• Sonuç bulunamadı

Reklam Müziklerinin Ekonomik Açıdan Karşılaştırılması

Belgede of DSpace - Akdeniz Üniversitesi (sayfa 111-115)

3.5. Araştırmaya Ait Nitel Bulgular

3.5.11. Reklam Müziklerinin Ekonomik Açıdan Karşılaştırılması

Görüşmecilere “Ekonomik açıdan jingle ve popüler müzik eseri kullanmak arasında nasıl bir fark var?” şeklinde soru yöneltilmiştir. Popüler müzik eserlerinin kullanıldığı reklam müziklerini ve markaya özel tasarlanan reklam müziklerini maliyet açısından karşılaştıran görüşmecilerin ifadeleri aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.

Tablo 3.28 Ekonomik Açıdan Reklam Müziklerinin Karşılaştırılmasına İlişkin Görüşmecilerin İfadeleri

REKLAM AJANSLARI GÖRÜŞMECİ İFADELERİ

MÜZİK YAPIM ŞİRKETLERİ GÖRÜŞMECİ İFADELERİ

Görüşmeci -2

Jingle yapmak her zaman daha ucuz. Yani burada özgün bir müzik çalışmak çok çok çok daha ucuz.yani. Bilinen bir müzik (…) Alıyoruz onu diyoruz ki bu ne kadar, koyuyoruz güzel oluyor, Otuz bin dolar. Yani Amerikalı bir grup veya İngiltere’den bir grup otuz bin dolar. (…) Ben burada (…) bir müzisyenle çalışmaya karar versem işte mecralarıyla falan ne bilim yani yirmi bin lira yirmi beş bin lira otuz bin lira duruma göre işte (…) Öyle bir para bana şey yapacak, söyleyecek.

Görüşmeci -6 Ya tabii ki bilindik eser daha maliyetli olur.

Yani arasında uçurum var diyebilirim hatta.

Bilindik eseri bire bir kullanmak daha da maliyetli. Yani bilindik bir eseri bire bir alıp kullanmak daha maliyetli oluyor.

Görüşmeci-3

Eder değer ilişkisine bakmak lazım. Dediğim gibi hit the road Jack şarkısını 120 bin dolar para ödeyip alıyorsan ve o şarkı senin otomobil markanı buradan alıp şuraya götürüyorsa ve sen bunun katma değerine inanıyorsan (…) Diğer taraftan çünkü hiç kimsenin bilmediği, hiç kimsede bir duygu yaratmayan dımbır dımbır bir müziği insanlarda bir duygu yaratsın diye kırk yedi bin defa yayınlamak zorundasın ve belki de aynı paralara geliyordur (…)

Görüşmeci-8

[Popüler müzik eseri] Daha pahalıdır tabii

Görüşmeci-1 Yani şöyle stok müzik zaten hazır, koyuyorsun altına. Diğer taraftan sen bir müzik alacaksan eğer o müzik için telif haklarını alacaksın. Ondan sonra sözlerini değiştirmen gerekiyor reklam için, müzik yapıma para vereceksin o zaman o 5 lira

70 lira oluyor aradaki fark yani Görüşmeci-9 (…) tanınan müziğin tanınırlığının getirdiği bir şey var. Hatta bir kere tanınan müzik her müzik parayla satın alınmıyor (…) tabii ki de bir kişiye gidip özgün bir müzik yaptırıyor olmak daha hesaplı bir şeydir. Çünkü bilinmeyen bir şey yapılıyordur.

Görüşmeci-4

(…) anonim bir şarkıyı uygun bir yere çaldırmak çok uygun bir bütçeye sebebiyet verebilir ama onun bir telifi çıkar ki korkunç bir para ödemek zorunda kalırsın ama çok da etkilidir o şarkıyı da kullanmak istersin gibi gibi süreçler var. Yani burada bütçesel olarak yepyeni bir şarkı yapmak çok daha uygundur diyemezsin (…) o tamamen şarkıyla bağlantılı şeyler.

Görüşmeci-7 Onda da çok fazla fark yok. Ama bazen özellikle yani şeyde çok meşhur olmuş bir cover şarkı yani o biraz daha [pahalı] ben mesela yeni bir şey yaptığım zaman aslında cover kadar fiyat çekiyorum, yeni bir şey yaptığım zaman.

Görüşmeci-5

(…) hangisi daha ekonomik? hangisinin markaya daha çok yararı var? Yani eğer siz ödediğiniz telifin karşılığında aldığınız katma değer, hesap kitap yaptığınızda, eğer fazlaysa veya fazla olacağını ön görebiliyorsanız aslında ekonomik bir tercih yapmış olursunuz (…) Hesap kitap işi, öngörü işidir. Öngörüsü olan ya da hesap kitabı güçlü ajanslar markalar buna para verir ve bunu da şey ekonomi olarak görmezler aslında tam tersi yatırım olarak görürler.

Görüşmeci-10

(…) tabii ki de diğerinden çok daha ucuzdur, sıfırdan yaptırmak

Görüşmecilerin ifadeleri incelendiğinde, reklam ajanslarından 2 görüşmeci ve müzik yapım şirketlerinden 5 görüşmeci olmak üzere toplam 7 görüşmeci, popüler müzik eserlerinin reklamlarda kullanılmasının daha maliyetli olacağını belirtmektedir. Reklam ajanslarından 2 görüşmeci markaya katma değer yarattığı takdirde popüler müzik eserlerinin kullanılmasının daha uygun olacağını ifade etmektedir. Reklam ajanslarından 1 görüşmeci ise kesin bir söz söylemenin mümkün olmadığını ve maliyetin müzik eserine bağlı olarak değişeceğini ifade etmektedir. Bu doğrultuda görüşmecilerin çoğunluğunun ifadelerinden de anlaşılacağı üzere popüler müzik eserinin reklamlarda kullanılması, markaya özgü bir jingle kullanılmasına göre daha maliyetlidir. Reklam ajanslarından Görüşmeci-3 ve Görüşmeci-5’in ifadeleri analiz edildiğinde, reklam müziğinin maliyetinin markaya olan yararına göre düşünülmesi gerekmektedir. Görüşmeciler, reklamda kullanılacak popüler müzik eserinin markaya katma değer yaratması ve markaya yararı olması durumunda, uzun vadede bu kullanım biçiminin avantajlı olduğunu düşünmektedir. Görüşmeci-4’ün ifadeleri analiz edildiğinde ise reklam müziğinin maliyetinin şarkıya bağlı olarak değiştiği görülmektedir. Müzik eserini yeniden çaldırmanın ya da telif haklarının bu konuda önemli olduğunu belirten Görüşmeci-4 bu konuda kesin bir görüş belirtilemeyeceğini ifade etmektedir.

Müzik yapım şirketlerinden 5 görüşmecinin tamamı, popüler müzik eserlerinin reklamlarda kullanılmasının daha maliyetli olacağını ifade ederken, reklam ajanslarından

farklı görüşler de elde edilmiştir. Kesin olarak bilinmemekle birlikte, bu durumun reklam ajanslarının diğer maliyetleri de hesap etmesi ve reklama bakış açısından kaynaklandığı düşünülmektedir. Görüşmeci-3’ün ifadelerine göre, tanınmayan ve sadece arka planda olması için hazırlanan bir müziğin insanları etkilemesi için daha sık ve daha uzun süre yayınlanması gerekmektedir. Bu durum reklam maliyetinin artmasına neden olmaktadır. Bununla birlikte Görüşmeci-5’in ifadelerine göre, markaya büyük oranda yarar sağlayacak popüler müzik eserlerinin reklamlarda kullanılması ekonomik bir tercihtir. Her iki görüşmeci de markaya hizmet eden ve markaya katkısı olacak popüler müzik eserlerinin kullanılmasının bir yatırım olduğunu ve ekonomik bir tercih olduğunu düşünmektedir.

3.5.12. Reklam Müziklerinin Hazırlanmasının Zorluk Açısından Türlerine Göre Karşılaştırılması

Görüşmecilere yöneltilen “Markaya/reklama özgü müzik tasarlamak mı daha kolay yoksa popüler bir müzik eserini kullanmak mı?” şeklindeki soruya ilişkin alınan yanıtlar Tablo 3.29’da sunulmaktadır.

Tablo 3.29 Reklam Müziklerinin Hazırlanmasının Zorluk Açısından Türlerine Göre Karşılaştırılmasına İlişkin Görüşmecilerin İfadeleri

REKLAM AJANSLARI GÖRÜŞMECİ İFADELERİ

MÜZİK YAPIM ŞİRKETLERİ GÖRÜŞMECİ İFADELERİ

Görüşmeci -1 (…) en fazla yani en zor olan aslında sıfırdan

herhalde bir şeyi [tasarlamak] çünkü o zaman bir kılavuzun ve şeyin de yok yani sen kendin bakıyorsun, deniyorsun olmuyor başka bir şey deniyorsun, başka bir enstrüman denetiyorsun bilmem ne falan filan kolay bir iş değil Görüşmeci -6

(…) ikisi de bizim için aynı hiç bir şey fark etmiyor. Yani ikisi de zor (…) birinde tabii ki eser belli ama o eseri yorumlamak hani yorumlamak var ve hani o her aşamada aslında bakarsan zaman ve emek isteyen bir durum. Yani sıfırdan da üretiyor olsak bilindik bir eseri tekrar icra ediyor olsak da yine de şeye giriyor yani sancılı bir süreç oluyor.

GGörüşmeci-2 (…) Hangisi en iyisi, hangisi buna en iyi hizmet eder birinci soru bu. İki, yapılabilir mi?

Yapılabilir neden olmasın yani, sonra bütçe var mı? Zaman var mı? Bu kriterler devreye giriyor.

Kolay zor diye bir şey yok yani bizim için. Kolay zoru bütçe ve zamanlama belirler Görüşmeci-7

Yani işine göre değişir o (…) Yani o ondan daha kolay daha zor diye bir şey yok ikisinin de farklı farklı zorlukları var

Görüşmeci-3 (…) hazırı varsa dediğim, o müzik sana zaten halihazırda bir şeyler katmışsa zamanında, bunu kullanmak tabii daha kolay. Bir filme özel müzik yaptırmak zor bir şey. Vermek istediğin duyguyu bir müzisyene anlatacaksın, müzisyen o

duyguyu alacak onu müzikal hale getirecek (…) Görüşmeci-8 Tabii ki bilinen bir şarkıyı kullanmak çok daha kolay. Çok daha kolay yani o her anlamıyla armut piş ağzıma düş. Çünkü öbürü farklı bir çalışma yöntemi gerektiriyor (…) o tür çalışma o başka bir şey yani.

Görüşmeci-4 (…) Doğru şarkı yani bir tanesinde hazırlanışta doğru şarkıyı bulman lazım, bir tanesinde de zaten yoktan var ediyorsun. Yani bunun cevabı aslında hem ikisi de kolay, ikisi de zor

Görüşmeci-9

Bana sorarsan tabii ki de eğer bu işi, bilinir bir şey başka bir şeydir abi. Sen şimdi bir celebrity veya bilinen bir şarkı dediğin şey senin bildiğin çöplüktür ya senin mahallendir tamam mı (…) Tanınan bir şarkı kullanmak da reklamcı

açısından güvenli bir yerdir. (…) Ben öyle bir şey yapacağım ki insanlar bunu ilk başta ilk duyacak, yadırgayacak mı? sahiplenecek mi? öbürküsü zaten sahiplenilmiş (…)

Görüşmeci-5 (…) uyarlama yapmak hiç kolay iş değildir her ne kadar özgün bir müzik yapmak çok zor olsa da uyarlama yapmak da hiç kolay iş (…) Yani biri daha kolaydır biri daha zordur demek çok

doğru değildir (…) Görüşmeci-10

(…) hazır bir müziğin içerisine lafı oturtmak bence çok zor. Ama aynı anda müziği ve sözü yaptığında prozodi hataları da ortadan kalkar

Görüşmecilerin ifadeleri incelendiğinde, reklam ajanslarından 2 görüşmeci ve müzik yapım şirketlerinden 2 görüşmeci olmak üzere toplam 4 görüşmeci, her iki kullanım biçiminin de kendi içerisinde zorlukları olduğunu ifade etmektedir. Reklam ajanslarından 2 görüşmeci ve müzik yapım şirketlerinden 2 görüşmeci olmak üzere toplam 4 görüşmeci, popüler müzik eserlerinin reklamlara uyarlanmasının daha kolay olduğunu ifade etmektedir. Müzik yapım şirketlerinden 1 görüşmeci markaya özgü jingle tasarlamanın daha kolay olduğunu belirtirken, reklam ajanslarından 1 görüşmeci ise kolaylık ve zorluğu bütçe ve zamanlamanın belirlediği yönünde görüş bildirmiştir. Görüşmecilerin ifadeleri analiz edildiğinde, reklam müziklerinin kolaylık-zorluk açısından karşılaştırılmasında kesin bir yargıya varılamayacağı gözlemlenmiştir.

Popüler müzik eserlerinin reklamlara uyarlanmasının daha kolay olduğunu belirten 4 görüşmecinin ifadelerine göre, insanlar tarafından zaten bilinen bir müzik eserinin

reklamlarda kullanılması, verilmek istenen duygunun ve mesajın iletilmesini

kolaylaştırmaktadır. Ayrıca hafızalarda yeri olan müzik eserlerinin reklamlarda kullanılması, insanların beğenip beğenmeyeceği hakkında da bir ön izlenim sunduğu gerekçesiyle daha güvenli görülmektedir. Her iki kullanım biçiminin de kendi içerisinde zorlukları olduğunu belirten 4 görüşmecinin ifadelerine göre, markaya özel bir jingle tasarlanması, yeni ve özgün bir müzik yaratıldığı için zor olarak görülmektedir. Popüler bir müzik eserinin reklamlara uyarlanması ise doğru müzik seçimini ve müziğin reklama göre uyarlanmasını gerektirdiği için zor olarak görülmektedir. Kolaylık ve zorluğun markaya yararına göre değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Görüşmeci-2 ise, bütçe ve zamanlamanın bu konuda kritik rol

oynadığını belirtmektedir. Popüler müzik eserinin içine reklam mesajlarının oturtulmasının zor olduğunu ifade eden Görüşmeci-10 ise, aynı anda müzik ve söz oluşturulduğu takdirde

prozodi hatalarının da ortadan kalktığını ve bu kullanım biçiminin daha kolay olduğunu belirtmektedir.

Belgede of DSpace - Akdeniz Üniversitesi (sayfa 111-115)