5422 SAYILI KURUMLAR VERG‹S‹ KANUNU

Tam metin

(1)

KURUMLAR VERGİSİ

KURUMLAR VERG‹S‹ KANUNU

(2)

‹ndirilecek Giderler:

Madde 14 -

Ticari kazanç gibi hesaplanan kurum kazanc›n›n tesbitinde, mükellefler afla¤›daki giderleri de ayr›ca has›lattan indirebilirler:

1. Hisse ve tahvil senetlerinin ihraç giderleri (Bu giderler senetlerin ka¤›t ve tab› giderlerini, mahkeme, noter ve di¤er tasdik ve tescil giderlerini, damga resmini ve ihraç dolay›siyle ödenen sair harç ve resimlerini, ihraç dolay›siyle bankalara verilen komisyonlar›, hisse ve tahvil senetlerinin borsaya kayd› için yap›lan giderleri ve bunlara benzer di¤er her türlü giderleri ihtiva eder);

2. ‹lk tesis ve taazzuv giderleri (Bu giderler aktiflefltirildi¤i takdirde bunlar›n Vergi Usul Kanunu gere¤ince de¤eri üzerinden ayr›lacak amortisman gider yaz›l›r);

3. Genel heyet toplant›lar› için yap›lan giderlerle birleflme, fesih ve tasfiye giderleri;

16 ‹ndirilecek Giderler:

Madde 14 -

Ticari kazanç gibi hesaplanan kurum kazanc›n›n tesbitinde, mükellefler afla¤›daki giderleri de ayr›ca has›lattan indirebilirler:

1. Hisse ve tahvil senetlerinin ihraç giderleri (Bu giderler senetlerin ka¤›t ve tab› giderlerini, mahkeme, noter ve di¤er tasdik ve tescil giderlerini, damga resmini ve ihraç dolay›siyle ödenen sair harç ve resimlerini, ihraç dolay›siyle bankalara verilen komisyonlar›, hisse ve tahvil senetlerinin borsaya kayd› için yap›lan giderleri ve bunlara benzer di¤er her türlü giderleri ihtiva eder);

2. ‹lk tesis ve taazzuv giderleri (Bu giderler aktiflefltirildi¤i takdirde bunlar›n Vergi Usul Kanunu gere¤ince de¤eri üzerinden ayr›lacak amortisman gider yaz›l›r);

3. Genel heyet toplant›lar› için yap›lan giderlerle birleflme, fesih ve tasfiye giderleri;

AÇIKLAMA

(3)

4. (4962 say›l› Kanunun 16' nc› maddesiyle de¤iflen bent Yürürlük; 07.08.2003)Sigorta ve reasürans flirketlerinde bilanço gününde hükmü devam eden sigorta sözleflmelerine ait karfl›l›klar (Hayat Sigorta fiirketlerinde matematik karfl›l›klardan, temettü ve faizleri vergiden istisna edilmifl olan menkul k›ymetlere yat›r›lan k›sma ait faizler, giderler meyan›nda gösterilemez),

Sigorta teknik karfl›l›klar›;

1. Muallak hasar karfl›l›klar›, 2. Kazan›lmam›fl prim karfl›l›klar›,

3. Hayat matematik karfl›l›klar›ndan ibarettir.

Teknik karfl›l›klar bilanço gününde geçici pasif hesaplara geçirilmek suretiyle afla¤›daki esaslara göre hâs›lattan indirilir:

a) Muallak hasar karfl›l›klar›, tahakkuk etmifl ve hesaben tespit edilmifl fiili tazminat bedellerinden veya bu hesap yap›lmam›flsa tazminat›n ve tazminat ile ilgili tüm

4. (4962 say›l› Kanunun 16' nc› maddesiyle de¤iflen bent Yürürlük; 07.08.2003)Sigorta ve reasürans flirketlerinde bilanço gününde hükmü devam eden sigorta sözleflmelerine ait karfl›l›klar (Hayat Sigorta fiirketlerinde matematik karfl›l›klardan, temettü ve faizleri vergiden istisna edilmifl olan menkul k›ymetlere yat›r›lan k›sma ait faizler, giderler meyan›nda gösterilemez),

Sigorta teknik karfl›l›klar›;

1. Muallak hasar karfl›l›klar›, 2. Kazan›lmam›fl prim karfl›l›klar›,

3. Hayat matematik karfl›l›klar›ndan ibarettir.

Teknik karfl›l›klar bilanço gününde geçici pasif hesaplara geçirilmek suretiyle afla¤›daki esaslara göre hâs›lattan indirilir:

a) Muallak hasar karfl›l›klar›, tahakkuk etmifl ve hesaben tespit edilmifl fiili tazminat bedellerinden veya bu hesap

eserlerin; bak›m›, onar›m›, restore edilmesi ve yaflat›lmas› amac›yla abide eserlerin kay›tl› oldu¤u kurum ve kurulufllara yap›lan ba¤›fl ve yard›mlar›n tamam›n›n indirilmesi hakk› getirilmifltir.

AÇIKLAMA

(4)

masraflar›n tahmini de¤erlerinden reasürör pay›

düflüldükten sonra kalan tutard›r.

b) Kazan›lmam›fl prim karfl›l›klar› yürürlükte bulunan sigorta sözleflmeleri için tahakkuk etmifl primlerden komisyonlar düflüldükten sonra kalan tutar›n gün esas›na göre bilanço gününden sonraya sarkan k›sm›ndan, reasürör pay›n›n düflülmesinden sonra kalan tutard›r.

Ancak bu tutar, nakliyat emtea sigortalar›nda, y›ll›k primin komisyon düflüldükten sonra kalan›n›n % 25'ini geçemez. Kazan›lmam›fl prim karfl›l›¤›n›n gün esas›na göre hesaplanmas› mümkün olmayan reasürans ve retrosesyon ifllemlerinde 1/8 yöntemi uygulanabilir.

c) Hayat sigortalar›nda matematik karfl›l›klar her sözleflme üzerinden ayr› ayr› hesaplan›r.

d) Bir bilanço döneminde ayr›lan bu teknik karfl›l›klar›n ertesi bilanço döneminde aynen kâra nakledilmesi flartt›r.(5)

5. Eshaml› komandit flirketlerde komandite orta¤›n kar hissesi;

6. (4369 say›l› Kanunun 55'inci maddesiyle de¤iflen bent

yap›lmam›flsa tazminat›n ve tazminat ile ilgili tüm masraflar›n tahmini de¤erlerinden reasürör pay›

düflüldükten sonra kalan tutard›r.

b) Kazan›lmam›fl prim karfl›l›klar› yürürlükte bulunan sigorta sözleflmeleri için tahakkuk etmifl primlerden komisyonlar düflüldükten sonra kalan tutar›n gün esas›na göre bilanço gününden sonraya sarkan k›sm›ndan, reasürör pay›n›n düflülmesinden sonra kalan tutard›r.

Ancak bu tutar, nakliyat emtea sigortalar›nda, y›ll›k primin komisyon düflüldükten sonra kalan›n›n % 25'ini geçemez. Kazan›lmam›fl prim karfl›l›¤›n›n gün esas›na göre hesaplanmas› mümkün olmayan reasürans ve retrosesyon ifllemlerinde 1/8 yöntemi uygulanabilir.

c) Hayat sigortalar›nda matematik karfl›l›klar her sözleflme üzerinden ayr› ayr› hesaplan›r.

d) Bir bilanço döneminde ayr›lan bu teknik karfl›l›klar›n ertesi bilanço döneminde aynen kâra nakledilmesi flartt›r.(5)

5. Eshaml› komandit flirketlerde komandite orta¤›n kar hissesi;

(5)

köylere, Bakanlar Kurulu'nca vergi muafiyeti tan›nan vak›flara, kamu menfaatlerine yararl› say›lan derneklere ve bilimsel araflt›rma ve gelifltirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kurulufllara makbuz karfl›l›¤›nda yap›lan ba¤›fl ve yard›mlar›n toplam›n›n o y›la ait kurum kazanc›n›n % 5'ine kadar olan k›sm›.

(4842 say›l› Kanunun 19'uncu maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 24.04.2003)Yukar›da say›lan kamu idare ve müesseselerine ba¤›fllanan (4962 say›l› Kanunun 17/F maddesiyle de¤iflen ibare Yürürlük; 07.08.2003)okul, sa¤l›k tesisi(6) ve yüz yatak (kalk›nmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere ö¤renci yurdu inflaas› dolay›s›yla yap›lan harcamalar veya bu tesislerin inflaas› için bu kurulufllara yap›lan her türlü ba¤›fl ve yard›mlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yap›lan her türlü nakdî ve aynî ba¤›fl ve yard›mlar›n tamam› kurum kazanc›n›n tespitinde has›lattan gider olarak indirilir.

Ba¤›fl ve yard›m›n nakden yap›lmamas› halinde ba¤›fllanan veya yard›m›n konusunu teflkil eden mal veya hakk›n maliyet bedeli veya mukayyet de¤eri, bu de¤er mevcut de¤ilse Vergi Usul Kanunu hükümleri dairesinde takdir komisyonlar›nca tespit edilecek de¤eri esas al›n›r.

katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine belediyelere ve köylere, Bakanlar Kurulu'nca vergi muafiyeti tan›nan vak›flara, kamu menfaatlerine yararl› say›lan derneklere ve bilimsel araflt›rma ve gelifltirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve kurulufllara makbuz karfl›l›¤›nda yap›lan ba¤›fl ve yard›mlar›n toplam›n›n o y›la ait kurum kazanc›n›n % 5'ine kadar olan k›sm›.

(4842 say›l› Kanunun 19'uncu maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 24.04.2003)Yukar›da say›lan kamu idare ve müesseselerine ba¤›fllanan (4962 say›l› Kanunun 17/F maddesiyle de¤iflen ibare Yürürlük; 07.08.2003)okul, sa¤l›k tesisi(6) ve yüz yatak (kalk›nmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere ö¤renci yurdu inflaas› dolay›s›yla yap›lan harcamalar veya bu tesislerin inflaas› için bu kurulufllara yap›lan her türlü ba¤›fl ve yard›mlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yap›lan her türlü nakdî ve aynî ba¤›fl ve yard›mlar›n tamam› kurum kazanc›n›n tespitinde has›lattan gider olarak indirilir.

(5035 Say›l› Kanun ile eklenen bent. Yürürlük Tarihi:

01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 02.01.2004) Vak›flar Genel Müdürlü¤ünün idaresinde ve denetiminde bulunan mazbut vak›flar ile belediyeler

(6)

Mükelleflerin, y›l› içinde yapt›klar› kendi araflt›rma ve gelifltirme harcamalar› tutar›n› geçmemek üzere ilgili dönemde ödemeleri gereken y›ll›k kurumlar vergisinin % 20'sinin kanunî süresinde tahsilinden vazgeçilerek, bu orana isabet eden vergi üç y›l süre ile faizsiz olarak ertelenebilir. Ertelenen bu vergi üç y›l içinde kurumlar vergisinin(4842 say›l› Kanunun 36/2-a maddesiyle de¤iflen ibare Yürürlük; 01.01.2004) ödenme süreleri içerisinde eflit taksitler halinde ödenir.(4)

Bu uygulaman›n esas ve usulleri Maliye Bakanl›¤›'nca tayin ve tespit olunur.(2)

7. (4684 say›l› Kanunun 18/A maddesiyle de¤iflen paragraf Yürürlük; 03.07.2001) Kurumlar vergisi beyannamelerinde her y›l›n zarar› ayr› ayr› gösterilmek ve befl y›ldan fazla nakledilmemek kofluluyla geçmifl y›llar›n mali bilançolar›na göre meydana gelen zararlar (ayn› sektörde faaliyet göstermesi, son befl y›la iliflkin kurumlar vergisi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmifl olmas› koflullar›yla 37 ve 39 uncu maddeler çerçevesinde devir al›nan kurumlar›n, devir tarihi itibar›yla zarar d›fl›ndaki aktif toplam›n› geçmeyen zararlar› ile 38 inci maddede belirtilen bölünme ifllemi

dahil kamu kurum ve kurulufllar› ad›na kay›tl› olan, Kültür ve Tabiat Varl›klar›n› Koruma Kurulu nezdinde eski eser tescilli abide eserlerin; bak›m›, onar›m›, restore edilmesi ve yaflat›lmas› amac›yla abide eserin kay›tl› oldu¤u kurum ve kurulufllara yap›lan ba¤›fl ve yard›mlar›n tamam› kurum kazanc›n›n tespitinde gider kaydedilir.

Ba¤›fl ve yard›m›n nakden yap›lmamas› halinde ba¤›fllanan veya yard›m›n konusunu teflkil eden mal veya hakk›n maliyet bedeli veya mukayyet de¤eri, bu de¤er mevcut de¤ilse Vergi Usul Kanunu hükümleri dairesinde takdir komisyonlar›nca tespit edilecek de¤eri esas al›n›r.

Mükelleflerin, y›l› içinde yapt›klar› kendi araflt›rma ve gelifltirme harcamalar› tutar›n› geçmemek üzere ilgili dönemde ödemeleri gereken y›ll›k kurumlar vergisinin

% 20'sinin kanunî süresinde tahsilinden vazgeçilerek, bu orana isabet eden vergi üç y›l süre ile faizsiz olarak ertelenebilir. Ertelenen bu vergi üç y›l içinde kurumlar vergisinin(4842 say›l› Kanunun 36/2-a maddesiyle de¤iflen ibare Yürürlük; 01.01.2004) ödenme süreleri içerisinde eflit taksitler halinde ödenir.(4)

Bu uygulaman›n esas ve usulleri Maliye Bakanl›¤›'nca tayin ve tespit olunur.(2)

(7)

(3380 say›l› Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen hüküm) Tam mükellefiyette yurt d›fl› faaliyetlerden do¤an zararlar, faaliyette bulunulan ülkenin vergi kanunlar›na göre beyan edilen vergi matrahlar›n›n (zarar dahil) her y›l o ülke mevzuat›na göre denetim yetkisi verilen kurulufllarca rapora ba¤lanmas› ve bu raporun asl› ile tercüme edilmifl bir örne¤inin Türkiye'deki ilgili vergi dairesine ibraz› halinde gider olarak indirilebilecektir.

Denetim kurulufllar›nca haz›rlanacak raporun ekinde yer alan vergi beyanlar›n›n, bilanço ve kâr-zarar cetvellerinin o ülkedeki yetkili mali makamlarca onaylanmas›

zorunludur. Faaliyette bulunulan ülkede denetim kuruluflu olmamas› halinde, her y›la ait vergi beyannamesinin, o ülke yetkili makamlar›ndan al›nan birer örne¤inin mahallindeki Türk elçilik ve konsolosluklar›, yoksa orada Türk menfaatlerini koruyan ülkenin ayn› mahiyetteki temsilcilerine onaylat›larak, asl›n›n ve tercüme edilmifl bir örne¤inin ilgili vergi dairesine ibraz› yeterlidir.

(3380 say›l› Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen hüküm) Türkiye'de gider yaz›lan yurt d›fl› zarar›n, ilgili ülkede de mahsup edilmesi ve gider yaz›lmas› halinde, Türkiye'deki beyannameye dahil edilecek yurt d›fl› kazanç, mahsup veya gider yaz›lmadan önceki tutar olacakt›r.

paragraf Yürürlük; 03.07.2001) Kurumlar vergisi beyannamelerinde her y›l›n zarar› ayr› ayr› gösterilmek ve befl y›ldan fazla nakledilmemek kofluluyla geçmifl y›llar›n mali bilançolar›na göre meydana gelen zararlar (ayn› sektörde faaliyet göstermesi, son befl y›la iliflkin kurumlar vergisi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmifl olmas› koflullar›yla 37 ve 39 uncu maddeler çerçevesinde devir al›nan kurumlar›n, devir tarihi itibar›yla zarar d›fl›ndaki aktif toplam›n› geçmeyen zararlar› ile 38 inci maddede belirtilen bölünme ifllemi sonucu münfesih olan kurumun zarar d›fl›ndaki aktif toplam›n› geçmeyen zararlar› dahil.). (3)

(3380 say›l› Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen hüküm) Tam mükellefiyette yurt d›fl› faaliyetlerden do¤an zararlar, faaliyette bulunulan ülkenin vergi kanunlar›na göre beyan edilen vergi matrahlar›n›n (zarar dahil) her y›l o ülke mevzuat›na göre denetim yetkisi verilen kurulufllarca rapora ba¤lanmas› ve bu raporun asl› ile tercüme edilmifl bir örne¤inin Türkiye'deki ilgili vergi dairesine ibraz› halinde gider olarak indirilebilecektir.

Denetim kurulufllar›nca haz›rlanacak raporun ekinde yer alan vergi beyanlar›n›n, bilanço ve kâr-zarar cetvellerinin o ülkedeki yetkili mali makamlarca onaylanmas› zorunludur. Faaliyette bulunulan ülkede denetim kuruluflu olmamas› halinde, her y›la ait vergi beyannamesinin, o ülke yetkili makamlar›ndan al›nan

(8)

(3380 say›l› Kanununun 7'inci maddesiyle eklenen hüküm) Türkiye'de Kurumlar Vergisi'nden istisna edilen kazançlarla ilgili yurt d›fl› zararlar, yurt içindeki kazançlardan indirilmez.

(3380 say›l› Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen hüküm) Bu bendin uygulamas›yla ilgili usul ve esaslar›

belirlemeye Maliye ve Gümrük Bakanl›¤› yetkilidir.

8. (3239 say›l› Kanunun 75'inci maddesiyle de¤iflen bent) Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr paylar› ile özel finans kurumlar›nca kâr ve zarara kat›lma hesab›

karfl›l›¤›nda ödenen kâr paylar›

birer örne¤inin mahallindeki Türk elçilik ve konsolosluklar›, yoksa orada Türk menfaatlerini koruyan ülkenin ayn› mahiyetteki temsilcilerine onaylat›larak, asl›n›n ve tercüme edilmifl bir örne¤inin ilgili vergi dairesine ibraz› yeterlidir.

(3380 say›l› Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen hüküm) Türkiye'de gider yaz›lan yurt d›fl› zarar›n, ilgili ülkede de mahsup edilmesi ve gider yaz›lmas› halinde, Türkiye'deki beyannameye dahil edilecek yurt d›fl›

kazanç, mahsup veya gider yaz›lmadan önceki tutar olacakt›r.

(3380 say›l› Kanununun 7'inci maddesiyle eklenen hüküm) Türkiye'de Kurumlar Vergisi'nden istisna edilen kazançlarla ilgili yurt d›fl› zararlar, yurt içindeki kazançlardan indirilmez.

(3380 say›l› Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen hüküm) Bu bendin uygulamas›yla ilgili usul ve esaslar›

belirlemeye Maliye ve Gümrük Bakanl›¤› yetkilidir.

8. (3239 say›l› Kanunun 75'inci maddesiyle de¤iflen bent) Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr paylar›

ile özel finans kurumlar›nca kâr ve zarara kat›lma hesab›

karfl›l›¤›nda ödenen kâr paylar›

(9)

Kesilen Vergilerin Mahsubu:

Madde 44- 4369 say›l› Kanunun 81'inci maddesiyle de¤iflen flekli. Yürürlük: 1.1.2000) Beyannamede gösterilen kazançlardan bu kanuna ve Gelir Vergisi Kanunu'na göre tevkifan kesilmifl olan vergiler (yat›r›m fonlar›n›n kat›lma belgeleri ile yat›r›m ortakl›klar›n›n hisse senetlerinden elde edilen kâr paylar› üzerinden fon ve ortakl›k bünyesinde hesaplanan vergiler dahil) beyanname üzerinden hesaplanan Kurumlar Vergisi'nden mahsup edilir.

Mahsubu gereken miktar beyanname üzerinden hesaplanan Kurumlar Vergisi'nden fazla oldu¤u takdirde, keyfiyet vergi dairesince mükellefe yaz› ile bildirilir.

Aradaki fark mükellefin iflbu yaz›y› tebellü¤ tarihinden itibaren bir y›l içinde müracat› halinde kendisine iade olunur. Bir y›l içinde müracaat etmeyen mükelleflerin bu farktan do¤an alacaklar› düfler.

17 Kesilen Vergilerin Mahsubu:

Madde 44- 4369 say›l› Kanunun 81'inci maddesiyle de¤iflen flekli. Yürürlük: 1.1.2000) Beyannamede gösterilen kazançlardan bu kanuna ve Gelir Vergisi Kanunu'na göre tevkifan kesilmifl olan vergiler (yat›r›m fonlar›n›n kat›lma belgeleri ile yat›r›m ortakl›klar›n›n hisse senetlerinden elde edilen kâr paylar› üzerinden fon ve ortakl›k bünyesinde hesaplanan vergiler dahil) beyanname üzerinden hesaplanan Kurumlar Vergisi'nden mahsup edilir.

Mahsubu gereken miktar beyanname üzerinden hesaplanan Kurumlar Vergisi'nden fazla oldu¤u takdirde, keyfiyet vergi dairesince mükellefe yaz› ile bildirilir. Aradaki fark mükellefin iflbu yaz›y› tebellü¤

tarihinden itibaren bir y›l içinde müracat› halinde kendisine iade olunur. Bir y›l içinde müracaat etmeyen mükelleflerin bu farktan do¤an alacaklar› düfler.

Yap›lan düzenleme ile birlikte, GVK’nun 94’üncü madde uyar›nca; stopaj yoluyla hesaplanan Kurumlar Vergisi’nden mahsup yoluyla iadesi ifllemi Kurumlar Vergisi Beyannamesi verildi¤i tarihte yap›lacakt›r. Ancak, aranan tüm belgelerin tamamlanmas› gerekmektedir. ‹kmalen ve re’sen tarhedilen vergilerden yap›lan mahsup ifllemi ise mahsup talebi dilekçesinin verildi¤i tarihte yap›lacakt›r.

AÇIKLAMA

(10)

(5035 Say›l› Kanun ile eklenen f›kra. Yürürlük Tarihi: 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 02.01.2004) Maliye Bakanl›¤›; iadeyi mahsuben veya nakden yapt›rmaya, inceleme raporuna, yeminli mali müflavir raporuna veya teminata ba¤lamaya ve iade için aran›lacak belgeleri belirlemeye yetkilidir.

Bu yetki; kazanç türlerine, iade flekillerine, geliri elde edenin veya ödemeyi yapan›n hukuki statüsüne göre ayr› ayr› kullan›labilece¤i gibi belli hadler çerçevesinde de kullan›labilir.

Mahsuben iade ifllemi, aranan tüm belgelerin tamamlanmas› kofluluyla, y›ll›k kurumlar vergisi beyannamesinin verildi¤i tarih itibar›yla yap›l›r.

‹kmalen veya re’sen yap›lan tarhiyatlarda mahsup ifllemi, mahsup talebine iliflkin dilekçe ve eklerinin eksiksiz olarak vergi dairesi kay›tlar›na girdi¤i tarih esas al›narak yap›l›r. Aranan belgelerin tamamlanmas› aflamas›nda yap›lan tahsilatlar yönünden düzeltme yap›lmaz.

(11)

18 - (5035 Say›l› Kanun ile eklenen geçici madde.

Yürürlük Tarihi: 02.01.2004)

Geçici Madde 32 – 2004 y›l› kazançlar›n›n vergilendirilmesinde 25 inci maddede yer alan kurumlar vergisi oran› % 33 olarak uygulan›r. 2004 y›l› üçer ayl›k geçici vergilendirme dönemleri ile ilgili geçici verginin hesab›nda da bu oran dikkate al›n›r.

Kendilerine özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar›n, bu maddenin yürürlü¤e girdi¤i tarihten önce kapanm›fl dönemlerle ilgili geçici vergi hesab›nda bu oran uygulanmaz.

2004 Y›l› uygulanacak Kurumlar Vergisi oran› %33’e yükseltilmifltir. Geçici Vergi oran› da %33 olarak uygulanacakt›r.

AÇIKLAMA

(12)

Beyannamenin Verilme Zaman› ve Yeri Madde 21:

(199 say›l› Kanunun 17'inci maddesiyle de¤iflen flekli) Kurumlar Vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapand›¤›

ay› takip eden dördüncü ay içinde mükellefin ba¤l› oldu¤u vergi dairesine verilir.

Sermaye flirketleri d›fl›nda kalan kurumlar›n beyanname verme süresini uzatmaya Maliye Bakanl›¤› yetkilidir.

Dar mükellefiyette vergi muhatab›n›n Türkiye'yi terketmesi halinde Kurumlar Vergisi beyannamesi memleketi terke takaddüm eden onbefl gün içinde verilir.

Mükellefin ba¤l› oldu¤u vergi dairesi:

1. Tam mükellefiyette, kurumun kanuni veya ifl merkezinin bulundu¤u yerin;

2. Dar mükellefiyette, kurumun Türkiye'deki iflyerinin veya daimi temsilcisinin bulundu¤u yerin; Türkiye'de iflyeri veya daimi temsilcisi olmad›¤› takdirde yabanc› kuruma kazanç sa¤layanlar›n ba¤l› oldu¤u;

Vergi dairesidir.

(3571 say›l› Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen hüküm) fiu kadar ki, Maliye ve Gümrük Bakanl›¤›, mükelleflerin ba¤l›

olduklar› vergi dairelerini, kanunî veya ifl merkezlerine ba¤l›

kalmaks›z›n belirlemeye yetkilidir.

48/5-a Beyannamenin Verilme Zaman› ve Yeri

Madde 21:

(199 say›l› Kanunun 17'inci maddesiyle de¤iflen flekli) Kurumlar Vergisi beyannamesi, hesap döneminin kapand›¤› ay› takip eden (5035 Say›l› Kanun ile de¤ifltirilen ifade. Yürürlük Tarihi:

01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 02.01.2004) dördüncü ay›n on beflinci günü akflam›na kadar mükellefin ba¤l› oldu¤u vergi dairesine verilir.

Sermaye flirketleri d›fl›nda kalan kurumlar›n beyanname verme süresini uzatmaya Maliye Bakanl›¤› yetkilidir.

Dar mükellefiyette vergi muhatab›n›n Türkiye'yi terketmesi halinde Kurumlar Vergisi beyannamesi memleketi terke takaddüm eden onbefl gün içinde verilir.

Mükellefin ba¤l› oldu¤u vergi dairesi:

1. Tam mükellefiyette, kurumun kanuni veya ifl merkezinin bulundu¤u yerin;

2. Dar mükellefiyette, kurumun Türkiye'deki iflyerinin veya daimi temsilcisinin bulundu¤u yerin; Türkiye'de iflyeri veya daimi temsilcisi olmad›¤› takdirde yabanc› kuruma kazanç sa¤layanlar›n ba¤l› oldu¤u; Vergi dairesidir.

(3571 say›l› Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen hüküm) fiu kadar ki, Maliye ve Gümrük Bakanl›¤›, mükelleflerin ba¤l› olduklar›

vergi dairelerini, kanunî veya ifl merkezlerine ba¤l› kalmaks›z›n belirlemeye yetkilidir.

Beyannamenin verme ve ödeme tarihi de¤iflmifltir. AÇIKLAMA

(13)

Tevkifat Yolu ‹le Al›nan Kurumlar Vergisi, Tevkifat Yapmaya Mecbur Olanlar ve Tevkifata Ait Muhtasar Beyanname

Madde 24:

(3239 say›l› Kanunun 77 inci maddesiyle de¤iflen madde) Dar mükellefiyete tabi kurumlar›n ticarî, ziraî ve di¤er kazanç ve iratlar› (4369 say›l› Kanunun 81'inci maddesiyle de¤iflen ibare Yürürlük; 1.1.1999) d›fl›nda kalan kazanç ve iratlar› ile telif, imtiyaz, ihtira, iflletme, ticaret unvan›, alameti farika ve benzeri gayri maddî haklar›n sat›fl›, devir ve temliki mukabilinde al›nan bedeller % 25 (85/10178, 92/3897, 93/5147, 94/5256 ve 94/6007 say›l› B.K.K.'ya bak›n›z.) nispetinde kurumlar vergisi tevkifat›na tabidir (3946 say›l› Kanunun 31'inci maddesiyle de¤iflen hüküm Yürürlük; 1.1.1995) (Gelir Vergisi Kanunu'nun 94 üncü maddesinin 6 numaral›

bendi uyar›nca tevkifata tabi tutulan kazanç ve iratlardan bu madde hükmüne göre ayr›ca tevkifat yap›lmaz.) Türkiye'de iflyeri ve daimi temsilcisi bulunmayan dar

48/5-b Tevkifat Yolu ‹le Al›nan Kurumlar Vergisi, Tevkifat Yapmaya Mecbur Olanlar ve Tevkifata Ait Muhtasar Beyanname

Madde 24:

(3239 say›l› Kanunun 77 inci maddesiyle de¤iflen madde) Dar mükellefiyete tabi kurumlar›n ticarî, ziraî ve di¤er kazanç ve iratlar› (4369 say›l› Kanunun 81'inci maddesiyle de¤iflen ibare Yürürlük; 1.1.1999) d›fl›nda kalan kazanç ve iratlar› ile telif, imtiyaz, ihtira, iflletme, ticaret unvan›, alameti farika ve benzeri gayri maddî haklar›n sat›fl›, devir ve temliki mukabilinde al›nan bedeller % 25 (85/10178, 92/3897, 93/5147, 94/5256 ve 94/6007 say›l› B.K.K.'ya bak›n›z.) nispetinde kurumlar vergisi tevkifat›na tabidir (3946 say›l› Kanunun 31'inci maddesiyle de¤iflen hüküm Yürürlük; 1.1.1995) (Gelir Vergisi Kanunu'nun 94 üncü maddesinin 6 numaral›

bendi uyar›nca tevkifata tabi tutulan kazanç ve iratlardan bu madde hükmüne göre ayr›ca tevkifat yap›lmaz.) Türkiye'de iflyeri ve daimi temsilcisi bulunmayan dar Kurumlar Vergisi Kanunun 24. maddesine göre yap›lacak stopaj›n beyan günü, kesintinin yap›ld›¤› aydan sonraki ay›n 20. günüdür.

AÇIKLAMA

(14)

mükellefiyete tabi kurumlar vergisi mükellefleri, Gelir Vergisi Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (1) numaral›

f›kras›ndaki kazançlar› elde etmeleri halinde bu kazançlar kendilerince % 25 (85/10178, 92/3897, 93/5147 say›l›

B.K.K. ile "0” s›f›r Yürürlük; 1.1.1994) oran›nda tevkifata tabi tutulur. Tevkifata tabi tutulan bu kazançlar sadece muhtasar beyanname ile beyan edilir.

Yap›lacak vergi tevkifat›nda kazanç ve iratlar gayrisafi miktarlar› üzerinden nazara al›n›r.

Bakanlar Kurulu, dar mükellefiyete tabi kurumlar›n tevkifata tabi kazanç ve iratlar›ndan yap›lacak vergi tevkifat nispetini, gelir unsurlar› veya faaliyet konular›

itibariyle ayr› ayr› belirlemeye, s›f›ra kadar indirmeye veya yukar›daki oran›n bir kat›n› geçmemek üzere yeri bir oran tesbit etmeye yetkilidir.

Bu maddeye göre vergisi tevkif suretiyle al›nan kazanç ve iratlar için 20 ve 22 nci maddelere göre beyanname verilmesi veya bu madde kapsam›na girmeyen kazanç ve iratlar için verilecek beyannamelere mezkûr kazanç ve iratlar›n ithali ihtiyaridir. (3946 say›l› Kanunun 31 inci maddesiyle de¤iflen hüküm Yürürlük; 1.1.1994) (fiu kadar ki Gelir Vergisi Kanunu'nun75'inci maddesinin ikinci f›kras›n›n 5 ve 7 numaral› bentlerinde yer alan

mükellefiyete tabi kurumlar vergisi mükellefleri, Gelir Vergisi Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (1) numaral›

f›kras›ndaki kazançlar› elde etmeleri halinde bu kazançlar kendilerince % 25 (85/10178, 92/3897, 93/5147 say›l› B.K.K. ile "0” s›f›r Yürürlük; 1.1.1994) oran›nda tevkifata tabi tutulur. Tevkifata tabi tutulan bu kazançlar sadece muhtasar beyanname ile beyan edilir.

Yap›lacak vergi tevkifat›nda kazanç ve iratlar gayrisafi miktarlar› üzerinden nazara al›n›r.

Bakanlar Kurulu, dar mükellefiyete tabi kurumlar›n tevkifata tabi kazanç ve iratlar›ndan yap›lacak vergi tevkifat nispetini, gelir unsurlar› veya faaliyet konular›

itibariyle ayr› ayr› belirlemeye, s›f›ra kadar indirmeye veya yukar›daki oran›n bir kat›n› geçmemek üzere yeri bir oran tesbit etmeye yetkilidir.

Bu maddeye göre vergisi tevkif suretiyle al›nan kazanç ve iratlar için 20 ve 22 nci maddelere göre beyanname verilmesi veya bu madde kapsam›na girmeyen kazanç ve iratlar için verilecek beyannamelere mezkûr kazanç ve iratlar›n ithali ihtiyaridir. (3946 say›l› Kanunun 31 inci maddesiyle de¤iflen hüküm Yürürlük; 1.1.1994) (fiu kadar ki Gelir Vergisi Kanunu'nun75'inci maddesinin

(15)

elde edilen kâr paylar›n›n verilecek beyannamelere dahil edilmesi zorunludur.

Dar mükellef durumunda olan kurumlara yukar›da yaz›l›

kazanç ve iratlar› sa¤layanlar bu kazanç ve iratlardan kurumlar vergisi tevkifat› yapmaya mecburdurlar.

Kazanç ve iratlar› sa¤layanlar, kurumlar vergisi tevkifat›na tabi kazanç ve iratlar› nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettiren gerçek ve tüzel kiflilerdir.

Bu madde gere¤ince vergi tevkifat› yapanlar bir ay içinde nakden veya hesaben ödedikleri veya tahakkuk ettirdikleri kazanç ve iratlar ile bunlardan kestikleri kurumlar vergisini müteakip ay›n (4842 say›l› Kanunun 36/2-b maddesiyle de¤iflen ibare Yürürlük;

01.01.2004)yirmiüçüncü günü akflam›na kadar ba¤l›

bulunduklar› vergi dairesine muhtasar beyanname ile bildirirler.

Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlar›na göre defter tutmak mecburiyetinde olanlar bu maddeye göre yapt›klar› vergi tevkifat›n› ayr›ca kay›t ve hesaplar›nda gösterirler.

Muhtasar beyannamenin flekil, muhteva ve ekleri Maliye ve Gümrük Bakanl›¤›'nca tayin ve tesbit olunur.

Mükellefler beyanlar›n› bu beyanname ile yapmaya veya bu beyannamelerde yaz›l› bilgilere uygun olarak bildirmeye mecburdurlar.

ortakl›klar›n›n kat›lma belgeleri ve hisse senetlerinden elde edilen kâr paylar›n›n verilecek beyannamelere dahil edilmesi zorunludur.

Dar mükellef durumunda olan kurumlara yukar›da yaz›l›

kazanç ve iratlar› sa¤layanlar bu kazanç ve iratlardan kurumlar vergisi tevkifat› yapmaya mecburdurlar.

Kazanç ve iratlar› sa¤layanlar, kurumlar vergisi tevkifat›na tabi kazanç ve iratlar› nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettiren gerçek ve tüzel kiflilerdir.

Bu madde gere¤ince vergi tevkifat› yapanlar bir ay içinde nakden veya hesaben ödedikleri veya tahakkuk ettirdikleri kazanç ve iratlar ile bunlardan kestikleri kurumlar vergisini müteakip (5035 Say›l› Kanun ile de¤ifltirilen ibare. Yürürlük Tarihi: 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 02.01.2004) ay›n yirminci günü akflam›na kadar ba¤l› bulunduklar›

vergi dairesine muhtasar beyanname ile bildirirler.

Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlar›na göre defter tutmak mecburiyetinde olanlar bu maddeye göre yapt›klar› vergi tevkifat›n› ayr›ca kay›t ve hesaplar›nda gösterirler.

Muhtasar beyannamenin flekil, muhteva ve ekleri Maliye ve Gümrük Bakanl›¤›'nca tayin ve tesbit olunur.

Mükellefler beyanlar›n› bu beyanname ile yapmaya veya bu beyannamelerde yaz›l› bilgilere uygun olarak bildirmeye mecburdurlar.

(16)

Ödeme Süresi

Madde 40- 4842 say›l› Kanunun 20'nci maddesiyle de¤iflen madde Yürürlük; 2003 y›l› gelirlerine de uygulanmak üzere 01.01.2004)Kurumlar vergisi beyanname verme süresi içinde ödenir.

48/5-c Ödeme Süresi

Madde 40- Kurumlar vergisi (5035 Say›l› Kanun ile de¤ifltirilen ibare. Yürürlük Tarihi: 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 02.01.2004) beyannamenin verilece¤i ay›n sonuna kadar ödenir.

Beyannamenin verme ve ödeme tarihi de¤iflmifltir. AÇIKLAMA

(17)

Geçici Madde 28

(4444 say›l› Kanunun 6'nc› maddesiyle eklenen madde Yürürlük; 14.8.1999) a)(4783 say›l› Kanunun 10 uncu maddesiyle de¤iflen ibare Yürürlük; 01.01.2003 tarihinden geçerli olmak üzere 09.01.2003) 1/1/1999- 31/12/2003 tarihleri aras›nda uygulanmak üzere, tam mükellefiyete tabi kurumlar›n ifltirak hisselerinin veya gayrimenkullerinin sat›fl›ndan do¤an kazanc›n, sat›fl›n yap›ld›¤› y›lda kurum sermayesine ilave edilen k›sm›, kurumlar vergisinden müstesnad›r. fiu kadar ki, vadeli sat›fl halinde, sat›fl›n yap›ld›¤› hesap dönemini takip eden ikinci hesap döneminin sonuna kadar tahsil edilen kazançlar›n tutar›, ilgili y›l kurum kazanc›ndan indirilir.

Bu tarihten sonra yap›lacak tahsilat için bu hüküm uygulanmaz. ‹lk yap›lan tahsilat›n ifltirak hissesi veya gayrimenkulün maliyet bedeline iliflkin oldu¤u kabul edilir.

(4503 say›l› Kanunun 9'uncu maddesiyle de¤iflen cümle

48/5-d, 49/3 Geçici Madde 28

(4444 say›l› Kanunun 6'nc› maddesiyle eklenen madde Yürürlük; 14.8.1999)

a) (5035 Say›l› Kanun ile de¤ifltirilen ibare. Yürürlük Tarihi: 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 02.01.2004) 1/1/1999-31/12/2004 tarihleri aras›nda uygulanmak üzere, tam mükellefiyete tabi kurumlar›n ifltirak hisselerinin veya gayrimenkullerinin sat›fl›ndan do¤an kazanc›n, sat›fl›n yap›ld›¤› y›lda kurum sermayesine ilave edilen k›sm›, kurumlar vergisinden müstesnad›r. fiu kadar ki, vadeli sat›fl halinde, sat›fl›n yap›ld›¤› hesap dönemini takip eden ikinci hesap döneminin sonuna kadar tahsil edilen kazançlar›n tutar›, ilgili y›l kurum kazanc›ndan indirilir. Bu tarihten sonra yap›lacak tahsilat için bu hüküm uygulanmaz. ‹lk yap›lan tahsilat›n ifltirak hissesi veya gayrimenkulün maliyet bedeline iliflkin oldu¤u kabul edilir.

(4503 say›l› Kanunun 9'uncu maddesiyle de¤iflen cümle

Uygulama süresi bu y›l sonunda dolacak olan, kurumlar›n gayrimenkul veya ifltirak hissesi sat›fl kazançlar›nda yönelik istisnan›n uygulama süresi , 31.12.2004’e kadar uzat›lm›flt›r. Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 28 inci maddesinin bir hükmü yürürlükten kald›r›lmaktad›r. Yürürlükten kald›r›lan hüküm, kazanc›n sermayeye eklenmesi

AÇIKLAMA

(18)

Yürürlük; 1999 y›l› gelirlerine de uygulanmak üzere, 29.01.2000) Bu hüküm, kurumlar›n üretim ve turizm yat›r›m veya iflletme belgesine sahip turizm tesislerinin ve bu tesislere iliflkin gayrimenkullerinin tamam›n›n veya bir k›sm›n›n, teflvik belgeli yat›r›m yapmak üzere kurulacak olan bir sermaye flirketine veya yeni kurulacak yabanc› ortakl› bir anonim flirkete ayni sermaye olarak konulmas› halinde de uygulan›r. Bu durumda yeni kurulacak flirketin tam mükellef ve yapaca¤› yat›r›m›n asgari beflmilyon ABD Dolar› veya muadili yabanc› para karfl›l›¤› Türk Liras› olmas› flartt›r. Bu flartlara ilave olarak yabanc› ortakl› sermaye flirketinde yabanc› orta¤›n sermaye pay›n›n bir milyon ABD Dolar› veya muadili yabanc› para karfl›l›¤› Türk Liras› ve % 20'den az olmamas› ve kambiyo mevzuat› gere¤ince Türkiye'ye döviz olarak getirildi¤inin tevsik edilmesi gerekir.

(4503 say›l› Kanunun 9 uncu maddesiyle de¤iflen bent Yürürlük; 1999 y›l› gelirlerine de uygulanmak üzere,

Yürürlük; 1999 y›l› gelirlerine de uygulanmak üzere, 29.01.2000 )Bu hüküm, kurumlar›n üretim ve turizm yat›r›m veya iflletme belgesine sahip turizm tesislerinin ve bu tesislere iliflkin gayrimenkullerinin tamam›n›n veya bir k›sm›n›n, teflvik belgeli yat›r›m yapmak üzere kurulacak olan bir sermaye flirketine veya yeni kurulacak yabanc› ortakl› bir anonim flirkete ayni sermaye olarak konulmas› halinde de uygulan›r. Bu durumda yeni kurulacak flirketin tam mükellef ve yapaca¤› yat›r›m›n asgari beflmilyon ABD Dolar› veya muadili yabanc› para karfl›l›¤› Türk Liras› olmas› flartt›r. Bu flartlara ilave olarak yabanc› ortakl› sermaye flirketinde yabanc›

orta¤›n sermaye pay›n›n bir milyon ABD Dolar› veya muadili yabanc› para karfl›l›¤› Türk Liras› ve % 20'den az olmamas› ve kambiyo mevzuat› gere¤ince Türkiye'ye döviz olarak getirildi¤inin tevsik edilmesi gerekir.

(5035 Say›l› Kanun ile yürürlükten kald›r›lan bent.

Yürürlük Tarihi: 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 02.01.2004)

nedeniyle ortaklarca elde edilen menkul sermaye irad› için beyanname verilmeyece¤ini hükme ba¤lamakta, ayr›ca AÇIKLAMA

(19)

29.01.2000) Bu kazançlar›n sermayeye ilavesi nedeniyle ortaklarca elde edilen menkul sermaye irad› için beyanname verilmez, baflka gelirler nedeniyle verilen beyannameye bu gelir dahil edilmez. Üretim veya turizm tesislerinin ve bu tesislere iliflkin gayrimenkullerin tamam›n›n veya bir k›sm›n›n teflvik belgeli yat›r›m yapmak veya kurulacak bir sermaye flirketine veya yeni kurulacak yabanc› ortakl› bir anonim flirkete ayni sermaye olarak konulmas›ndan do¤an ve bu maddeye göre vergiden müstesna tutulan kazançlar, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci f›kras›n›n (6) numaral› bendinin (b-ii) alt bendine göre vergi tevkifat›na tabi tutulmaz. Bu hüküm uyar›nca vergiden istisna edilen di¤er kazançlar için ise bu vergi tevkifat› % 15 olarak uygulan›r. (4684 say›l› Kanunun 18/E maddesiyle de¤iflen cümle Yürürlük; 03.07.2001)Bakanlar Kurulu bu oran› ifllemlerin türlerine göre ayr› ayr› veya topluca % 0'a kadar indirmeye veya kanuni oran›na kadar art›rmaya yetkilidir.

Kurumlar›n iki tam y›l süreyle aktifinde yer almayan ifltirak hisselerinin veya gayrimenkullerinin sat›fl›ndan elde ettikleri kazançlar ile menkul k›ymet veya gayrimenkul ticareti ile u¤raflan kurumlar›n ellerinde bulundurduklar› de¤erlerin sat›fl›ndanelde ettikleri kazançlar istisna kapsam› d›fl›ndad›r.

Rüçhan hakk› kullan›lmak suretiyle edinilen hisse senetleri ile ifltirak edilen kurumun ihtiyat akçeleri, banka provizyonlar› ve Vergi Usul Kanununa göre ayr›lan yeniden de¤erleme fonlar›n›n sermayeye ilavesi dolay›s›yla bedelsiz al›nan hisse senetlerinin en az iki y›l öncesinde ifltirak edilen flirketlere ait olmas› halinde, rüçhan hakk› kullan›lmak suretiyle edinilen veya bedelsiz al›nan bu hisse senetleri iki y›l önce iktisap edilmifl say›l›r.

Sermayeye eklenen bu kazançlar›n befl y›l içinde herhangi bir suretle iflletmeden çekilmesi veya bu süre içinde iflletmelerin tasfiyesi halinde, bu kazançlar o y›l›n kazanc› say›larak vergiye tabi tutulur.

için da¤›t›m aflamas›na b›rak›lm›fl, kâr›n sermayeye eklenmesi kâr da¤›t›m› say›lmayarak vergileme yap›lmamas›

öngörülmüfltür. Bu de¤ifliklik geçici 28 inci maddenin (a) f›kras›n›n üçüncü paragraf›nda yer alan düzenlemeyi gereksiz hale getirmifl oldu¤undan, söz konusu hüküm yürürlükten kald›r›lm›flt›r. Bu düzenlemelere göre, geçici

AÇIKLAMA

(20)

Kurumlar›n iki tam y›l süreyle aktifinde yer almayan ifltirak hisselerinin veya gayrimenkullerinin sat›fl›ndan elde ettikleri kazançlar ile menkul k›ymet veya gayrimenkul ticareti ile u¤raflan kurumlar›n ellerinde bulundurduklar› de¤erlerin sat›fl›ndanelde ettikleri kazançlar istisna kapsam› d›fl›ndad›r.

Rüçhan hakk› kullan›lmak suretiyle edinilen hisse senetleri ile ifltirak edilen kurumun ihtiyat akçeleri, banka provizyonlar› ve Vergi Usul Kanununa göre ayr›lan yeniden de¤erleme fonlar›n›n sermayeye ilavesi dolay›s›yla bedelsiz al›nan hisse senetlerinin en az iki y›l öncesinde ifltirak edilen flirketlere ait olmas› halinde, rüçhan hakk› kullan›lmak suretiyle edinilen veya bedelsiz al›nan bu hisse senetleri iki y›l önce iktisap edilmifl say›l›r.

Sermayeye eklenen bu kazançlar›n befl y›l içinde herhangi bir suretle iflletmeden çekilmesi veya bu süre içinde iflletmelerin tasfiyesi halinde, bu kazançlar o y›l›n kazanc› say›larak vergiye tabi tutulur.

1163 say›l› Kooperatifler Kanununa ya da özel kanunlara göre kurulan kooperatifler, orta¤›n sahip olabilece¤i en fazla pay tutar› dikkate al›nmaks›z›n gayrimenkul ve ifltirak hisselerinin sat›fl›ndan do¤an kazanç istisnas›ndan yararlan›rlar. Ancak, ifltirak hisseleriyle gayrimenkullerin sat›fl›ndan do¤an kazanç sermayeye eklenmeyerek özel bir fon hesab›nda gösterilir ve hiçbir flekilde ortaklara da¤›t›lmaz, kooperatifin amaçlar›n›n gerçeklefltirilmesinde kullan›l›r.

Türk Ticaret Kanununun 391 inci maddesinin bu suretle gerçeklefltirilecek sermaye art›r›m›na ayk›r› hükümleri uygulanmaz.

Bu hükümden yararlanan kurumlar›n gayrimenkul ve ifltirak hisselerinin sat›fl›ndan do¤an kazanc›n tespitinde Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinin son f›kras›

hükmü uygulanmaz.

Bu maddenin yürürlü¤e girdi¤i tarihten sonra bu madde kapsam›nda yap›lacak tescil ifllemleri tapu ve kadastro 28 inci madde kapsam›nda kurumlar vergisinden müstesna tutulan kazanç, hiçbir flekilde gelir vergisi stopaj›na konu

AÇIKLAMA

(21)

1163 say›l› Kooperatifler Kanununa ya da özel kanunlara göre kurulan kooperatifler, orta¤›n sahip olabilece¤i en fazla pay tutar› dikkate al›nmaks›z›n gayrimenkul ve ifltirak hisselerinin sat›fl›ndan do¤an kazanç istisnas›ndan yararlan›rlar. Ancak, ifltirak hisseleriyle gayrimenkullerin sat›fl›ndan do¤an kazanç sermayeye eklenmeyerek özel bir fon hesab›nda gösterilir ve hiçbir flekilde ortaklara da¤›t›lmaz, kooperatifinamaçlar›n›n gerçeklefltirilmesinde kullan›l›r.

Türk Ticaret Kanununun 391 inci maddesinin bu suretle gerçeklefltirilecek sermaye art›r›m›na ayk›r› hükümleri uygulanmaz.

Bu hükümden yararlanan kurumlar›n gayrimenkul ve ifltirak hisselerinin sat›fl›ndan do¤an kazanc›n tespitinde Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinin son f›kras›

hükmü uygulanmaz.

Bu maddenin yürürlü¤e girdi¤i tarihten sonra bu madde kapsam›nda yap›lacak tescil ifllemleri tapu ve kadastro harc›ndan, lehe al›nan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnad›r.

b) 1/1/1999-31/12/2002 tarihleri aras›nda uygulanmak üzere, anonim flirketlerin kurulufllar›nda veya

harc›ndan, lehe al›nan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnad›r.

b) 1/1/1999-31/12/2002 tarihleri aras›nda uygulanmak üzere, anonim flirketlerin kurulufllar›nda veya sermayelerini art›rd›klar› s›rada ç›kard›klar› hisse senetlerinin itibari de¤erlerinin üzerinde elden ç›kar›lmas›ndan sa¤lanan kazançlar, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 numaral› bendinin ikinci f›kras›n›n b-ii alt bendine göre tevkifata tabi tutulmaz.

(22)

sermayelerini art›rd›klar› s›rada ç›kard›klar› hisse senetlerinin itibari de¤erlerinin üzerinde elden ç›kar›lmas›ndan sa¤lanan kazançlar, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 numaral› bendinin ikinci f›kras›n›n b-ii alt bendine göre tevkifata tabi tutulmaz.

(23)

Geçici Madde 29

4605 say›l› Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen geçici madde; Yürürlük 30.11.2000) 31.12.2003 tarihine kadar uygulanmak üzere;

1. Türkiye’de faaliyette bulunan bir bankan›n Bankac›l›k Düzenleme ve Denetleme Kurulundan izin almak suretiyle ve izin tarihinden itibaren üç ay içinde yetkili organlar›nca karar al›narak devir veya birleflme ifllemlerine geçilmesi flart›yla, di¤er bir veya birkaç bankayla birleflmesi veya tüzel kiflili¤i ortadan kalkmak suretiyle bilanço de¤erlerini k›smen veya tamamen di¤er bir veya birkaç bankaya devretmesi ya da hisseleri k›smen veya tamamen Tasarruf Mevduat› Sigorta Fonu’na ait olan bir bankan›n bilanço de¤erlerinin Tasarruf Mevduat› Sigorta Fonu taraf›ndan devral›nmas›

halinde devir veya birleflmeden do¤an kazançlar, kurumlar vergisinden istisna edilir. Vergiden müstesna tutulan bu kazanç, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü

48/5-e Geçici Madde 29

4605 say›l› Kanunun 7'inci maddesiyle eklenen geçici madde; Yürürlük 30.11.2000) (5035 Say›l› Kanun ile de¤ifltirilen ibare. Yürürlük Tarihi: 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 02.01.2004) 31/12/2004 tarihine kadar uygulanmak üzere;

1. Türkiye’de faaliyette bulunan bir bankan›n Bankac›l›k Düzenleme ve Denetleme Kurulundan izin almak suretiyle ve izin tarihinden itibaren üç ay içinde yetkili organlar›nca karar al›narak devir veya birleflme ifllemlerine geçilmesi flart›yla, di¤er bir veya birkaç bankayla birleflmesi veya tüzel kiflili¤i ortadan kalkmak suretiyle bilanço de¤erlerini k›smen veya tamamen di¤er bir veya birkaç bankaya devretmesi ya da hisseleri k›smen veya tamamen Tasarruf Mevduat› Sigorta Fonu’na ait olan bir bankan›n bilanço de¤erlerinin Tasarruf Mevduat› Sigorta Fonu taraf›ndan devral›nmas›

halinde devir veya birleflmeden do¤an kazançlar,

Bu madde esas olarak, bankalar›n sahip olduklar› gayrimenkul ve ifltirak hisselerinin sat›fl›ndan do¤an kazanc›n sermayeye eklenmesi kofluluyla kurumlar vergisinden istisna olmas›n› öngörmektedir.

Maddenin uygulama 31.12.2004’e kadar uzat›lm›flt›r.

AÇIKLAMA

(24)

maddesinin ikinci f›kras›n›n (6) numaral› bendinin (b) alt bendine göre tevkifata tabi tutulmaz. Birleflme veya devrin, izin tarihinden itibaren onsekiz ay içinde al›nan izne uygun olarak gerçekleflmemesi halinde, zaman›nda tahakkuk ettirilmemifl olan vergiler yönünden vergi ziya›

do¤mufl say›l›r.

2. Bu maddeye göre yap›lacak devir veya birleflmelerde, münfesih kurumun devir veya birleflme öncesi son bilançosunda görülen, bu Kanunun 14 üncü maddesinin (7) numaral› bendi hükmüne göre indirilebilir nitelikteki zarar tutar›, devralan veya birleflilen kurumca befl y›ldan fazla nakledilmemek flart›yla gider olarak kurum kazanc›ndan indirilir.

3. Bu madde kapsam›nda yap›lacak devir ve birleflmeler s›ras›nda düzenlenen ka¤›t ve sözleflmeler ile münfesih kurumun menkul ve gayrimenkul mallar›n›n devralan veya birleflilen kurum ad›na kay›t ve tescili ifllemleri ve münfesih kurum taraf›ndan devir veya birleflme

kurumlar vergisinden istisna edilir. Vergiden müstesna tutulan bu kazanç, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin ikinci f›kras›n›n (6) numaral› bendinin (b) alt bendine göre tevkifata tabi tutulmaz. Birleflme veya devrin, izin tarihinden itibaren onsekiz ay içinde al›nan izne uygun olarak gerçekleflmemesi halinde, zaman›nda tahakkuk ettirilmemifl olan vergiler yönünden vergi ziya›

do¤mufl say›l›r.

2. Bu maddeye göre yap›lacak devir veya birleflmelerde, münfesih kurumun devir veya birleflme öncesi son bilançosunda görülen, bu Kanunun 14 üncü maddesinin (7) numaral› bendi hükmüne göre indirilebilir nitelikteki zarar tutar›, devralan veya birleflilen kurumca befl y›ldan fazla nakledilmemek flart›yla gider olarak kurum kazanc›ndan indirilir.

3. Bu madde kapsam›nda yap›lacak devir ve birleflmeler s›ras›nda düzenlenen ka¤›t ve sözleflmeler ile münfesih kurumun menkul ve gayrimenkul mallar›n›n devralan Maddede yer alan teflvik ile Bankac›l›k kesimindeki yeniden yap›lanma çal›flmalar›n›n devam etmesi ve reel kesiminAÇIKLAMA

(25)

tarihinden önce düzenlenen veya lehe al›nan teminat mektuplar›, sözleflmeler, flerhler, teminatlar ve sair ka¤›tlar›n, devralan veya birleflilen kurum ad›na yenilenmesi, uzat›lmas›, de¤ifltirilmesi, devredilmesi veya bozulmas›na iliflkin ifllemler her türlü vergi, resim ve harçtan (tafl›t al›m vergisi dahil), lehe al›nan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnad›r.

4. Hisseleri k›smen ya da tamamen Tasarruf Mevduat›

Sigorta Fonu’na ait olan bir bankan›n ifltiraklerinin, takipteki alacaklar›n›n ve di¤er bilanço kalemleri ile banka lehine al›nan teminatlar›n Tasarruf Mevduat›

Sigorta Fonu taraf›ndan devir ya da sat›n al›nmas› ve bu suretle edinilen aktiflerin Tasarruf Mevduat› Sigorta Fonu taraf›ndan devir, birleflme veya sat›fl ifllemine tabi tutulmas› s›ras›nda düzenlenen sözleflmeler ve sair ka¤›tlar ile bunlar›n de¤ifltirilmesi, yenilenmesi, uzat›lmas›, devredilmesi ve bozulmas›na iliflkin düzenlenen ka¤›tlar, gayrimenkul, menkul mallar ile

veya birleflilen kurum ad›na kay›t ve tescili ifllemleri ve münfesih kurum taraf›ndan devir veya birleflme tarihinden önce düzenlenen veya lehe al›nan teminat mektuplar›, sözleflmeler, flerhler, teminatlar ve sair ka¤›tlar›n, devralan veya birleflilen kurum ad›na yenilenmesi, uzat›lmas›, de¤ifltirilmesi, devredilmesi veya bozulmas›na iliflkin ifllemler her türlü vergi, resim ve harçtan (tafl›t al›m vergisi dahil), lehe al›nan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnad›r.

4. Hisseleri k›smen ya da tamamen Tasarruf Mevduat›

Sigorta Fonu’na ait olan bir bankan›n ifltiraklerinin, takipteki alacaklar›n›n ve di¤er bilanço kalemleri ile banka lehine al›nan teminatlar›n Tasarruf Mevduat›

Sigorta Fonu taraf›ndan devir ya da sat›n al›nmas› ve bu suretle edinilen aktiflerin Tasarruf Mevduat› Sigorta Fonu taraf›ndan devir, birleflme veya sat›fl ifllemine tabi tutulmas› s›ras›nda düzenlenen sözleflmeler ve sair ka¤›tlar ile bunlar›n de¤ifltirilmesi, yenilenmesi,

gösteren bankalar›n bu faaliyetlerini Türkiye'de kurulu banka olarak sürdürmek istemeleri halinde maddede yer alan kolayl›klardan yararlanmalar› sa¤lanm›flt›r.

AÇIKLAMA

(26)

haklar›n Tasarruf Mevduat› Sigorta Fonu veya gösterece¤i kifliler ad›na kay›t ve tescil ifllemleri her türlü vergi, resim ve harçtan (tafl›t al›m vergisi dahil) Tasarruf Mevduat› Sigorta Fonu taraf›ndan bankaya ödenen bedeller banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnad›r.

5. Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde bu Kanunun tasfiye, devir ve birleflmeye iliflkin hükümleri uygulan›r.

6. (4684 say›l› Kanunun 18/F maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 03.07.2001)Türkiye’de faaliyette bulunan bankalar›n aktifinde kay›tl› olan gayrimenkuller ve ifltirak hisselerinin sat›fl›ndan do¤an kazançlar ile bu bankalara do¤rudan veya dolayl› olarak ifltiraki bulunan tam mükellef sermaye flirketlerinin aktifinde kay›tl› olan gayrimenkuller ve ifltirak hisselerinin sat›fl›ndan do¤an kazançlar›n sat›fl›n yap›ld›¤› y›lda banka sermayesine ilave edilen k›sm› kurumlar vergisinden müstesnad›r.

Vadeli sat›fl halinde, sat›fl›n yap›ld›¤› hesap dönemini takip eden ikinci hesap dönemi sonuna kadar banka sermayesine ilave edilen tutarlar da bu istisnadan yararlan›r. ‹lk yap›lan tahsilat›n ifltirak hissesi veya gayrimenkulün maliyet bedeline iliflkin oldu¤u kabul

uzat›lmas›, devredilmesi ve bozulmas›na iliflkin düzenlenen ka¤›tlar, gayrimenkul, menkul mallar ile haklar›n Tasarruf Mevduat› Sigorta Fonu veya gösterece¤i kifliler ad›na kay›t ve tescil ifllemleri her türlü vergi, resim ve harçtan (tafl›t al›m vergisi dahil) Tasarruf Mevduat› Sigorta Fonu taraf›ndan bankaya ödenen bedeller banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnad›r.

5. Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde bu Kanunun tasfiye, devir ve birleflmeye iliflkin hükümleri uygulan›r.

6. (4684 say›l› Kanunun 18/F maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 03.07.2001)Türkiye’de faaliyette bulunan bankalar›n aktifinde kay›tl› olan gayrimenkuller ve ifltirak hisselerinin sat›fl›ndan do¤an kazançlar ile bu bankalara do¤rudan veya dolayl› olarak ifltiraki bulunan tam mükellef sermaye flirketlerinin aktifinde kay›tl› olan gayrimenkuller ve ifltirak hisselerinin sat›fl›ndan do¤an kazançlar›n sat›fl›n yap›ld›¤› y›lda banka sermayesine ilave edilen k›sm› kurumlar vergisinden müstesnad›r.

Vadeli sat›fl halinde, sat›fl›n yap›ld›¤› hesap dönemini takip eden ikinci hesap dönemi sonuna kadar banka

(27)

kazançlar, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci f›kras›n›n (6) numaral› bendinin (b-ii) alt bendine göre vergi tevkifat›na tabi tutulmaz. Türk Ticaret Kanununun 391 inci maddesinin bu suretle gerçeklefltirilecek sermaye art›r›m›na ayk›r› hükümleri uygulanmaz. Bu bent hükmünün yürürlü¤e girdi¤i tarihten sonra bu bent kapsam›nda yap›lacak ifllemler tapu ve kadastro harc›ndan, düzenlenen ka¤›tlar damga vergisinden, lehe al›nan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnad›r. Bu hükümden yararlanan kurumlar›n gayrimenkul ile ifltirak hisselerinin sat›fl›ndan do¤an kazanc›n tespitinde Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinin son f›kras› hükmü uygulanmaz. Bu bentte belirtilen istisna hükümleri bu bendin yürürlük tarihi itibar›yla banka kay›tlar›na göre Türkiye'de faaliyet gösteren bankalara borçlu durumda olan tam mükellef sermaye flirketlerinin ve kefillerinin, bu Kanunun yay›m› tarihinde sahip olduklar› ve bu borçlara karfl›l›k bankalara devrettikleri gayrimenkul ve ifltirak hisselerinden do¤an kazançlar için de uygulan›r.

Bu kazançlar›n sermayeye ilavesi nedeniyle ortaklarca elde edilen menkul sermaye irad› için beyanname verilmez, baflka gelirler nedeniyle verilen beyannameye bu gelir dahil edilmez.

yararlan›r. ‹lk yap›lan tahsilat›n ifltirak hissesi veya gayrimenkulün maliyet bedeline iliflkin oldu¤u kabul edilir. Bu bent hükmüne göre vergiden müstesna tutulan kazançlar, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci f›kras›n›n (6) numaral› bendinin (b-ii) alt bendine göre vergi tevkifat›na tabi tutulmaz. Türk Ticaret Kanununun 391 inci maddesinin bu suretle gerçeklefltirilecek sermaye art›r›m›na ayk›r› hükümleri uygulanmaz. Bu bent hükmünün yürürlü¤e girdi¤i tarihten sonra bu bent kapsam›nda yap›lacak ifllemler tapu ve kadastro harc›ndan, düzenlenen ka¤›tlar damga vergisinden, lehe al›nan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnad›r. Bu hükümden yararlanan kurumlar›n gayrimenkul ile ifltirak hisselerinin sat›fl›ndan do¤an kazanc›n tespitinde Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinin son f›kras›

hükmü uygulanmaz. Bu bentte belirtilen istisna hükümleri bu bendin yürürlük tarihi itibar›yla banka kay›tlar›na göre Türkiye'de faaliyet gösteren bankalara borçlu durumda olan tam mükellef sermaye flirketlerinin ve kefillerinin, bu Kanunun yay›m› tarihinde sahip olduklar› ve bu borçlara karfl›l›k bankalara devrettikleri gayrimenkul ve ifltirak hisselerinden do¤an kazançlar için de uygulan›r.

(28)

7. (4684 say›l› Kanunun 18/F maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 03.07.2001)Türkiye'de faaliyette bulunan bankalarla ilgili olarak yukar›da yer alan hükümler, Türkiye'de faaliyette bulunan özel finans kurumlar›

hakk›nda da uygulan›r.

Maliye Bakanl›¤› bu maddenin uygulanmas›na iliflkin esas ve usulleri tespit etmeye yetkilidir.

Bu kazançlar›n sermayeye ilavesi nedeniyle ortaklarca elde edilen menkul sermaye irad› için beyanname verilmez, baflka gelirler nedeniyle verilen beyannameye bu gelir dahil edilmez.

7. (4684 say›l› Kanunun 18/F maddesiyle eklenen bent Yürürlük; 03.07.2001)Türkiye'de faaliyette bulunan bankalarla ilgili olarak yukar›da yer alan hükümler, (5035 Say›l› Kanun ile de¤ifltirilen ibare. Yürürlük Tarihi: 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere 02.01.2004) Türkiye’de faaliyette bulunan özel finans kurumlar› ile tüzel kiflili¤in sona ermesi flart›

aranmaks›z›n yurt d›fl›nda kurulu bankalar›n Türkiye’deki flubeleri hakk›nda da uygulan›r.

Maliye Bakanl›¤› bu maddenin uygulanmas›na iliflkin esas ve usulleri tespit etmeye yetkilidir.

(29)
(30)

Şekil

Updating...

Referanslar

Updating...

Benzer konular :