. . .. AL OLGULARDAKi BEViN SAPI i~iTSEL UY ARILMA POTANSiYELLERi

(1)

. . .. AL OLGULARDAKi BEViN SAPI i~iTSEL UY ARILMA POTANSiYELLERi

li .

^sapt^i~itsel^UyanlmaPotansiyelleri(BIUP) norolojide pek 90k alanda kullamlan basil bir norofizyolojik tetkil' . Bu sayede ozellikle beyinsapmt i9eren strOktOrellezyonlar kolayltkla belirlenebilmektedir. Bu 9alt~mada 40 normai

IUP

butgulart sunuldu.

JC811me1er: Beyinsapt uyanlmt§ potanslyelleri

liii\in:

BAEPs is a relatively simple neurophysiologic test that has proved clinically use lui in detecting structural lesions of

&llilani.

In this report BAEPs were recorded in 40 healthy subjects.

,.,wards:

^Brainstem^AuditoryEvoked Responses

nllrolojide pek((ok alanda kullantlan noninvaziv norofizyolojik bir tetkik yontemidir( 13) .

...._. klik stimulustan sonra ilk 10 msn i((erisinde 7 vertex(+) dO~Ok amplitOdiO potansiyel ortaya Cftkar. Bu potansiyellere

llbaPt

^~tselcevaplart denir. Bu ktsa latanslt uyanlmt$ potansiyeller beyinsapt i$ilme yollannda olu~n elektriksel aktiviterin

lrlild(uzak

alan) yanstmast olarak bilinir(1 0,13) .

. . . I. potansiyel akustik sinir, II. kohlear nOkleus, Ill, superior o;ivar komplex, IV, laterallemniskus, V ise inferior kollikulus ile :.tiillr(5,13). VI ve VII. dalgalann klinik uygulamada fazla degeri yoktlJr(2).

ft: ~orfo.lo!i

ve ampli!Odleri normal

ki~ilerde

bile zaman zaman degi$kenlik gostermektedir(12). Norolojik uygulamalarda - duzeytntn 65-70 dB uzeri kullantltr. Buna Sensation Levei(SL) denir.

(2)

Normal 0/gulardaki Beyin Sapt i$itsel Uyanlma Potansiyelleri: MiRZA. Meral

BIUP, norolojide pek~ok alanda kullan1labilmektedir. Bunlar §U §ekilde ozetlenebilir(13):

1.Beyinsap1 !Dmor, kon!Ozyon, imflamasyon ve demyelinizasyonlannm tayini, lokalizasyonlanmn saptanmas1 ve bu pro~eslerin

tedaviye cevabmm ara§tlrllmasL

2. l§ilme yollannm talamik, ortabeyin, pontin, pontomedOIIer ve periferal bOigelerindeki vaskOier ve neoplastik lezyonlannm lokalizasyonlannm belirlenmesi.

3. Etyolojisi metabolik nedenlere bagh komalann strOktOrel nedenlerle olu§an komalardan ay1rdedilmesi ve elektroensefalogralik olarak izoelektrik ~izgi gozlenen koma olgulannda beyin oiOmOnOn kesinle§tirilmesi

BiUP pek~ok faktorden etkilenmektedir. Artan klik h1z1 tOm BiUP absolu latanslannda uzamaya ve ampli!Odlerde dO~O~

yola~ar(2,3, 15, 16).

Klik stimulus ~iddetinin azalmas1 ampli!Odlerde azalmaya ve absolu latanslarda uzamaya yola~ar. Dalgalar arasmdaki sure intervaline •Jnterpeak latency• denir. lnterpeak latanslar stimulus §iddetinden ve iletim tipi i§itme kaybmdan etkilenmez(1 ,6, 12, 17).

Farkh polaritedeki klikler farkh BiUP dalga §ekillerine, amplitud ve latans degi§ikliklerine yola~ar (12, 16).

Uygulamada ~ogu kez 100-3000 Hz'lik filtreler kullan11ir. Yuksek frekansl1 filtrelerin kullamm1 ampli!Od dO§OkiOklerine

yola~abilir(2, 17).

Kadmlarda interpeak latanslar erkeklere gore daha k1sad1r. Kesinlik kazanmamakla birlikte bunun daha ~ok kafa yap1s1 ve i~itme

siniri ile ilgili oldugu farzedilir (4,7, 12).

Yenidogan dalga ~ekilleri basittir ve interpeak latanslar uzam1§t1r, ~OnkO myelinizasyon henOz tamamlanmaml§llr(4,9, 11). BIUP vOcut 1s1 degi§ikliklerinden pek fazla etkilenmemektedir(14). ·

Uygulamada aktif elekrod vertex'e (Cz), referans elektrod mastoid'e (M) yerle§tirilir. Tetkik aym hastada en az iki kez tekrarlanma1id1r.

Degerlendirmede normal BiUP latanslannm ve 1-111, 111-V, 1-V interpeak latanslannm standart sapmasmm ±3 ka!ln1 a§an degerler patolojik kabul edilir. lnterpeak latanslann interaural farkllllklan, standart sapmanm ±3 katm1 a§mamah, V. dalga interaurallatans farkhhg1 0.5'den bOyuk olmamal1d1r(l). Ill, IV, V gibi dalgalann yoklugu, IV ve V. dalgalann ampli!Odlerinin azalmas1, patolojik kabul edilen diger bulgulard1r(8).

Erciyes Ttp Dergisi/1211990 209

(3)

IIU9Jia'l

farkh laboratuvarlara gore degi§ik sonuc;lar gosterme~tedir. Bu nedenle her laboratuvar k~ndi standard1n1

!i'llllfiiiiiiCr.

Bu gah§mada bizim de amac1m1z kendi laboratuvanm1z1n BIUP standard 1m belirlemek ve bunun BIUP ile yap1lacak

1

'~:illill!lllllrdCftgerekli gorOienlerinde kontrol amac1yla kullammm1 saglamakt1r.

ffilli~IPIIda nc5rolojik ve odyolojik ac;1dan tamamen sagl1kh olan 40 olguda BIUP ara§t1nld1. Potansiyel kay1tlar ~ Oir r"

- bir pozisyondayken yap1ld1. Tetkik DISA Neuromatic 2000 C ayg1t1 ile ger9ekle§tirildi. Aktif e1ektrod vertex'b

~~~erans elektrod mastoid'e (M) yerle§tirildi. Kay1tlar 1 OS dB SL §iddetindeki stimulusla gerc;ekle§linldi ve ¹

no

^usr-

20 Hz'tik klik stimulus kullan1ld1. Stimulus TDH 39 P model bir ba§llkla monaural olarak iki kulaga da uygular,d1 diger maskeleyici ses verildi. 100 Hz-2000 Hz'lik frekans filtreleri kullan1ld1. Test boyunca tOm olgularda ortalam;-4000

·aiiNiiillaverajlandL

kendi aralannda sag ve sol kulak I, Ill, V. dalgalar ve 1·111, 111-V, I·V interpeak latans farklrllklan ac;1smdan tMMIIIridlllar. Potansiyel bulgulan kadm ve erkek gruplar arasmda da aynca degerlendirildi.

Yl$

ve cinsiyet dag1hm1 Tablo l'de gorOimektedir.

Say1

23 17 40

%

58 42 100

Ya§ Ort.

38.5 42

. . __.1 Table ll'de gorOimektedir. Buna gore kadm ve erkeklerdeki interaural latans farklll1klan istatistiksel r.:lnamsizken

ka~m~ard~.

1-V, 111-V interpeak latans sOrelerinin erkeklere gore daha k1sa olmas1 anlamll idi.

u..,.•t•;kllnn

baz1lanna all BIUP orneklcri $ekil 1 'de gorOimektedir.

Dergisi/1211990 210

(4)

~

_~

:::i

"'0

<Cl ~

c;;·

"=::

~ ~

~

-

T ablo II. Normal O~~arda BlUP BtigiJiar

Sag(x±~ Sol(x±S'ij

Gruplar Sayt Ill V ~V Hll -~- . II~V I U1 V ~V ~Ill II~V IALI·V

Kadm 23 1.41±0.69 3.40±1.05 5.14±121 3.51±2.08 1.9Ct:0.61 1.77±0.68 . 1.47±0.41 3.45±1.08 5.80±1.18 3.72±1.12 2.02±0.05 1.74±0.76 0.14±0.24

Erkek 17 1.66±0.20 3.80±1.34 5.78±2.2 4.12;!::53 2.02±0.64 1.98±0.74 1.60±0.43 3.78±1.24 5.19±2.12 4.14±1.61 1.76±1.08 2.02±0.94 0.16±0.13

Toplam 40 1.52±0.55 3.57±0.27 5.41±1.05 3.77±1.26 2.01±024 1.86±0.21 1.52±0.15 3.59±0.25 5.45±0.98 _3.~9±0.56 1.91±0.68 1.86±0.13 0.15±0.16

I

1.47 0.28 4.92 1.24 1.66 3.50 0.48 0.89 0.27 2.33 1.18 4.66 0.4

p >0.05 >0.05 &05 >0.05 >0.05 <0.05 >0.05 >0.05 >0.05 <0.05 >0.05 <0.05 >0.05

~

[

~ _c::

~

~ ttl

s·

i

.;;;-

er·

~

.$ ~

§'

II>

d'

~

~·

(1)

16"

3::: ~·

~ :0

~ ~

(5)

Beyil Sap! l§itsel Uyafllma Potansiyelleri: MiRZA, Meral

Brainstm

I ^{10 10} ^1ms/D

21232094 105 dB

L

Rar 7.08 msD 0.00 msl Msk Brainstm

02 1ms/D 10 10 18752006 105 dB

L

Rar

Msk

01 1ms/D 10 10 20412032 105 dB

L

Rar

· Msk

Brainstm 1ms/D 10 10 21 102037

105 dB L Rar 5. 84 msD 0. 00 msl

Msk Brainstm

01 1ms/D 10 10 15081559 105 dB

L

Raar

Msk

01 1ms/D 10 1 0 21042115 105 dB R Rar 5. 44

~so

0.00 ms l Msk

Seki1

~~z1

normal olgu1ardaki BiUP br nekleri

212

(6)

Normal 0/gulardaki Beyin Saptl~itsel Uyanlma Potansiyelleri: MiRZA, Meral

Tartt§ma

Bu c;all§mada hic;bir norofojik ve odyofojik yakmmasr of mayan 40 normal ofguda beyinsapr i§itsef uyarrfm 1$ potansiyefferi ara§trrrldr. Bulgular kadrn-erkek ve sag-sol kulak larklrlrklarrna gore istatistiksel ac;rdan degerlendirildi, ayrrca dalgafarrn morfolojisi de ara§trnldr. Olgulann tOmOnde de aozeffikle 1,111 ve V. dalgalar belirgin olarak sec;ilebilirken VI. ve VII. dalgalann bazr potansiyellerde dOzgOnce geli§medigi larkedildi.

Kadm ve erkeklerde her iki kulak arasr interpeak ve absolu latans ortalamalan ara§trnldrgrnda belli bir lark gozlenmedi.

Sec;ilen grubun norolojik ve odyolojik acrdan saglrkll olmasr bu bulgumuzu desteklemektedir.

Kadrnlardaki interpeak latans ortalamalannrn erkeklerden daha krsa olmasr istatistiksel ac;rdan anlamlrhk gostermekteydi.

Bu bulgu Stockard JE ve arkada§lannrnki ile uyum ic;indeydi(12). Farkllllgrn, kadrnlardaki kala yaprsr ve beyinsapr yollannrn erkeklere gore daha krsa olmasrndan otOrO geli§ebilecegine karar verildi.

Olgulann ya§ ortalamalan birbirine c;ok yakrn oldugu ic;in aynca ya§a gore uyanlmr§ potansiyel ortalamalan tesbit edilmedi. Stockard JE ve arkada§lan, yaptrklarr c;alr§malarda yenidoganlardaki interpeak latanslann zamanla maturasyonel degi§iklige ugradrgrnr gostermi§lerdir( 12). Bizim c;alr§mamrzr ye!i§kinler olu§turdugu ic;in bu konuda bir yorumda bulunamryoruz.

Biz c;alr§mamrzda monaural stimOiasyon kullandrk. Starr ve arkada§lan monaural stimOiasyonla binaural stimOiasyon uygufamalan arasrnda latans olc;Omleri acrsrndan lark gorememi§lerdir( 1 0).

Beyinsaprlezyonlannr belirlemede oldukc;a onemli bir yeri clan BiUP ara§trrmalannrn daha saglam bir temele oturtularak gerc;ekle§tirilebilmesi ic;in belirli bir standart saglamak amacryla yaprlan bu c;alr§manrn ilerideki c;ah§malara l§lk tutabilmesini temenni ediyoruz.

Kaynaklar

1. American EEG Society: Guidelines for clinical evoked potential studies. J Clin Neurophysio/1:3-53, 1984.

2. Chiappa KH, Galdstone KJ, Young RR: Brainstem auditory evoked responses. Studies of waveform variations in 50 normal human subjects. Arch Neuro/36:81-87,1979.

3. Coats AC: Human auditory nerve action potentials and brainstem evoked responses. Arch Otolaryngol 104:709-717,1978.

Erciyes Ttp Dergisi/1211990 213

(7)

..

7.

•

10.

tt

14

15.

Olgulardaki Beyin

sap

1 i$itse/ Uyanlma Potansiyelleri: MiRZA, Meral

Edwards RM, Squires NK, Buchwald JS, eta/~ Cent:al transmission time ~ifferences in the auditory brainstem response as a function of sex, age and ear of stJmulatJOn. Intern J Neuroscience 18:59-66,1983.

Hashimoto 1, Jshiyama Y, Tozuka G: Bilaterally recorded brainstem auditory evoked responses. Their asymmetric abnOrmalities and lesions of the brainstem.Arch Neurol 36:161-167, 1979.

Hecox KE, Galambos R: Brainstem auditory evoked responses in human infants and adults. Arch Otolaryngol 99:30-33,1974.

Micha/ewski HJ, Thompson LW, Patterso JW, eta/: Sex differences in the amplitudes and latencies of the roman auditory brainstem potential. Electroencephalogr Clin Neurophysiol48:351-356, 1976.

Pedersen KE, Rosenha/1 U: Sensitivity and specifity of audiological tests in patients with vertigo. Acta Otolaryngol (Stockh) Supp/455:69-73, 1988.

Rowe MJ: Normal variability of the brainstem suditory evoked response in young and old adult subjects . Electroencephalogr Ctin Neurophysio144:459-470, 1978.

Starr A, Achor LJ: Auditory brainstem responses in neurological disease. Arch Neurol32:761-768, 1975.

Starr A, Amlie RN, Martin WH, et at: Development of auditory function in newborn infants revealed by auditory brainstem potentials. Pediatrics 60:831-842, 19 77.

Stockard JE, Stockard JJ, Westmoreland BF, eta/: Brainstem auditory evoked responses. Normal variation as

a

function of stimulus and subject characteristics. Arch Neuro/36: 823-831,1979.

Stockard JJ,Rossiter VS: Clinical and pathological correlates of brainstem auditory response abnormalities.

Neurology 27:316-325,1977.

Stockard JJ, Sharbrough FW, Tinker JA: Effects of hypothermia on the human brainstem auditory response.

Ann Neurol3:368-379, 1978.

Stockard JJ, Stockard JE, Sharbrough FW: Brainstem auditory evoked potentials in neurology: Methodology, interpretation, clinical application. In Aminoff MJ(ed): Etectrodiagnosls in Clinical Neurology. Churchill Uvingstone, New York 1980, pp 370-413.

Stockard JJ, Stockard JE, Sharbrough FW: Nonpathologic factors influencing brainstem auditory evoked potentials. Am J EEG Techno/18: 177-187, 1978.

Ter'·"~sen

^K,^Oc:ter'·^{nmel P:}Farfield electrocochleography adaptation. Scand Audio/ 4: 215-220,1976.

214

. . .. AL OLGULARDAKi BEViN SAPI i~iTSEL UY ARILMA POTANSiYELLERi