• Sonuç bulunamadı

Primavera P6 ile S eğrisinin çizilmesi

Belgede of DSpace - Akdeniz Üniversitesi (sayfa 113-118)

4. BULGULAR VE TARTIŞMA

4.4. Maliyet Kontrolü Uygulaması

4.4.1. Primavera P6 ile proje yönetimi ve maliyet kontrolü

4.4.1.10. Primavera P6 ile S eğrisinin çizilmesi

Şekil 4.43'de gösterildiği gibi üstte bulunan "activity usage profile" ikonuna tıklanır. Bu sayede detaylar çalışma alanında yeni bir grafik pencerenin açıldığı görülür.

Şekil 4. 43. P6 ile S eğrilerinin çizilmesi

95

Grafiğin üzerine sağ tıklanır ve listeden "activity usage profile options" seçeneği seçilir. Böylede Şekil 4.44'de görünen pencere açılmış olur.

Şekil 4. 44. S eğrisi grafiğinin niteliklerinin belirlenmesi

Bu pencereden öncelikle "display" başlığı altındaki maliyet/cost seçeneği işaretlenir. Bu sayede grafikler metrajlarla değil maliyetlerle ilgili oluşacaktır. Daha sonra bütçelenen ve gerçekleşen değerler ile bunların kümülâtifleri Şekil 4.44'de gösterildiği gibi seçilir. Kazanılmış değer kümülâtif eğrisinin gösterimi için en alt kısımdaki kazanılmış değer maliyeti de işaretlerin. Uygula butonu ile değişiklikler grafiğe uygulanır ve Şekil 4.45'de görünen çalışma alanı görüntüsü ve Şekil 4.46'da daha açık görülen kazanılmış değer analizi S eğrileri elde edilmiş olur.

Primavera P6 programı, inşaat projelerinde bir maliyet aracı olarak kullanılırken günlük olarak gerçekleşen harcamaların temel plan ile karşılaştırmasına olanak sağladığı gibi, projenin finansal açıdan performansını da nesnel bir biçimde ortaya çıkaran özelliklere sahiptir. S Eğrisi (S Curve) olarak da adlandırılan kümülatif maliyet- zaman eğrisini istenilen görsel özelliklerde verebiliyor olması maliyet kontrolü sırasında oldukça kolaylık sağlar.

S Eğrisi, kümülatif maliyetin düşey eksende ve zamanın da yatay eksende gösterildiği grafiğin adıdır. Buradaki kümülatif maliyet; planlanan maliyet, gerçekleşen maliyet ya da kazanılan değer olabilir. Hatta genelde belirli periyotlardaki maliyetlerin çubuk şeklinde görüldüğü bir grafikte bu üç maliyet türünün eğrileri bir arada verilir.

Bu sayede projenin finansal performansı, proje iş programının her anı için pratik bir biçimde ölçülebilir.

96

Şekil 4. 45. S eğrileri çizildikten sonra program ana ekranı

Şekil 4.45 ile gösterildiği gibi, Primavera P6 programında S Eğrisi oluşturulduğunda detaylar çalışma alanı S eğrisini gösterecek şekilde değişir. Bu alanda sağ tıklanarak “activity usage profile options” seçeneği ile çeşitli değişiklikler yapmak mümkündür. Örneğin istenilen göstergeleri grafiğe eklemek veya çubukların ya da eğrilerin renklerini değiştirmek gibi değişiklikler yapmak mümkündür.

Şekil 4. 46. P6 ile S eğrisi

97

Şekil 4.46'da görülen çubuk grafiklerden kırmızı olanlar aylık bütçelenen maliyetleri, türkuaz renkli olanlar ise aylık gerçekleşen maliyetleri göstermektedir.

Kırmızı eğri kümülâtif planlanan maliyeti, türkuaz eğri gerçekleşen kümülâtif maliyeti ve ikisinin ortasında yer alan sarı renkli eğri ise kazanılan kümülâtif maliyetleri belirtmektedir. Grafiğe göre Alışveriş Merkezi Projesinde gerçekleşen maliyetler planlanan maliyetlerden düşüktür. Kazanılmış değer ise gerçekleşen maliyetten yüksek ve planlanan maliyetten düşüktür. Buna göre projenin maliyet performans endeksinin 1'in üzerinde ve iş çizelgesi performans endeksinin de 1'in altında olmasını beklemek gerekir. Yani proje iş programı açısından bir miktar geridedir ve maliyet performansı açısından beklenenden öndedir. Primavera P6 programı aracılığı ile yapılan kazanılmış değer analizinin sonucunda proje verileri çizelge 4,1'deki gibi listelenmiştir.

Çizelge 4. 1. Kazanılmış değer analizi verileri

AVM Projesi Kazanılmış Değer Analizi Verileri (07.05.2017 )

PD Planlanan Değer PD=Planlanan Bütçe

Değeri 49,727,716.39 ₺

GD Gerçekleşen Değer GD= Gerçekleşen Değer 48,526,857.09 ₺

KD Kazanılmış Değer KD= PD x TY 49,193,816.97 ₺

TPB Toplam Planlanan Bütçe TPB= ∑ PD 91,380,311.60 ₺

MV Maliyet Varyansı MV=KD-GD 666,959.88 ₺

PV Program Varyansı PV=KD-PD -533,899.42 ₺

MPE Maliyet Performans Endeksi MPE= KD/GD 1.01

PPE Program Performans Endeksi PPE= KD/PD 0.99

MİPE Maliyet İş Programı Endeksi MİPE=MPE x PPE 1.004 TİGM Tamamlanma İçin Gerekli

Maliyet TİGM=(TPB-KD)/MPE 42,684,835.79 ₺

TNM Tamamlanma Noktasındaki

Maliyet TNM= GD+TİGM 91,211,692.88 ₺

TMV Tamamlanmadaki Maliyet

Varyansı TMV= TPB-TNM 168,618.72 ₺

KİBE Kalan İşin Başarı Endeksi KİBE= (TPB-

KD)/(TPB-GD) 0.98

Bu verilere göre iş başlangıcı olan 28.03.2016 tarihinde hazırlanan toplam planlanan bütçe değeri 91,380,311.60 TL iken yaklaşık 14 ay sonra 07.05.2017

98

tarihinde yapılan maliyet kontrolünde tamamlanma noktasındaki tahmini maliyet 91,211,692.88 TL olarak hesaplanmıştır. Bu durum projenin finansal açıdan beklenenden daha iyi bir performans ile devam ettiğini göstermektedir. Zaten projenin maliyet performans endeksinin 1.01 olarak hesaplanmış olması da bu başarıyı göstermektedir. Ancak projenin program performans endeksi (PPE) 0.99 olarak hesaplandığından projenin planlanan iş programına göre bir miktar geride olduğu söylenebilir. Ek-1'de verilen değerlerden PPE sütunu incelendiğinde temel kazı ve dolgu işlerinde PPE değerlerinin 0.88 olduğu görülmektedir. Yine ek yapılar betonu isimli faaliyette de PPE değeri oldukça düşük kalmıştır. Bu nedenle projenin programın bir miktar gerisinde oluşunun sebebi büyük oranda bu iş kalemleridir.

Projenin bu performansla devam etmesi projenin başarılı bir şekilde teslimini mümkün kılacaktır. Ayrıca tamamlanma noktasındaki maliyet varyansı 168,618.72 TL olarak hesaplandığından projeden öngörülen karın artacağı da söylenebilir. Kalan işin başarı endeksi MPE 1'den büyük olduğu için Çizelge 4.1'deki formül üzerinden hesaplanmış ve 0.98 olarak bulunmuştur. Bu durum kalan işin 0.98'lik bir maliyet performans endeksi ile tamamlanması halinde projenin finansal açıdan başarılı olacağını ifade etmektedir.

Şekil 0.47. Analiz sonuçlarının grafik üzerinde gösterimi

Zaman ekseninde maliyetin kümülatif gösterimi, projeye ait planlanan, gerçekleşen ve kazanılmış maliyetleri ayırt etmede kolaylık sağlar. Şekil 4.47’de gösterildiği gibi uygulamada kazanılmış değer; planlanan değer ile gerçekleşen değerin arasında çıkmıştır. Planlanan değerin kazanılmış değerden yüksek olması projenin süre anlamında belirlenen hedeflerin bir miktar gerisinde olduğunu ortaya koyuyor. Bu değerlerin birbirine bölümü zaten program performans endeksini vermektedir.

99

Kazanılmış değerin gerçekleşen değerden yüksek olması ise projenin maliyet açısından iyi bir performans ile uygulandığının göstergesidir. Yine temsili grafik üzerinden açık bir biçimde görüleceği gibi planlanan değer ile kazanılmış değer arasındaki fark 666,959.88 TL çıkmıştır. Bu fark maliyet varyansıdır; diğer bir ifade ile maliyet kontrolün yapıldığı zamana kadarki performansa göre kazanılmış değerin gerçekleşen değerden farkıdır. Grafiğin tepe noktasında ise tamamlanmadaki maliyet varyansının (TMV) hesaplanma yöntemi gösterilmiştir. Tamamlanmadaki maliyet varyansı, projenin bugüne kadarki maliyet performansı göz önüne alındığında tamamlanma noktasındaki maliyetinin başlangıçta hesaplanan toplam planlanan bütçeden ne kadar fark ettiğini göstermektedir. Buna göre projenin, başlangıçta öngörülenden 168,618.72 TL daha düşük bir maliyetle tamamlanacağı söylenebilir.

Belgede of DSpace - Akdeniz Üniversitesi (sayfa 113-118)