Birbirine belli bir kuvvetle basan
kontak parçaları birbirinden ya çok zor
ayrılırlar ya da hiç ayrılmazlar ise
kontaklar kaynak olmuşlardır denir.
KONTAKLARIN KAYNAK OLMASI
3 çeşit kaynak tipi vardır.
Bunlar ;
1‐ Soğuk Kaynak 2‐ Sıcak Kaynak 3‐ Ergimeli kaynak
Soğuk Kaynak
y Metal iyonlarının kohezyonu sonucu
kontak parçalarını birbirine yapıştırıcı bir kuvvet doğar.
y Bu kuvvetin büyüklüğü temas
noktalarındaki plastik deformasyona bağlıdır.
y Bu olaya soğuk kaynak denir.
Sıcak Kaynak
y Akım dolayısı ile kontaklar ısınırsa plastik deformasyonun daha büyük olduğu
görülür.
y Bunun sonucunda da yapıştırıcı kuvvet doğar.
y Buna sıcak kaynak denir .
Ergimeli Kaynak
y Eğer sıcaklık kontak malzemelerini
ergitecek kadar yüksek ise ergiyen malzeme donunca kontaklar kaynak olmuş olur.
y Bu hal, özellikle kısa devre akımında gerilimin büyümesi ile ortaya çıkar.
y Buna da ergimeli kaynak denir.
KONTAKLARIN KAYNAK OLMASI
y Kontakların yapımında gümüş,bakır,nikel,demir ve karbondan yapılmış alaşımlar kullanılır.Bu
alaşımlarda gümüşün sertliği artırılmış,sürtünme ve arktan dolayı meydana gelecek aşınmalar
azaltılmıştır.
y Soğuk ve sıcak kaynak sonucu oluşan yapıştırıcı kuvvetler uygun şalt kuvvetleri yardımı ile
yenilenebilir.
y Tehlikeli olan ergimeli kaynaktır. Bu durumda kesici açılmaz ve görevini yerine getiremez.
KONTAKLARIN KAYNAK OLMASI
y Bir kontak bağlantısının termik ve elektrodinamik kararlılığını kontağın kesebileceği en yüksek akım şiddeti belirler.
y Bu kararlılığı tahmin etmede geçerli olan iki ölçüt vardır :
a)Kaynak olmayı yaratan minimum kontak akımı b)Kaynak olmuş iki kontağı açabilecek kuvvet.
KONTAKLARIN KAYNAK OLMASI
y Uzun zaman sonra iki kontak parçasının kaynak olmasına sebep olacak akım:
= plastik deformasyondaki kontak direnci,
= ergime sıcaklığında bulunan kontak yerindeki gerilim düşümü.
KONTAKLARIN KAYNAK OLMASI
Bu ifadenin şekli biraz değiştirilerek
yazılabilir.
e indisi ergime sıcaklığındaki büyüklükleri işaret eder.
KONTAKLARIN KAYNAK OLMASI
y Ergime sıcaklıklarının hesaplanması için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir.
Bunlardan biri:
KONTAKLARIN KAYNAK OLMASI
y A malzemesi sabittir
y Bu ifade büyük basınçlar için geçerlidir.
KONTAKLARIN KAYNAK OLMASI
= olarak kontak malzemesinin ergime sıcaklığı, ve =0 ve = sıcaklıklarındaki özgül
dirençler,
‘ ta kontağın Brinell sertliği,
= olarak ısınma katsayısı,
= olarak özgül ısı,
= N olarak kontaklar arasındaki basınç kuvveti,
= ısınmada yüzey değişimini hesaba katan katsayı.
KONTAKLARIN KAYNAK OLMASI
y Kontakların birbirine kaynak olmasını önlemek için ;
¾Kontak basıncı artırılır,
¾Kontakların sıçraması önlenir,
¾Elektrodinamik kuvvetler kompanse edilir,
¾Kontaklar bir çok küçük parçadan oluşturulur.
KONTAKLARIN KAYNAK OLMASI
y N tane parelel bağlanmış kontak elemanın her birinden geçecek akım şöyle hesaplanır;
KONTAKLARIN SIÇRAMASI
y Kontakları birbirine bastıran kuvvetler yay vasıtası ile temin edildiğinden kapanma esnasında ilk temastan sonra kontaklar oturuncaya kadar birbirinden birkaç defa ayrılırlar.
y Bu sırada akım geçiyorsa ark meydana gelerek kontak malzemesi ergitir.
y Kapama işlemi bittikten sonra daha önce ergimiş olan malzeme donar.
y Artık kesiciyi açmak bir daha mümkün olmaz.
KONTAKLARIN SIÇRAMASI
y Bu sebeple kesiciyi öyle yapmak gerek ki bu durumla karşılaşmasın.
y Bunu sağlamanın temel koşulu kapamadaki kuvvetleri aşırı büyük seçmektir.
KAPALI DURUMDA KONTAKLARIN BİRBİRİNE KAYNAMASI
y Kapalı durumda bir kısa devre halinde özellikle ayırıcı kontakları birbirine kaynak olurlar.
y Bir çok kesici tipinde her iki kontak parçasının birbirine paralel olduğu kısımlar vardır.
y Kısa devre durumunda kontakları birbirinden ayırmaya çalışan kuvvetler meydana gelir.
y Bu kuvvetler bazen kontakları birbirine bastıran kuvvetten daha büyük olur.
y Bunun sonucu kontaklar birbirinden ayrılır.
y Bu esnada hasıl olan ark dolayısı ile bu kontaklar birbirine kaynak olur.
HAZIRLAYANLAR
y 1316050079 MAZLUM KAPLAN y 1316080031 SERTAÇ ERDOĞ y 1316080038 OSMAN GÜLER
KAYNAKLAR
y YÜKSEK GERİLİM GÜÇ KESİCİLERİ y TEORİ TASARIM VE DENEY
