Genetik materyal olarak tohum depolamanın

Genetik materyal olarak tohum depolamanın

üstünlükleri

• 1. Pratik açıdan tohum depolama bitkinin vejatatif • kısımlarını depolanmaktan daha kolaydır.

• 2. Tohumlar oldukça küçük, oldukça fazla depolanabilir

• 3. Kurutularak paketlenip istasyonlara ve gen • bankalarına kolaylıkla gönderilebilir.

• 4. Genetik farklılıkları geniş ölçüde taşırlar.

• 5. Yabancı döllenen türlerde her anaç bitki tohumlarla • çok sayıda genotip meydana getirir.

• 6. Tek bitkiden bile alınan tohumlarla büyük genetik • farklılık oluşturulur

II. Vejetatif Materyalin Depolanması

• Rizom Sıcaklık -2o_{C ile +2}o_C

• Stolon nem %96-98 olmalıdır

• Yumru • Kök • Soğan • Çelik

Güçlükleri

Ana bitki ile ayni genotipteler

• Varyasyon dar olduğundan tohuma oranla daha fazla örnek depolanmalıdır.

• Hacimli olduklarından daha fazla yer tutarlar • Su kaybından çok etkilenirler

III. Çiçek Tozu Depolama

Özellikleri

• Az yerde çok materyal depolanır

• Depolama süresi tohumlara göre daha kısadır

• Örnek: En uzun süreli depolanabilen elma çiçek tozları • -20o _{C’ de 9 yıldır.}

• Olgunlaşmamış çiçek tozları depolanmalıdır

• Orthodox tohumların çiçek tozları Recalcitrant’ır ( Mısır nem oranı %50’nın altına düştüğünde çok zarar görür)

IV. In vitro Depolama

inatçı türler ve vejetatif üretilen türler

(kültürlerin büyümeleri en az düzeyde tutulur)

• a) Yavaş Büyüme ile Depolama

• - Olgunlaşmamış zigot embriyoları kullanılır

• -Kültür ortamına osmotik ya da büyüme geciktiriciler ekl. • (Manitol, ABA)

• - Kültür sıcaklığı (20-25o_{C) düşürülür (6}o_{C gece 12}o_{C gün.)}

• - Kültür mineral yağ ile kaplanır • - Kültürün oksijen basıncı azaltılır • - Sürgünlerin yaprakları dökülerek

• b) Dondurarak Depolama

• -196

_{C sıvı nitrojende nem düzeyi düşürülmüş}

tohumların dondurularak depolanmasıdır.

• Tohumlar:

• 1. Kurutmaya ve sıvı nitrojene duyarlı

• 2. Kurutmaya ve sıvı nitrojene toleranslı

• - uygun bitki doku ve organlarının kültüre alınması • -hızlı ön büyütme

• - donma sırasında kristalleşmenin engellenmesi ve hücrelerin zarar görmemesi için soğuktan koruyucu «cryoprotectant» solüsyonun hazırlanmsı

• -uygun dondurma işlemin yapılması (hızlı ve yavaş)

• -donmuş genetik materyalin -196o_{C sıvı veya -150}o_{C gaz}

nitrojende depolanmsı

• - donmuş materyalin ısıtılması çözülmesi • -çözünme sonrası uygulamalar

• -canlılık testleri ve büyümenin başlatılması

• Depolanacak materyalin uygun

biçimde dondurulması için:

• -Vejatatif üreyen ya da

• -inatçı tohumlarda başarıyla uygulanır

• (yonca, üzüm, havuç, soya)

• ı. Kapsülleştirme:

(tohum kaplama, sodyum

alginat, kalsiyum klorit, besin maddeleri ve pestisit)

• ıı. Kurutma

• ııı. Dondurma

V. DNA

Depolama

• -

• -Geleceğin depolama tekniğidir

• -Biyoteknolojik bitki ıslahına kolay uyum sağlar

• -Cinsler ve türler arasında gen aktarımında doğal engel ortadan kalkar

• -Islah için gerekli olan genlerden oluşan DNA kütüphanesi • -Herbaryum ve fosil gibi cansız kaynaklardan DNA dizilerin

Botanik Bahçesi (Arboretum)

 Düzenleme biçimlerine göre ex-situ koruma

 Bitkilerin uygun ekolojik ortamlarda doğal olarak yetiştirilmesi ve içerisinde gen bankalarının bulunması nedeniyle doğal (in-situ) ve yapay (ex-situ) koruma sitemlerini birlikte içeren koruma yöntemidir.

 Kaybolma riski taşıyan bitkilerin korunmasında etkili

 Bilimsel araştırma, koruma, sergileme ve eğitim içi canlı bitki koleksiyonları içerir

 İklim değişikliğinin yavaşlatılması ve yaşam sürekliliğini sağlar.  Uluslararası Botanik Bahçeleri Birliği (1954 kurulmuş IABG)

 Dünyada ilk botanik bahçesi 1543 yılında İtalya’da Pisa Ünivesitesi.

 Türkiye’de ilk olarak İstanbul Üniversitesi’nde 1935 yılında kurulmuştur. sonra Ege Ü. (1962), endemik bitkileri koruyan Gökyiğit (İstanbul 1995), Bursa ve Atatürk Ü. Botanik bahçeleri izlemiştir.

Bitkisel Materyalin Korunmasında Başarı

• 1.Depolama süresinin uzun olması

• 2. Çok sayıda örneğin depolanması

• 3. Canlılık kayıplarının az olması

• 4. Bakım çalışmaları en aza indirgenmesi

• 5. Düşük maliyet

DEPOLAMA SİSTEMLERİNDE ARANAN

ÖZELLİKLER

• Tohum kabinleri çeşitli miktarda

• tohumları depolamaya uygun olmalıdır. • Sıcaklık ve süresi kabinlerde ürünlere • göre ayarlanabilmelidir.

• Her kabinde sıcaklık ve hava nemi • üniform olmalıdır.

• Depolama işlemi kabine girmeden • yapılabilmelidir.