TOROSLAR
ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş.
2012 YILI RAPORU
“Bu rapor; 24.11.1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun ile 03.12.2010 tarih ve 6085 sayılı Kanun uyarınca düzenlenmiş, Rapor Değerlendirme Kurulu’nun 02.10.2013 tarih ve 34 numaralı oturumunda kabul edilmiştir. ”
“Bu rapor; 24.11.1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun ile 03.12.2010 tarih ve 6085 sayılı Kanun uyarınca düzenlenmiş, Rapor Değerlendirme Kurulu’nun 02.10.2013
tarih ve 34 numaralı oturumunda kabul edilmiştir. ” Kuruluşun adı Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş. :
Merkezi: Adana Bağlı olduğu kuruluş: Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) Sermaye durumu Ortaklık
Hisse adedi
Taahhüt EdilenÖdenenÖdenmemiş TL%TL%TL% TEDAŞ - 293.908.580,00 100293.908.580,00 100- - Toplam - 293.908.580,00100 293.908.580,00100- -
Sayıştay
Karar organı (Yönetim kurulu )
Sayıştay
Karar organındaki göreviAdı ve soyadı Temsil ettiği bakanlık veya kuruluş Kuruluştaki Görevi veya Mesleği Görevli Bulunduğu süre Başlama tarihi Ayrılış tarihi 1 Başkan Ahmet Çağrı ÇİÇEKÖzelleştirme İdaresi Başkanlığı ÖİB Başkan Danışmanı 17.08.201130.05.2012 ,, Mahmut Nimet DALKIR “ “ “Toroslar EDAŞ Şirket Müdürü30.05.201230.09.2013 2 ÜyeMahmut Nimet DALKIRÖzelleştirme İdaresi Başkanlığı Toroslar EDAŞ Şirket Müdürü18.02.200530.05.2012 “ Hakan AKTÜRK ,, ,, ,,ÖİB Basın ve Halkla İlişkiler Daire Bşk. 30.05.2012 30.09.2013 3 ÜyeMesut KARAOSMANOĞLUÖzelleştirme İdaresi Başkanlığı TEDAŞ Teftiş Kurulu Başkanı 15.01.200930.01.2013 “Lokman AKTÜRK “ “ “AYEDAŞ Baş uzmanı 14.02.201330.09.2013 4 ÜyeŞevket GÜRSOY Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Emekli Milletvekili23.11.2011 31.08.2012 ,, Mustafa SÖNMEZ “ “ “TEİAŞ Genel Müdürlüğü Baş Uzman31.08.201230.09.2013 5 ÜyeMehmet Fatih LEBLEBİCİ Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Kalkınma Bakanlığı - Müşavir 21.04.201014.11.2012 ,, Kemal YURTANÇ ,, ,, ,, Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplu. Da.Bşk. 19.03.201330.09.2013 Denetçiler Denetim Adı ve soyadı Temsil ettiği bakanlık veya kuruluşKuruluştaki Görevi veya Mesleği Görevli Bulunduğu süre organındaki görevi Başlama tarihi Ayrılış tarihi 1 Denetçiİsa COŞKUNÖzelleştirme İdaresi Başkanlığı Maliye Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı 20.10.201114.11.2012 ,, Mehmet ÖZTÜRK ,, ,, ,,TEDAŞ Gn.Md. İnsan Kay.Daire Bşk. 27.11.201230.09.2013 2 DenetçiÜlkü Uzuner TAŞ Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Serbest26.10.201130.09.2013
Sayıştay
Karar organı (Yönetim kurulu )
Sayıştay
Karar organındaki göreviAdı ve soyadı Temsil ettiği bakanlık veya kuruluş Kuruluştaki Görevi veya Mesleği Görevli Bulunduğu süre Başlama tarihi Ayrılış tarihi 1 Başkan Ahmet Çağrı ÇİÇEKÖzelleştirme İdaresi Başkanlığı ÖİB Başkan Danışmanı 17.08.201130.05.2012 ,, Mahmut Nimet DALKIR “ “ “Toroslar EDAŞ Şirket Müdürü30.05.201230.09.2013 2 ÜyeMahmut Nimet DALKIRÖzelleştirme İdaresi Başkanlığı Toroslar EDAŞ Şirket Müdürü18.02.200530.05.2012 “ Hakan AKTÜRK ,, ,, ,,ÖİB Basın ve Halkla İlişkiler Daire Bşk. 30.05.2012 30.09.2013 3 ÜyeMesut KARAOSMANOĞLUÖzelleştirme İdaresi Başkanlığı TEDAŞ Teftiş Kurulu Başkanı 15.01.200930.01.2013 “Lokman AKTÜRK “ “ “AYEDAŞ Baş uzmanı 14.02.201330.09.2013 4 ÜyeŞevket GÜRSOY Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Emekli Milletvekili23.11.2011 31.08.2012 ,, Mustafa SÖNMEZ “ “ “TEİAŞ Genel Müdürlüğü Baş Uzman31.08.201230.09.2013 5 ÜyeMehmet Fatih LEBLEBİCİ Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Kalkınma Bakanlığı - Müşavir 21.04.201014.11.2012 ,, Kemal YURTANÇ ,, ,, ,, Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplu. Da.Bşk. 19.03.201330.09.2013 Denetçiler Denetim Adı ve soyadı Temsil ettiği bakanlık veya kuruluşKuruluştaki Görevi veya Mesleği Görevli Bulunduğu süre organındaki görevi Başlama tarihi Ayrılış tarihi 1 Denetçiİsa COŞKUNÖzelleştirme İdaresi Başkanlığı Maliye Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı 20.10.201114.11.2012 ,, Mehmet ÖZTÜRK ,, ,, ,,TEDAŞ Gn.Md. İnsan Kay.Daire Bşk. 27.11.201230.09.2013 2 DenetçiÜlkü Uzuner TAŞ Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Serbest26.10.201130.09.2013
İ Ç İ N D E K İ L E R
Sayfa No
I.TOPLU BAKIŞ……… I
II. İDARİ BÜNYE……… 1
A- Mevzuat………. 1
B- Teşkilat……….. 6
C- Personel durumu……… 12
III. MALİ BÜNYE………. 19
A- Mali durum……… 19
B- Mali sonuçlar……… 26
IV. İŞLETME ÇALIŞMALARI……… 30
A- Giderler………. 30
B- Tedarik işleri………. 32
C- Üretim ve Maliyetler………. 37
D- Pazarlama……….. 42
E- Sigorta işleri……….. 45
F- İşletme sonuçları……… 45
G-İştirakler………. 48
H- Yatırımlar……….. 48
V. BİLANÇO………. 54
Aktif……… 55
Pasif……… 71
VI. GELİR TABLOSU………... 81
VII. EKLER……….. 91
Sayıştay
KISALTMALAR AB : Avrupa Birliği
ABD : Amerika Birleşik Devletleri ABYS : Abone Bilgi Yönetim Sistemi AG : Alçak Gerilim
AR-GE : Araştırma ve Geliştirme AYB : Avrupa Yatırım Bankası BTV : Belediye Tüketim Vergisi BYS : Bilgi Yönetim Sistemi CBS : Coğrafi Bilgi Sistemi DPT : Devlet Planlama Teşkilatı EBİT : Elektrik Tesis İşletme Bakım EDAŞ : Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi EPDK : Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu EÜAŞ : Elektrik Üretim Anonim Şirketi
GPRS : Mobil iletişim üzerinden paket anahtarlamalı olarak veri iletimi sağlayan teknoloji GSMH : Gayri Safi Milli Hasıla
GSYİH : Gayri Safi Yurt İçi Hasıla GWh : Giga Watt saat
HMK : Hukuk Muhakemeleri Kanunu ISO : Uluslararası Standardizasyon Teşkilatı İHD : İşletme Hakkı Devri
İMKB : İstanbul Menkul Kıymetler Borsası KAMU-İŞ : Kamu İşletmeleri İşverenler Sendikası KDV : Katma Değer Vergisi
KHK : Kanun Hükmünde Kararname KİT : Kamu İktisadi Teşebbüsü KKH : Kayıp Kaçak Hedefi KÖK : Kesici Ölçü Kabini kV : kilo Volt
kVA : kilo Volt Amper kWh : kilo Watt saat
MBF : Maliyet Bazlı Fiyatlandırma
MOBESE : Mobil Elektronik Sistem Entegrasyonu MVA : Mega Volt Amper
OG : Orta Gerilim
ÖİB : Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ÖYK : Özelleştirme Yüksek Kurulu PSH : Perakende Satış Hizmeti PTT : Posta ve Telgraf Teşkilatı PMUM : Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu
SHDSL : Simetrik Yüksek Hızlı Sayısal Abone Hattı TEFE : Toptan Eşya Fiyat Endeksi
TEDAŞ : Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi TEİAŞ : Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi TES-İŞ : Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikası
TETAŞ : Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi TİS : Toplu İş Sözleşmesi
TM : Trafo Merkezi
TRT : Türkiye Radyo Televizyon Kurumu TSE : Türk Standartları Enstitüsü
TÜFE : Tüketici Fiyat Endeksi TÜİK : Türkiye İstatistik Kurumu ÜFE : Üretici Fiyat Endeksi VUK : Vergi Usul Kanunu YG : Yüksek Gerilim
YPK : Yüksek Planlama Kurulu
Sayıştay
KISALTMALAR AB : Avrupa Birliği
ABD : Amerika Birleşik Devletleri ABYS : Abone Bilgi Yönetim Sistemi AG : Alçak Gerilim
AR-GE : Araştırma ve Geliştirme AYB : Avrupa Yatırım Bankası BTV : Belediye Tüketim Vergisi BYS : Bilgi Yönetim Sistemi CBS : Coğrafi Bilgi Sistemi DPT : Devlet Planlama Teşkilatı EBİT : Elektrik Tesis İşletme Bakım EDAŞ : Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi EPDK : Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu EÜAŞ : Elektrik Üretim Anonim Şirketi
GPRS : Mobil iletişim üzerinden paket anahtarlamalı olarak veri iletimi sağlayan teknoloji GSMH : Gayri Safi Milli Hasıla
GSYİH : Gayri Safi Yurt İçi Hasıla GWh : Giga Watt saat
HMK : Hukuk Muhakemeleri Kanunu ISO : Uluslararası Standardizasyon Teşkilatı İHD : İşletme Hakkı Devri
İMKB : İstanbul Menkul Kıymetler Borsası KAMU-İŞ : Kamu İşletmeleri İşverenler Sendikası KDV : Katma Değer Vergisi
KHK : Kanun Hükmünde Kararname KİT : Kamu İktisadi Teşebbüsü KKH : Kayıp Kaçak Hedefi KÖK : Kesici Ölçü Kabini kV : kilo Volt
kVA : kilo Volt Amper kWh : kilo Watt saat
MBF : Maliyet Bazlı Fiyatlandırma
MOBESE : Mobil Elektronik Sistem Entegrasyonu MVA : Mega Volt Amper
OG : Orta Gerilim
ÖİB : Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ÖYK : Özelleştirme Yüksek Kurulu PSH : Perakende Satış Hizmeti PTT : Posta ve Telgraf Teşkilatı PMUM : Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu
SHDSL : Simetrik Yüksek Hızlı Sayısal Abone Hattı TEFE : Toptan Eşya Fiyat Endeksi
TEDAŞ : Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi TEİAŞ : Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi TES-İŞ : Türkiye Enerji Su ve Gaz İşçileri Sendikası
TETAŞ : Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi TİS : Toplu İş Sözleşmesi
TM : Trafo Merkezi
TRT : Türkiye Radyo Televizyon Kurumu TSE : Türk Standartları Enstitüsü
TÜFE : Tüketici Fiyat Endeksi TÜİK : Türkiye İstatistik Kurumu ÜFE : Üretici Fiyat Endeksi VUK : Vergi Usul Kanunu YG : Yüksek Gerilim
YPK : Yüksek Planlama Kurulu
I. TOPLU BAKIŞ
Türkiye’deki elektrik üretim, iletim, dağıtım ve ticaretine ilişkin faaliyetlerin entegre bir sistem içerisinde, bir kamu kurumu çatısı altında birleştirilmesi hedefi doğrultusunda, 15.07.1970 tarih ve 1312 sayılı Kanun ile imtiyazlı şirketlerin görev bölgeleri ve belediye sınırları dışında elektriğin üretim, iletim, dağıtım ve ticaretini yapmak amacıyla, KİT statüsünde Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) kurulmuş; daha sonra 1312 sayılı Kanuna ek ve değişiklikler getiren 09.09.1982 tarih ve 2705 sayılı Kanun hükümleri uyarınca da belediye, köyler ve bağlı birliklerinin elektrik hizmetleri, hak ve borçları ile Kuruma devredilerek kamu kesiminde hedeflenen bütünleşme sağlanmıştır.
1983 yılında yürürlüğe giren 110 sayılı KHK ile 1312 sayılı TEK yasası yürürlükten kaldırılmış ve Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdürlüğünün hukuki bünyesi amaç ve faaliyet konuları yeniden düzenlenmiştir.
233 sayılı KİT’ler Hakkında KHK’nın 63. maddesi ile Kurumun kuruluşuna ilişkin 110 sayılı KHK yürürlükten kaldırılmış ve KHK’nin 60. maddesi uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bağlı KİT olarak yeniden kurulmuş ve ana statüsü 09.11.1984 tarih, 18570 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak faaliyetlerini TEK olarak sürdürmeye devam etmiştir.
Elektrik piyasasının serbestleştirilmesi ve özelleştirme hedefleri doğrultusunda 12.08.1993 tarihli, 93/4789 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile TEK; Türkiye Elektrik Üretim İletim A.Ş. (TEAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) olmak üzere önce ikiye ayrılmış; daha sonra 2001 yılına gelindiğinde dünya uygulamaları ile uyumlu bir şekilde 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle TEAŞ yeniden yapılandırılarak üretim (EÜAŞ), iletim (TEİAŞ) ve ticaret (TETAŞ) faaliyetleri birbirinden yasal olarak ayrıştırılmıştır. Böylece üretim, iletim, dağıtım ve perakende satış faaliyetleri birbiriyle organik ilişkisi olmayan bağımsız kuruluşların rol aldığı alt sektörler haline gelmiş ve bu esnada doğal tekel niteliği taşıyan iletim ve dağıtım faaliyetlerinin düzenlenmesi ve yatırımcılar açısından iletim ve dağıtım şebekelerine ayrımcı olmayan bir erişim rejimini temin etmek üzere EPDK oluşturulmuştur.
Bu kapsamlı düzenlemeler neticesinde, TEK’in elektrik dağıtım müesseseleri TEDAŞ bünyesinde kalmış ve müesseselerin mevcut faaliyetleri, ticaret unvanları yeni duruma göre tescil edilmek suretiyle TEDAŞ yapısı içinde aynen devam etmiştir.
4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanması amaçlanmıştır. Söz konusu Kanunun 14 üncü maddesi ile TEDAŞ ve EÜAŞ’ın bunların müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirme işlemlerinin, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun çerçevesinde ÖİB tarafından yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
Sayıştay
IEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının koordinatörlüğünde, DPT, Hazine Müsteşarlığı, EPDK ve ÖİB başta olmak üzere diğer ilgili taraflarca Elektrik Enerjisi Sektörünün aynı zamanda AB topluluk müktesebatına uyum hedefi çerçevesinde serbestleştirilmesi ve söz konusu sektörde yapılması planlanan reform ve özelleştirmelerle ilgili olarak sürdürülen çalışmalar neticesinde hazırlanan “Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi” YPK’nın 17.03.2004 tarih ve 2004/3 sayılı kararı ile onaylanmıştır.
4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na göre dağıtım sektörü, EPDK tarafından verilen dağıtım lisanslarıyla bölgesel tekeller olarak işletilecek olup; Strateji Belgesi ekinde, Türkiye’nin elektrik dağıtım şebekesi coğrafi yakınlık, yönetimsel yapı, enerji talebi ve diğer teknik/mali faktörler dikkate alınarak 21 dağıtım bölgesine bölünmüştür.
Strateji Belgesi’nde özelleştirme uygulamalarına dağıtım bölgeleri baz alınarak kamu mülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yeniden yapılandırılması suretiyle elektrik dağıtım ve perakende satış hizmetlerinden başlanacağı belirtilmiş; TEDAŞ bünyesinde bulunan dağıtım şebekesinin, 21 bölge olarak belirlenen dağıtım bölgelerinden, Kayseri haricindeki 20 dağıtım bölgesi eylem planına uygun olarak ÖYK’nın 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınmış ve özelleştirmenin satış, kiralama, işletme hakkı devri ve işin gereğince uygun sair hukuki tasarruf yöntemlerinden biri veya birkaçının birlikte ve/veya ayrı ayrı uygulanması suretiyle gerçekleştirilmesi öngörülmüştür.
Bunun üzerine, Kayseri İli dışında kalan 20 bölgede TEDAŞ’ın mevcut 64 müessese ve İstanbul İli Anadolu Yakası’ndaki Koordinatörlük ile 7 bağlı ortaklığı 4046 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi çerçevesinde yeniden yapılandırılarak, %100 hissesi TEDAŞ’a ait anonim şirket şeklinde 20 dağıtım şirketine dönüştürülmüştür.
TEDAŞ Yönetim Kurulunun 17.02.2005 tarih ve 7-90 sayılı Kararı ile Adana, Gaziantep, Hatay, Kilis, Mersin ve Osmaniye elektrik dağıtım müesseselerinin faaliyet alanlarını kapsayan bölgede (7. bölge), 01.03.2005 tarihinden itibaren elektrik enerjisinin dağıtımı, perakende satışı ve perakende satış hizmeti faaliyetlerinde bulunmak üzere merkezi Adana olarak belirlenen “Toroslar Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi” kurulmuş, bölgedeki mevcut müesseseler il müdürlükleri olarak bu Şirkete bağlanmış ve Şirketin Ana Sözleşmesi 15.03.2005 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmıştır.
ÖYK’nın, 2004/22 sayılı kararı ile müessese ve bağlı ortaklıklar dahil TEDAŞ’ın tamamı özelleştirme kapsam ve programına alınmış, 07.11.2005 tarih ve 2005/125 sayılı kararı ile de TEDAŞ’ın özelleştirme stratejisi belirlenmiştir. Bu bağlamda, sermayesinin %100’ü TEDAŞ’a ait olan ve elektrik dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansı ile TEDAŞ’ın uhdesinde bulunan dağıtım sisteminin işletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacak dağıtım şirketlerinin hisselerinin “blok satış yöntemi” ile özelleştirilmesine karar verilmiştir.
Şirket sermayesinin tamamına sahip olan ÖİB hissesinin %100’ünü “blok satış”
yöntemi ile özelleştirmek üzere 17.08.2010 tarihinden itibaren verilen ilanlarla ihaleye çıkılmıştır. İhalede son teklif verme tarihi olan 24 Kasım 2010 itibariyle 13 teklif
II
Sayıştay
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının koordinatörlüğünde, DPT, Hazine Müsteşarlığı, EPDK ve ÖİB başta olmak üzere diğer ilgili taraflarca Elektrik Enerjisi Sektörünün aynı zamanda AB topluluk müktesebatına uyum hedefi çerçevesinde serbestleştirilmesi ve söz konusu sektörde yapılması planlanan reform ve özelleştirmelerle ilgili olarak sürdürülen çalışmalar neticesinde hazırlanan “Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi” YPK’nın 17.03.2004 tarih ve 2004/3 sayılı kararı ile onaylanmıştır.
4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na göre dağıtım sektörü, EPDK tarafından verilen dağıtım lisanslarıyla bölgesel tekeller olarak işletilecek olup; Strateji Belgesi ekinde, Türkiye’nin elektrik dağıtım şebekesi coğrafi yakınlık, yönetimsel yapı, enerji talebi ve diğer teknik/mali faktörler dikkate alınarak 21 dağıtım bölgesine bölünmüştür.
Strateji Belgesi’nde özelleştirme uygulamalarına dağıtım bölgeleri baz alınarak kamu mülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yeniden yapılandırılması suretiyle elektrik dağıtım ve perakende satış hizmetlerinden başlanacağı belirtilmiş; TEDAŞ bünyesinde bulunan dağıtım şebekesinin, 21 bölge olarak belirlenen dağıtım bölgelerinden, Kayseri haricindeki 20 dağıtım bölgesi eylem planına uygun olarak ÖYK’nın 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınmış ve özelleştirmenin satış, kiralama, işletme hakkı devri ve işin gereğince uygun sair hukuki tasarruf yöntemlerinden biri veya birkaçının birlikte ve/veya ayrı ayrı uygulanması suretiyle gerçekleştirilmesi öngörülmüştür.
Bunun üzerine, Kayseri İli dışında kalan 20 bölgede TEDAŞ’ın mevcut 64 müessese ve İstanbul İli Anadolu Yakası’ndaki Koordinatörlük ile 7 bağlı ortaklığı 4046 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi çerçevesinde yeniden yapılandırılarak, %100 hissesi TEDAŞ’a ait anonim şirket şeklinde 20 dağıtım şirketine dönüştürülmüştür.
TEDAŞ Yönetim Kurulunun 17.02.2005 tarih ve 7-90 sayılı Kararı ile Adana, Gaziantep, Hatay, Kilis, Mersin ve Osmaniye elektrik dağıtım müesseselerinin faaliyet alanlarını kapsayan bölgede (7. bölge), 01.03.2005 tarihinden itibaren elektrik enerjisinin dağıtımı, perakende satışı ve perakende satış hizmeti faaliyetlerinde bulunmak üzere merkezi Adana olarak belirlenen “Toroslar Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi” kurulmuş, bölgedeki mevcut müesseseler il müdürlükleri olarak bu Şirkete bağlanmış ve Şirketin Ana Sözleşmesi 15.03.2005 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmıştır.
ÖYK’nın, 2004/22 sayılı kararı ile müessese ve bağlı ortaklıklar dahil TEDAŞ’ın tamamı özelleştirme kapsam ve programına alınmış, 07.11.2005 tarih ve 2005/125 sayılı kararı ile de TEDAŞ’ın özelleştirme stratejisi belirlenmiştir. Bu bağlamda, sermayesinin %100’ü TEDAŞ’a ait olan ve elektrik dağıtım bölgelerinde dağıtım lisansı ile TEDAŞ’ın uhdesinde bulunan dağıtım sisteminin işletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacak dağıtım şirketlerinin hisselerinin “blok satış yöntemi” ile özelleştirilmesine karar verilmiştir.
Şirket sermayesinin tamamına sahip olan ÖİB hissesinin %100’ünü “blok satış”
yöntemi ile özelleştirmek üzere 17.08.2010 tarihinden itibaren verilen ilanlarla ihaleye çıkılmıştır. İhalede son teklif verme tarihi olan 24 Kasım 2010 itibariyle 13 teklif
alınmıştır. 7 Aralık 2010 tarihinde yapılan nihai pazarlık görüşmeleri sonucunda en yüksek teklif 2.075.000.000 ABD doları bedelle Yıldızlar SSS Holding tarafından verilmiştir. Satış,12.04.2011 tarih ve 27903 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 11 Nisan 2011 tarih ve 2011/32 sayılı kararı ile onaylanmıştır. ÖİB tarafından verilen ek süreye rağmen ilgili firmalar tarafından Şirket’in alınmaması nedeniyle ÖİB’nin 29.09.2011 tarihli açıklaması ile teminatlar irat kaydedilerek ihale iptal edilmiştir.
ÖİB, 2012 Kasım ayı içerisinde TOROSLAR EDAŞ ile birlikte AYEDAŞ, DİCLE ve VANGÖLÜ EDAŞ’ta bulunan %100 oranındaki TEDAŞ hisselerinin “blok satış” yöntemi ile özelleştirilmek üzere ihaleye çıkmıştır.
Son teklif verme tarihi olan 19.02.2013 tarihi itibariyle TOROSLAR EDAŞ’da
%100 oranındaki TEDAŞ hisselerinin özelleştirme ihalesine katılmak üzere 9 firma başvurmuştur. Tüm başvuru sahipleri ön yeterliliği karşılamıştır.
15.03.2013 tarihinde yapılan ihalede en yüksek teklifi 1.725 milyon $ teklifle Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. vermiştir.
Konuyu görüşen Rekabet Kurumu 11.04.2013 tarih ve 13-21/283-134 sayılı kararı ile devirle ilgili bir sakınca olmadığına karar vermiştir. Karar şöyledir:
“Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından Gediz Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin birinci sıradaki teklif sahibine devrinin onaylandığı dikkate alınarak; Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin %100 oranında hissesinin blok satış yöntemiyle özelleştirmesi kapsamında, bahse konu hisselerin tamamının- Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. veya – Fina Enerji Holding-Fina Limancılık Lojistik Holding A.Ş. Ortak Girişim Grubu veya – Çalık Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesinde sakınca bulunmadığına karar verildi.”
Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin özelleştirilmesi ile ilgili 11.07.2013 tarih ve 2013/105 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı 12.07.2013 tarih ve 28705 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Karara göre; yapılan ihalede 1.725 Milyon $ teklifle Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş. birinci sırada,1.223 Milyon $ teklifle Fina Enerji-Fina Limancılık Ortak Girişim Grubu ikinci sırada, Çalık enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. 1.035 Milyon $ teklifle üçüncü sırada yer almıştır.
Devir işlemleri tamamlanarak 01.09.2036 tarihine kadar işletilmek üzere yaklaşık 23 yıllığına Şirket 30.09.2013 tarihinde Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye devredilmiştir.
Şirketin genel durumuna ait verilerin son beş yıl üzerinden seyrini gösteren toplu bilgiler tablosu aşağıdadır.
Sayıştay
IIISon iki yıl farkı
Artış veya azalış
Toplu Bilgiler Ölçü 2008 2009 2010 2011 2012 %
Sermaye Bin TL 293.909 293.909 293.909 293.909 293.909 - -
Ödenmiş Sermaye ,, 293.909 293.909 293.909 293.909 293.909 - -
Öz Kaynaklar ,, 29.596 117.024 180.914 245.281 321.887 76.606 31,2
Yabancı Kaynaklar Milyon TL 958 1.230 1.344 1.435 1.750 315 21,9
Maddi duran varlıklar (Edinme değeri) Bin TL 151.012 182.163 177.984 224.068 167.833 (56.235) (25,10)
Maddi duran varlık birikmiş amortismanı ,, 40 40 40 40 40
Yatırımlar için yapılan nakdi ödemeler ,, 114.764 99.902 83.137 106.998 113.459 6.461 6,0
Yatırımların gerçekleşme oranı (Nakdi) % 88,8 84,3 100,6 143,4 103,4 (40) (27,89)
Tüm alım tutarı Milyon TL 1.936 2.318 2.508. 2.440 3.042 602 24,7
Satın alınan enerji miktarı GWh 15.263 15.855 16.045 15.798 16.950 1.152 7,29
Satın alınan enerji maliyet tutarı Milyon TL 1.887 2.268 2.441 2.353 2.933 580 24,65
Satın alınan enerji birim maliyeti Kr/kwh 12,4 14,31 15,21 14,89 17,31 2,42 16,25
Kayıp ve kaçak oranı % 8,9 8,3 7,9 11,18 10,64 (0,54) (4,83)
Satılan enerji miktarı GWh 13.905 14.538 14.777 14.031 15.147 1.116 7,95
Net satış tutarı Milyon TL 2.012 2.484 2.680 2.720 3.379 659 24,23
Ortalama satış fiyatı (Net) Kr/kwh 14,5 17 18,14 19,39 22,31 2,92 15,06
Ortalama satış maliyeti ,, 13,6 15,5 16,5 16,3 18,80 2,50 15,34
Stoklar:
-Malzeme Bin TL 18.264 19.587 20.584 18.785 16.620 (2.165) (11,53)
-Diğer stoklar ,, 495 733 203 26.230 67.938 41.708 159,01
Memur (ortalama) Kişi 77 73 70 64 61 (3) (4,69)
Sözleşmeli (ortalama) ,, 669 640 628 603 580 (23) (3,81)
İşçi (ortalama) ,, 1.565 1.433 1.273 1.049 945 (104) (9,91)
Personel için yapılan tüm giderler Bin TL 100.172 103.678 95.888 99.212 89.830 (9.384) (9,46)
Cari yıla ilişkin :
-Memurlar için yapılan giderler Bin TL 2.982 2.627 3.250 3.583 3.840 257 7,14
- Memur başına aylık ortalama gider TL 3.030 2.999 3.869 4.665 5.246 581 12,43
- Sözleşmeliler için yapılan giderler Bin TL 19.037 19.278 20.276 57.104 25.212 (31.892) (55,85)
- Sözleşmeli başına aylık ortalama gider TL 2.371 2.510 2.691 3.223 3.622 399 12,4
-İşçiler için yapılan giderler Bin TL 73.731 74.409 62.161 57.104 54.326 (2.778) (4,86)
-İşçi başına aylık ortalama gider TL 3.926 4.327 4.069 4.536 4.791 255 5,6
Dönem karına iliş. vergi ve diğ. yasal yük. Bin TL 14.823 48.091 33.268 224,4
Tahakkuk eden vergiler ,, 68.398 47.115 44.953 65.323 136.853 71.530 109,50
GSYH'ya katkı (üretici fiyatlarıyla) ,, 186.999 145.785 147.664 256.720 308.917 52.197 20,3 GSYH'ya katkı (alıcı fiyatlarıyla) ,, 255.397 192.900 192.617 307.220 397.679 90.459 29,12 GSMH'ya katkı (alıcı fiyatlarıyla) ,, 255.397 192.900 192.617 307.220 397.679 90.459 29,12
Faaliyet karlılığı (özkaynaklar yönünden) % - 27 27,3 69,8 63,1 (6,7) (9,60)
Mali karlılık (özkaynaklar yönünden) % - 119 43,9 37,2 55,6 18,4 49,46
Ekonomik karlılık % - - - - 8,9 8,9
Zararlılık (özkaynaklar yönünden) % 80,1 - - -
Faaliyet karı veya zararı Bin TL (62.241) 19.780 40.689 148.762 193.291 44.529 29,93
Dönem karı veya zararı ,, (118.969) 87.428 63.890 732.266 170.318 (561.948) (76,74)
Bilanço karı veya zararı ,, (286.273) (198.845) (134.955) 582.488 122.227 (460.261) (79,02)
Şirkette, 2012 yılsonu itibarıyla; memur, sözleşmeli ve işçi olarak toplam 1.636 kişi çalışmıştır. Son üç yılda personel çıkışları girişlere göre önemli sayıda fazla olmuş, bu fazlalık özellikle işçilerde yoğunlaşmış ve çalıştırılan yüklenici işçi sayısı
IV
Sayıştay
artmıştır.
2012 yılında satın alınan yaklaşık 16.950 GWh enerjiden 15.147 GWh’ı abonelere fatura edilmiş olduğundan, satın alınan enerjinin %10,64 oranında yaklaşık 1.803 GWh kayıp ve kaçak oluşmuştur.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun, 16.12.2010 tarihli toplantısında alınmış olan 2932 sayılı kararı ile, 2011-2015 uygulama dönemine ilişkin dağıtım şirketlerinin bölgelerinde uygulanacak kayıp kaçak hedef (KKH) oranları belirlenmiştir. Şirketin 2012 yılında gerçekleşen %10,64 kayıp kaçak oranı, 2012 yılı için belirlenen %8,94 oranının 1,70 puan üzerinde gerçekleşmiştir.
2012 yılında miktar olarak, elektrik enerjisi satışlarında bir önceki yıla göre yaklaşık %7,95 oranında 1.116 GWh artış olmuştur. Ortalama birim alım fiyatı 2011 yılına göre 2012 yılında %16,25 oranında artan elektriğin, aynı dönemde ortalama birim satış fiyatı %15,06 oranında artmıştır.
Toroslar Elektrik Dağıtım A.Ş.’nin özelleştirilmesi ile ilgili 11.07.2013 tarih ve 2013/105 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı 12.07.2013 tarih ve 28705 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Devir işlemleri tamamlanarak 01.09.2036 tarihine kadar işletilmek üzere yaklaşık 23 yıllığına Şirket 30.09.2013 tarihinde Enerjisa Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye devredilmiştir.
-Öneriler :
Toroslar Elektrik dağıtım Anonim Şirketi’nin 2012 yılı çalışmaları üzerinde Sayıştay tarafından yapılan incelemeler sonunda getirilen öneri aşağıdadır.
1- 03.03.2011 tarih ve 27863 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6113 sayılı Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Bir Kısım Borç ve Alacaklarının Düzenlenmesine Dair Kanun uyarınca, Şirketin enerji aldığı kuruluşlara olan borçlarının TEDAŞ Genel Müdürlüğüne devri neticesinde oluşan, 2011 yılsonu itibarıyla Şirkete kar kaydedilen, TEDAŞ Genel Müdürlüğünün 02.08.2012 tarihli talimatı ile “333.021 numaralı TEDAŞ Genel Müdürlüğüne borçlar” hesabına kaydedilen ve 31.12.2012 tarihinde de Şirketçe “542.002 numaralı Olağanüstü yedekler” hesabına aktarılan 653.075.914,53 TL’nin, ÖİB’den yazılı bir talimat, TEDAŞ Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulundan bir karar ve TEDAŞ Genel Müdürlüğünden de Şirkete yazılı bir talimat bulunmadığı, dolayısıyla yapılan bu işlemle ilgili muhasebe kayıtlarının Genel Muhasebe İlkelerine uygun olmadığından konunun TEDAŞ Genel Müdürlüğünce açıklığa kavuşturulması (Sayfa: 78-79).
Sonuç:
Toroslar Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’nin 27.05.2013 tarihindeki kendi genel kurulunda kabul edilen 2012 yılı bilançosu ve 170.318.207,69 Türk Lirası dönem karı ile kapanan gelir tablosu genel görüşmeye sunulur.
Sayıştay
VII. İDARİ BÜNYE A-Mevzuat:
Adana, Gaziantep, Hatay, Mersin, Osmaniye ve Kilis illerini kapsayan bölgede oluşturulan Toroslar Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi, TEDAŞ Yönetim Kurulunun 17.02.2005 tarih ve 7-90 sayılı kararı doğrultusunda Şirket Ana Sözleşmesinin Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından onaylanması ile kurulmuştur. Onaylanan Ana Sözleşme Adana Ticaret Sicilinde 46445 numara ile tescil edilmiş ve 15.03.2005 tarih ve 6260 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanarak şirket tüzel kişilik kazanmıştır.
Şirketin amacı; 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa uygun olarak, faaliyet bölgesinde elektrik enerjisinin dağıtımı, perakende satışı ve perakende satış hizmeti faaliyetlerini karlılık ve verimlilik ilkesi çerçevesinde, ticari, ekonomik ve sosyal gereklere uygun biçimde yürütmektir.
Özelleştirme Yüksek Kurulunun 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı kararı ile TEDAŞ’ın müessese ve bağlı ortaklıkları dahil tamamı özelleştirme kapsam ve programına alınmıştır.
4046 sayılı Kanunun değişik 37 nci maddesinde, özelleştirme programına alınan kuruluşların özel hukuk hükümlerine tabi olduğu, kendi kuruluş kanunları ve diğer kanunlarda yer alan 4046 sayılı Kanuna aykırı hükümlerin ve 233 sayılı KHK hükümlerinin uygulanmayacağı, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde ise genel hükümlerin uygulanacağı hükmü yer almaktadır.
Şirkette çalışan memurlar ile sözleşmeli personelin özlük ve sosyal haklarına ilişkin işlemler; 657, 5434, 5510 sayılı kanunlar, 399, 527 ve 666 sayılı KHK’ler ve bunların ek ve değişiklikleri ile yıllık bütçe kanunları, Bakanlar Kurulu, Yüksek Planlama Kurulu, Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Kararları doğrultusunda yürütülmektedir.
İşçilerin özlük ve sosyal hakları ise; 4857 sayılı İş Kanunu, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu, 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, bu kanunların ek ve değişiklikleri ile bu kanunlara göre düzenlenen tüzük, yönetmelik, tebliğ ve toplu iş sözleşme hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.
Şirket 4046 sayılı Kanun uyarınca sermayesindeki kamu payı %50’nin altına düşünceye kadar, 3346 sayılı Kanun ve 6085 sayılı Kanun hükümlerine göre TBMM ve Sayıştay’ın denetimine tabi bulunmaktadır.
09.07.2008 gün ve 5784 sayılı Kanun ile 4628 sayılı Kanunda değişiklikler yapılmış, 31.12.2010 olarak belirlenen geçiş dönemi, 31.12.2012 tarihine ötelenmiş, bu süre 31.01.2013 tarih ve 28545 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6408 sayılı
“Elektrik Piyasası Kanunu İle Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda Değişiklik
Sayıştay
1Yapılmasına Dair Kanun” un 3 üncü maddesi ile 31.12.2015 tarihine kadar uzatılmıştır.
6111 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” 25.02.2011 tarih ve 27857 sayılı Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Kanunun uygulanmasından sonra; TBMM’de 31.05.2012 tarihinde kabul edilip 15.06.2012 tarih ve 28324 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6322 sayılı “Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 42 nci maddesi ile 6111 Sayılı Kanuna eklenen Geçici 19 uncu madde ile; 6111 sayılı Kanuna göre yapılandırma başvurusunda bulunduğu halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ödenmesi gereken tutarları süresinde ödemeyenler; bu tutarları Kanunda belirtilen geç ödeme zammı ile birlikte bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren dört ay içerisinde ödemeleri şartıyla Kanun hükümlerinden yararlanacaklardır.
Kanunun adı geçen maddesinin geçerlilik tarihi Kanunun yayımı tarihi olup; maddenin geçerlilik süresi 01.07.2012- 31.10.2012 tarihleri arasıdır. Kanunun uygulanması ve gelişmelerle ilgili bilgilere Raporun ilgili bölümlerinde yer verilmiştir.
Yine aynı Kanunun 28 inci maddesi ile; elektrik dağıtım şirketleri ile elektrik üretim tesis ve/veya şirketlerinin özelleştirme kapsamında kurumlar vergisi ve katma değer vergisinden muaf olmaları ile ilgili 31.12.2010 tarihinde sona eren süre;
kanunun yayımı tarihinden itibaren 31.12.2023 tarihine kadar uzatılmıştır.
05.07.2012 tarih ve 28344 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı “Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun” un 82, 83 ve 84 üncü maddeleri ile kaçak elektrik kullanma suçlarına ilişkin yeni düzenlemeler getirilmiştir.
Konu ile ilgili ayrıntılı bilgiye Hukuk Servisi bölümünde yer verilmiştir.
29.12.2010 tarih ve 6094 sayılı “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 6/C maddesinin “…veya gerektiğinde masrafları ilgililerine ait olmak üzere EPDK tarafından yetkilendirilecek denetim şirketlerinden hizmet satın alınarak EPDK tarafından yaptırılabilir. Denetim şirketleri ile ilgili uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık görüşü alınmak kaydıyla EPDK tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” Bölümü; Anayasa Mahkemesinin 5.7.2012 tarihli toplantısında iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı 06.10.2012 tarih ve 28433 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
12.7.2012 tarih ve 28351 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6353 sayılı “Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 22 inci maddesi ile 4628 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendinin sekizinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
2
Sayıştay
Yapılmasına Dair Kanun” un 3 üncü maddesi ile 31.12.2015 tarihine kadar uzatılmıştır.
6111 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” 25.02.2011 tarih ve 27857 sayılı Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Kanunun uygulanmasından sonra; TBMM’de 31.05.2012 tarihinde kabul edilip 15.06.2012 tarih ve 28324 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6322 sayılı “Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 42 nci maddesi ile 6111 Sayılı Kanuna eklenen Geçici 19 uncu madde ile; 6111 sayılı Kanuna göre yapılandırma başvurusunda bulunduğu halde bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ödenmesi gereken tutarları süresinde ödemeyenler; bu tutarları Kanunda belirtilen geç ödeme zammı ile birlikte bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren dört ay içerisinde ödemeleri şartıyla Kanun hükümlerinden yararlanacaklardır.
Kanunun adı geçen maddesinin geçerlilik tarihi Kanunun yayımı tarihi olup; maddenin geçerlilik süresi 01.07.2012- 31.10.2012 tarihleri arasıdır. Kanunun uygulanması ve gelişmelerle ilgili bilgilere Raporun ilgili bölümlerinde yer verilmiştir.
Yine aynı Kanunun 28 inci maddesi ile; elektrik dağıtım şirketleri ile elektrik üretim tesis ve/veya şirketlerinin özelleştirme kapsamında kurumlar vergisi ve katma değer vergisinden muaf olmaları ile ilgili 31.12.2010 tarihinde sona eren süre;
kanunun yayımı tarihinden itibaren 31.12.2023 tarihine kadar uzatılmıştır.
05.07.2012 tarih ve 28344 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6352 sayılı “Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun” un 82, 83 ve 84 üncü maddeleri ile kaçak elektrik kullanma suçlarına ilişkin yeni düzenlemeler getirilmiştir.
Konu ile ilgili ayrıntılı bilgiye Hukuk Servisi bölümünde yer verilmiştir.
29.12.2010 tarih ve 6094 sayılı “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 6/C maddesinin “…veya gerektiğinde masrafları ilgililerine ait olmak üzere EPDK tarafından yetkilendirilecek denetim şirketlerinden hizmet satın alınarak EPDK tarafından yaptırılabilir. Denetim şirketleri ile ilgili uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık görüşü alınmak kaydıyla EPDK tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” Bölümü; Anayasa Mahkemesinin 5.7.2012 tarihli toplantısında iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı 06.10.2012 tarih ve 28433 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
12.7.2012 tarih ve 28351 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6353 sayılı “Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 22 inci maddesi ile 4628 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendinin sekizinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan özelleştirme sonrası elektrik dağıtım tesislerinin iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve genişletilmesi için yapılan yatırımların mülkiyeti kamuya aittir. Özelleştirilen elektrik dağıtım tesis ve varlıklarına ilişkin her türlü işletme ile yatırım plânlaması ve uygulamasında onay ve değişiklik yetkisi Kurula aittir. Kurul, hizmetin verilmesini sağlayacak yatırımların teklif edilmemesi halinde talep eder ve onaylanmış yatırımlar gerçekleştirilmediği takdirde lisans iptal edilerek yeniden ihale yapılır. Kanun kapsamında tanımlanan elektrik dağıtım şirketlerinin her türlü denetimi Bakanlık tarafından yapılır. Bakanlık bu denetimi bu konuda ihtisas sahibi olan kamu kurum ve kuruluşlarına yetki devri suretiyle veya yetkilendireceği denetim şirketlerine hizmet satın almak suretiyle yaptırabilir. Bu kapsamda düzenlenecek denetim raporları Kuruma bildirilir. Denetim raporu sonucuna göre gerekli yaptırım ve işlemler Kurul tarafından karara bağlanır. Denetim şirketlerinin nitelikleri, yetkilendirilmesi, seçimi, yetkili denetim şirketleri ve denetime tabi şirketlerin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
Yine aynı Kanunun 31 inci maddesi ile 6094 sayılı “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 6/C maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Bu Kanun kapsamındaki üretim tesisleri ile elektrik üretimi yapılan diğer tesislerin lisansı kapsamındaki inceleme ve denetimi EPDK tarafından yapılır veya gerektiğinde masrafları ilgililerine ait olmak üzere EPDK tarafından yetkilendirilecek denetim şirketlerinden hizmet satın alınarak EPDK tarafından yaptırılabilir. Denetim şirketleri ile ilgili uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, Bakanlık görüşü alınmak kaydıyla EPDK tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
Yine aynı Kanunun 31 inci maddesi ile 6094 sayılı “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 6/C maddesinin altıncı fıkrasında yapılan değişiklikle; üretim tesisleri ile elektrik üretimi yapılan diğer tesislerin lisansı kapsamındaki inceleme ve denetimi EPDK tarafından yapılacağı veya gerektiğinde masrafları ilgililerine ait olmak üzere EPDK tarafından yetkilendirilecek denetim şirketlerinden hizmet satın alınarak EPDK tarafından yaptırılabileceği belirtilmiştir.
Denetimle ilgili bu düzenlemenin anayasaya aykırılığı savıyla Anayasa Mahkemesi’nde açılan iptal davasında mahkemenin 03.10.2012 tarihli oturumunda görüşülmüş ve görüşme sonunda; 6353 sayılı Kanunun 31 inci maddesi ile 5346 sayılı Kanuna eklenen maddenin Anayasaya aykırı olduğuna karar verilmiş ve İptal kararı 20.04.2013 tarih ve 28606 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımından altı ay sonra yürürlüğe girmek üzere yayımlanmıştır.
TBMM’de 14.03.2013 tarihinde kabul edilip 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile elektrik piyasası tekrar düzenlenmiş, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nu adı
“Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun”
şeklinde değiştirilmiştir.
