ve sorumluluk Cumhurbaşkanlığı adına Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na aittir. Gerekli düzenlemeler ve koordinasyon görevi ise Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na ait olup, TÜRKSAT A.Ş. tarafından yürütülmektedir.

24 Mart 2006 tarihli Bakanlar Kurulu kararına dayanarak, 9 Ağustos 2006 tarihinde 2006/22 sayılı “e-Devlet Kapısının Kurulması, İşletilmesi ve Yönetilmesi”ne ilişkin Başbakanlık Genelgesi yayınlanmıştır. Ayrıca, görüldüğü üzere bu son Bakanlar Kurulu kararı ile e-Devlet Kapısı’nın sadece teknik altyapıdan sorumlu kuruluş değil, aynı zamanda projenin koordinasyon görevinden sorumlu kuruluş olan DPT’nin görevleri Ulaştırma Bakanlığı’na verilmiştir. Aslında bu alanda iki ayrı kurumun koordinasyon yapmakla görevlendirilmesi de hazırlanan belgeler ve tüm eylemlerle e-Devlet Kapısı’nın uyum ve koordinasyonunun sağlanması ile çalışmaların bütüncül bir çerçevede yürütülmesine de engel teşkil etmektedir (T.C. Sayıştay Başkanlığı, 2006: 88-89).

Böyle bir ortamda gerçekleştirilmeye çalışılan e-Devlet Kapısı projesi, Singapur kökenli bir firmaya 19 Milyon Euro karşılığında ihale edilmiş ve e-Devlet Kapısı oluşturulmasında Singapur e-Devlet Kapısı örnek alınmıştır. Bu firmanın bir yıl içinde bitirmeyi öngördüğü e- Devlet Kapısı projesi, süregelen bürokratik sorunlar/çekişmeler nedeniyle öngörülen zaman diliminde tamamlanamamıştır. İhale edilişinden yaklaşık üç yıl sonra, 18 Aralık 2008 tarihinde e-Devlet Kapısı kullanıma açılmıştır. Bu tarihten sonra bireysel/kurumsal e-Devlet dönemi resmî olarak sona ermiştir (Demirhan, 2011: 176).

E-Devlet Kapısı, vatandaşların tüm kamu hizmetlerine tek bir kapıdan hızlı, etkin ve kesintisiz erişimini sağlayan büyük bir platformdur. Bu platformun içeriğine erişebilmek için

“www.turkiye.gov.tr” adresi üzerinden T.C. Kimlik Numarası ve e-Devlet şifresi, elektronik imza (e-imza), mobil imza (m-imza) veya internet bankacılığı gibi bir yetkilendirici gerekmektedir. Bu yetkilendiricilerden biri olmadan vatandaşların e-Hizmet’lere erişmesi mümkün değildir. Ayrıca, kullanıcıların e-Devlet Kapısı’na bir kez kaydolmaları yeterli olup tekrar tekrar kaydolmasına gerek yoktur. E-Devlet Kapısı’na bir kez kaydolan kullanıcının hizmetlere tek bir kimlik doğrulaması ile erişmesi mümkündür (Şahin, 2016: 130).

Aralık 2008 sonrası elektronik hizmetlerde “www.turkiye.gov.tr” adresi üzerinden ortak sunuma geçilse de uygulamalarına ulaşılan kurumların web siteleri varlığını korumaya devam etmiştir. Çünkü e-Devlet Kapısı kurum ve kuruluşların kendi oluşturdukları web sitelerini kapatan bir uygulama değildir. Bu uygulama, bireysel/kurumsal e-Devlet döneminde kamu kurumlarının kendi web sitelerinde sunmaya çalıştıkları ve bu sitelere ayrı ayrı giriş yapılarak erişilen hizmetlere ortak bir platformdan erişimi mümkün kılmıştır. Zaten kullanıcı

“www.turkiye.gov.tr” adresine gerekli yetkilendiricilerden biriyle giriş yaptığında, sistem doğrudan ilgili kurumun veri tabanına yönlendirmekte ve hizmetlere erişim olanağı sağlanmaktadır.

Bu şekilde işleyen e-Devlet Kapısı’nda, 2020 yılı Nisan ayı itibariyle toplamda 653 kurum 5007 farklı hizmet vermektedir. Ayrıca günümüzde, e-Devlet Kapısı’na şifre alarak kaydolan 46 milyonun üzerinde vatandaş bulunmaktadır24.

2.4. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Öncesi Türkiye’de E-Devlet Hizmetlerinin