Enerji Verimliliği Sorunları

(1)

Cluster 7/Module 1 (C7/M1): Energy Efficiency Issues. ¹

Sosyal ve Çevresel Sorunlar

Enerji Verimliliği

Sorunları

(2)

Cluster 7/Module 1 (C7/M1): Energy Efficiency Issues. 2

Amaç

• Kentsel ulaşım, şehirlerdeki en büyük enerji tüketen faaliyetlerden birisidir

• Bu modülde aşağıdakileri anlamayı amaçlıyoruz :

− Kentsel ulaşımda enerji verimliliğine katkıda bulunan faktörler ve

− Bir şehirde ulaşım ihtiyaçlarını karşılamada daha fazla

enerji verimliliği sağlamaya yardımcı olan stratejiler

(3)

Açılış Egzersizi

Yolculuk Talebi ve Enerji Tüketimi

• Talep yönetim stratejileri enerji tüketimini olumlu yönde etkileyebilir

• İnsanların daha az yolculuk yapmaları için

şehrinizde ne tür önlemler alabilirsiniz? Bu gibi 3

önlemi belirtiniz.

(4)

İki Şehrin Hikayesi

Barselona

• Nüfus – 5,33 milyon

• Kentsel Alan – 162 km2

• CO2 emisyonu – 0,7 ton/ha/yıl

Atlanta

• Nüfus – 5,25 milyon

• Kentsel Alan– 4280 km2

• CO2 emisyonu – 7,5

ton/ha/yıl

(5)

Sektörler Bazında Dünya Enerji Tüketimi

Konut 14%

Ulaştırma 27%

Sanayi 51%

Ticari 8%

(6)

Bazı Önemli Özellikler

• Ana yakıt kaynağı petroldür

• 1973 yılında dünya petrol üretiminin %45'ini ulaşım sektörü tüketiyordu.

− Bu oran 2007 yılında %61’e yükseldi

• Bu tüketimin %81’ini karayolu ulaşımı oluşturmaktadır

− %51’i yolcu taşımacılığı için

− %30’u yük taşımacılığı için

(7)

Enerji Tüketimi Senaryosu

• 2002 yılında 1827 milyon TPE olan ulaşımla ilgili petrol talebinin yıllık %2,1 oranında artarak 2030 itibariyle 3273 milyon TPE’ye ulaşacağı öngörülmektedir

• Artış hızının Asya’da yıllık %4,3 ile daha yüksek olacağı öngörülmektedir

• Yüksek artış oranına rağmen, ulaşımdaki kişi başına düşen petrol

talebi OECD ve ABD'dekinden daha düşük olacaktır.

(8)

Şehirlerdeki Görünüm

• Ulaşım, şehirlerdeki önemli bir enerji tüketicisidir

• Kentsel nüfusa ilişkin yüksek artış tahminleri nedeniyle enerji tüketiminde büyük artışlar öngörülmektedir

• Etkili karşı önlemler gerekiyor

• Kentsel ulaşım sisteminin verimliliğini artırmak,

tüketilen enerjiyi önemli ölçüde azaltma

potansiyeline sahiptir.

(9)

Şehir İçi Ulaşımda Enerji Tüketimini Etkileyen Faktörler

• Mekansal düzen

• Gelir düzeyleri

• Araç filosunun özelliği

− Eski model

− Motor teknolojisi

(10)

Cluster 7/Module 1 (C7/M1): Energy Efficiency Issues. 10 52 metropol bölgesinde yapılı alanlardaki ortalama nüfus yoğunluklarının karşılaştırması

Nüfus Yoğunluğu (kişi/hektar)

Afrika

Asya Avrupa Latin Amerika ABD

(11)

Ulaştırma ile ilgili enerji tüketimi Kişi başına gigajul/yıl

Kentsel yoğunluk ve ulaşım ile ilgili enerji tüketimi

Kuzey Amerika Şehirleri Avustralya Şehirleri Avrupa Şehirleri Asya Şehirleri

Kentsel Yoğunluk Hektar başına düşen nüfus

(12)

Mekansal Yapı ile toplu taşımanın etkililiği arasındaki ilişki

Bireysel otomobil yegane etkili ulaşım aracı

Baskın olarak çok merkezli

Toplu taşıma ile bireysel taşıtların bir bileşimi, etkili ulaşım yöntemi

Toplu taşıma yegane etkili ulaşım yöntemi

Çok yüksek yoğunluk Çok düşük yoğunluk

Baskın olarak tek merkezli

(13)

Yoğunluk Düşük (25 /ha) Orta (50-100/ha) Yüksek (>250/ha)

Tipik bölgeler Kuzey Amerika ve

Avustralya Avrupa Asya

Ulaşım Türlerinin

Dağılımı Motorlu Özel 80% 50% 25%

Toplu Taşıma 10% 25% 50%

Motorsuz 10% 25% 25%

Otomobil Kullanımı

(Km/kişi/yıl) >10,000 <5,000

Toplu taşıma kullanımı use (sefer/kişi/yıl)

<50 >250

Ulaşım için petrol tüketimi

(Mj/kişi/yıl)

>55,000 20,000 – 35,000 <15,000

Kentsel Yoğunluğa ve Ulaşıma Dayalı Şehir Tipolojisi

(14)

Ulaşımda Enerji Tüketimi ve Gelir

K ar ay olu Sek törün ün kişi başına dü şen enerji tük etimi (k toe ), 2007

Kişi başına düşen GSYH (2000, ABD$)

(15)

Binek Araba Yoğunluğu ve Gelir, 2003

1.000 Kişiy e Düş en Bin ek Ar aç Sa yısı

Kişi başına düşen GSYH (2000, ABD$)

(16)

Temel İlkeler

Önle Dönüştür

İyileştir

Yolculuk ihtiyacının önlenmesi ve yolculuk mesafelerinin kısaltılması

Enerji açısından daha verimli ulaşım türlerine geçiş

Ulaşım sistemlerinin verimliliğinin

arttırılması

(17)

Enerji Verimliliğini Arttırma Seçenekleri

• Yönetim seçenekleri

− Yoğunlaştırma

− Karma arazi kullanımı

− Uzaktan çalışma

− Araçla seyahat kilometrelerinin azaltılması

− Trafik akışının iyileştirilmesi

− Enerji yoğun araçların kullanımının caydırılması

• Teknoloji seçenekleri

− Yakıt açısından verimli motorlar

(18)

Enerji Verimliliği Sorunları

Sosyal ve Çevresel Sorunlar