GİRİŞ: Kataloglama
Kataloglama: Bir eserin fiziksel özellikleri ve
içerdiği konuların belirli kurallara göre tanımlanma ve kayıt altına alma işlemidir.
Kataloglama niteleyici kataloglama ve konu kataloglaması olarak ikiye ayrılır
Niteleyici kataloglama eserin fiziksel özellikleri ile,
Konu kataloglaması da eserin içeriği ile ilgili işlemleri
kapsar.
GİRİŞ: Kataloglama
Kataloglama, bir eser için bibliyografik kayıt hazırlama ve yer numarası verme işlemidir. Kataloglamanın amacı, kütüphane kullanıcılarına, kütüphanenin mevcudu ve her eserin yerini bildirmekte yardımcı olmaktır. Bu yüzden, okuyucu kataloğu, genellikle “tanımlayıcı kataloglama” ve “konu kataloglaması”
diye bilinen işlemlerle sağlanan materyalin tanımlanması ve yerinin belirlenmesi için gerekli olan bilgiyi içermelidir.
Tanımlayıcı kataloglama, bir eserin kimliğini tanımlama yoluyla sağlar; “temel girişi” belirler ve bazı “ek girişleri”
ekler. Konu kataloglaması, “konu başlıkları” ve “konu
numarası” verilerek yapılır.
GİRİŞ: Kataloglama
Bir kütüphane kataloğu aşağıdaki amaçları gerçekleştirir:
• Bir esere yazar adı, eser adı ve konu aracılığı ile erişimi sağlamak,
• Bir bilgi merkezinin bir yazara ait, belli bir konuda veya bir edebî türde (şiir, roman, tiyatro vb.) hangi eserlere sahip olduğunu göstermek
• Eserin kütüphane raflarındaki yerini göstermek.
• Bu amaçları gerçekleştiren kataloglar tarih boyunca farklı biçimlerde üretilmiş olmalarına karşın günümüzde en yaygın olarak bilgisayar ortamında hazırlanmış kataloglar kullanılmaktadır
GİRİŞ: Tarihsel Gelişim
Anglo-Amerikan Kataloglama Kuralları Dünya’daki Gelişmeler
AACR1 AACR2 RDA
Türkiye’deki Gelişmeler AAKK1
AACR2
RDA Türkiye
AACR2 Standart Niteleme alanları
1. Eseradı ve Sorumluluk Bildirimi Alanı 2. Basım Bildirim Alanı
3. Materyal Türü Özel Ayrıntılar Alanı 4. Yayın Dağıtım vb. Alanı
5. Fiziksel Niteleme Alanı 6. Dizi Bildirim Alanı
7. Notlar
8. Standart Numara ve Sağlanabilirlik Alanı
Anlam Yüklenmiş Noktalama İşaretleri
Sorumuluk İşareti / Alan İşareti .—
[ Köşeli Parantez] ana kaynak dışından alınan bilgiler ... Üç Nokta çıkartılmış bilgiler
Niteleme Alanlarında kullanılan işaretler:
= paralel eseradından önce
: başka eseradı bilgisinden önce
Bilginin Ana Kaynağı
• Materyal Türü Bilginin ana kaynağı
• Basılı eserler İçkapak
• Elektronik kaynaklar Kaynağın kendisi
• Kitapdışı materyaller Eserin bütünü
• Mikro formlar Eseradı etiketi
Bilginin Ana Kaynağı
Niteleme Alanı Bilginin ana kaynağı Eseradı ve Sorumluluk Bildirimi Alanı İçkapak
Basım Bildirimi Alanı İç kapak önceki sayfalar ve sonluk Materyal Türü Özel Ayrıntılar Alanı Eserin bütünü
Yayın Dağıtım vb Alanı İç kapak önceki sayfalar ve sonluk Fiziksel Niteleme Alanı Eserin bütünü
Dizi Bildirim Alanı İç kapak önceki sayfalar ve sonluk Notlar Herhangi bir kaynak
Standart Numara ve Sağlanabilirlik Alanı Eserin bütünü
