BANGLADEŞ HALK CUMHURİYETİ TİCARET VE YATIRIM POTANSİYELİ RAPORU

ARALIK 2016

BANGLADEŞ HALK CUMHURİYETİ TİCARET VE YATIRIM POTANSİYELİ

RAPORU

Hazırlayan: Ahmet Toprak Uzman Yardımcısı Uluslararası ilişkiler

Müdürlüğü

BANGLADEŞ HALK CUMHURİYETİ TİCARET VE YATIRIM POTANSİYELİ RAPORU

1 Aralık 2016, Perşembe Günü, Odamız 6. Kat Mücahit Büktaş Toplantı Salonu’nda, Bangladeş Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi M. Allama Siddiki’nin katılımlarıyla “Bangladeş Ticaret ve Yatırım Potansiyeli Toplantısı” düzenlenmiştir.

Toplantı çerçevesinde Bangladeş Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi M. Allama Siddiki, Bangladeş Ekonomik Bölgeler Kurumu (BEZA) Müdürü (Müsteşar Yardımcısı) Daud Miah ve Bangladeş Ticaret ve Sanayi Odaları Federasyonu (FBCCI) Temsilcisi Ashraful Haq Chowdhury tarafından sunumlar gerçekleştirilmiştir.

Bangladeş Ticaret ve Yatırım Potansiyeli Raporu, söz konusu sunumların, ulusal ve uluslararası kaynakların derlenmesiyle hazırlanmıştır.

1. BANGLADEŞ HALK CUMHURİYETİ HAKKINDA KISA BİLGİLER 1.1. ÜLKE HAKKINDA GENEL BİLGİLER

Başkent: Dhaka

Nüfus: 156,186,882 (2016 tahmini)

Devlet Başkanı: Abdul HAMID (24 Nisan 2013)

Hükümet Başkanı: Başbakan Sheikh HASINA (6 Ocak 2009 / 5 Ocak 2014’de tekrar seçilmiştir.) T.C. Dakka Büyükelçisi: Devrim Öztürk

Bangladeş Ankara Büyükelçisi: M. Allama Siddiki / 31 Aralık 2015

Kaynak: CIA World Fact Book, T.C. Dışişleri Bakanlığı.

1.2. ÜLKENİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ GSYİH: $195 Milyar Dolar (2015 Tahmini)

Büyüme: % 6,5 (2015 Tahmini)

Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 1.466 Dolar (2015 – 2016 Mali Yılı için)

(Kişi Başına Düşen Milli Gelir 1971 Yılında 100 Dolar olarak belirtilmektedir.) Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): % 6,4 (2015 tahmini)

İş gücü: 81,95 Milyon (2015 Tahmini) İşsizlik oranı: % 4,9 (2015 Tahmini) Döviz Rezervi: 32 Milyar Dolar

Dünya Bankası verilerine göre Bangladeş’in ekonomisi önümüzdeki yıllarda istikrarlı bir şekilde büyüyecektir. Ülke, halihazırda alt – orta gelir seviyesine ulaşmıştır. 2021 itibarıyla orta gelir ülkesi olmayı arzuladıkları belirtilmektedir.

Kaynak: CIA World Fact Book, World Bank., Bangladeş Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği Sunumu, Bangladeş Ticaret ve Sanayi Odaları Federasyonu (FBCCI) Sunumu.

1.3. ÜLKENİN DIŞ TİCARET RAKAMLARI

BANGLADEŞ HALK CUMHURİYETİ DIŞ TİCARETİ (Milyar Dolar)

Yıllar İhracatı İthalatı Ticaret Hacmi Ticaret Dengesi

2012 $ 24.92 $ 32.29 $ 57.21 -7.37

2013 $ 26.91 $ 32.94 $ 59.85 -6.03

2014 $ 29.90 $ 40.10 $ 70 -10.2

2015 $ 29.93 $ 38.22 $ 68.15 -8.29

Kaynak: CIA World Fact Book, World Bank.

Başlıca İhracat Yaptığı Ülkeler: ABD 13.9%, Almanya 12.9%, İngiltere 8.9%, Fransa 5%, İspanya 4.7% (2015)

Başlıca İthalat Yaptığı Ülkeler: Çin 22.4%, Hindistan 14.1%, Singapur 5.2% (2015)

Ülkenin Temel Sanayileri: Hazır giyim, ilaç, çimento, giyim donatıları, kimyasallar, gübre, gazete kağıdı, deri ve deri malzemeler, kağıt, şeker, hintkeneviri, gemi inşaatı ve çelik.

Ülkenin Temel İthalat Ürünleri: Pamuk, makine, motor, pompa, elektronik aletler, demir çelik, plastik, insan yapımı kesikli lifler, petrol, araba, hayvan/bitki yağları, tahıl

Ülkenin Temel İhracat Ürünleri: Hazır giyim, dondurulmuş yiyecek (karides), deri, deri ürünleri, hintkeneviri, hintkeneviri ürünleri, çay, seramik, tekstil kumaşlar, ev tekstili, kimyasal ürünler, bisiklet dahil hafif mühendislik ürünleri

Kaynak: CIA World Factbook, World Bank, Bangladeş Ticaret ve Sanayi Odaları Federasyonu (FBCCI) Sunumu.

2. BANGLADEŞ’İN YATIRIM FIRSATLARI

Bangladeş Ticaret ve Sanayi Odaları Federasyonu (FBCCI) sunumunda, Bangladeş’te gerçekleştirilecek yatırım ve ticarete yönelik olumlu devlet politikaları bulunduğu, ülkenin liberal yatırım ortamı ile düşük maliyetli işgücüne ve 160 milyon tüketiciye ev sahipliği yaptığı belirtilmiştir.

Bunların yanında:

 Komşu ülkeler arasındaki en düşük enerji bedeli ile

 Kazançlı teşvik politikaları bulunduğu,

 Bangladeş pazarı üzerinden bölgesel ve küresel pazarlara kolay erişim sağlanabildiği üzerinde durulmuştur.

Ekonomik bölgelere sürekli enerji sağlamak için adımlar atıldığı belirtilen Bangladeş’te, iş yapma maliyetinin Asya bölgesinde bulunan 29 ana şehirdekine oranla daha düşük olduğu bildirilmiştir.

Ülkede öne çıkan, yatırım yapılması konusunda öne çıkan fırsatlar:

 Hukuk ve yatırım koruma teşvikleri,

 Yatırım güvenliği ve sosyal güvenlik,

 Ucuz ve vasıflı işgücü,

 Doğrudan yabancı yatırım programı

 Gelişme için devletin sergilediği olumlu tavır,

 Özel harç, vergi karı ve bağış iadesi olarak belirtilmiştir.

Türkiye’den Bangladeş’e Yatırım Yapılabilecek Sektörler ise:

 Sanayi parkı ve altyapı gelişimi,

 Proje uygulama, pazarlama, idare ve işletme,

 İş makineleri ve aletlerinin imalatı,

 Aydınlatma, elektrik ve elektronik mühendisliği,

 Akıllı ilçeler, simge kuleler, turizm ve tatil yerleri,

 Yüksek kaliteli tekstil ve RMG (Hazır Giyim),

 Güneş enerjisi, temiz teknoloji, enerji, LPG, LNG istasyonları,

 API dahil olmak üzere ilaçlar,

 Tarım endüstrisi ve yiyecek teknolojisinin kuvvetlendirilmesi,

 Hastaneler ve sağlık hizmetleri,

 Deniz limanları ve nehir limanları konteyner depoları,

 Demir yolları ve şehirlerarası yollar olarak bildirilmiştir.

Kaynak: Bangladeş Ticaret ve Sanayi Odaları Federasyonu (FBCCI) Sunumu.

2.1. BANGLADEŞ’TE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARDA SUNULAN SOSYAL YARDIMLAR

Bangladeş’in sunduğu mali ve mali olmayan teşviklerinden bazıları aşağıda özetlenmiştir:

 Telif hakkı, teknik bilgi ve teknik yardım ücretlerinin ödenmesi,

 75,000 Dolar yatırım yapılması ile daimi oturma izni verilmesi ve 500,000 Dolar yatırım yapılması durumunda ise vatandaşlık verilmesi,

 Vergi muafiyetleri

 Dakka ve Chittagong Bölgelerinde:

o İlk iki yılda %100,

o Üçüncü ve dördüncü yıllarda %50 o Beşinci yılda %25 amortisman indirimleri,

 Rajshahi, Khulna, Sylhet, Barisal Bölgelerinde ve Chittagong Dağlık Bölgelerinde:

o İlk üç yılda %100, o Sonraki üç yılda %50,

o Yedinci yılda %25 amortisman indirimleri,

 Yeni sanayiler için, fabrika ve makinelerin maliyetlerinde sırasıyla birinci, ikinci ve üçüncü yıllar için %50, %30 ve %20 hızlandırılmış amortisman,

 İhracat sanayilerine nakit ve ek teşvikler,

 %80 veya daha fazla mal veya hizmet ihraç eden işletmeler için makine ve yedek parçalarının gümrükten muaf olarak ithalatı ve gümrük antreposu için hak,

 İhracat teşviki için kredi mektubu ve fonlara karşı %90 kredi imkanı,

 İhracat kredisi garanti programı,

 Seçili ürünlerde %5 ile %20 arasında değişen, seçili ihracatın FOB değerinde, nakit teşvikleri ve ihracat sübvansiyonları verildiği belirtilmiştir.

2.2. BANGLADEŞ’TEKİ EKONOMİK BÖLGELER

Bangladeş Ekonomik Bölgeler Kurumu (BEZA) sunumda, Bangladeş’te bulunan Ekonomik Bölge sayısının 74 olduğu ve toplam 78.396 dönüm alan üzerine kuruldukları belirtilmiştir.

Bangladeş’in Sahip Olduğu Ekonomik Bölgelerin Kategorileri:

 Kamu ve Özel sektörlerin ortaklığıyla kurulmuş Ekonomik Bölgeler,

 Özel Sektör tarafından kurulan Ekonomik Bölgeler,

 Devlet tarafından kurulan Ekonomik Bölgeler,

 Özel Ekonomik Bölgeler,

 Devletlerarası (G2G) Anlaşmaya göre kurulan Ekonomik Bölgeler,

 Devlet Kurumları tarafından uygulanan Ekonomik Bölgeler.

2.2.1. Bangladeş Ekonomik Bölgelerinde Verilen Teşvikler:

Geliştirici Firmalar için Verilen Teşvikler:

 İlk 10 yıl için %100, 11’inci yıl için %70, 12’nci yıl için %30 oranlarında Gelir Vergisi’nden muafiyet,

 10 Yıl süre ile elektrikte KDV muafiyeti,

 Petrol ürünleri hariç olmak üzere bütün bölgesel alımlarda KDV muafiyeti,

 Ekonomik Bölgelerin gelişimi için Gümrük / Tüketim Vergisinden muafiyet,

 Bir defaya mahsus olmak üzere, arazi tescili için damga vergisi ve tescil harçlarından muafiyet,

 Borç / Kredi Belgelerinin tescili için damga vergisi ve tescil harçlarından muafiyet,

 Temettü Vergisinden muafiyet,

 Servis bedellerinden elde edilen gelir vergisinden muafiyet,

Birim Yatırımcıları için Verilen Teşvikler:

 Gelir Vergisinden muafiyet:

o İlk 3 yıl için %100, o 4’üncü yıl için %80, o 5’inci yıl için %70, o 6’ncı yıl için %60, o 7’nci yıl için %50, o 8’inci yıl için %40,

o 9’uncu yıl için %30 o 10’uncu yıl için %20

 Hammadde, cihaz ve benzeri ürünleri gümrüksüz ithalatı,

 Gümrüklü alan olarak ilan edilmiş Ekonomik Bölge,

 Temettü vergisinden muafiyet,

 Sermaye ve kar payının tam iadesi,

 Doğrudan Yabancı Yatırımlarda limit kısıtlamasının bulunmaması,

 İç Gümrük Bölgesi’nde [DTA (Domestic Tariff Area)] İhracat odaklı endüstriler için, % 100 geriye bağlantılı olarak hammadde ve yedek parçaların satışı,

 Tamamlanmış ürünlerin, İç Gümrük Bölgesi’ne % 20 oranında satışı,

 Bütün yardımcı işletmeler üstünde KDV muafiyeti,

 İç Gümrük Bölgesi’ne Yönelik olarak taşeron hizmetine izin verilmesi,

 Bütün yardımcı işletmeler üstünde KDV muafiyeti,

 İhracatta gümrük muafiyeti,

 Araçların ithalinde gümrük vergisi muafiyeti,

 Damga vergisinden ve tescil harçlarından muafiyet,

 Yürürlükteki yasalara göre dış krediye izin verilmesi,

 Yurt dışında yerleşik olanlar için döviz hesabı açılması,

 İşletme payları, teknik harçlar vs. üstünde vergi muafiyeti,

 Hisse devrinden, sermaye kazançları üstünde vergi muafiyeti,

 Yabancılara iş izni verilmesi, (Bir endüstriyel birimin toplam çalışanlarının / işçilerinin % 5’ine kadar izin verilmiştir) olarak belirtilmiştir.

Söz konusu teşviklerin yanında, Ekonomik Bölgelerde yatırım için öne çıkan sektörlerin:

 Mühendislik: Gemi İnşası,

 Aydınlatma Mühendisliği,

 İlaçlar,

 Tekstil ve Giyim,

 Hintkeneviri ve hintkeneviri kaynaklı ürünler,

 Deri ürünleri,

 Elektrik,

 Telekomünikasyon, Bilişim Hizmetleri,

 Otomotiv yedek parça,

 Besin işleme sektörleri olduğu belirtilmiştir.

Kaynak: Bangladeş Ekonomik Bölgeler Kurumu (BEZA) Sunumu.

KAYNAKÇA

 Bangladeş Halk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği Sunumu.

 Bangladeş Ticaret ve Sanayi Odaları Federasyonu (FBCCI) Sunumu.

 Bangladeş Ekonomik Bölgeler Kurumu (BEZA) Sunumu.

 Dünya Bankası

 CIA World Fact Book

 Türkiye İstatistik Kurumu

 T.C. Ekonomi Bakanlığı