Hakan ÇELĐK
Kalite ve Yeterlik Şube Müdürü
ÇEVRE YÖNETĐMĐ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçüm ve Đzleme Dairesi Başkanlığı
ÇEVRE REFERANS LABORATUVARI Haziran 2011
T.C.
ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI
YETKĐLENDĐRĐLMĐŞ ÇEVRE LABORATUVARLARI
7.GERĐ DÖNÜŞÜM, ÇEVRE TEKNOLOJĐLERĐ VE ATIK YÖNETĐMĐ ULUSLARARASI FUARI
ĐÇERĐK
• Kanuni Dayanak
• Laboratuvarların Belgelendirilmesi (Yeterlik Yönetmeliği)
• Çevre Laboratuvarları Sektörünü Oluşturma Çabası
• Mevcut yeterlik almış Laboratuvarlar
2/29
KANUNĐ DAYANAK
4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 2.Maddesinin (e) Bendinde
“Çevrenin korunması ve kirliliğinin önlenmesi için çevre standartları ve ekolojik kriterler esas olmak üzere her türlü analizi, ölçüm ve kontrolleri gerçekleştirmek amacıyla laboratuvar kurmak, kurdurmak ve denetimlerini yapmak veya mevcut kamu kurum ve kuruluşlarının laboratuvarlarından yararlanmak” hükmü yer almaktadır.
3/29
KANUNĐ DAYANAK (devamı)
9. Maddenin (a) bendi ise
Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğüne
“Çevre kirliliği ile ilgili olarak ölçüm, tespit ve kalite kriterlerini
belirlemek, uygulamak ve uygulanmasını sağlamak, çevreyle ilgili her türlü ölçüm, izleme, analiz ve kontroller yapacak laboratuvarlar
kurmak, kurdurmak, bunların akreditasyon işlemlerini yapmak,
Hava, su ve toprak konusunda ölçüm yapacak kuruluşları belirlemek kurulacak tesisler için alıcı ortam özelliklerine göre çevre kirliliği
yönünden görüş vermek, izlemek ve gerektiğinde müdahale etmek, mevcut ve kurulacak tesislere emisyon ön izni ve emisyon izni
vermek, emisyonları ve arıtma sistemlerini izlemek ve denetlemek”
görevini vermektedir.
4/29
Laboratuvarların Belgelendirilmesi
(Başlangıç ve 2008 yılına kadarki uygulama)
01 Eylül 2004 tarih ve B.18.0.ÇYG.0.05.02/9931 Sayılı Makam Oluru ile laboratuvarların
yetkilendirilmesi konusunda uygulanacak işlem
basamakları düzenlenmiştir.
Bu makam oluru ile
yetkilendirilme çalışmaları Bakanlığımızca
başlatılmıştır.
Çalışmanın başlatılmasındaki temel amaç akreditasyon ilkesinin hayata geçirilerek Çevre Laboratuvarlarının kalitesinin arttırılmasıdır.
5/29
Laboratuvarların Belgelendirilmesi
(2008 yılından sonraki uygulama)
05.09.2008 tarihli ve 26988 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
“Çevre Ölçüm ve Analiz Laboratuvarları Yeterlik
Yönetmeliği”ne göre, çevre mevzuatı kapsamında ölçüm ve analiz yapan özel ve kamu laboratuvarları yetkilendirilmekte ve
denetlenmektedir.
6/29
BĐRĐNCĐBÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Đlkeler Amaç
Kapsam Dayanak Tanımlar Uyulacak ilkeler ĐKĐNCĐBÖLÜM
Laboratuvarların Genel Özellikleri ve Uyulması Gereken Kurallar
Laboratuvar bölümleri
Laboratuvarların asgari özellikleri Personel güvenliği
Metot seçimi
Kayıt ve defter tutma Numune kabul ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belgelere Đlişkin Usul ve Esaslar Ön yeterlik belgesi Yeterlik belgesi Kapsam genişletme Kapsam dışı parametreler Belge bedelleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yetkili Laboratuvarların Yükümlülükleri Taşeron laboratuvar kullanımı Hazır deney kitleri ile analiz Eğitim
Numune alma Raporlama
Laboratuvarlar arası işbirliği Asgari fiyat tarifesi
Bildirim zorunluluğu Gizlilik
BEŞĐNCĐBÖLÜM
Başvuru Dosyası, Kabulü ve Yerinde Đnceleme Başvuru kapsamı
Başvuruda istenen belgeler Başvuru kabulü
Đnceleme komisyonu Yerinde inceleme Belgelendirme süreci Belge düzenleme Belge eki düzenleme Dipnotlar
ALTINCI BÖLÜM Laboratuvar Denetimi
Uzaktan denetim Yerinde denetim Sahada denetim YEDĐNCĐBÖLÜM
Belgenin Askıya Alınması ve Belgenin Đptali Belgeyi askıya alma
Belge iptali SEKĐZĐNCĐBÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenleme yapma yetkisi Akreditasyon belgesi
Yönetmelikten önceki belgelendirme Kapsam genişletme
Mevcut başvurular Yürürlük
Yürütme
ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALĐZ LABORATUVARLARI YETERLĐK YÖNETMELĐĞĐ
7/29
BĐRĐNCĐBÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Đlkeler Amaç
Kapsam Dayanak Tanımlar Uyulacak ilkeler ĐKĐNCĐBÖLÜM
Laboratuvarların Genel Özellikleri ve Uyulması Gereken Kurallar
Laboratuvar bölümleri
Laboratuvarların asgari özellikleri Personel güvenliği
Metot seçimi
Kayıt ve defter tutma Numune kabul ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belgelere Đlişkin Usul ve Esaslar Ön yeterlik belgesi Yeterlik belgesi Kapsam genişletme Kapsam dışı parametreler Belge bedelleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yetkili Laboratuvarların Yükümlülükleri Taşeron laboratuvar kullanımı Hazır deney kitleri ile analiz Eğitim
Numune alma Raporlama
Laboratuvarlar arası işbirliği Asgari fiyat tarifesi
Bildirim zorunluluğu Gizlilik
BEŞĐNCĐBÖLÜM
Başvuru Dosyası, Kabulü ve Yerinde Đnceleme Başvuru kapsamı
Başvuruda istenen belgeler Başvuru kabulü
Đnceleme komisyonu Yerinde inceleme Belgelendirme süreci Belge düzenleme Belge eki düzenleme Dipnotlar
ALTINCI BÖLÜM Laboratuvar Denetimi
Uzaktan denetim Yerinde denetim Sahada denetim YEDĐNCĐBÖLÜM
Belgenin Askıya Alınması ve Belgenin Đptali Belgeyi askıya alma
Belge iptali SEKĐZĐNCĐBÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenleme yapma yetkisi Akreditasyon belgesi
Yönetmelikten önceki belgelendirme Kapsam genişletme
Mevcut başvurular Yürürlük
Yürütme
ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALĐZ LABORATUVARLARI YETERLĐK YÖNETMELĐĞĐ
• Đ zin, izleme ve denetimlere esas teşkil eden ölçüm ve analizler için….
• Organizasyonlar kendi analizleri yapamaz.
• Gözetim firmalarına ait laboratuvarlar belgelendirilmez.
8/29
BĐRĐNCĐBÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Đlkeler Amaç
Kapsam Dayanak Tanımlar Uyulacak ilkeler ĐKĐNCĐBÖLÜM
Laboratuvarların Genel Özellikleri ve Uyulması Gereken Kurallar
Laboratuvar bölümleri
Laboratuvarların asgari özellikleri Personel güvenliği
Metot seçimi
Kayıt ve defter tutma Numune kabul ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belgelere Đlişkin Usul ve Esaslar Ön yeterlik belgesi Yeterlik belgesi Kapsam genişletme Kapsam dışı parametreler Belge bedelleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yetkili Laboratuvarların Yükümlülükleri Taşeron laboratuvar kullanımı Hazır deney kitleri ile analiz Eğitim
Numune alma Raporlama
Laboratuvarlar arası işbirliği Asgari fiyat tarifesi
Bildirim zorunluluğu Gizlilik
BEŞĐNCĐBÖLÜM
Başvuru Dosyası, Kabulü ve Yerinde Đnceleme Başvuru kapsamı
Başvuruda istenen belgeler Başvuru kabulü
Đnceleme komisyonu Yerinde inceleme Belgelendirme süreci Belge düzenleme Belge eki düzenleme Dipnotlar
ALTINCI BÖLÜM Laboratuvar Denetimi
Uzaktan denetim Yerinde denetim Sahada denetim YEDĐNCĐBÖLÜM
Belgenin Askıya Alınması ve Belgenin Đptali Belgeyi askıya alma
Belge iptali SEKĐZĐNCĐBÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenleme yapma yetkisi Akreditasyon belgesi
Yönetmelikten önceki belgelendirme Kapsam genişletme
Mevcut başvurular Yürürlük
Yürütme
ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALĐZ LABORATUVARLARI YETERLĐK YÖNETMELĐĞĐ
• Laboratuvar bölümleri
oluşturulmalıĐdari Bölüm, Numune kabul bölümü, Tartım bölümü, Hizmet bölümleri, Ön işlem bölümü, Arşiv bölümü• Asgari personel sayısı 4 kişi
• Personelin güvenliği ile ilgili şartlar
sağlanmalı
koruyucu malzeme, ilk yardım malzemeleri, yangın söndürme tüpleri, acil çıkışlar, Malzeme Bilgi Güvenlik Formları vb.• Mevzuattaki limit değerleri sağlayabilecek teyit edilmiş güncel metotlar kullanılmalı,
• Kayıtlar tutulmalı
Personel bilgileri, Numune kayıt defteri, Analiz defteri, Ölçüm ve Analiz Raporları, Orijinal cihaz çıktıları, Cihaz listesi, Bakım, onarım çizelgeleri, Kalibrasyon planı, Kalibrasyon belgeleri, vb…• Numuneler bir kod sistemi ile çalışılmalı
9/29
BĐRĐNCĐBÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Đlkeler Amaç
Kapsam Dayanak Tanımlar Uyulacak ilkeler ĐKĐNCĐBÖLÜM
Laboratuvarların Genel Özellikleri ve Uyulması Gereken Kurallar
Laboratuvar bölümleri
Laboratuvarların asgari özellikleri Personel güvenliği
Metot seçimi
Kayıt ve defter tutma Numune kabul ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belgelere Đlişkin Usul ve Esaslar Ön yeterlik belgesi Yeterlik belgesi Kapsam genişletme Kapsam dışı parametreler Belge bedelleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yetkili Laboratuvarların Yükümlülükleri Taşeron laboratuvar kullanımı Hazır deney kitleri ile analiz Eğitim
Numune alma Raporlama
Laboratuvarlar arası işbirliği Asgari fiyat tarifesi
Bildirim zorunluluğu Gizlilik
BEŞĐNCĐBÖLÜM
Başvuru Dosyası, Kabulü ve Yerinde Đnceleme Başvuru kapsamı
Başvuruda istenen belgeler Başvuru kabulü
Đnceleme komisyonu Yerinde inceleme Belgelendirme süreci Belge düzenleme Belge eki düzenleme Dipnotlar
ALTINCI BÖLÜM Laboratuvar Denetimi
Uzaktan denetim Yerinde denetim Sahada denetim YEDĐNCĐBÖLÜM
Belgenin Askıya Alınması ve Belgenin Đptali Belgeyi askıya alma
Belge iptali SEKĐZĐNCĐBÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenleme yapma yetkisi Akreditasyon belgesi
Yönetmelikten önceki belgelendirme Kapsam genişletme
Mevcut başvurular Yürürlük
Yürütme
ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALĐZ LABORATUVARLARI YETERLĐK YÖNETMELĐĞĐ
Ön yeterlik belgesi
•Akreditasyon Kurumuna başvuru
•Đki yıl süre için
•Bir seferliğine verilir Yeterlik belgesi
•Akredite olmuş laboratuvarlara
•Dört yıl süre ile verilir.
Kapsam genişletme
•Ön Yeterlik ilk yılında bir kez
•Yeterlik Belgesine sahip laboratuvarlar:
• Akreditasyon başvurusu yapılmış parametrelerde iki kez
son yıl hariç• Akredite parametrelerde her zaman
ÖN YETERLĐK/ YETERLĐK BELGESĐ
14/29
BELGE EKĐ
15/29
BĐRĐNCĐBÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Đlkeler Amaç
Kapsam Dayanak Tanımlar Uyulacak ilkeler ĐKĐNCĐBÖLÜM
Laboratuvarların Genel Özellikleri ve Uyulması Gereken Kurallar
Laboratuvar bölümleri
Laboratuvarların asgari özellikleri Personel güvenliği
Metot seçimi
Kayıt ve defter tutma Numune kabul ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belgelere Đlişkin Usul ve Esaslar Ön yeterlik belgesi Yeterlik belgesi Kapsam genişletme Kapsam dışı parametreler Belge bedelleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yetkili Laboratuvarların Yükümlülükleri Taşeron laboratuvar kullanımı Hazır deney kitleri ile analiz Eğitim
Numune alma Raporlama
Laboratuvarlar arası işbirliği Asgari fiyat tarifesi
Bildirim zorunluluğu Gizlilik
BEŞĐNCĐBÖLÜM
Başvuru Dosyası, Kabulü ve Yerinde Đnceleme Başvuru kapsamı
Başvuruda istenen belgeler Başvuru kabulü
Đnceleme komisyonu Yerinde inceleme Belgelendirme süreci Belge düzenleme Belge eki düzenleme Dipnotlar
ALTINCI BÖLÜM Laboratuvar Denetimi
Uzaktan denetim Yerinde denetim Sahada denetim YEDĐNCĐBÖLÜM
Belgenin Askıya Alınması ve Belgenin Đptali Belgeyi askıya alma
Belge iptali SEKĐZĐNCĐBÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenleme yapma yetkisi Akreditasyon belgesi
Yönetmelikten önceki belgelendirme Kapsam genişletme
Mevcut başvurular Yürürlük
Yürütme
ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALĐZ LABORATUVARLARI YETERLĐK YÖNETMELĐĞĐ
Raporlama
Laboratuvarlar arası işbirliği Asgari fiyat tarifesi
Bildirim zorunluluğu Gizlilik
Taşeron laboratuvar kullanımı Hazır deney kitleri ile analiz
•Ulusal veya uluslararası kabul görmüş metotla da yapılması kaydıyla hazır deney kitleri kullanılabilir.
Eğitim
11/29
ANALĐZ RAPORLARI
• Belge kapsamında yer almayan herhangi bir parametredeki ölçüm ve analiz
sonuçları hiçbir şekilde çevre
mevzuatına esas teşkil edecek raporlarda yer alamaz.
• Özel talepler üzerine hazırlanmış olan raporların tüm sayfalarında "Bu rapor çevre mevzuatına ilişkin resmi işlemlerde kullanılamaz." ibaresinin açıkça
okunabilir şekilde yer alması zorunludur.
12/29
BĐRĐNCĐBÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Đlkeler Amaç
Kapsam Dayanak Tanımlar Uyulacak ilkeler ĐKĐNCĐBÖLÜM
Laboratuvarların Genel Özellikleri ve Uyulması Gereken Kurallar
Laboratuvar bölümleri
Laboratuvarların asgari özellikleri Personel güvenliği
Metot seçimi
Kayıt ve defter tutma Numune kabul ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belgelere Đlişkin Usul ve Esaslar Ön yeterlik belgesi Yeterlik belgesi Kapsam genişletme Kapsam dışı parametreler Belge bedelleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yetkili Laboratuvarların Yükümlülükleri Taşeron laboratuvar kullanımı Hazır deney kitleri ile analiz Eğitim
Numune alma Raporlama
Laboratuvarlar arası işbirliği Asgari fiyat tarifesi
Bildirim zorunluluğu Gizlilik
BEŞĐNCĐBÖLÜM
Başvuru Dosyası, Kabulü ve Yerinde Đnceleme Başvuru kapsamı
Başvuruda istenen belgeler Başvuru kabulü
Đnceleme komisyonu Yerinde inceleme Belgelendirme süreci Belge düzenleme Belge eki düzenleme Dipnotlar
ALTINCI BÖLÜM Laboratuvar Denetimi
Uzaktan denetim Yerinde denetim Sahada denetim YEDĐNCĐBÖLÜM
Belgenin Askıya Alınması ve Belgenin Đptali Belgeyi askıya alma
Belge iptali SEKĐZĐNCĐBÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenleme yapma yetkisi Akreditasyon belgesi
Yönetmelikten önceki belgelendirme Kapsam genişletme
Mevcut başvurular Yürürlük
Yürütme
ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALĐZ LABORATUVARLARI YETERLĐK YÖNETMELĐĞĐ
Başvuru
•Başvuru yapılan mevzuat ve kapsam belirtilir.
•Başvurudaki eksiklikler giderildikten sonra
laboratuvar en geç üç ay içerisinde yerinde inceleme yapılır.
13/29
BĐRĐNCĐBÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Đlkeler Amaç
Kapsam Dayanak Tanımlar Uyulacak ilkeler ĐKĐNCĐBÖLÜM
Laboratuvarların Genel Özellikleri ve Uyulması Gereken Kurallar
Laboratuvar bölümleri
Laboratuvarların asgari özellikleri Personel güvenliği
Metot seçimi
Kayıt ve defter tutma Numune kabul ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belgelere Đlişkin Usul ve Esaslar Ön yeterlik belgesi Yeterlik belgesi Kapsam genişletme Kapsam dışı parametreler Belge bedelleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yetkili Laboratuvarların Yükümlülükleri Taşeron laboratuvar kullanımı Hazır deney kitleri ile analiz Eğitim
Numune alma Raporlama
Laboratuvarlar arası işbirliği Asgari fiyat tarifesi
Bildirim zorunluluğu Gizlilik
BEŞĐNCĐBÖLÜM
Başvuru Dosyası, Kabulü ve Yerinde Đnceleme Başvuru kapsamı
Başvuruda istenen belgeler Başvuru kabulü
Đnceleme komisyonu Yerinde inceleme Belgelendirme süreci Belge düzenleme Belge eki düzenleme Dipnotlar
ALTINCI BÖLÜM Laboratuvar Denetimi
Uzaktan denetim Yerinde denetim Sahada denetim YEDĐNCĐBÖLÜM
Belgenin Askıya Alınması ve Belgenin Đptali Belgeyi askıya alma
Belge iptali SEKĐZĐNCĐBÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenleme yapma yetkisi Akreditasyon belgesi
Yönetmelikten önceki belgelendirme Kapsam genişletme
Mevcut başvurular Yürürlük
Yürütme
ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALĐZ LABORATUVARLARI YETERLĐK YÖNETMELĐĞĐ
Uzaktan denetim
•Bakanlıkça düzenlenecek yeterlik testlerine katılım,
•Ulusal veya uluslararası kuruluşlarca düzenlenen yeterlik ve karşılaştırma testlerine katılım
•Bir veya daha fazla laboratuvara numune göndererek analiz sonuçlarının bildirimi,
•Aylık faaliyet raporunda belirtilen faaliyetlere ilişkin analiz raporlarının sunulması.
Yerinde denetim
•Haberli veya habersiz denetlenir.
Sahada denetim
•Bakanlık ölçüm programlarında bildirimi yapılmış ölçümlerden gerekli gördüklerini sahada haberli veya habersiz denetimi
16/29
BĐRĐNCĐBÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Đlkeler Amaç
Kapsam Dayanak Tanımlar Uyulacak ilkeler ĐKĐNCĐBÖLÜM
Laboratuvarların Genel Özellikleri ve Uyulması Gereken Kurallar
Laboratuvar bölümleri
Laboratuvarların asgari özellikleri Personel güvenliği
Metot seçimi
Kayıt ve defter tutma Numune kabul ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belgelere Đlişkin Usul ve Esaslar Ön yeterlik belgesi Yeterlik belgesi Kapsam genişletme Kapsam dışı parametreler Belge bedelleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yetkili Laboratuvarların Yükümlülükleri Taşeron laboratuvar kullanımı Hazır deney kitleri ile analiz Eğitim
Numune alma Raporlama
Laboratuvarlar arası işbirliği Asgari fiyat tarifesi
Bildirim zorunluluğu Gizlilik
BEŞĐNCĐBÖLÜM
Başvuru Dosyası, Kabulü ve Yerinde Đnceleme Başvuru kapsamı
Başvuruda istenen belgeler Başvuru kabulü
Đnceleme komisyonu Yerinde inceleme Belgelendirme süreci Belge düzenleme Belge eki düzenleme Dipnotlar
ALTINCI BÖLÜM Laboratuvar Denetimi
Uzaktan denetim Yerinde denetim Sahada denetim YEDĐNCĐBÖLÜM
Belgenin Askıya Alınması ve Belgenin Đptali Belgeyi askıya alma Belge iptali
SEKĐZĐNCĐBÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenleme yapma yetkisi Akreditasyon belgesi
Yönetmelikten önceki belgelendirme Kapsam genişletme
Mevcut başvurular Yürürlük
Yürütme
ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALĐZ LABORATUVARLARI YETERLĐK YÖNETMELĐĞĐ
Belgeyi askıya alma
•Üç ay süre ile askıya alma;
•Mevzuata aykırı numune alma, ölçüm veya analiz yapıldığının tespiti durumunda belgenin tamamı,
•Bildirimlerin yapılmadığı durumlarda belgenin tamamı,
•Bildirilen ölçüm programına uyulmaması durumunda belgenin tamamı,
•Sertifika gerektiren konularda sertifikasız personelin ölçüm veya analiz yaptığı tespitinde ilgili kapsam,
•Denetim eksikliklerin giderilememesi durumunda belgenin tamamı veya ilgili kapsamı,
•Fiyat tarifesinin altında ücret uyguladığında belgenin tamamı,
•Uygun şekilde taşeron kullanılmaması durumunda belgenin tamamı,
•Uygun işbirliği yapılmaması durumunda belgenin tamamı,
•Uygun rapor düzenlenmediğinin tespiti halinde belgenin tamamı.
•Altı ay süre ile askıya alma
•Yetki alınmamışparametrelerde ve metotlarla rapor düzenlendiğinin tespit edildiğinde
•Yetkili laboratuvarın akreditasyon belgesinin askıya alınması halinde akreditasyon belgesinin askıya alındığı sürece
•Yeterlik veya karşılaştırma testlerinin
sonuçlarının kabul edilebilir sınırların dışında olması durumunda bu uygunsuzluğun düzeltildiği ispat edilene kadar
Belge iptali
•Laboratuvarın akreditasyon belgesinin iptali,
•Yanıltıcı bilgi ve belge ibraz edilmesi,
•Ölçüm ve analiz sonuçlarında tahrifat yapıldığının tespit edilmesi,
•Müşterilere ait bilgiler ile müşterilere ait numunelerin analiz sonuçlarına ilişkin bilgilerin üçüncüşahıslara verildiğinin tespit edilmesi,
•Yönetmelikle belirlenmişasgari özelliklere uyulmadığının tespiti.
•Belge iptal tarihinden itibaren 2 yıl süre ile yeni bir belge için başvuruda bulunulamaz.
17/29
BĐRĐNCĐBÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Đlkeler Amaç
Kapsam Dayanak Tanımlar Uyulacak ilkeler ĐKĐNCĐBÖLÜM
Laboratuvarların Genel Özellikleri ve Uyulması Gereken Kurallar
Laboratuvar bölümleri
Laboratuvarların asgari özellikleri Personel güvenliği
Metot seçimi
Kayıt ve defter tutma Numune kabul ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belgelere Đlişkin Usul ve Esaslar Ön yeterlik belgesi Yeterlik belgesi Kapsam genişletme Kapsam dışı parametreler Belge bedelleri
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yetkili Laboratuvarların Yükümlülükleri Taşeron laboratuvar kullanımı Hazır deney kitleri ile analiz Eğitim
Numune alma Raporlama
Laboratuvarlar arası işbirliği Asgari fiyat tarifesi
Bildirim zorunluluğu Gizlilik
BEŞĐNCĐBÖLÜM
Başvuru Dosyası, Kabulü ve Yerinde Đnceleme Başvuru kapsamı
Başvuruda istenen belgeler Başvuru kabulü
Đnceleme komisyonu Yerinde inceleme Belgelendirme süreci Belge düzenleme Belge eki düzenleme Dipnotlar
ALTINCI BÖLÜM Laboratuvar Denetimi
Uzaktan denetim Yerinde denetim Sahada denetim YEDĐNCĐBÖLÜM
Belgenin Askıya Alınması ve Belgenin Đptali Belgeyi askıya alma
Belge iptali SEKĐZĐNCĐBÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenleme yapma yetkisi Akreditasyon belgesi
Yönetmelikten önceki belgelendirme Kapsam genişletme
Mevcut başvurular Yürürlük
Yürütme
ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALĐZ LABORATUVARLARI YETERLĐK YÖNETMELĐĞĐ
Akreditasyon belgesi
•Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra TÜRKAK dışında bir akreditasyon kurum/kuruluşundan
akredite olmuş laboratuvarların akreditasyon belgesi başvurularda kabul edilmez.
18/29
ÇEVRE LABORATUVARLARI SEKTÖRÜNÜ OLUŞTURMA ÇABASI
• Çevre Bakanlığı, bünyesinde laboratuvarları olan il müdürlüklerinin laboratuvarlarını kapatmış,
• Çevre Referans Laboratuvarı Çevre Mevzuatı kapsamında yapılan rutin analizlerden mümkün olduğunca çekilmiş,
• Kamu ve özel ayrımı yapmadan tüm laboratuvarlardan aynı kriterleri sağlamaları beklenmiştir
• Çevre sektöründe belgelendirilmiş laboratuvarlar başta olma üzere, cihaz eğitimleri, metot validasyonu, ölçüm belirsizliği, TS EN ISO/IEC 17025 akreditasyon eğitimi, mevzuat kapsamında yer alan parametrelere yönelik analiz eğitimleri verilmiştir ve verilmeye devam etmektedir.
• Belgelendirilmiş laboratuvarlara numune alma eğitimleri verilerek, numune alma işleminin belgeli laboratuvarlarca gerçekleştirilmesi sağlanmıştır.
19/29
MEVCUT YETKĐ ALMIŞ LABORATUVARLAR
Toplam 142 laboratuvar
Kamu Özel
Ön yeterlik
Yeterlik
20/29
Yerinde Denetim
ÇÖALYY kapsamında belgeli laboratuvarların denetlenmesi amacı ile yıllık olarak planlı denetim programları hazırlanmakta, Bakan onayına sunularak onaylanan plan dahilinde laboratuvarlar yerinde denetlenmektedir.
•2010 yılında Yönetmeliğin, Yerinde Denetim, 36. Maddesi kapsamında Bakanlığımızca yetki alan 72 laboratuvara 2010 Yılı Denetim Programı çerçevesinde yerinde denetim yapılmıştır. 2010 yılında yapılan denetimler neticesinde, 2 laboratuvar, Yönetmelik gereğince 3 ay süre ile askıya alınmıştır.
•2011 Yılı Denetim Programı Genel Müdürlük Makam Olurlarına sunulmuş olup, 36 laboratuvara yerinde denetim gerçekleştirilecektir.
•Özellikle gürültü ve emisyon laboratuvarlarının denetiminin Emisyon ve Gürültü Ölçüm Programı çerçevesinde ani olarak denetlenmesi kararı alınmıştır.
21/29
Uzaktan Denetim
Yönetmeliğin, Uzaktan Denetim, 35. Maddesi kapsamında Bakanlığımızca yetki alan laboratuvarlara Ocak 2010’da Toplam 18 parametrede “Yeterlilik Testi”
düzenlemiştir.
Yakıt Lab → 6 parametrede →11 laboratuvar,
Kimya Lab →Suda KOĐ, Yağ ve Gres, AKM, Ni, As, Co, Cu, Zn, Pb, Cd, TCr, Hg → 56 laboratuvar
Kabul edilebilir limitler dışında çıkan sonuçlarda, Yönetmeliğin, Belgeyi Askıya Alma, 38.Maddesi, 4ncü bendi kapsamında yaptırım uygulanmıştır →01.05.2010 tarihinden itibaren Đlgili parametreyi askıya alma işlemi yapılmıştır.
YT programı çalışması sonucunda, 23 su laboratuvarının,
3 kömür laboratuvarının |z|≥3 parametreleri askıya alınmıştır.
2011 yılının Yeterlik Testi Programı yapılmış olup değişik matrikslerde (atık su, deniz suyu) toplam 20 parametrede yapılması hedeflenmiştir.
22/29
0 4 12 22 29 34 34 342 22 84 136 217 302 372 418
2003 2004 2005 2006 2.007 2.008 2.009 2.010
Đptaller Đşleme alınan dosya sayısı
Đşleme tabi tutulan dosya sayısında sürekli bir artış görülmüştür.
Zaman içerisinde gerekleri yerine getiremeyen
laboratuvarlar düşmüş
ancak bu düşüş 2008 yılına kadar sürmüştür.
Yetkili Özel ve Kamu Laboratuvarları
23/29
Yetkili Özel ve Kamu Laboratuvarları
2007 den sonra ozel laboratuvarların sayısı kamu laboratuvarları sayısına göre artmaya başlıyor.
Çevre laboratuvarları sektörünün ve istihdam kapasitesinin oluşmaya
başlamasının bir göstergesi olarak kamu laboratuvarları sayısı değişken
sayrederken ozel
laboratuvar sayısı surekli artıyor.
24/29
Yetkili Laboratuvar Arama/Sorgulama
http://www.lab-cevreorman.gov.tr/yonetim/sorgu.asp
25/29
ÇEVRE SEKTÖRÜNÜN OLUŞTUĞUNA DAĐR KANITLAR
• Artık sistemden düşen dosyanın olmayışı,
• Belgelendirme başvurularındaki doygunluk,
• Belgeli laboratuvarların kapsam genişletmeye yönelmesi,
• Laboratuvarların daha komplex ve kapsamlarda sık rastlanmayan parametrelere kayması,
• TURKAK akreditasyonunda Çevre Laboratuvarlarının fazla oluşu,
• TURKLAB’ın uye sayısındaki Çevre Laboratuvarlarının fazla oluşu,
• Son dönemde özellikle ölçme belirsizliği konusunun çok daha fazla sorgulanması,
26/29
YÖNETMELĐK REVĐZYONU
• ÇÖALYY kapsamında 05.09.2008 tarihinden beri yürütülen çalışmalarda yönetmeliğin uygulanmasına yönelik aksamalar, açık noktalar ve açıklanması gereken diğer noktalar belirlenerek, 2010 yılı sonlarında revizyon çalışmaları başlatılmış, revizyon çalışmaları son aşamaya getirilmiştir.
27/29
YAZILIM
• ÇÖALYY gereği yapılan laboratuvar yetkilendirmelerinin başvuru işlemlerinden başlayarak tüm belgelendirme
sürecini kapsayacak bir yazılımın oluşturulması amacı ile çalışmalar başlatılmıştır.
• Yazılımın hizmete girmesi ile birlikte başvuru işlemleri
laboratuvarlar tarafından daha hızlı bir şekilde yapılabilecek, bulunduğu aşamalar izlenebilecek ve sonuçları hem Đl Çevre ve Orman Müdürlüklerimiz hem de Genel Müdürlüğümüzün ilgili diğer birimlerinin faaliyetlerinde daha rahatlıkla
izlenebilecektir.
29/29
TEŞEKKÜRLER
Hakan ÇELĐK
Kalite ve Yeterlik Şube Müdürü
Tel: 0312 498 21 50 / 1327 e-posta: [email protected] ÇEVRE YÖNETĐMĐGENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Ölçüm ve Đzleme Dairesi Başkanlığı