D) Psikolojik açıdan çalışma yeri düzenleme
2. Aşağıdakilerden hangisi temel olarak iş fizyolojisi kapsamında ele alınacak konulardan birisi değildir?
(A sınıfı 13 Mayıs 2012)
A) Çalışanın enerji tüketimi B) İş istasyonu tasarımı C) Yüklenme ve zorlanmalar D) Statik ve dinamik çalışmalar
3- 6 arası soruları aşağıdaki bilgiler doğrultusunda cevaplayınız.
A sınıfı iş güvenliği uzmanı olan Seyfi Bey, 84 çalışanın istihdam edildiği çok tehlikeli sınıf- ta yer alan taş kömürü madenciliği yapan bir işyeri ile sözleşme yaparak göreve başlamıştır. İşveren, işyerinde gerçekleştirilecek risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonunu sağlamak üzere Seyfi Beyi görevlendirmiştir. Seyfi Bey, ekibin çalışmalarına da destek olmak için işyerinde bulunan ergonomik tehlike kaynaklarını belirlemek üzere bir araştırma yapmak istemektedir. Tek bir maden ocağında faaliyet gösteren işyerinin yerüstü ve yeraltı işletmeleri mevcuttur. Galeriden çıkarılan kömür yer üstü
işletmesinde işlendikten sonra nakledilmektedir. Seyfi Bey tarafından, yer altı işletmesinde çalışanların tamamının boy ortalaması 165 cm; % 95’lik dilimdekilerin boy ortalaması 175 cm; % 5’lik dilimdekilerin boy ortalaması ise 155 cm olarak ölçülmüştür (Baret ve ayakkabı tabanı yüksekliği dahil edilmiştir).
3. İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik`e göre yeraltı işletmesinin havalandırması ile ilgili Seyfi Bey’in vereceği aşağıdaki önerilerden hangisi yanlış
olacaktır? (A sınıfı 18 Ağustos 2013)
A) Tahkimatın yüksekliği yeterli havalandırmayı sağlayacak şekilde arttırılması
B) Yeterli hava hacminin tespitinde, çalışma yöntemi, çalışan sayısı ve çalışanların yaptıkları işin dikkate alınması
C) Doğal havalandırma ile boğucu, zehirli veya tahriş edici gaz ile toz, buğu, duman ve fena kokular ortam dışına atılması
D) Mekanik havalandırma sisteminin bakım ve onarımlarının yıllık olarak yetkili kişilere yaptırılması 4. Seyfi Bey, tahkimat güçlendirilirken, işyerinin antropometrik açıdan ergonomik olmasını
sağlayabilmek için ana nakliyat galerisi yüksekliğinin kaç cm olmasını önerebilir? (A sınıfı 18 Ağustos 2013)
A) 160 cm B) 165 cm C) 170 cm D) 180 cm 5. I- Sıcaklık, nem veya havalandırmanın uygun olup olmadığı
II- Özellikle vücudun belden dönmesini gerektiren aşırı sık veya aşırı uzun süreli bedensel çalışmaların yapılıp yapılmadığı
III- İşyeri tabanında veya çalışılan zeminlerde yüklerin indirilip kaldırılmasını gerektiren seviye farklılıklarının bulunup bulunmadığı
IV- Çalışılan yerin işi yapmak için yeterli genişlik ve yükseklikte olup olmadığı
Seyfi Bey’in, kömürün kürekle vagona atılması işleminde sırt ve bel incinmesi riskini azaltmak için Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği`nde yer alan yükle ilgili risk faktörlerinden çalışma ortamına ilişkin
yukarıdakilerden hangilerini kontrol etmesine gerek yoktur? (A sınıfı 18 Ağustos 2013) A) I ve IV B) Yalnız II C) II ve III D) Yalnız IV
6.
Seyfi Bey, yer üstü işletmesinde elle yük taşıyan bir çalışana, ergonomik açıdan sırasıyla çok riskliden az riskliye doğru yukarıdaki taşıma duruşunda hangi rakamları söylemelidir? (A sınıfı 18 Ağustos 2013)
A) 4-3-7-8 B) 2-1-6-9 C) 9-5-2-4 D) 2-3-9-5
7. İşin insana uyumunu sağlama çalışmalarında temel öge olan “Ergonomik Çalışma Yeri Düzenleme”de, aşağıdakilerden hangisi incelenmez? (A sınıfı 18 Ağustos 2013)
A) Entomoloji B) Antropometri C) Fizyoloji D) Psikoloji
8. Asıl çalışma alanı gösterge dizaynı olan; kumanda, kontrol düğmeleri, uyarı zilleri, sinyaller, joystickler, araç ve uçakların göstergeleri gibi tasarımlarda hata olasılığını en aza indirmeyi hedefleyen ergonomi alanı aşağıda- kilerden hangisidir? (A sınıfı 18 Mayıs 2013)
A) Bilişsel Ergonomi B) Örgütsel Ergonomi C) Fiziksel Ergonomi D) Antropometri
9. Ergonominin temel felsefesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (A sınıfı 18 Mayıs 2013)
A) Ergonominin temel felsefesi daha çok üretimdir.
B) Ergonominin temel felsefesi “işi, insana uyumlu hâle getirmektir.
C) Ergonomi “işe uygun işçiyi işe almayı” temel ilke edinmiştir.
D) Ergonominin temel felsefesi; oturma, ayakta durma ve ağırlık kaldırma gibi işlerde kişinin uygun anatomik pozisyonda duruşunu sağlamak için çalışanların eğitilmesini sağlamaktır.
10. Antropometrik çalışma yeri düzenlemede antropometrik ölçüsü alınan insanlardan en az yüzde kaçı ilgili tasarım ölçüsü içinde yer almalıdır? (A sınıfı 2 Temmuz 2011)
A) 80 B) 85 C) 90 D) 95
11. Aşağıdakilerden hangisi antropometri alanını tanımlamaktadır? (C sınıfı 18 Mayıs 2013)
A) Çalışma yerinde organizasyonel düzenleme yapılması
B) Çalışma yerinde gürültü, aydınlatma ve sıcaklık koşullarının düzenlenmesi C) Çalışma yerinin ölçülerek, işe çalışma boyutlarına göre insan alınması
D) İnsan boyutlarının ölçülerek, çalışma yeri araç-gereç ve kişisel koruyucu araçların kullanıcı boyutlarına göre üretilmesi
13. Aşağıdakilerden hangisi işyerinde uygulanabilecek olan “ergonomik programın elemanlarından” biri değildir? (B sınıfı 18 Mayıs 2013)
A) Bilinçlendirme ve eğitim B) Yönetici ve çalışan desteği
C) Ergonomik risklerin önlenmesi ve kontrolü D) İşyerinin ergonomik riskler yönünden kontrolü
14. İşin insana uyumunu sağlama çabalarında “insan vücut ölçülerini” konu konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Halk sağlığı B) Arkeoloji C) Antropometri D) Pulmonoloji
15 – 18 arası soruları aşağıdaki bilgiler doğrultusunda cevaplayınız.
B Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı olan Salim Bey, 43 çalışanın istihdam edildiği tehlikeli sınıfta yer alan metalden kalıp imalatı yapan bir işyeri ile sözleşme yaparak göreve başlamıştır. İşveren işyerinde gerçekleştirilecek risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonunu sağlamak üzere Saim Bey’ i görevlendirmiştir. Saim Bey ekibin çalışmalarına da destek olmak için işyerinde bulunan ergonomik tehlike kaynaklarını belirlemek üzere bir araştırma yapmak istemektedir. İşyeri yönetim ofisleri ve üretim yeri olarak ikiye ayrılmaktadır. Her iki alanda gün ışığından yeterince yararlanamamaktadır. Kalıphanede CNC ve üniversal tezgahlarda işlemler, 350 m2 lik bir alanda yürütülmektedir. Metal plakaların makineye yerleşimi çalışanlar tarafından yapılmaktadır.
15. Salim Bey, işyerinde aşağıdaki işlerden hangisinde aydınlatma düzeyinin diğerlerine göre daha yüksek olmasını önermelidir?
A) Ofis çalışması B) Bilgisayar çizimi C) Duyarlı montaj işleri
D) Işıklı göstergelerin okunması
16. İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik’ e göre üretim alanının termal konfor şartlarını iyileştirmek için Salim Bey’in vereceği aşağıdaki önerilerden hangisi yanlış olacaktır?
A) Çalışanların fiziksel durumlarını olumsuz etkilemeyecek şekilde olmalıdır.
B) Çalışanların psikolojik durumlarını olumsuz etkilemeyecek şekilde olmalıdır.
C) Pencerelerin ve çatı aydınlatmalarının, güneş ışığının olumsuz etkilerini önleyecek şekilde olması sağlanır.
D) Çalışma ortamının sıcaklığı çalışma şekli ve çalışanların harcadıkları güç yerine, kendilerini rahat hissedecekleri sıcaklığa göre lokal olarak ayarlanmalıdır.
17. Salim Bey, CNC tezgahta işlem yapan bir çalışanın (operatörün), tezgahın kontrol ekranını daha iyi kullanabilmesi için bulunduğu zemini yükseltmeyi planlamaktadır. Bunun için aşağıdaki antropometrik ölçümlerden hangisine ihtiyacı yoktur?
A) CNC tezgahın ekranının üst noktasının yerden yüksekliği B) Çalışanın/ operatörün belinin yerden yüksekliği (ayakta) C) Çalışanın/operatörün gözünün yerden olan yüksekliği (ayakta)
D) Çalışanın/operatörün el parmak ucunun yerden olan yüksekliği (ayakta ve el yukarıda)
18.
Salim Bey, CNC tezgahta çalışan ve sağ kolunu kullanan bir çalışan için tezgahın kontrol panelini yeniden konumlandırırken acil uyarı göstergesi yukarıdaki şekilde numaralandırılan bölgelerden hangisine öncelikli olarak yerleştirilmesini önermelidir?
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4
19. Ergonomi aşağıdaki hangi koşulların hangisinin etkileşimini inceleyen ve bu etkileşmeyle ortaya çıkan fiziksel ve psikososyal sorunların azaltılması ve engellenmesi için çalışan bir bilim dalı değildir?
A) İnsan B) Makine C) Araç-gereç D) Enerji ihtiyacı
20. Ergonominin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İş bilimi B) İş sistemleri C) Sağlık D) Spor yapmak
21. İşletmelerde ergonomik sorunlar nedeniyle görülen rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kulakta duyma kaybı B) Kas iskelet hastalıkları C) Tetanos
D) Görme bozukluğu
22. Aşağıdakilerden hangisi ideal postürdür?
A) B) C) D)
23. Ağır işleri organize ederken aşağıdaki hangi husus yanlış davranış şeklidir?
A) İşin işçinin fiziksel kapasitesini aşmamasının sağlanması B) Uzun aralarla istirahat molaları verilmesi
C) Ağır işlerin gün içine yayılması, arada hafif işler yapılması D) Yükün ağırlık merkezinin işçiye yakın olacak şekilde planlanması
A) 3-1-4-2 B) 1-2-3-4 C) 4-3-2-1 D) 2-1-3-4
ERGONOMİ CEVAP ANAHTARI
1. C 21. B 41.
2. B 22. D 42.
3. C 23. B 43.
4. D 24. A 44.
5. B 25. 45.
6. A 26. 46.
7. A 27. 47.
8. A 28. 48.
9. B 29. 49.
10. C 30. 50.
11. D 31. 51.
12. A 32. 52.
13. B 33. 53.
14. C 34. 54.
15. C 35. 55.
16. D 36. 56.
17. B 37. 57.
18. A 38. 58.
19. D 39. 59.
20. A 40. 60.
