ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

(1)

YÜKSEK LİSANS TEZİ

Ansu YETİZ ÖZDEN

ANTALYA BÖLGESİNDE 1990 ve 2015 YILLARI ARASINDA YAPILAN OTELLERİN PLAN TİPLERİNİN İNCELENMESİ

MİMARLIK ANABİLİM DALI

(2)

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Ansu YETİZ ÖZDEN YÜKSEK LİSANS TEZİ MİMARLIK ANABİLİM DALI

Bu tez …./…./2015 Tarihinde AĢağıdaki Jüri Üyeleri Tarafından Oybirliği/Oyçokluğu Ġle Kabul EdilmiĢtir.

……….. ……….. ……….………

Prof. Dr. Erkin ERTEN Yrd. Doç. Dr. Mustafa YEĞĠN Yrd. Doç. Dr. Ġpek DURUKAN

DANIġMAN ÜYE ÜYE

Bu Tez Mimarlık Anabilim Dalında HazırlanmıĢtır Kod No:

Prof. Dr. Mustafa GÖK Enstitü Müdürü

Not: Bu tezde kullanılan özgün ve baĢka kaynaktan yapılan bildiriĢlerin, çizelge, Ģekil ve fotoğrafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri kanunundaki hükümlere tabidir

(3)

Ansu YETİZ ÖZDEN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MİMARLIK ANABİLİM DALI DanıĢman : Prof. Dr. Erkin ERTEN

Yıl 2015, Sayfa: 158 Jüri : Prof. Dr. Erkin ERTEN

: Yrd. Doç. Dr. Mustafa YEĞĠN : Yrd. Doç. Dr. Ġpek DURUKAN

Dünya‟nın ve Türkiye‟nin önemli turizm merkezleri arasında Antalya bölgesi önemli bir paya sahiptir. Antalya kıyı Ģeridi, doğal ve kültürel özelliklerinden dolayı gerek Türk gerek yabancı turistlerin hemen hemen tüm yıl boyunca ilgisini çekmektedir. Bu ilgi bölgenin turizm yapıları açısından değiĢerek ve farklılaĢarak yapılanmasına etkide bulunmuĢtur. Antalya kullanıcıların istekleri doğrultusunda değiĢen ve geliĢen birbirinden çok farklı ve benzer sayısız otellere sahip olduğu için çalıĢma bölgesi olarak seçilmiĢtir

.

Bu çalıĢmada Antalya bölgesinde 1990 ve 2015 yılları arasında yapılan otellerin plan tiplerinin incelenmesi hedeflenmiĢtir. Bu kapsamda; turizmin tanımı, önemi, Antalya bölgesinin tarihi, yeri sınırları, kültürel ve coğrafi özellikleri ile Antalya‟ da turizmin geliĢimi ve amaca göre yapılan turizm alternatifleri tanımlamaları anlatılmıĢ, otel kavramı, sınıflandırılması yapılmıĢ ve otel iç mekânlarına değinilmiĢtir. Oteller bina kütle düzenine, yatak katları planının kütle düzenine göre, algısal özelliklere göre sınıflandırılarak açıklamalar yapılmıĢtır.

Antalya‟nın; Konyaaltı, Lara-Kundu, Belek, Beldibi, Kemer, Göynük, Side bölgelerinde yer alan otellerin plan tipleri incelenmiĢtir. Bu bağlamda otellerin teknik müdürleri, tasarımcıları görüĢülüp ve kendi gözlemsel tespitlerimizle gerekli materyallerin toplayarak otellerin plan tipleri yorumlanmıĢtır. Bu yorumlar tablolar halinde gruplandırılarak anlatılmaya çalıĢılmıĢtır. Tasarımı aynı mimara ait ya da

(4)

ABSTRACT MSc. THESIS

ANALYSIS OF THE ARCHITECTURAL PLANS OF HOTELS CONSTRUCTED IN ANTALYA PROVINCE BETWEEN 1990 AND 2015

Ansu YETİZ ÖZDEN ÇUKUROVA UNIVERSITY

INSTITUE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES DEPARTMENT OF ARHITECT

Supervisor : Prof. Dr. Erkin ERTEN Year 2015, Page: 158 Jury : Prof. Dr. Erkin ERTEN

: Assoc. Prof. Dr. Mustafa YEĞĠN : Assoc. Prof. Dr. Ġpek DURUKAN

Antalya has a unique place among tourism centers in Turkey and world.

Thanks to its natural and cultural properties, coastal band of Antalya attracts both domestic and foreign tourists throughout the year. This interest induced the different and diversified construction of tourism facilities in the region. So, Antalya is chosen as the study area as there are a number of resort hotels which change according to consumer demands and are quite different or similar to each other in this respect.

In this study, it is aimed to investigate the architectural plan types of hotels constructed in Antalya between 1990 and 2015. In this context, definition and importance of tourism as well as history, location, boundaries, cultural and geographic properties of Antalya are briefly cited, the course of development in Antalya, alternative tourism definitions, hotel concept and classification are made, and lastly, indoor spaces of hotels are referred in the study. Hotels are classified and explained according to building mass order, suit floor plan mass order and perceptual features. Architectural plan types of hotels located in Konyaalti, Lara-Kundu, Belek, Beldibi, Kemer, Göynük, and Side regions of Antalya Province. In this regard, plan types are interpreted based on the interviews with technical managers and designers of hotels as well as our observational findings and other necessary materials. These interpretations are grouped and given in tables. Hotels with similar and different plan types are determined. The architectural designs of the same or different architects are found to demonstrate certain similarities. However, it is also observed that these similarities are resolved with different meanings attributed to these architectural masses. It has been determined that building masses of resorts are designed with different architectural concepts in order to attract tourists and market themselves to compete with their rivals.

Key Words: Antalya, Hotel, Tourism, Resorts, Architectural Plans.

(5)

Tez çalıĢmamın gerçekleĢmesinde lisans, yüksek lisans eğitimim boyunca katkıları olan ve tezimim her aĢamasında yoğun çalıĢma temposu içerisinde zaman ayırarak, bilgi ve tecrübeleriyle yüksek lisans tezimi yönlendiren, danıĢmanım ve değerli hocam Sayın Prof. Dr. Erkin ERTEN‟e teĢekkürlerimi ve saygılarımı sunarım.

Lisans ve Yüksek Lisans aĢamalarında eğitimime katkılarını esirgemeyen değerli hocalarım Sayın Yrd. Doç. Dr. Mustafa YEĞĠN‟e, Sayın Yrd. Doç. Dr. Onur ERMAN‟a ve Sayın Doç. Dr. Altay Çolak „a teĢekkür ederim.

ÇalıĢmamın araĢtırma süresinde, Medi Proje Mimarlık ĠnĢaat Turizm Ve Tic.

Ltd. ġti. Ģirketinin ve Medi Hasan Sökmen Kütüphanesinin sahibi mimar Hasan SÖKMEN‟e kütüphanesini kullanarak kitap, dergi, gazete vb. kaynakları kullanmama izin verdiği ve tasarımı kendisine ait Antalya bölgesindeki otellerin projelerini tezimde kaynak göstermem için kullanmama izin verdiğimden dolayı sonsuz teĢekkürlerimi sunarım.

Antalya bölgesinde seçilen otelleri inceleme yardımcı olan ve otel plan Ģemalarını tezimde kullanmam için temin eden otel teknik müdürlerine teĢekkürlerimi sunarım.

Ayrıca tez çalıĢmam aĢamasında desteklerini esirgemeyen ve bana her zaman destek olan kız kardeĢim Filiz Yetiz‟e, erkek kardeĢim Özgür Yetiz‟e sabır ve anlayıĢından dolayı eĢim Cevher Özden‟e ve değerli arkadaĢlarıma teĢekkürlerimi sunarım. ÇalıĢmamın bu konuyla ilgilenen herkese yararlı olmasını temenni ederim.

(6)

İÇİNDEKİLER

ÖZ ... I ABSTRACT ... I TEġEKKÜR ... II ĠÇĠNDEKĠLER ... IV ÇĠZELGELER DĠZĠNĠ ... VIII ġEKĠLLER DĠZĠNĠ ... X SĠMGELER VE KISALTMALAR ... XII

1. GĠRĠġ ... 1

2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR ... 3

3. MATERYAL ve METOD... 5

4. TURĠZMĠN TANIMI, ANTALYA ĠLĠNĠN ÖZELLĠKLERĠ ve TURĠZMDEKĠ ÖNEMĠ ... 7

4.1. Turizmin Tanımı ve Önemi ... 7

4.2. Antalya‟nın Tarihi, Yeri Sınırları, UlaĢım, Nüfus, Kültürel ve Coğrafi Özellikler ... 9

4.2.1. Antalya‟nın Tarihi ... 9

4.2.2. Yeri ve Sınırları ... 13

4.2.3. UlaĢım ... 15

4.2.4. Nüfus ... 15

4.2.5. Ġklim ve Bitki Örtüsü ... 17

4.2.6. Kültürel Coğrafya Özellikleri ... 17

4.3. Antalya‟da Turizm ve Antalya‟da Turizmin GeliĢimi ... 18

4.3.1. Antalya‟da Turizm ... 18

4.3.2. Antalya‟da Turizmin GeliĢimi ... 19

4.4. Antalya Turizm Bölgeleri ... 26

4.5. Antalya‟da Amaca Göre Yapılan Turizm Alternatifleri ... 38

4.6. Antalya Turizm GeliĢim Politikaları ... 42

4.7. Turizm Yapıları ... 44 SAYFA

(7)

5.1. Otel Tanımı ... 51

5.2. Otellerin Sınıflandırılması ... 52

5.2.1. Hukuki Özelliklerine Göre Oteller ... 53

5.2.2. Konaklama Amaçlarına Göre Oteller ... 58

5.3. Otellerin Ġç Mekânları ... 59

5.4. Otelciliğin Antalya‟daki GeliĢimi ... 63

5.5. Antalya‟da Yer Alan SeçilmiĢ Otellerin Sınıflandırılması ... 64

6. OTELLERĠN PLAN TĠPLERĠNĠN ĠNCELENMESĠ ... 67

6.1. Otellerin Bina Kütle Düzenine Göre Ġncelenmesi ... 67

6.2. Otellerin Yatak Katları Planının Kütle Düzenine Göre Ġncelenmesi ... 68

6.3. Otellerin Algısal Özellikleri ... 74

7. ANTALYA‟DA YER ALAN SEÇĠLMĠġ OTELLERĠN PLAN TĠPLERĠNĠN ĠNCELENMESĠ ... 77

7.1. Seçilen Otellerin Bina Kütle Düzenine Göre Ġncelenmesi ... 80

7.2. Seçilen Otellerin Yatak Katlarının Planının Kütle Düzenine Göre Ġncelenmesi ... 81

7.3. Seçilen Otellerin Algısal Özellikleri ... 82

7.3.1. Titanic Beach & Resort Otel ... 83

7.3.2. Concorde Otel ... 85

7.3.3. Mardan Palace Otel ... 87

7.3.4. Max Royal Otel ... 90

7.3.5. Miracle Otel ... 92

7.3.6. Limak Lara De Luxe Resort ... 94

7.3.7. Rixos Premier Otel ... 96

(8)

7.3.13. Kervansaray Kundu Otel ... 109

7.3.14. Delphin Palace Otel ... 111

7.3.15. Delphin Diva Premiere Otel ... 113

7.3.16. Grand Prestige Otel ... 115

7.3.17. Sheraton Otel ... 117

7.3.18. Mirada Del Mar Sultan Saray Otel ... 119

7.3.19. Ramada Resort Otel ... 121

7.3.20. Justiniano Wish Grand Vista Otel ... 123

7.3.21. Dedeman Otel ... 125

7.4. Ġncelenen Otellerin Birbirleriyle KarĢılaĢtırılması ... 127

8. SONUÇ ... 139

KAYNAKLAR ... 145

ÖZGEÇMĠġ ... 151

EKLER ... 153

(9)

(10)

ÇİZELGELER DİZİNİ

Çizelge 1. Antalya Nüfusunun Cinsiyetlere Göre Dağılımı... 15

Çizelge 2. Bölgelere Göre Yatırım ve ĠĢletme Belgeli Konaklama Tesisleri Dağılımı ... 25

Çizelge 3. Titanic Otele Ait Bilgiler ... 84

Çizelge 4. Concerde Ait Bilgiler ... 86

Çizelge 5. Mardan Otele Ait Bilgiler ... 89

Çizelge 6. Max Royal Otele Ait Bilgiler ... 91

Çizelge 7. Miracle Otele Ait Bilgiler ... 93

Çizelge 8. Limak Lara Otele Ait Bilgiler ... 95

Çizelge 9. Rixos Premier Otele Ait Bilgiler... 97

Çizelge 10. Fame Residence Otele Ait Bilgiler ... 99

Çizelge 11. Bia Lara Otele Ait Bilgiler ... 101

Çizelge 12. Crystal De Luxe Otele Ait Bilgiler ... 103

Çizelge 13. Royal Wings Otele Ait Bilgiler ... 105

Çizelge 14. Kervansaray Lara Otele Ait Bilgiler ... 108

Çizelge 15. Kervansaray Kundu Otele Ait Bilgiler ... 110

Çizelge 16. Delphin Palace Otele Ait Bilgiler ... 112

Çizelge 17. Delphin Diva Premier Otele Ait Bilgiler ... 114

Çizelge 18. Grand Prestige Otele Ait Bilgiler ... 116

Çizelge 19. Sheraton Otele Ait Bilgiler ... 118

Çizelge 20. Mirada Del Mar Sultan Saray Otele Ait Bilgiler ... 120

Çizelge 21. Ramada Resort Otele Ait Bilgiler ... 122

Çizelge 22. Justiniano Wish Grand Vista Otele Ait Bilgiler ... 124

Çizelge 23. Dedeman Otele Ait Bilgiler ... 126

Çizelge 24. Ġncelenen Otellerin Birbirleri Ġle KarĢılaĢtırılması ... 127

Çizelge 28. Ġncelenen Otellerin Birbirleri Ġle KarĢılaĢtırılması ... 132 SAYFA

(11)

Çizelge 31. Ġncelenen Otellerin Birbirleri Ġle KarĢılaĢtırılması ... 135 Çizelge 32. Ġncelenen Otellerin Birbirleri Ġle KarĢılaĢtırılması ... 136 Çizelge 33. Ġncelenen Otellerin Birbirleri Ġle KarĢılaĢtırılması ... 137

(12)

ŞEKİLLER DİZİNİ

ġekil 1. Yaz turizmin Ģematik gösterimi ... 7

ġekil 2. Antalya‟nın genel görünümü ... 13

ġekil 3. Türkiye haritasında Antalya‟nın yeri ... 14

ġekil 4. Antalya‟nın ilçeleri ... 14

ġekil 5. Antalya nüfusunun yıllara göre artıĢı ... 16

ġekil 6. Antalya nüfus grafiği ... 16

ġekil 7. Antalya‟nın turizm yerleri ... 19

ġekil 8. Bölgelere göre yatırım ve iĢletme belgeli konaklama tesisleri dağılımı .... 23

ġekil 9. Antalya Ġlçeleri, doğal güzellikleri, müze-antik kentleri, ilçeleri ve ulaĢım haritası ... 27

ġekil 10. GazipaĢa ... 28

ġekil 11. Alanya ... 29

ġekil 12. Manavgat ... 30

ġekil 13. Serik ... 31

ġekil 14. Antalya merkez ... 32

ġekil 15. MuratpaĢa ... 33

ġekil 16. Konyaaltı ... 33

ġekil 17. Lara ... 34

ġekil 18. Kemer ... 35

ġekil 19. Finike ... 36

ġekil 20. KaĢ ... 38

ġekil 21. Fred Lawson‟a göre otel kütle biçimleri (Rutes, 1985). ... 67

ġekil 22. Fred Lawson‟ a göre plan kütle biçimleri (Rutes, 1985). ... 69

ġekil 23. Planların kütle düzenine göre biçimleri ... 72

ġekil 24. Antalya‟da seçilen otellerin konumları ... 79 SAYFA

(13)

(14)

SİMGELER VE KISALTMALAR

DTP : Devlet Planlama TeĢkilatı KTB : Kültür ve Turizm Bakanlığı MEB : Milli Eğitim Bakanlığı

(15)

(16)

1. GĠRĠġ Ansu YETĠZ ÖZDEN

1. GİRİŞ

Dünya tarihinde seyahatin yani turizmin baĢladığı günden itibaren otelciliğin baĢladığı sanılmaktadır. Ġnsanlar giyinmeyi, konuĢmayı, piĢirerek yemeyi keĢfettikten sonra, insanın insana hizmet vererek kazanç sağlamasını uğraĢı haline getiren turizme yönelmiĢlerdir. Fransızcadan Türkçeye alınan otel (ostel) kelimesinin karĢılığı saygın yeri olan misafirhane anlamındadır. Oteller ilk zamanlar konaklama ve yeme içme ünitelerine sahipken ilerleyen teknoloji, sosyal, kültürel, ekonomik geliĢmelere ve kullanıcıların taleplerine cevap verebilmek adına değiĢikliği uğramıĢtır. Böylece oteller sadece konaklama ihtiyaçlarını karĢılayan bir yapı olarak kalmayıp, restoranlar, toplantı salonları, barlar, güzellik salonları, alıĢveriĢ merkezleri, havuzlar, sauna, çocuk oyun alanları vs. gibi donanımlar ile turist kitlesinin her türlü beklentilerinin karĢılanmasının amaçlandığı tesisler haline dönüĢmüĢtür.

Dünya turizminde Türkiye turizmi önemli bir yere sahiptir. Türkiye turizmine en büyük katkıyı Akdeniz bölgesinde yer alan Antalya ili sağlamaktadır. Antalya ili sahip olduğu kıyı sahilleri, plajları, doğal güzellikleri ve kültürel özellikleri ile turizm açısından yerli ve yabancı turist kitlelerine ev sahipliği etmektedir. Ayrıca uluslararası Antalya Havalimanı‟ndan dünyanın 500 farklı noktasına direkt uçuĢ yapılması sayesinde yaz sezonunda günde ortalama 300 uçağın Ģehre inmesi her yıl milyonlarca turisti bünyesine çekmeyi baĢarmıĢtır. Antalya turist kitlelerinin taleplerine cevap verebilecek Ģekilde çok fazla sayıda farklı ve benzer turizm yapılarına sahiptir. Antalya çok fazla sayıda turizm yapılarına sahip olduğundan turizm yapıları birbirleri ile rekabet etme adına farklı mimari üslup ve tarzlarla projelendirilmiĢtir. Otellerde turistleri eğlendirmek ve hoĢ bir tatil geçirmeleri adına

„animasyon kavramları‟ geliĢmiĢtir. Zamanla bu animasyon kavramı otellerin kütlelerine yansıyarak plastik bir görünümle müĢterileri kendilerine çekmeyi hedeflemiĢtir.

Antalya farklı tarzlarda otellere sahip olması ve Türkiye‟de konaklama tesis sayısı bakımından 1. sırada yer almasından dolayı çalıĢma alanı Antalya bölgesi seçilmiĢtir. Bu çalıĢma kapsamında yürütülen tez çalıĢması 7 bölümden

(17)

oluĢmaktadır. Ġlk üç bölümde giriĢ bölümü, önceki çalıĢmalar ile materyal ve metot bölümü yer almaktadır.

Dördüncü bölümde; turizmin tanımı, önemi, Antalya‟nın tarihi, coğrafi konumu, kültürel özellikleri, Antalya‟da turizm, turizmin geliĢimi ve Antalya‟da amaca göre yapılan turizm alternatifleri hakkında bilgi verilmektedir.

BeĢinci bölümde; otellerin tanımı, sınıflandırılması, otel iç mekânlarının tanımı ve Antalya‟da yer alan otellerin kullanım amaçlarına göre sınıflandırılması konuları üzerinde durulmuĢtur.

Altıncı bölümde; otellerin plan tipleri incelenmiĢ, otellerin bina kütle düzeni, yatak odaları katları planları kütle düzeni ve algısal özellikleri konuları ele alınmıĢtır.

Yedinci bölümde; seçilen otellerin plan tipleri incelenmiĢ, seçilen otellerin bina kütle düzenine göre, seçilen otellerin yatak odaları katları planları kütle düzenine göre ve seçilen otellerin algısal özelliklere göre gruplandırılarak tablolar halinde (oteller) kendi aralarında karĢılaĢtırılarak incelenmiĢtir.

Sonuç bölümünde, tezin sonuçlarından bahsedilmiĢtir. Seçilen otellerin bulunduğu bölgelerde yapılan arazi çalıĢmalarından elde edilen gözlemler, yapılan tüm literatür, internet araĢtırmaları, otel yetkilileri ve tasarımcıları ile yapılan görüĢmeler neticesinde otellerin plan tipleri karĢılaĢtırılarak ortak yönler ve farklılıklar maddeler halinde anlatılmıĢtır.

(18)

2. ÖNCEKĠ ÇALIġMALAR Ansu YETĠZ ÖZDEN

2. ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR

Otel ve turizm yapılarının tanımı, sınıflandırılması ile Türkiye'de otel olarak yeniden iĢlevlendirilen kervansarayların iç mimari ve çevre tasarımı açısından irdelenmesi, konaklama tesislerinin tarihsel geliĢimi ve sınıflandırılması, tatil amaçlı konaklama tesislerinde zamana bağlı değiĢim ve tüketim Antalya örneği, Ģehir otellerinin çevre mekan tasarım ilkeleri üzerine geliĢimi, otellerde mekânsal analiz, zincir otellerdeki yatak odası niteliklerinin konaklama amaçlarına göre karĢılaĢtırılması, Ġstanbul‟daki kent otellerinin mekan dizimi yöntemiyle analizi, Antalya-Kundu bölgesi otel örnekleri, Antalya örneğinde ulusal turizm politikalarının sorgulanması, Antalya‟daki beĢ yıldızlı otellerde yatak odası tasarımı üzerine araĢtırma, beĢ yıldızlı otellerin giriĢ mekanlarının biçimsel oluĢumuna etki eden faktörler, bir yok-mekan olarak temalı otellerde yön-bulma ve kaybolma algılarının incelenmesi gibi benzer çalıĢmalar aĢağıda kronolojik sıraya göre incelenmiĢ olup özetlenmiĢtir.

Doğu, O., (1994); Otellerin genel yapısı ve iç mekan tasarımlarını ele almıĢtır.

Kumral, B., (1996); Tatil ve turizm tesisleri yapılarını incelemiĢ ve turizm yapıları içerisinde kent otellerini araĢtırmıĢtır.

Özalp, H., (2000); Kervansarayların otel olarak yeniden iĢlevlerini, kervansarayların iç mimari ve çevre tasarımı açısından incelemiĢtir.

Şener, B. (2001); Konaklama yapılarının tarihsel geliĢimi, sınıflandırılması, otelin tanımı ve özellikleri ile otellerin sınıflandırılması konularını ele almıĢtır.

Altun, S., (2005); Tatil amaçlı konaklama tesislerinde meydana gelen mekansal değiĢimler analiz edilerek sebep ve sonuçları değerlendirilmiĢtir. DeğiĢim ve tüketimin hangi alanlarda yoğunlaĢtığı tespit edilmiĢtir. Tasarlama problemine bu öngörü ve bilinçle yaklaĢılmasını sağlayacak öneriler geliĢtirilmiĢtir.

Yolcu, E., (2006); ġehir otellerinin günümüzdeki durumunu alıncaya kadar geçirdiği değiĢimleri ortaya koyarak, bir otelin ihtiyaç programı hazırlanırken tasarımcının ne gibi bilgilere gereksinim duyacağını belirlemek ve otellerin mimari tasarım süreçleri, ihtiyaç programları ilkelerini incelemektedir.

(19)

Sever, S., (2008); AraĢtırma kapsamında Belirlenen otel yapılarının genel yerleĢim özellikleri, mekânsal-fonksiyonel özellikler ve algısal özellikler incelenmiĢtir.

Tunalı, S., (2009); Otel yatak odalarının müĢteri algısı üzerindeki etkisi ve yatak odaları tasarımının otel için önemi incelenmiĢtir.

Conker, S., (2009); Ġstanbul‟daki beĢ yıldızlı kent otellerinde, yaĢanan geliĢmeler ve değiĢimler doğrultusunda değiĢen sosyal yapının mekânsal organizasyona yansımasını tartıĢmaktadır. Tezin alan çalıĢması bölümünde; kentte ilk turizm yatırımları doğrultusunda yaptırılan Hilton Oteli, Çınar Oteli, Divan Oteli ile güncel turizm etkileri doğrultusunda tasarlanan Marriott Otel Asia, Grand Cevahir Otel ve Ramada Plaza Otel‟leri incelenmiĢtir.

Doğmuş, E., O., (2010); Ulusal politikaların ve yasal mevzuatın biçimlendirdiği turizm sektöründeki geliĢmeleri sorgulamıĢtır. Antalya il sınırları turizm ekonomisinin değiĢimleri örneklenmesi bakımından incelenmiĢtir.

Terlemez, M., (2011); Antalya bölgesinde 2000 yılından önce ve sonra açılmıĢ beĢ yıldızlı otellerde yatak odalarındaki değiĢimler ve sonuçta bu değiĢimlerin yarattığı farklı mekanlar ve tasarımlar incelenmiĢtir.

Çalı, E., (2011); BeĢ yıldızlı otellerin tasarlanmasının genel etkenleri ile tasarıma olan etkileri incelenmiĢtir. BeĢ yıldızlı otellerin giriĢ mekânlarının önemi, tasarımı ve kullanımı açısından tercih edilebilme ilkeleri doğrultusundaki uygunluklar araĢtırılmıĢtır. Kullanılan mobilya ve ekipman objelerinin olumlu ve olumsuzluklar vurgulanmıĢtır.

Karasakaloğlu, D., (2011); Yön bulma ve kaybolma davranıĢı bağlamında gözlemlenen değiĢimler temalı otellerdeki turistler üzerinde yürütülen bir alan çalıĢması ile sorgulanmıĢtır.

(20)

3. MATERYAL ve METOD Ansu YETĠZ ÖZDEN

3. MATERYAL ve METOD

ÇalıĢma alanı kapsamında, turizm ve otelcilik sektöründe hızla geliĢen bölgesi olması ve sahip olduğu tesis sayısı ile Türkiye ortalamasında birinci sırada yer almasından dolayı Antalya ili seçilmiĢtir. AraĢtırma kapsamını Antalya Bölgesinde 1990 ve 2015 yılları arsında yapılmıĢ olan otellerin plan tipleri oluĢturmaktadır. ÇalıĢma bölgeleri olarak Antalya‟nın tatil merkezleri olan;

Konyaaltı, Lara-Kundu, Belek, Beldibi, Kemer, Göynük, Side bölgeleri tercih edilmiĢtir. Bu bölgelerde yer alan farklı ve benzer mimari projelere sahip olan 23 adet otel seçilerek incelenmiĢtir. Seçilen oteller bulundukları bölgelerdeki tesislere göre, turistlerin dikkatini çekebilecek düzeyde kendine has mimari üslup ve özelliklere sahip olmalarından dolayı tercih edilmiĢtir.

Otellerin plan tipleri incelenirken; bina kütle düzenine göre; lineer, noktasal, karesel, U, L ve karma düzen biçimleri, yatak katları planlarının kütle düzenine göre;

sıralı plan Ģeması, kule plan Ģeması, atriumlu plan Ģeması ve otellerin algısal özelliklerine göre; saydamlık, hiyerarĢi, süreklilik kavramları üç ana baĢlık altında değerlendirmeye alınmıĢtır.

Otellerle ilgili belge ve bilgileri toplarken daha önce bu konula ilgili yazılmıĢ olan yerli-yabancı makaleler, kitaplar, dergiler, tezler ve üniversitelerin (Mimar Sinan Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, Ġstanbul Teknik Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi vb) kütüphanelerinin arĢivlerinden ve internet taramalarından faydalanılmıĢtır. Antalya bölgesi hakkında bilgi, belge, fotoğraf toplamak için Antalya Valiliği, konu ile ilgili yönetmelikler Kültür ve Turizm Bakanlığı, , Belek Otelciler Birliği ve istatistikler T.C. BaĢbakanlık Türkiye Ġstatistik Kurumu internet arĢivlerinde taramalar yapılarak bilgiler edinilmiĢtir.

Otel plan tiplerine ait verileri elde etmek için çalıĢma alanlarında söz konusu otellerde saha çalıĢmaları yapılmıĢtır ve dökümanlar toplanmıĢtır. Saha çalıĢmalarında otel teknik müdürleri ile görüĢerek otele ait plan Ģemaları elde edilmiĢ ve otellerden gerekli fotoğraflar çekilerek gözlemsel araĢtırmalar yapılmıĢtır. Bazı otellerin proje müellifi mimarlarla ofislerinde görüĢerek gerekli projeler edinilmiĢ,

(21)

görsel ve yazılı kaynaklar toparlanmıĢtır. ÇalıĢmada otellere ait resimler ilgili otellerin internet sayfalarından temin edilmiĢtir.

Seçilen otellerin plan tipleri, otellerin tasarım ekibiyle (mimar, iç mimar vb.) yapılan görüĢmeler ve kiĢisel gözlemlere yer verilerek tablolar halinde açıklanmıĢtır.

Otellerin plan tipleri; bina kütle düzenine, yatak katları planlarının kütle düzeni ve algısal özellikleri tablolar halinde gruplandırılmıĢtır. AraĢtırma sonunda Antalya bölgesindeki 1990 ve 2015 tarihleri arasında yapılmıĢ olan otellerin plan tipleri karĢılaĢtırılarak, tasarımlar üzerindeki ortak yönler ve farklılıklar ortaya çıkarılmıĢtır.

Tasarımı aynı ve farklı mimarlara ait otel projelerinin plan tiplerinin zamanla birbirine benzemeye baĢladığı farklılık yapmak adına kütlede kullanılan değiĢik tarzlarda mimari üslup ve popüler imajların tercih edildiği tespit edilmiĢtir. Ayrıca otellerin kendilerine kullanıcısını çekebilme ve pazarlamada diğerleri ile rekabet edebilmesi adına planlarının değiĢikliğe uğradığı görülmüĢtür. Bu nedenle tasarımcıların otel projelerinde farklı imajlar tercih etmeye baĢladığı gözlemlenmiĢtir.

(22)

4. TURĠZMĠN TANIMI, ANTALYA ĠLĠNĠN ÖZELLĠKLERĠ ve TURĠZMDEKĠ

ÖNEMĠ Ansu YETĠZ ÖZDEN

4. TURİZMİN TANIMI, ANTALYA İLİNİN ÖZELLİKLERİ ve TURİZMDEKİ ÖNEMİ

4.1. Turizmin Tanımı ve Önemi

Turizm kelimesinin kökeni, Latince‟ de kelime anlamıyla dönme hareketini ifade eden „tornus‟ sözcüğünden gelmektedir. Tornus kelimesi Türkçemize de tur olarak girmiĢtir. Tur; Hareket edilen yere dönmek Ģartıyla yapılan seyahat anlamına gelmektedir. Günümüz Ģartları ve turizm olayını oluĢturan faktörler dikkate alındığında turizmi Ģu Ģekilde tanımlamak mümkündür; insanların dinlenme, eğlenme, merak, spor, sağlık, kültür, akraba ziyareti, kongre ve seminerlere katılma, kutsal saydıkları yerleri ziyaret etme gibi nedenlerle, sürekli ikamet ettikleri ve çalıĢtıkları yerlerin dıĢına seyahatleri ve buralardaki turizm iĢletmelerinin ürettiği mal ve hizmetleri talep ederek geçici konaklamalarından doğan olaylar ve iliĢkilerin bütünüdür (Olalı,1984).

Kaynak: http://tr.clipart.me.com.tr/2015

ġekil 1. Yaz turizmin Ģematik gösterimi

Turizm; insanların sosyal ihtiyaçlarını karĢılamak için belirli bir süre zarfında yaĢadıkları yer dıĢında yapılan iliĢkiler bütünüdür. Toplumlar arası, kültürel, sosyal ve ekonomik iliĢkileri sağlayan bir faaliyettir. (Kozak, vd, 2006).

Rönesans sonrasında baĢlayan bilim, sanat ve eğitim amaçlı ziyaretler ve Fransız Devrimi‟nin kiĢisel hak ve özgürlükleri geniĢletmesi turizme katkı sunan tarihsel geliĢmelerdir. Sanayi devrimi ile birlikte ortaya çıkan “boĢ zaman” kavramı

(23)

turizmin geliĢmesinde önemli bir aĢamadır. Sonrasında demiryolları ile baĢlayan ulaĢım teknolojilerindeki yenilikler özellikle kitle turizmi geliĢiminin temel unsuru olarak kabul görmektedir.

Turizmin Önemi; Dünyada milyonlarca insan her yıl turistik amaçlarla olarak seyahat etmektedir. Bu seyahatler sonucu ülkeler döviz geliri elde etmekte bu da ülkelerin kalkınmasını olumlu yönde etkilemektedir. Ülkemizin dıĢ ticaret açığını gidermede de turizm önemli bir rol oynamaktadır. Turizm ayrıca ülkelerarası ticareti düzenleyici bir etkendir. Turizme yapılan yatırımların ülkeye tekrar girdi olarak dönmesi bu sektöre olan ilgiyi her geçen gün artırmaktadır. Turist görmek istediği yerlere giderken ulaĢım araçlarını kullanacak, yeme, içme ve eğlence yerlerine gidecek, tarihi ve turistik yerleri gezecek, hediyelik eĢya alacak ve bütün bu faaliyetler için para harcayacaktır. Turistlerin yaptığı harcamalar bu mal ve hizmetleri sağlayanlara gelir kaynağı yaratmaktadır. Turizm olayına katılan insanların sayısı arttıkça mal ve hizmet üretimi de artacaktır. Yapılan harcamalar ülkelerin turizm gelirlerinin her geçen yıl artıĢına yol açmaktadır. Bu da turizmin ekonomik yönünü ortaya koyar. Ayrıca turizm sayesinde ülkeler kendi kültürlerini dünyaya daha iyi tanıma fırsatı bulurken farklı kültürdeki insanların birbirine yaklaĢtırarak toplumsal barıĢa katkıda bulunmaktadır (MEB, 2013).

Turizm ÇeĢitleri ve Sınıflandırılması; Turizm çeĢitleri konusunda farklı kaynaklar, değiĢik sınıflandırmalar yapmaktadır. Bu sınıflandırmalar, ziyaret edilen yere göre; iç, dıĢ turizm, katılan kiĢi sayısına göre; bireysel, kitle, grup turizmi, katılanların yaĢlarına göre; gençlik, yetiĢkin turizmi, katılanların sosyo-ekonomik durumlarına göre; sosyal, lüks turizm, seçilen zamana göre; yaz, kıĢ turizmi gibi çeĢitli Ģekillerde olmaktadır. Bir diğer sınıflandırma ise amaca göre: deniz-kum- güneĢ, dağ, av, inanç, golf, futbol, kongre, yat, akarsu, mağara, güzellik ve estetik, kültürel, sağlık turizmi gibi çeĢitli yapılan turizmde belli baĢlı turizm çeĢitleridir

(24)

4.2. Antalya’nın Tarihi, Yeri Sınırları, Ulaşım, Nüfus, Kültürel ve Coğrafi Özellikler

4.2.1. Antalya’nın Tarihi

Kent; Antik, Bizans, Selçuklu, Beylikler, Osmanlı Dönemi ve Cumhuriyet olmak üzere altı temel dönem geçirmiĢtir.

Antik Dönem (Ġ.Ö. 159- Ġ.S. 395): Antalya Kenti Bergama Kralı II. Attalos tarafından Ġ.Ö. 159–138 yıllarında kurulmadan önce Korykos adında bir balıkçı köyü olarak var olduğu tahmin edilmektedir. Bergama Kralı II. Attalos‟un (M.Ö. 159- 138), bölgenin stratejik önemini dikkate alarak buraya bir liman Ģehir istemesiyle kurulmuĢtur. Söylentilere göre, Ġ.Ö.2. yüzyılın ortalarında Bergama Kralı Attalos‟un;

bana bir yeryüzü cenneti bulun; buyruğuyla kurulan ve adını kurucusundan alan Attaleia, bugünün Antalya‟sı Antik Pamfilya, Psidya, Likya Bölgelerinin kesiĢtiği, Anadolu‟nun en bereketli coğrafyasında kurulmuĢtur. Kent, kurucusunun adından dolayı “Ataleia” olarak anılmıĢtır. Arap kaynaklarında Ģehrin adı “Antaliye”, Türk kaynaklarında ise “Adalya” olarak geçmektedir. YerleĢme, yüzyılın ilk çeyreğinden baĢlayarak “Antalya” olarak adlandırılmıĢtır. Günümüz kent sınırları Antik dönemdeki Likya ve Pisidya Uygarlıklarının sınırlarının bir kısmı ile Pamfilya bölgesi içine almaktadır (Anonim, 2012a).

Bizans Dönemi (Ġ.S. 395–1207): M.S. 394‟te Roma Ġmparatorluğu‟nun ikiye bölünmesinden sonra Antalya ve çevresi Bizans Ġmparatorluğu sınırları içinde kalmıĢtır. Ġ.S. 4. yy.‟da kent bir Hıristiyan kentine dönüĢmüĢ, böylelikle din kentsel yapıyı belirleyen en önemli etken olmuĢtur. Savunma ve dini amaçlı yapılar inĢa edilmiĢtir. Günümüzde kentin merkezinde kalan ilk yerleĢim bölgesinde antik dönemde inĢa edilmiĢ surlara, iç sur duvarlarının eklenmesi Bizans döneminde olmuĢtur. Roma döneminde ızgara planlı olarak geliĢim göstermiĢ alanlarda değiĢimler olmuĢ, bu da organik biçimlenme Ģeklinde geliĢmiĢtir (Tekoğlu, 2008).

Selçuklu Dönemi (1207–1423): Bölgenin Selçuklular‟ın eline geçmesi ile Müslüman halkda bölgeye yerleĢmiĢtir. Bu dönemde Ģehri çeviren surların tümü onarılmıĢtır. Ayrıca Müslümanlar ile Hıristiyanların bir arada yaĢaması zor olduğu

(25)

için kent halkını birbirinden ayıran sur duvarları inĢa edilmiĢtir. Birçok kilise yapısı camiye dönüĢtürülmüĢtür. Önemli ticaret yolları üzerinde olması dolayısıyla ticari önemini koruyan liman kenti özelliğini sürdürmekle beraber bu aktivitenin sürekli bir Ģekilde devamını desteklemek için bu dönemde iç bölgelere uzanan yollar üzerinde hanlar inĢa edilmiĢtir. Sur duvarları içindeki yaĢam sur duvarları dıĢına çıkmıĢ, ticaret Liman haricinde Kalekapısı‟nda yoğunlaĢmıĢtır. Kent Beylikler Dönemi‟nde de stratejik önemini korumuĢtur (Anonim, 2012a).

Osmanlı Dönemi (1423–1923): Kent bu dönemde belirli döneme kadar ticari liman kenti olarak önemini korumuĢtur. Sonrasında baĢka merkezlerin ticari-liman olarak geliĢimi, bu kimliğinin süreç içerisinde yaĢanan değiĢikliklerde kaybolmasına neden olmuĢtur. Bu dönemde de kent surları onarım görmüĢtür. Günümüzde kent içinde kalan tarihsel yerleĢim düzeni bu dönemde kurulmuĢtur. Konut mimarisi geliĢmiĢtir. Kent ilk defa sur duvarlarının dıĢına taĢmıĢ özellikle kuzeydeki kapının çevresinde geliĢmeye baĢlamıĢtır. Bu dönemde de sosyal yapı, müslüman ve gayrimüslimlerin beraber yaĢadığı kozmopolit yapıya sahiptir. Antalya kenti‟nin Osmanlı döneminde iki önemli ticaret merkezi vardır. Birincisi Selçuklu döneminden beri Ģehrin ticaret merkezi olarak kullanılan Kale Kapısı‟dır. Kale Kapısı‟nda yer alan çarĢının sokakları birbirini dik kesmekte, hemen yanında Pazar hamamı ve kuzeyinde Balbey Camisi yer almaktadır. Diğeri ise, Limanın batısında yer alan ve ihracatla ithalatın yapıldığı ticaret alanıdır. Limanın batısında kalan çarĢının Selçuklu dönemine göre öneminin arttığı; bu alanda yapılmıĢ olan ticaret yapılarının yanı sıra cami, kahvehane, depo ve gümrük yapılarının yapımından da anlaĢılmaktadır (Süer, 2006). Bu dönemde yapılmıĢ önemli yapılar: “Makbule Kara Molla Mescidi, Balibey Cami, Murat PaĢa Cami, Nazır Hamamı, Cumhuriyet (Balibey) Hamamı, Sefa Hamamı, Gavur Hamamı, Ġmaret Cami, Ġskele Mescidi, Tekeli Mehmet PaĢa Cami ve günümüzde Suna-Ġnan Kıraç Müzesi olarak kullanılan Aya Yorgi Kilisesi‟dir”

(26)

çalıĢan ekonomik güçle beraber 1930‟lu yılların sonunda Halkevi, Antalya Lisesi ek binası gibi çeĢitli kamu yapıları kente kazandırılmıĢtır. 1940‟lı yıllarda açılan Konyaaltı Caddesi ve paralelinde geliĢen Bahçelievler semti kentin planlı ilk imar hareketlerinden olup kentin batıdaki Konyaaltı plajına doğru geliĢimini hızlandırmıĢtır.

1950‟li yıllarda Antalya‟da ayrıca önemli sanayi atılımları yapılmıĢtır.

1955‟de Kepez Elektrik Santrali‟nin, 1956 yılında Antalya Pamuklu Dokuma Fabrikası‟nın temeli atılmıĢ, bu tesisler 1961 yılında iĢletmeye açılmıĢtır. 1957‟de Etibank Fransız bir Ģirketle Antalya Ferrokrom ve Karpit Fabrikası‟nı kurmuĢtur (Cimrin, 2007b). Bu iktisadi atılımlar çerçevesinde Antalya‟da Ziraat, ĠĢ ve Osmanlı Bankalarının Ģubeleri kurulmuĢtur (Cimrin, 2007a).

1956 yılında kentte ilk kez baĢlayan “Antalya- Tiyatro-Müzik ve Film Festivali”nin konukları için turistik otel gereksinimi doğmuĢ, bunun üzerine Vakıflar Ġdaresi tarafından 1958 yılında Tophane Parkı‟nda Antalya‟nın ilk turistik oteli olan Teras Oteli yaptırılmıĢtır (Cimrin, 2007a).

1964 yılında Antalya Turizm Bölge Müdürlüğü kurulması paralelinde Lara yolu, Karaalioğlu Parkı ve Konyaaltı Caddesi‟nde turistik otel ve pansiyonlar açılmıĢtır (Cimrin, 2007a). Konyaaltı sahiline obalar yapılarak yazın halka kiraya verilmeye baĢlanmıĢtır. (1969‟da Bakanlar Kurulu‟nca Antalya‟nın içinde bulunduğu kıyı Ģeridinde 3 km derinliğinde bir alanda turizm geliĢtirme kararı alınması, Güney Antalya GeliĢim projeleri çalıĢmaları baĢlaması 1970 sonrası turizm eksenli olarak kentleĢme hareketlerinin baĢlamasını sağlamıĢtır. Ayrıca 1970‟li yılların sonunda Fener Mahallesi‟nde Antalya‟nın o dönemin en lüks otellerinden bir olan Talya oteli hizmete açılmıĢtır (Cimrin, 2007a).

1980 öncesi turizm konusunda alınan kararlar ve yapılan bazı çalıĢmalarla birlikte, 1982 Turizmi TeĢvik Kanunu ve 1980 sonrasında kıyı kentlerinin beĢ yıllık kalkınma planları doğrultusunda öneminin artması, 1982 ve bu planlamada çalıĢılacak alanların baĢında Antalya‟nın gelmesinin kentteki geliĢmeler doğrultusunda gözlerin üstüne çekilmesine neden olmuĢtur. Bu durumda tekrar nüfus büyümesine, paralelinde de kentin geliĢmesine neden olmuĢtur (Cimrin, 2007a).

(27)

Antalya Yat Limanı kullanıma açıldığı 1980‟li yılların baĢında turizm daha çok kent merkezinde yoğunlaĢırken 1980 sonrasında küreselleĢme paralelinde yürütülen politikalar çerçevesinde, Antalya dünyaya turizm alanında eklemlenen bir kent olmuĢtur. Doğal Sit alanı ilan edilen Antalya‟nın batı sahilindeki Lara‟da imar yasağı 1980‟lerden sonra kaldırılarak bölge imara açılmıĢtır. 1990‟lı yıllarda kentte MuratpaĢa, Kepez ve Konyaaltı alt belediyeleri kurularak kent “BüyükĢehir Belediyesi” haline dönüĢtürülmüĢtür. Bu dönemdeki imar çalıĢmaları kapsamında kentsel yayılımın gerektirdiği yeni düzenlemeler yapılmaya çalıĢılmaktadır.

1990‟lardan sonra Alanya ve Kemer sahillerinde açılan tesislere kaymıĢtır (Anonim, 2012a).

Antalya, tarihi boyunca hep kültürün, sanatın, mimarinin, mitolojinin doruğu olmuĢtur. Ġklim özellikleri baĢta olmak üzere, yüksek nitelik ve sayıdaki tarihi, kültürel ören yerleri Antalya‟da çok geniĢ bir turizm potansiyeli özelliği oluĢturmaktadır. Antalya‟daki tarihi eserlerin baĢında surlar gelir. Hadrian kapısı ve yanındaki kulelerle limana bakan büyük kule ve liman duvarının bazı parçaları günümüze kadar ulaĢabiliĢtir. Kaleiçi‟nde dar sokaklar ve eski ahĢap evler tarihi Ģehir duvarlarına dayanır. 13. yüzyılda Selçuklu sultanı Alâeddin Keykubat tarafından inĢa edilmiĢ olan Yivli Minareli cami Antalya‟nın sembolü haline gelmiĢtir. Kaleiçi‟nde yer alan aynı döneme ait Karatay medresesi Selçuklu taĢ iĢçiliğinin Ģehirdeki en güzel örneğini sergiler. ġehrin en önemli iki camisi 16.

yüzyıldan kalma Murat PaĢa camii ve 18. yüzyıldan kalma Tekeli Mehmet PaĢa camisidir. Hıdırlık kulesi M.S. 2. yüzyılda muhtemelen deniz feneri olarak inĢa edilmiĢtir (Anonim, 2012a).

(28)

Kaynak: 5.2.2007 Antalya kenti hava fotoğrafı-kıyıda yapılaĢma ve yeĢil dokuda azalma (Tolga Pilot ArĢivi)

ġekil 2. Antalya‟nın genel görünümü 4.2.2. Yeri ve Sınırları

Antalya ili Türkiye‟nin güneybatısında 29° 20‟-32° 35‟ doğu boylamları ile 36° 07‟-37° 29‟ kuzey enlemleri arasındadır. Güneyinde Akdeniz ve kuzeyinde denize paralel uzanan Toroslar ile çevrili olup, doğusunda Ġçel, Konya ve Karaman, kuzeyinde Isparta ve Burdur, batısında Muğla illeri ile komĢudur. Ġlin yüzölçümü 20.815 km2 kadardır. Bu Türkiye yüzölçümünün % 2.6‟sı kadarına karĢılık gelir.

Akdeniz Bölgesi‟nin batısında bulunan Antalya ili, bölge yüzölçümünün ise % 17.6‟sını oluĢturur. Ġl, doğal ve kültürel coğrafya özellikleri bakımından büyük bir zenginliğe sahiptir (Anonim, 2012a).

(29)

Kaynak: http://etmkizmir.blogspot.com.tr/2012

ġekil 3. Türkiye haritasında Antalya‟nın yeri

Antalya‟nın; GazipaĢa, Alanya, GündoğmuĢ, Akseki, Ġbradi, Manavgat, Serik, Aksu, Kepez, MuratpaĢa, Konyaaltı, Kemer, Kumluca, Korkuteli, DöĢemealtı, Elmalı, Finike, Kale, KaĢ olmak üzere19 adet ilçesi vardır.

(30)

4.2.3. Ulaşım

Ülke turizminin öncüleri arasında yer alan ve turizm potansiyeli yüksek olan Antalya‟ya her yıl kara, deniz ve özellikle havayolu ile çok sayıda turist gelmektedir.

Antalya sahip olduğu karayolu Ģebekesiyle Türkiye‟nin her noktasına ulaĢabilme imkânına sahiptir. Ülkenin turizm merkezi olan Antalya, geliĢmiĢ karayolu ulaĢım bağlantısı ile yakınındaki turist çekim öğeleri ve turizm olanakları ile bağlantılıdır (Anonim, 2012a).

4.2.4. Nüfus

Antalya‟nın 2014 yılı nüfusu 2.222.562'dir. Bir önceki yıla göre Antalya nüfusu 64.297 artmıĢtır Bu nüfus, 1.122.997 erkek ve 1.099.565 kadından oluĢmaktadır. Yüzde olarak ise: %50,53 erkek, %49,47 kadındır. Antalya Nüfusu 2015 tahmini verilere göre 2.282.889. Bu nüfus verisi, eski yıllardaki nüfus artıĢ hızlarına göre tahmini hesaplanmıĢtır. Antalya Nüfus Yoğunluğuna bakacak olursak yüzölçümü 20.909 km² olan Antalya ilinde kilometrekareye 106 insan düĢmektedir.

Antalya nüfus yoğunluğu 106/km²'dir (Anonim, 2014a).

Çizelge 1. Antalya Nüfusunun Cinsiyetlere Göre Dağılımı

Kaynak: http://www.nufusu.com/il/antalya-nufusu

Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 2014 yılı 'Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları'na göre Antalya 2014 yılı itibarıyla nüfus bakımından 81 il

(31)

arasında 5. sıradadır. Antalya nüfusu bir önceki yıla göre Antalya‟da ikamet eden nüfus 2014 yılında, bir önceki yıla göre yüzde 13,3 ile 64 bin 297 kiĢi artarak 2 milyon 222 bin 562 kiĢi oldu. Antalya‟da 1 milyon 122 bin 997 erkek, 1 milyon 99 bin 565 kadın nüfusu olarak belirlenmiĢtir.

Kaynak: http://www.nufusu.com/il/antalya-nufusu

ġekil 5. Antalya nüfusunun yıllara göre artıĢı

Antalya‟da nüfusu genel olarak sürekli artıĢ eğilimde olmuĢtur. Turizm imkânlarının çeĢitliliği buna göre tesisleĢmenin geliĢmiĢliği, her mevsim tarıma uygun toprakları, ulaĢım sistemlerinin kullanıĢlılığı, denize kıyısı olması gibi nedenlerin göçü teĢvik ediyor olması muhtemeldir (Anonim, 2014a).

(32)

Verilere göre, Ġlçeler bazında değerlendirildiğinde Akseki 12 bin 254, Aksu 68 bin 106, Alanya 285 bin 407, Demre 26 bin 59, DöĢemealtı 53 bin 554, Elmalı 38 bin 598, Finike 46 bin 853, GazipaĢa 48 bin 561, GündoğmuĢ 7 bin 949, Ġbradı 2 bin 800, KaĢ 55 bin 574 Kemer 41 bin 621, Kepez 470 bin 759, Konyaaltı 145 bin 648, Korkuteli 52 bin 913, Kumluca 66 bin 783, Manavgat 215 bin 526, MuratpaĢa 465 bin 927 ve Serik 117 bin 670 kiĢi olarak belirlenmiĢtir (T.C. BaĢbakanlık Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 2014). Antalya 2015 resmi nüfus bilgileri 2016 yılının baĢında açıklanacaktır (Anonim, 2014b).

4.2.5. İklim ve Bitki Örtüsü

Antalya ili iklimi genel olarak Akdeniz iklimine girmektedir. Yazları sıcak ve kurak, kıĢları ılık ve yağıĢlı olarak ifade edilen iklim tipi diğer bir değiĢle mutedil deniz ve sıcak deniz iklim sınıfına girer, daha iç kesimlerde ise soğuk ve yarı-kara iklim tipi görülmektedir. Yazın ortalama sıcaklık 30-34 derece arasındadır. Ocak ayında ise sıcaklık ortalama 9-15 derece arasında değiĢir. ġehirde kar yağması ve don gibi meteorolojik olaylar hemen hemen hiç olmaz. Ġlde yıllık ortalama nispi nem

%64 civarındadır. Antalya‟nın kıyı bölgesinde yazlar hem uzun hem de sıcaktır.

KıĢlar bile ılığa yakın serinlikte geçer. Yazın hiç görülmeyen yağmur, Aralık, Ocak ayları ile çok nadir olarak ilk ve sonbahar aylarında sağanak halinde yağar. Yılın ancak 40-50 günü kapalı ve yağıĢlıdır. Antalya, yılda ortalama 300 güneĢli günü, 18.7 derece yıllık sıcaklık ortalaması ile yılın 12 ayı turizm hareketlerine açık, ender bölgelerden birisidir. Yılın en az dokuz ayı denize girilebilir. Bitki örtüsü ise Akdeniz ikliminin getirdiği maki adlı kısa ve her mevsim yeĢil ağaçlardan oluĢur (Anonim, 2015).

4.2.6. Kültürel Coğrafya Özellikleri

Yerleşme: Antalya iklimi, verimli toprakları, sahip olduğu uzun kıyı Ģeridi, geniĢ kumsalları, zengin bitki örtüsü ve her dönemdeki çok çeĢitli alternatif eriyle paleolitikten günümüze kadar insanın yaĢadığı bir saha olmuĢtur (Anonim, 2012a).

(33)

4.3. Antalya’da Turizm ve Antalya’da Turizmin Gelişimi

4.3.1. Antalya’da Turizm

Antalya, dört mevsimde de turizm olanaklarının ve tesislerinin olduğu bir ildir. Antalya'da kültür turizmi baĢta olmak üzere deniz, spor, sağlık, kıĢ, kongre, yayla, mağara, kamp ve inanç turizmi yapılabilmekte bu turizm seçenekleri için tesisler bulunmaktadır. 2010 yılı turizm istatistiklerine göre Antalya, dünyada en çok ziyaret edilen dördüncü il sıralamasında yer almıĢtır. Antalya doğasını oluĢturan masmavi denizi, görkemli dağları, coĢkun çağlayanları insanlığa esin kaynağı olmuĢtur. Akdeniz Bölgesi‟nin en önemli kentlerinden olan Antalya, batıdan doğuya doğru Masmavi denizi ve yemyeĢil sahilleri ile eĢsiz güzelliklere sahiptir. Antalya, Türkiye‟nin önemli turizm merkezlerinden biridir. Doğası, palmiyelerle sıralanmıĢ bulvarları, geleneksel mimarisini korumuĢ merkezi Kaleiçi ve büyük ölçekli turizm yatırımları ile Türkiye‟nin dünyada tanınan turizm markasıdır. Ġlimiz aynı zamanda, Türkiye‟nin fazla göç alan kentlerinden birisidir. Ġstanbul‟dan sonra ikinci büyük göç alan kent olan Antalya, yurtiçi ve yurtdıĢından gelen nüfusu ile birlikte bünyesinde farklı kültürel zenginlikleri barındırmaktadır (Anonim, 2014c).

(34)

ġekil 7. Antalya‟nın turizm yerleri

4.3.2. Antalya’da Turizmin Gelişimi

Antalya Türkiye‟de bugüne kadar bilinen en eski yerleĢmelerin bulunduğu en önde gelen illerden biridir (Anonim, 2014a). Antalya ilinde turizmin geliĢimine destek vermek üzere özellikle son 20 yıl içinde büyük atılımlar ve önemli projeler gerçekleĢtirilmiĢtir (Sarı, 2007). Doğal, kültürel, tarihi çekicilikleri, iklimi, birbirinden farklı özellikler taĢıyan çok sayıda tür ve sınıfta yeni konaklama iĢletmeleri ile Antalya‟da yılın on iki ayında turizm yapılabilecek bir ortam vardır.

Atatürk, 6–12 Mart 1930‟da ilk defa Antalya‟yı ziyaret ettiğinde eĢsiz doğal manzarasından etkilenerek kentin tanıtımlarında sloganı olan Ģu cümleyi sarfetti:

“Hiç süphesiz ki Antalya Dünya‟nın en güzel yeridir.” Her konuda ileri görüĢlü olan liderin, daha koruma olgusunun tartıĢılmadığı o günlerde turizmin kaynağı olan tarihsel değerlere de verdiği önemi belirtmiĢtir (KTB, 2014).

Kültür turizmine hizmet için yapılmıĢ olan ilk çalıĢma; Antalya‟da, 1922 yılında Antalya ve çevresinde derlenen arkeolojik eserlerin Alaaddin Camii‟nde depo

(35)

edilmesiyle ilk müze kurulmuĢtur. 1946 yılında Türk Hava Yolları‟nın da Ankara ve Ġstanbul‟a haftada iki-üç gün seferi olmaktadır ve bu durum 1970‟lere kadar böyle devam etmektedir (Cimrin, 2007).

Eski liman (bugünkü yat limanı) çevresinde kurulmuĢ olan Antalya, 1950‟li yıllara kadar tarımsal bir yörenin merkezi olan, ekonomisi ağırlıkla ticaret ve hizmet sektörlerine dayanan bir kıyı kenti iken, 1950 sonrasında hızlanan göç ve yaĢanan nüfus artıĢı ile dönüĢüm ve değiĢimlere uğramıĢtır.1950‟li yıllarda tarihi Aspendos Tiyatrosu‟nda düzenlenen çeĢitli etkinlikler bugün uluslararası düzeyde turizm kenti Antalya‟nın kültür ve tanıtımına katkıda bulunan Antalya Altın Portakal Film Festivali‟nin temelini oluĢturmuĢtur (BaĢbuğ ve BaĢbuğ, 2007). 1954 yılında Antalya Havaalanı‟nın ilk pisti yapılmıĢtır. 1956 yılında kentte ilki yapılacak olan Antalya- Tiyatro-Müzik ve Film Festivali‟nin konukları için turistik otel gereksinimi doğmuĢ, bunun sonucu Vakıflar Ġdaresi tarafından 1958 yılında Tophane Parkı‟nda Antalya‟nın ilk turistik oteli olan Teras Otel yaptırılmıĢtır (Cimrin, 2007).

Antalya‟nın kent olarak yurtdıĢı turizmi açısından tanıtımını Ģöyle anlatmaktadır; yaz aylarında aĢırı sıcak sebebiyle kent nüfusu azalmaktadır. Belediye BaĢkanları bu durumu önlemek amacıyla Konyaaltı‟nda ahĢap obalar yaptırmıĢlardır. Ġlk oba zamanın Belediye BaĢkanı için 1956 yılında yapılmıĢ ve giderek sayıları artmıĢtır.

Sayıları 50–60 civarını bulsa da obalar boĢ kalmıĢ, Antalyalıları denize çekmek mümkün olmamıĢtır. O zamanın Alman „Bunte‟ dergisi muhabirinin bu durum dikkatini çekmektedir, dönemin Valisi‟nden bu durumu açıklamasını isteyince Vali baĢarısızlığın üzerini örtmek için bu ahĢap yapıların Almanların Türkiye‟ye gelip bedava tatil yapması için inĢa ettirildiğini söyler. Gazeteci bu durumu Antalya‟nın güzel bir fotoğrafı ile manĢetten verir. O yıl ilkbahar aylarından baĢlayarak birçok Alman turist kenti ziyaret eder ve turizmin kitle halinde baĢlangıcı, kentin „Türk Rivierası‟ olarak lanse edilmesi ilk kez bu tarihte olmuĢtur (Cimrin, 2007).

(36)

edilmiĢtir (Cimrin, 2007). Antalya‟nın ekonomik olarak yavaĢ yavaĢ önem kaybetmesi ardından 1963–1967 yılları arasındaki yapılan planlamalarda turizmden söz edilmiĢ, ikinci planlamada ise, Antalya‟nın da içinde bulunduğu kıyı Ģeridi Bakanlar Kurulu‟nun verdiği kararla Turizm GeliĢtirme Bölgesi ilan edilmiĢtir.

Antalya kenti sahip olduğu çevresel ve kültürel değerler sayesinde turizm sıfatıyla ön plana çıkmaya baĢlamıĢ ve bu doğrultuda kentin belirlenmiĢ olan turizm bölgelerine birçok yatırım yapılmıĢtır. 1964 yılında Antalya‟da Turizm Bölge Müdürlüğü kurularak, Lara yolu, Karaalioğlu Parkı ve Konyaaltı Caddesi‟nde turistik otel ve pansiyonlar açılmıĢtır. 1970‟lerin sonunda ise, Fener Mahallesi‟nde günümüzde de lüks otel olarak hizmet vermeye devam eden Tayla Oteli açılmıĢtır (Cimrin, 2007).

1970‟li yılların sonuna kadar her on beĢ günde bir Ġstanbul, Ġzmir, Antalya, Mersin, Ġskenderun arası vapur seferleri yapılmaktadır. Kapasitesi düĢük olan eski Kaleiçi Limanı‟nın yerine günümüzde “potansiyel olarak turistik açıdan Akdeniz‟in uğrak limanı” kabul edilen limanın 1964 yılında temeli atılmıĢ, 1974 yılında ise hizmete açılmıĢtır.

Doğal manzarası ile birçok insanı etkileyen Tünektepe‟deki bu potansiyel fark edildikten kısa süre sonra kamuya açık hizmetleri olan bir proje bu alan için yapılır ve 1975 yılında Turizm Bakanı tesisin temelini atar. Dönemin valisi bölgeye gelen turistlere yapılacak olan bu yerde halk oyunları gösterileri düzenlemeyi düĢünmektedir. ÇeĢitli nedenlerle Tünektepe inĢaatı 1983 tarihinde hizmete açılabilmiĢtir” (Cimrin, 2007). 1977 yılında Kaptan Cousteau Antalya‟nın çevre kirliliğinin önlenmesi yönünde çalıĢma yapmak üzere Antalya Körfezi‟ne gelir.

Zamanın Belediye BaĢkanı Selahattin Tonguç kaptanla görüĢmeyi baĢarır. Tonguç çevre koruması konusunda duyarlı bir baĢkandır. „Antalya‟yı bir kültür ve turizm kenti yapmak istiyoruz‟ diyerek çevre adına körfez suyu ile ilgili yaptığı çalıĢmaları ve Antalya kentinin sahip olduğu doğal arıtma sistemini anlatır. BaĢkanın kiĢisel giriĢimleri sonucu meydana gelmiĢ bu olay Kaptan Cousteau‟nun yardımları ile Antalya‟da Akdeniz‟in kirlenmesini engellemek konusunda bir sempozyum düzenlenmesine neden olur ve kente birçok gazeteci gelerek Ģehrin „Antalya‟ adının dünya basınında yer almasına sebep olur (Cimrin, 2007). Çevre koruma gibi o dönemlerde yeni yeni baĢlayan kavramsal bir olgu ile Antalya adının basında bir

(37)

arada geçmesi kent için dünya çapında bir reklam olmuĢtur. 1982 yılında Turizm TeĢvik Yasası‟nın çıkmasıyla Antalya kent merkezi ve yakın çevresine yapılacak yatırımlar artmaya baĢladı. 1983 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı‟nca Antalya Sanat ġenliği uluslararası festivaller kapsamına alınmıĢtır. O zamandan günümüze kadar Altın Portakal Film YarıĢması ile turizm kentinin uluslararası düzeyde tanıtımı yapılmaktadır.

Ayrıca Antalya ili, her yıl çeĢitli uluslararası etkinliklere sahne olmaktadır.

Altın Nar güzellik yarıĢması, uluslararası Triathlon yarıĢması bunlara verilebilecek örneklerdir. Ayrıca uluslararası Aspendos opera ve bale festivali, uluslararası plaj voleybolu, golf turnuvaları, okçuluk, tenis, kayak yarıĢmaları, futbol turizmi gibi sportif etkinliklere ev sahipliği yapmaktadır. Tarihi kale içi, geçtiğimiz yıllarda restore edilmiĢ; restorasyon çalıĢmalarından ötürü Türkiye, 1984 yılında „Turizmin Oscarı‟ olarak kabul edilen „Altın Elma‟ ödülünü kazanmıĢtır (Arslan, 2008). Önemli bir turizm değeri olan tarihsel ve dinsel anıtlar, eski eserler, harabeler ve kazı yerleri eski medeniyetleri tanıtan, bir ulusun kültürünü, ekonomik-siyasi-politik yaĢantısını ve sanatını gösteren eserler ve yapılar olması açısından turistler gözünde önemli bir yer tutmaktadır. Bu yüzden birçok eski eser korunmakta, Ģatolara, saraylara, camilere, kervansaraylara yenileme çalıĢmaları yapılmakta; turistlerin konaklamaları ve gezip görmeleri için hazırlanmaktadır. Bunlar, bir grup insan için doğrudan seyahat nedeni ve çekicilik unsuru olmakta ve dolayısıyla, turistin kalıĢ süresine ve harcama hacmine etki etmektedir (Arslan, 2008).

1985‟lere kadar iç turizm ağırlıklı olan Antalya turizmi, son 20 yıl içinde hızla dıĢ turizmin de yaygınlaĢması ile devam etmiĢtir. Günümüzde iç turizm, tatil evleri (ikinci konutlar) ve sosyal kamplar çerçevesinde sürmektedir. Öncelikle Alanya ağırlıklı olarak ortaya çıkan yerel geliĢmeler ile Antalya, bugün, uluslararası pazarlarda tanınmıĢ ve tutulan, ülke turizminin en önemli varıĢ noktası haline

(38)

Express‟tir ve Charter uçuĢları ile Antalya ve Türk turizmine hizmet etmeyi günümüzde de sürdürmektedir (Cimrin, 2007).

Antalya ülkemizdeki turizm çekiciliği açısından cazip olmakla birlikte, birden fazla turist grubunun taleplerine hitap edebilen turizm çeĢitliliği, alt yapıya yönelik kolaylıklar, uluslararası hava alanları, diğer ulaĢım imkânları, konaklama standartlarının ve servislerinin iyiliği, geniĢ yelpazeye yayılan eğlence imkânları, kültürel mirası, arkeolojik alanların zenginliği açısından en uygun konumda olan illerimizden birisidir Ayrıca, birbirinden farklı özellikler gösteren konaklama iĢletmelerinde geniĢ yatak kapasitesi, gelen yabancı ziyaretçilerin yarısına yakınını çekmesi ve sektör ile ilgili geliĢmelere önderlik etmiĢtir (KTB, 2014).

Türkiye‟nin turizm baĢkenti olarak da anılmaktadır. Bu nedenle, turizmde kaydedilen olumlu ve olumsuz tüm sonuçların yansıması, Antalya‟nın turizm piyasası ve yerel ekonomisinden izlenebilir ve neden-sonuç iliĢkileri ile analiz edilebilir bir imkân ve ortam yaratmaktadır (KTB, 2015).

Kaynak: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve ĠĢletmeler Genel Müdürlüğü, ĠĢletme ve Yatırım Belgeli Tesis Ġstatistikleri 2013

ġekil 8. Bölgelere göre yatırım ve iĢletme belgeli konaklama tesisleri dağılımı

(39)

Turizm, ülke ekonomisine katkısı yanında insanlar arasında din, dil ve ırk ayırımı gözetmeksizin barıĢ, dostluk ve kardeĢlik duygularını geliĢtiren ve bu yönüyle dünya barıĢına da hizmet eden bir sektördür. Ülkemiz, dünya turizm pazarında ortaya çıkan değiĢimlere ve yeni beklentilere her yönüyle cevap verebilecek bir turizm potansiyeline sahiptir. Dolayısıyla, hızla geliĢmekte olan dünya turizm hareketlerinden ülkemizin aldığı pay da giderek büyümektedir. 1980‟lı yıllardan itibaren alınan tedbirler, sağlanan teĢvikler ve uygulanan politikalar ile çok sayıda turistik tesis inĢa edilmiĢ, değiĢen tüketici taleplerine cevap verecek turizmin altyapısı oluĢturulmuĢtur. 1980 yılında, turizm iĢletmesi belgeli 56.044 yatak kapasiteli 511 konaklama tesisi varken, bu sayı 2013 yılında 749.299 yatak kapasitesine sahip 2.982 konaklama tesisine ulaĢmıĢtır. Arz ve talep dengesi göz önüne alındığında 1980 yılında 1,3 milyon yabancı ziyaretçi ülkemize gelmiĢ, 2013 yılında bu sayı 34,91 milyona ulaĢmıĢtır. Kültür ve Turizm Bakanlığı‟nın Yatırım ve ĠĢletmeler Genel Müdürlüğü‟nün sitesinde 2014 yılı istatistik verileri açıklanmadığında dolayı açıklanan 2013 yılı istatiksel verileri kullanılmıĢtır.

Yukarıdaki tabloda Kültür ve Turizm Bakanlığı‟nın Yatırım ve ĠĢletmeler Genel Müdürlüğü Ġstatiksel verilerini incelediğimizde turizm belgeli tesis sayısının ülkemizde Akdeniz bölgemizde yoğunlaĢtığını görebilmekteyiz. Bu istatiksel verilere göre, iller bazında Antalya‟nın turizm belgeli tesis sayısı oranı ülke bazında büyük bir orana sahiptir. Yatırım belgeli ve iĢletme belgeli tesis sayısı ile yatak sayısı bakımından Antalya Türkiye sıralamasında ilk sırada yer almaktadır. Bu sonuçları değerlendirdiğimizde Antalya‟nın turizm açısından önemli bir yere sahip olduğunu görebilmekteyiz (KTB, 2015).

(40)

Çizelge 2. Bölgelere Göre Yatırım ve ĠĢletme Belgeli Konaklama Tesisleri Dağılımı Ġller

Yatırım Belgeli ĠĢletme Belgeli

Tesis Sayısı

Oda Sayısı

Yatak Sayısı

Tesis Sayısı

Oda Sayısı

Yatak Sayısı

Ġstanbul 167 24.232 50.230 432 39.617 80.313

Antalya 160 34.961 77.319 710 169.080 362.274

Muğla 128 17.027 38.174 365 43.740 93.016

Ġzmir 45 4.249 10.225 159 15.154 31.466

Aydın 20 4.642 10.050 75 10.416 21.449

Diğer 536 54.817 115.864 1.241 79.433 160.781

Toplam 1.056 139.928 301.862 2.982 357.440 749.299

Kaynak: http://www.ktbyatirimisletmeler.gov.tr/

Antalya ilinin alternatif turizm olarak doğal ve kültürel özellikleri büyük önem taĢımaktadır (Sarı, 2007: 15). Antalya‟nın turizmi iki yönden büyük ilgi toplamaktadır. Bunlardan biri bölgenin iklim özellikleri, diğeri ise Antalya‟nın arkeolojik zenginlikleridir. Doğal oluĢumlara örnek oluĢturan, sağlık turizmi bakımından da çeĢitli hastalıklara iyi geldiği kabul edilen DamlataĢ ve Karain gibi mağaraları ile ilgi çekmektedir. Antalya, değiĢik uygarlıkların geliĢtiği bir yer olduğu için burada, bu uygarlıkların hemen hepsinden kalmıĢ eserlere rastlanmaktadır. Söz konusu eserlerden baĢlıcalarını Ģu Ģekilde sıralayabilmek mümkündür (Meydan- Larusse, 1990).

- Aspendos Tiyatrosu (M.S. II. yüzyıl, Roma), - Side Ģehri kalıntısı (M.Ö. 600, Bergama), - Perge Ģehri kalıntısı (Helenistik Çağ), - Surlar (M.S. II. yüzyıl, Helenistik Çağ), - Kesik Minare (M.S. V. yüzyıl),

- Yivli Minare (Selçuklu),

- Balibey, Müsellim, Tekeli Mehmet PaĢa, Murat PaĢa camileri, - KarataĢ Türbesi (Osmanlı),

- Alâettin Camii (Selçuklu),

- Terme-sos Ģehri kalıntısı (Helenistik Çağ), - Limyra Tiyatrosu kalıntısı (M.Ö. IV. yüzyıl),

(41)

- Myra Ģehri kalıntısı ve Noel Baba Türbesi ile buna bağlı kilise, Selge tiyatrosu, stadyum, mabet ve mezarlar, hanlar ve kervansaraylar (Selçuklular ve Osmanlı),

- Çıralı (Likya dönemi Ģehir kalıntısı), - Phaselis (Eskiçağ liman kalıntısı).

4.4. Antalya Turizm Bölgeleri

Antalya‟da turizm sektörü, 1960‟lı yıllardan itibaren geliĢmeye baĢlamıĢtır.

Antalya‟nın zengin turistik çekicilikleri, zaman içinde bu geliĢime ivme kazandırmıĢtır. 1985‟lere kadar iç turizm ağırlıklı olan Antalya turizmi, son 20 yıl içinde hızla dıĢ turizmin de yaygınlaĢması ile devam etmiĢtir.

Antalya, bugün, uluslararası pazarlarda tanınmıĢ ve tutulan, ülke turizminin en önemli varıĢ noktası haline gelmiĢtir. Devam eden bu geliĢme sürecinde özellikle

„konaklama iĢletmelerinin mimari değiĢimi‟ ile yaratılan yeni turistik alanların kentin markalaĢmasını ne kadar sağladığı, turizm açısından çekici ve kaliteli bir çevrenin ne ölçüde yaratılabildiği ve özellikle de kentin kimliğini oluĢturan öğelerin ne düzeyde korunabildiği ve geliĢtirilebildiği önem kazanmaktadır.

Antalya turizminin önemli bir karakteri, rakip ülkelere ve Türkiye‟nin diğer turistik merkezlerine göre; yeni, nitelikli ve sayısal olarak yüksek bir konaklama tesis kapasitesine sahip olmasıdır. Antalya sahip olduğu doğal ve kültürel coğrafya özellikleri sayesinde Türk turizminde ülkenin en önemli turizm merkezlerinden biri durumuna gelmiĢtir (Anonim, 2004). Dar bir alanda hem denize hem de büyük yükseklikteki dağlara sahip olan Antalya'da yayla turizmi de Finike'den baĢlayarak Alanya'ya kadar uzanan coğrafyanın yüksek yerlerinde yapılabilmektedir.

Antalya ilinde toplam 19 ilçe bulunmaktadır. Akseki, Aksu, Demre,

(42)

Kaynak:https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=z-pAceJKCC5A.k15NZ9Tm7qZw&cid=mp&

cv=4GI6mETr8mQ.tr.

ġekil 9. Antalya Ġlçeleri, doğal güzellikleri, müze-antik kentleri, ilçeleri ve ulaĢım haritası

Doğal Güzellikleri Müzeler ve Antik Kentleri İlçeler Ulaşım Alanya Dim Çayı Alanya Arkeoloji Müzesi GazipaĢa GazipaĢa Havalimanı

AĢağı Düden ġelalesi Alanya Kalesi Alanya Antalya Havalimanı

DamlataĢ Mağarası Antalya Müzesi GündoğmuĢ Alanya Otogar

Dim Mağarası Antik Aspendos ve Tiyatrosu Manvagat Antalya Otogar Düden ġelalesi Antalya Kaleiçi - Tarihi Yat Limanı Serik

Manavgat ġelalesi Kemer Folklorik Yörük Parkı Aksu

Kalkan Noel Baba Müzesi – Demre Kepez

Konyaaltı Plajı Myra Antik Kenti MuratpaĢa

Köprülü Kanyon Milli Parkı Side Müzesi Konyaaltı KurĢunlu ġelalesi Tabiat Parkı Arykanda Antik Kenti Kemer

Patara Plajı Limyra Antik Kenti Kumluca

Saklıkent Kanyonu Korkuteli

Sapadere Kanyonu DöĢemealtı

Sıçan Adası Elmalı

^Kaleiçi

(43)

 GazipaĢa

Antalya iline 180 km uzaklıkta ilçesidir. (Wikipedia, 2014) Tarihi ve turistik yerleri Nephelis Antik Kenti, Lamos Antik Kenti, Halil Limanı, Çiçek (Çecek) YerleĢimi, Kaladıran Çayı, Direvli Kalesi, Gevinde Kaplıcaları sayılabilir (Anonim, 2014a).

ġekil 10. GazipaĢa

 Alanya

Antalya il merkezine yaklaĢık 166 kilometrelik bir uzaklıkta yer alır (Wikipedia, 2014). Bölgenin en önemli tarihi, kültürel ve turistik yerleri, Kızıl Kule, Alanya Kalesi, Alara Kalesi, Alanya Dim Mağarası, DamlataĢ Mağarası, Hamaksia Antik Kenti, Pamfilya, Kilikya Selinus antik kenti ve Syedra Antik Kentleridir.

Birbirinden güzel plajları arasındaki Kleopatra Plajı, UlaĢ Plajları yer almaktadır (Anonim, 2014a).

(44)

ġekil 11. Alanya

 GündoğmuĢ

Antalya‟ya 149 km uzaklıkta yer almaktadır (Wikipedia, 2014).

GündoğmuĢ‟un kuzeyinde Yedi Kaza Yaylaları yer almaktadır (Anonim, 2014a).

 Ġbradı

Antalya‟ya 172 km uzaklıktadır Ġlçenin dağlık coğrafyası kendisine özgü doğal bir turizm, özellikle safari turları ve günü birlik geziler için uygun bulunmaktadır (Wikipedia, 2014). Ġbradi‟de görülmesi gereken tarihi ve turistik yerler; Ġbradı Konakları, Ġbradı Mezarlığı, Anıtsal Kestane Ağacı, Kargı Hanı, Tolga Hanı, Düğme Evler, AltınbeĢik Mağarası‟dır (Anonim, 2014a).

 Manavgat

Antalya ilinin en büyük 2. ilçesidir. Antalya iline 78 km uzaklıkta yer almaktadır (Wikipedia, 2014). Antalya‟nın hatta Türkiye‟nin en önemli otelleri ve iĢletmeleri buradadır. Selge, Pisidya, Side antik Ģehirleri, Manavgat ġelalesi, Alara Çayı, Karpuz Çayı, Oluk Köprüsü kültürel, tarihi ve turistik yerleridir (Anonim, 2014a).

(45)

ġekil 12. Manavgat

 Akseki

Antalya iline bağlı Batı Torosların güneyinde kurulmuĢ bir ilçedir. Akseki‟de Av turizmi, Doğa Turizmi, Yayla Turizmi, Kültür Turizmi, Mağara Turizmi, Dağcılık, KıĢ Turizmi alanında turizm faaliyetleri görülmektedir. Söz konusu Sinanhoca ve GümüĢ damla köylerinde kurulan alabalık üretme tesisleri avcıların ve turistlerin uğrak yerleri arasındadır. Göktepe Yaylası, Çimi Yaylası, Irmak Vadisi, 340 metre derinliğindeki Bucakalan Mağarası görülmeye değer önemli yerlerdir (Anonim, 2014a).

 Serik

Serik ilçe merkezi, Antalya‟nın 38 km doğusundadır (Wikipedia, 2014). Serik ilçesinin dünyaca bilinen tarihi ve turistik ören yerleri olarak, Aspendos, Sillyon gibi yerler sayılabilir. (Anonim, 2014a).