• Sonuç bulunamadı

Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi"

Copied!
15
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

Türk Eğitim Sistemi ve

Okul Yönetimi

Editör: Prof. Dr. Necati CEMALOĞLU

2. Baskı

(2)

Editör: Prof. Dr. Necati CEMALOĞLU

TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKUL YÖNETİMİ

ISBN 978-625-7676-19-9 DOI 10.14527/9786257676199 Kitap içeriğinin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

© 2021, PEGEM AKADEMİ

Bu kitabın basım, yayım ve satış hakları Pegem Akademi Yay. Eğt. Dan. Hizm. Tic. A.Ş.’ye aittir.

Anılan kuruluşun izni alınmadan kitabın tümü ya da bölümleri, kapak tasarımı; mekanik, elektronik, fotokopi, manyetik kayıt ya da başka yöntemlerle çoğaltılamaz, basılamaz ve dağıtılamaz. Bu kitap, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı bandrolü ile satılmaktadır. Okuyucularımızın bandrolü olmayan kitaplar hakkında yayınevimize bilgi vermesini ve bandrolsüz yayınları satın almamasını diliyoruz.

Pegem Akademi Yayıncılık, 1998 yılından bugüne uluslararası düzeyde düzenli faaliyet yürüten uluslararası akademik bir yayınevidir. Yayımladığı kitaplar; Yükseköğretim Kurulunca tanınan yükseköğretim kurumlarının kataloglarında yer almaktadır. Dünyadaki en büyük çevrimiçi kamu erişim kataloğu olan WorldCat ve ayrıca Türkiye’de kurulan Turcademy.com tarafından yayınları taranmaktadır, indekslenmektedir. Aynı alanda farklı yazarlara ait 1000’in üzerinde yayını bulunmaktadır.

Pegem Akademi Yayınları ile ilgili detaylı bilgilere http://pegem.net adresinden ulaşılabilmektedir.

1. Baskı: Ekim 2020, Ankara 2. Baskı: Ocak 2021, Ankara Yayın-Proje: Özge Yüksek Dizgi-Grafik Tasarım: Müge Çetin

Kapak Tasarım: Pegem Akademi Baskı: Vadi Grup Basım A.Ş.

İvedik Organize Sanayi 28. Cadde 2284 Sokak No:105 Yenimahalle/ANKARA

Tel: (0312) 394 55 91 Yayıncı Sertifika No: 36306 Matbaa Sertifika No: 49180

İletişim

Karanfil 2 Sokak No: 45 Kızılay/ANKARA Yayınevi: 0312 430 67 50 - 430 67 51 Dağıtım: 0312 434 54 24 - 434 54 08 Hazırlık Kursları: 0312 419 05 60

İnternet: www.pegem.net E-ileti: pegem@pegem.net WhatsApp Hattı: 0538 594 92 40

(3)

ÖN SÖZ

1984-1985 eğitim- öğretim yılında ilk öğretmen olarak atandığım Trabzon ili Çaykara ilçesi, Uzuntarla Köyü İlkokulu’na gittiğimde, okulda müdür yetkili bir öğ- retmen bir de vekil öğretmen vardı. Okul müdürü hem derse giriyor hem de müdür vekilliği yapıyordu. Okul müdürünün tayini çıkınca müdür yetkisi bana verildi. Eği- tim Yüksekokulu’nda okulun yönetim işlerini iyi öğrenmediğim için, ilk günlerde çok sorun yaşadım. Desimal dosyadaki yazışmalara bakarak resmi yazıları cevaplandırı- yor, eski örneklere bakarak evrakları dolduruyordum. Daha doğrusu, benden önceki müdür vekili yanlış yapmışsa, o yanlış devam ediyordu. Müdür yetkili olarak yaşadı- ğım ilk denetim aşamasında ilköğretim müfettişinin bu durum dikkatini çekmişti. Bir gün boyunca resmi yazışma usul ve esaslarını bana anlattı. Yakın köyde müdür yetkili öğretmen olan Süleyman Eroğlu’na giderek detaylı bilgi aldım. O zamanlarda en çok söylediğim, hayıflandığım konu; keşke okulda bunları öğrenseydim, öğretselerdi, ol- muştu.

Üniversitede derse girmeye başladığım günlerde Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi dersi, oldukça dikkatimi çekti. Alanım olduğu için bu dersi değişik gruplar- da vermeye başladım. Bu dersin kuram-uygulama ilişkisinin yoğun olduğu, daha çok mevzuat ve yönetim bilgisi içerdiği için dersimi örnek olay ve anekdot aktararak işle- dim. Bu süreçte öğrenciler yaşanmış olayları, deneyimleri dikkatle dinliyor, beyin ya- kan sorular soruyorlardı. Çoğu zaman ders kapsamında örnek olay analizleri yapıyor,

“Siz okul müdürü olsanız ne yapardınız?” sorusunu soruyordum. Dersler öğrencilerin, biraz heyecanlı biraz meraklı davranışlarıyla devam ediyordu. Onların bu hallerini gördükçe gelecekten umutlanıyor, yaşadığım sorunları bu gençler yaşamayacak diye- rek, teselli oluyordum.

Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi kitabı yukarıda anlatılan kaygıların sonu- cunda oluşmuş bir eserdir. Alanda temayüz etmiş 17 kişinin bilgi, beceri ve duyguları- nı harmanlayıp sizlerle paylaşmaya karar verdikleri bu eser, kuram-uygulama arasında köprü olması beklenmektedir.

Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi kitabı YÖK’ün kur tanımına uygun olarak hazırlanmış, fazladan iki bölüm eklenmiştir. Bölüm sonlarına özet ve okuma parçası koyulmuştur. Aynı zamanda her bölümün powerpoint sunusu hazırlanmıştır. Öğren- cilerimizin gelişimine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Bu eserin hazırlanmasında desteğini her zaman aldığım Dr. Öğretim Üyesi Ömür Çoban’a ve kitabı sabırla okuyup dönüt veren Mehmet Yılmaz’a teşekkürlerim içtendir.

Prof. Dr. Necati Cemaloğlu

Ekim/2020

(4)
(5)

BÖLÜMLER VE YAZARLARI Editör: Prof. Dr. Necati CEMALOĞLU

ORCID No: 0000-0001-7753-2222

1. Bölüm: Eğitim Sistemlerinin Oluşumu ve Türk Eğitim Sisteminin Yapısı Prof. Dr. Necmi GÖKYER, Fırat Üniversitesi

ORCID No: 0000-0002-8107-2388

2. Bölüm: Türk Eğitim Sistemini Düzenleyen Temel Yasalar Prof. Dr. Necmi GÖKYER, Fırat Üniversitesi ORCID No: 0000-0002-8107-2388

3. Bölüm: Örgütsel Davranış

Doç. Dr. Nazife KARADAĞ, Adıyaman Üniversitesi ORCID No: 0000-0002-8194-4315

4. Bölüm: Türk Eğitim Sisteminde Öğretim Kademeleri

Dr. Öğr. Üyesi Nuray KISA, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi ORCID No: 0000-0002-6085-4329

5. Bölüm: Türk Eğitim Sisteminde İnsan Gücü, Fiziki, Teknolojik ve Finansal Kaynaklar

Doç. Dr. Nedim ÖZDEMİR, Ege Üniversitesi ORCID No: 0000-0002-3054-926X

6. Bölüm: Türk Eğitim Sisteminde Reform ve Yenileşme Girişimleri Doç. Dr. Abdullah SELVİTOPU

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi ORCID No: 0000-0001-7045-468X 7. Bölüm: Yönetim Kuramları

Dr. Öğr. Üyesi Ömür ÇOBAN, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi ORCID No: 0000-0002-4702-4152

Dr. Öğr. Üyesi Mehmet DURNALI

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi

ORCID No: 0000-0002-1318-9362

(6)

8. Bölüm: Sosyal Bir Sistem ve Örgüt Olarak Okul Doç. Dr. Veysel OKÇU, Siirt Üniversitesi ORCID No: 0000-0003-3807-506X 9. Bölüm: İnsan Kaynağının Yönetimi

Dr. Hatice TURAN

ORCID No: 0000-0002-7335-5019 10. Bölüm: Öğrenci Özlük İşleri

Dr. Öğr. Üyesi Süheyla BOZKURT, Çankırı Karatekin Üniversitesi ORCID No: 0000-0003-0330-4723

11. Bölüm: Eğitim ve Öğretim İşlerinin Yönetimi Dr. Ramazan ATASOY, Milli Eğitim Bakanlığı ORCID No: 0000-0002-9198-074X

12. Bölüm: Okul İşletmeciliğiyle İlgili İşler

Dr. Mehmet Tufan YALÇIN, Millî Eğitim Bakanlığı ORCID No: 0000-0001-8386-2308

13. Bölüm: Okul-Çevre İlişkisi

Doç. Dr. Neslin İHTİYAROĞLU, Kırıkkale Üniversitesi ORCID No: 0000-0002-3872-0922

14. Bölüm: Türk Eğitim Sistemi ve Okulla İlgili Güncel Tartışma ve Yönelimler

Dr. Elif DAŞCI SÖNMEZ, Millî Eğitim Bakanlığı ORCID No: 0000-0002-6029-5934

15. Bölüm: Okul Yöneticisinin Liderlik Rolleri

Dr. Öğr. Üyesi Selçuk TURAN, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi ORCID No: 0000-0003-2234-6494

vi

Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi

(7)

İÇİNDEKİLER

Ön Söz ... iii

Bölümler ve Yazarları ...v

1. BÖLÜM EĞİTİM SİSTEMLERİNİN OLUŞUMU VE TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNİN YAPISI GİRİŞ ...1

EĞİTİM SİSTEMLERİNİN OLUŞUMU VE TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNİN YAPISI (MERKEZ, TAŞRA VE YURT DIŞI TEŞKİLATI) ...2

Eğitim Sisteminin Özellikleri ...4

Eğitim Kavramı ...4

Sosyal Bir Kurum Olarak Eğitim ...5

Okul Kuruluş Sistemleri ...7

Türk Toplumu ve Türk Okul Kuruluş Sistemleri ...7

Milli Eğitim Bakanlığının Vizyonu, Misyonu, Temel Değerleri ve Tarihçesi ...8

Milli Eğitim Bakanlığının Yapısı ve İşlevi ...18

Özet ...33

Okuma Parçası ...34

Kaynakça...36

2. BÖLÜM TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNİ DÜZENLEYEN TEMEL YASALAR Giriş ...39

Hukukun Temel Kavramları ...41

Toplumsal Yaşamı Düzenleyen Kurallar ...42

Kamusal Yaşamda Sosyal Davranış Kuralları ...49

Hukuk ile Diğer Toplumsal Düzen Kurallarının Karşılaştırılması ...49

Hukuk Kurallarının Özelliği ...51

Hukukun Bilgi Kaynakları ...52

Hukukun Kaynakları...53

Kanunların Yapılış Usûlü ...59

Özet ...77

Okuma Parçası ...78

Kaynakça...80

(8)

3. BÖLÜM ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ

Giriş ...83

Örgütsel Davranış ...84

Motivasyon ve Motivasyon Kuramları ...85

Kapsam (İçerik) Kuramları ...85

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi ...86

Herzberg’in Çift Faktör Kuramı ...87

McClelland’ın Başarma İhtiyacı Kuramı ...87

Alderfer’in Var Olma-İlişki-Gelişim (ERG) Kuramı ...88

Süreç Kuramları ...88

Beklenti Kuramları ...89

Mobbing (Yıldırma/Psikolojik Taciz) ...90

Mesleki Tükenmişlik ... 107

Özet ... 111

Okuma Parçası ... 111

Kaynakça... 115

4. BÖLÜM TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNDE ÖĞRETİM KADEMELERİ Giriş ... 125

Türk Eğitim Sisteminin Kademelere Ayrılmasındaki Gelişmeler ... 126

Türk Eğitim Sisteminde Öğretim Kademeleri ... 127

Yaygın Eğitim ... 139

Özet ... 140

Okuma Parçası ... 141

Kaynakça... 143

5. BÖLÜM TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNDE İNSAN GÜCÜ, FİZİKİ, TEKNOLOJİK VE FİNANSAL KAYNAKLAR Giriş ... 145

İnsan Gücü ... 146

Eğitimde İnsan Gücü ... 147

Eğitimde Fiziki Kaynaklar ... 152

Eğitimde Teknolojik Kaynaklar ... 154

Eğitimde Finansal Kaynaklar ... 155

Özet ... 157

Okuma Parçası ... 159

Kaynakça... 160

viii

Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi

(9)

6. BÖLÜM

TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNDE REFORM VE YENİLEŞME GİRİŞİMLERİ

Giriş ... 163

Reform ve Yenileşme ... 164

Tanzimat ve Islahat Dönemi Yenileşme Girişimleri ... 164

Erken Cumhuriyet Dönemi Yenileşme Girişimleri (1923-1943) ... 166

Temel Eğitim ... 167

Ortaöğretim ... 168

Mesleki ve Teknik Eğitim ... 169

Yükseköğretim ... 169

Köy Enstitüleri ... 170

Çok Partili Dönemde Yenileşme Girişimleri ... 171

1960-1980 Dönemi Eğitimde Yenileşme Girişimleri ... 172

1980’den Günümüze Eğitimde Yenileşme Girişimleri ... 173

Türk Eğitim Sistemindeki Güncel Değişimler ... 178

Özet ... 180

Okuma Parçası ... 181

Kaynakça... 183

7. BÖLÜM YÖNETİM KURAMLARI Giriş ... 185

Yönetim Yaklaşımları ... 186

Klasik Yönetim Yaklaşımları ... 187

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı ... 187

Yönetim Süreçleri Yaklaşımı ... 193

Bürokratik Örgüt Yaklaşımı ... 198

İnsan İlişkileri Yaklaşımı (Neoklasik Yaklaşım) ... 203

Dinamik Yönetim Yaklaşımı ... 204

İnsan İlişkileri Yaklaşımı ... 205

Yeni İnsan İlişkileri Yaklaşımı ... 207

Modern Yönetim Yaklaşımları ... 210

Durumsallık Yaklaşımı ... 212

Amaçlarına Göre Yönetim ... 214

Toplam Kalite Yönetimi ... 215

Stratejik Yönetim ... 218

Özet ... 219

Okuma Parçası ... 222

Kaynakça ... 225

ix

İçindekiler

(10)

8. BÖLÜM

SOSYAL BİR SİSTEM VE ÖRGÜT OLARAK OKUL

Giriş ... 229

Sosyal Bir Sistem Olarak Okul ... 230

Sosyal Bir Sistem Olarak Okul ve Etkililiği ... 239

Sosyal Bir Örgüt Olarak Okul ... 249

Okulun Örgütsel Özellikleri... 251

Okulların İşlevleri ... 253

Özet ... 259

Okuma Parçası ... 261

Kaynakça... 262

9. BÖLÜM İNSAN KAYNAĞININ YÖNETİMİ Giriş ... 269

İnsan Kaynakları Yönetiminin Tanımı ve Önemi ... 269

İnsan Kaynakları Yönetiminin İşlevleri ve Amaçları ... 270

İnsan Kaynakları Yönetiminin Dayandığı İlkeler ... 272

İnsan Kaynakları Yönetiminin Tarihsel Gelişimi ... 273

Eğitim Örgütlerinde İnsan Kaynakları Yönetimi ... 274

İnsan Kaynakları Yönetimi Süreç ve Uygulamaları ... 277

Özet ... 285

Okuma Parçası ... 287

Kaynakça... 288

10. BÖLÜM ÖĞRENCİ ÖZLÜK İŞLERİ Giriş ... 289

Öğrenci İşleri ... 289

Özet ... 311

Okuma Parçası ... 312

Kaynakça... 313

11. BÖLÜM EĞİTİM VE ÖĞRETİM İŞLERİNİN YÖNETİMİ Giriş ... 315

Okullarda Öğretme-Öğrenme Süreçleri ... 316

Eğitim Örgütlerinde Planlar ... 317

Yıllık Çalışma Takvimi ... 318

Ünitelendirilmiş Yıllık Planlar ... 319

x

Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi

(11)

Ders Planları... 320

Okullarda Sınıf ve Şubelerin Oluşturulması ... 321

Ders Yükünün Belirlenmesi ve Öğretmenlere Dağıtılması ... 322

Eğitim Kurulları ve Zümreler ... 324

Bakanlık, İl, İlçe ve Okul Düzeyindeki Eğitim Kurulları ... 324

Okullarda Eğitim ve Öğretimle İlgili Kaynaklar ... 331

Okullarda Rehberlik Hizmetleri ... 335

Okullarda Öğrenci Davranışları ... 337

Okullarda Ödül ve Disiplin İşleri ... 339

Destekleme ve Yetiştirme Kursları ... 342

Okullarda Sosyal ve Kültürel Etkinlikler ... 343

Özet ... 346

Okuma Parçası ... 347

Kaynakça... 350

12. BÖLÜM OKUL İŞLETMECİLİĞİYLE İLGİLİ İŞLER Giriş ... 351

Okul Yönetimi ... 352

Okul Yöneticilerinin Sorumlulukları ve Okul İşletmeciliği ... 354

Okul İşletmeciliği ve Unsurları ... 357

Sivil Savunma, Yangından Korunma, Güvenlik ve Temizlik İşleri ... 375

Okul İşletmesi Yönetiminde Kullanılan Uygulamalar ... 377

Özet ... 379

Okuma Parçası ... 380

Kaynakça... 381

13. BÖLÜM OKUL-ÇEVRE İLİŞKİSİ Giriş ... 383

Bir Sistem Olarak Örgüt ve Çevresi ... 384

Çevresel Belirsizlik ... 386

Okul ve Çevresi ... 387

Okul-Çevre İlişkisini Etkileyen İç Değişkenler ... 389

Okulun Örgütsel Yapısı ... 390

Okul Kültürü ... 393

Okul Kaynakları ... 396

Okul-Çevre İlişkisini Etkileyen Dış Değişkenler ... 398

Aile Kurumu ... 398

Ekonomi Kurumu ... 402

xi

İçindekiler

(12)

Siyaset Kurumu ... 403

Din Kurumu ... 405

Özet ... 405

Okuma Parçası ... 406

Kaynakça... 408

14. BÖLÜM TÜRK EĞİTİM SİSTEMİ VE OKULLA İLGİLİ GÜNCEL TARTIŞMA VE YÖNELİMLER Giriş ... 413

Alternatif Eğitim Yaklaşımlarının Tarihçesi ... 414

Alternatif Okulların Özellikleri ... 415

Eğitim Tartışmalarına Yönelik Yeni Yaklaşımlar ... 417

Özet ... 426

Okuma Parçası ... 427

Kaynakça... 428

15. BÖLÜM OKUL YÖNETİCİSİNİN LİDERLİK ROLLERİ Giriş ... 433

Liderlik Yaklaşımları ... 434

Çağdaş Liderlik Yaklaşımları ... 440

Özet ... 451

Okuma Parçası ... 452

Kaynakça... 454

Dizin ... 456

xii

Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi

(13)

1. BÖLÜM

EĞİTİM SİSTEMLERİNİN OLUŞUMU VE TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNİN YAPISI

Prof. Dr. Necmi GÖKYER

Fırat Üniversitesi ORCID No: 0000-0002-8107-2388

GİRİŞ

Eğitim toplumun bir kurumudur. Eğitim kurumu, toplumun bireyleri arasında oluşan eğitsel ilişkileri anlatır. Bir toplumda her bireyin, yaşamını sürdürmek, toplumsal üyelik görevlerini yerine getirmek, toplumda kendine bir konum sağ- lamak için gereken davranışları öğrenmesi gerekir. Bireyin bu davranışları kendi kendine ya da aile içinde öğrenmesi, uygar toplumlarda çoğunlukla olanaksızdır.

Birey bu davranışları öğrenmek için, toplumda bunları bilen başka üyelere başvu- rur. Böylece toplumda üyeler arasında bir eğitsel ilişkiler dokusu oluşur ve eğitim kurumsallaşmaya başlar.

Toplum-birey arasındaki karşılıklı beklenti ve isteklerin davranışa dönüştü- rülüp gerçekleştirilebilmesi için, üyeler amaçlarına uygun olarak eğitilmek isterler.

Bu isteklerin yerine getirilebilmesi için eğitim planlı bir şekilde örgütlenmeye baş- lar. Toplumda eğitsel ilişkileri düzenleyen ve karşılayan toplumsal birimler, toplu- mun eğitim sistemini oluştururlar. Bu toplumsal birimlere değişik adlar verilse de bunların her biri genel olarak okul niteliğindedir.

Eğitim, Tyler (1950)’a göre, kişinin davranış örüntülerini değiştirme süre-

cidir. Farabi’ye göre eğitim, ahlaki ve sanatsal erdemleri kazandırmadır. Felsefi

görüşlere göre de eğitimin tanımı değişmektedir. Sözgelişi idealizme göre eğitim,

(14)

insanın bilinçlice ve özgürce Allah’a ulaşmak için sürdürdüğü biteviye çabalarıdır (Butler 1957, s. 238). Realizme göre eğitim, yeni kuşağa kültürel mirası aktara- rak, onları topluma uyuma hazırlama sürecidir (Butler 1957, s. 344). Pragmatizme göre eğitim, kişiyi yaşantılarını inşa yoluyla yeniden yetiştirme sürecidir (Butler 1957, s. 480). Marxizme göre eğitim, insanı çok yönlü eğitme, onu doğayı denet- leyerek, değiştirecek ve üretimde bulunacak biçimde yetiştirme sürecidir. Natü- ralizme göre eğitim, kişinin doğal olgunlaşmasını artırma ve onun bu özelliğini göstermesini sağlama işidir.

EĞİTİM SİSTEMLERİNİN OLUŞUMU VE TÜRK EĞİTİM SİSTEMİNİN YAPISI (MERKEZ, TAŞRA VE YURT DIŞI TEŞKİLATI)

Modern kuram, birbirini etkileyen öğeler topluluğu olarak tanımlanan sistem gö- rüşünü örgüte uygulamış ve örgütü bir bağımlı değişkenler sistemi olarak kabul etmiştir. Modern eğitim kuramının belirttiği gibi, sistem; fert, formal örgüt, infor- mal örgüt, rol, statü ve ortam gibi stratejik parçalardan meydana gelir (Bursalıoğ- lu, 2010, s. 3). Sistem, birlik ve beraberlik niteliği taşır. Belirli yasalara göre çalışır ve bütün bir sonuç elde eder (Allport, 1955, s. 469).

Açık sistem kuramı, örgütün bir çevre içinde yaşamak zorunda olması yü- zünden çevreye açık olması gerektiğini ortaya koyarak sistem kavramını geliştir- meye katkıda bulunmuştur. Açık sistemin özellikleri şunlardır:

Şekil 1. Açık Sistem

2

Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetimi

(15)

1. Amaçlılık: Her sistemin amacı yaşamını sürdürmektir. Toplumsal açık sistem de yaşamak için mal, hizmet ve düşünce (bilgi) türlerinden ürün üretmek zorundadır.

2. Girdiler: Her sistem amacını gerçekleştirmek için dışarıdan güç almak zorundadır. Bunlar; işlenen güç öğrenci, işleyen güç öğretmen, kullanı- lan güç ve teknolojidir.

3. İşleme: Her sistem dışardan aldığı gücü kendi gücüne dönüştürerek amaçlarını gerçekleştirmek için kullanır.

4. Çıktılar: Her sistem ürün verir. Ürün (mal, hizmet ve düşünce) sistemin kendini yaşatması, soyunu yaşatması ve takas amaçlarını gerçekleştir- mek için üretilir.

5. Dönüt: Sistemin sorunlarını sisteme bildiren bilgilere dönüt denir. Sis- tem içerden ve dışarıdan aldığı dönütlerle kendine çeki düzen verir.

6. Çevre: Sistemin çevresi, girdilerini aldığı, çıktılarını verdiği böylece etki- leştiği öteki sistemlerin tümüdür.

7. Çevreye uyarlama: Her sistem yaşamak için çevreye kendini uyarlamak zorundadır.

8. Büyüme: Her sistem doğar ve bir süre sonra en üst olgunluğuna ulaşır.

Sistemler büyüdükçe çevre etkenlerine daha dayanıklı, daha üretken olur. Böylece yaşamlarını güven altına alırlar.

9. Güç yitimi (entropy): Güç yitimi, sistemin en yüksek olgunlaşma düze- yine çıktıktan sonra giderek artar. Sistemde güç yitimi fire ve aşınmayla oluşur. Güç yitimi önlenemeyecek düzeye çıktığında sistem ölür.

10. Alt sistemler: Her sistemin alt sistemleri vardır. Sistemin temel alt sistem- leri; üretim, alışveriş ve uyarlama alt sistemleridir. Destek alt sistemleri ise, yaşatma ve yönetim alt sistemleridir.

11. Üst sistem: Üst sistemler yalnız toplumsal açık sistemlerde görülür. Te- mel sistemler birçok yönlerden üst sistemlere bağlıdır.

12. Süper sistem: Süper sistem de toplumsal açık sistemlerde görülür. Eğer, üretimi doğrudan yapmakla sorumlu temel sistemlerin bağlı olduğu üst sistemler varsa bunların hepsine birden süper sistem denir. Birden çok süper sistemi çatısı altında toplayan sistemlere de süper süper sistem de- nilmektedir. Türkiye eğitim sistemi buna örnek verilebilir.

Eğitim Sistemlerinin Oluşumu ve Türk Eğitim Sisteminin Yapısı

3

Referanslar

Benzer Belgeler

Hizmetleri Genel Müdürlüğü görevlerinde de değişiklikler yapılmış, Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü adını almıştır... Milli Eğitim Akademisi 3797 sayılı

Milli Eğitim Temel Kanunu’na göre; Türk Milli Eğitim sisteminin bir amacı da iktisadî, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmaktadır (Md. 2/3)..

Örgüt üyeleri, örgütte meydana gelen değişmeleri fark ederler ve olumsuzdan olumluya doğru örgütten ayrılma, aktif direniş, karşı koyma, razı olma, şartlı

Bir örgüt olarak gereksinimi olan becerilerin bilincindedir ve gerekli olduğu zaman bunları geliştirmek için gerekli olan adımları atar. Dönem dönem amaçlarını

BÖLÜM: Türk Milli Eğitim Sistemi, Amaçları ve Temel İlkeleri Prof4. BÖLÜM: Türk Eğitim Sisteminin Örgüt ve Yönetim Yapısı

Kitabın ilk dört bölümünde Türk eğitim sisteminin amaçları, temel ilkeleri, yasal dayanakları ve yapısı ile sistemi yürüten yapı olan Milli Eğitim Bakanlığı

Bu amaç- la Türk eğitim sisteminin amaçları, temel ilkeleri, okul sisteminin yapılanması (öğretim kademleri) ve eğitimin bazı alt sistemleri (özel öğretim, özel eğitim,

Yükseköğretim Kurumu bu dersin kur tanımını “Eğitim sistemlerinin olu- şumu ve Türk eğitim sisteminin yapısı; Türk eğitim sistemini düzenleyen temel yasalar; Millî