Piyasaların çalkantılı olduğu dönemlerde güvenli liman olarak görüldüğü için rağbet gören ABD tahvillerinin getirisi, son bir aydır bir türlü temmuz ayında gördükleri yüzde 5 seviyesine gelemedi. ABD'nin hem reel sektörde hem de finans piyasalarındaki en büyük korkulu rüyası Çin, elindeki 300 milyar dolara yaklaşan ABD tahvillerini satmaya başladı.
FED tarafından açıklanan verilere göre yabancı merkez bankaları temmuz ayının sonundan bu yana ellerinden 48 milyar dolarlık ABD tahvilini sattı. Sadece son 2 haftada yabancı merkez bankalarının ellerinden çıkardıkları tahvillerin büyüklüğü ise 32 milyar dolar oldu. Çin Devlet Başkanı Hu Jintao'nun çevresindeki isimlerin bir süredir ülkenin elindeki zengin döviz rezervinin ABD tahvili ve dolardan farklı alanlara kaydırılması için baskıyı artırdığı biliniyor. Bunlardan biri de çin Meclisi'nin Başkan Yardımcısı Cheng Siwei. Cheng, kısa süre önce Hong Kong basınında yer alan açıklamasında "çin, dolara dayalı tahvil almayı durdurabilir. Elindeki ABD Hazine tahvillerinin oranını da kademeli olarak azaltabilir" demişti.
Şu anda Çin'in elinde ihracat merkezli ekonomi politikası sayesinde 1 trilyon doların üzerinde döviz rezervi bulunuyor.
Çin'in elindeki dolar varlıklarıı azaltması halinde ABD ekonımiisnin ciddi bir darbe alacağı uzun zamandır tartışılan bir konuydu. Çin'in dolar varlıklarını azaltması ABD tahvillerinin uzun vadeli faizlerinde bir düşüşe neden olabilir.
Tahvil faizlerindeki bu düşüşün ise para politikasında gevşemeye gitmeye yeni yeni ikna olan FED'in gösterge faiz oranını sabit tutmak konusunda ters yönde sıkıştırabilir.
Çin'in elindeki silah kendisini de vurabilir
Yabancıların ABD Hazine tahvillerinden uzaklaşmaya başlaması ise uzmanlar tarafından "Büyük bir sürpriz ve endişe verici bir gelişme" olarak algılanıyor. Ancak çin'in elindeki yüklü tahvilleri satışa gitmesi kendisi için de bir bumerang etkisi yaratabilir. En büyük ticaret ortağı olan ABD'nin resesyona sürüklenmesine elindeki tahvilleri de çıkararak yardım ederse çin'in dış ticareti de önemli zarar görebilir. Mallarının en büyük tüketicisinin resesyona sürüklenmesi yılın ilk yarısında kârları yüzde 70 artan çinli şirketler için ciddi kan kaybı anlamına gelebilir. Bu da yıl başından beri yüzde 102 artış gösteren Şanghay endeksinin sert düşüşler yaşamasına neden olabilir.
New York'taki düşünce kuruluşu IDEAglobal'ın ekonomisti David Powell'a göre, bu yaz ABD tahvillerinde yaşanan ani kaçışın ana sorumlusu çin'den başkası değil. Yatırımcılarına geçtiği notta "çin ABD tahvillerini çöpe mi atmaya başladı?" diyen Powell, Çin'in bu hamlelerinin yeni kurduğu 300 milyar dolarlık yatırım fonuyla alakalı olduğunu düşünüyor.
07/09/2007 sendika.org
