SU ARITMA TEKNOLOJİLERİ
NÖTRALİZASYON-DENGELEME
NÖTRALİZASYON
Pek çok endüstriyel atık şunları içerir:
- Asidik
- Alkali malzemeler
Aşağıdakilerden önce nötralizasyon gereklidir:
- alıcı sulara deşarj
- kimyasal veya biyolojik arıtma
Kullanım alanı
Bir çok endüstriyel proses asidik veya alkali ortamlarda gerçekleştirilmektedir.
Bu tür faaliyetler sonucunda oluşan atıksu karakterlerinde pH değerleri çok düşük veya çok yüksek olabilmektedir.
Bu durum ise atıksuyun deşarj edildiği alıcı ortamdaki mevcut ekolojik dengenin bozulmasına ve var olan canlı türlerinin zarar görmesine yol açmaktadır.
Atıksuların alıcı ortama verilmeden önce pH : 6-9 (S.K.K.Y.) aralığına getirilmesi gereklidir.
Nötralizasyon
Asidik veya Bazik sularda
Kimyasal çöktürme proseslerinde
Yumuşatma proseslerinde
Adsorpsiyon proseslerinde
Nitrifikasyon proseslerinde
Ağır Metal gideriminde
Biyolojik arıtım prosesi öncesi ön arıtım
Biyolojik arıtma için nötralizasyon
Biyolojik arıtma için pH?
6.5 - 8.5
Biyolojik sürecin kendisi, karbondioksit üretiminden dolayı bir nötralizasyon ve tampon kapasitesi sağlar.
Ön nötralizasyon için gereklilik
Nötralizasyon Süreci Türleri
Asidik ve alkali atık akımlarının karıştırılması
Yeterli eşitleme kapasitesi gerektirir
Kimyasallarla nötralizasyon
Biyolojik arıtma tesislerinde, optimum biyolojik aktivite pH 6.5–8.5 arasında sağlanır.
Eğer pH aralığı uygun değilse asit veya baz ilave edilerek şartlar düzenlenir.
Bu işlem arıtma öncesi bir nötralizasyon tankı (karıştırmalı reaktör) ile gerçekleştirilir.
Asit veya baz tanklarından nötralizasyon tankına pompalanacak dozlar, daha önce laboratuar çalışması ile birim hacimdeki atıksu başına olarak belirlenir.
Nötralizasyon işlemleri tam karışımlı bir reaktörde asit veya baz ilavesi ile gerçekleştirilebilineceği gibi kireç yatağı gibi dolgu ortamından geçirilerek de yapılabilir.
Asit Atıklarının Kireçtaşı
Yataklarıyla Nötrleştirilmesi
Yukarı veya aşağı akış olarak tasarlanabilir
Aşağı akış için maksimum hidrolik oran (birim?)
4 x 10-2 m3/min m2
Maksimum H2SO4 konsantrasyonu % 0,6
Reaktif olmayan CaSO4 ile kireçtaşının kaplanmasını önlemek için
Tam nötralizasyonu sınırlayan aşırı CO2 oluşumunu önlemek
Asit Atıklarının Kireçtaşı Yataklarıyla Nötrleştirilmesi
vf = 2 – 2.4 m3/m2 sa
Yukarı akışlı yataklar → daha yüksek hidrolik yükleme hızları kullanılabilir
v
f= 3 - 40 m
3/m
2sa
(~10)
Asit Atıklarının Kireç Bulamaçları ile Karıştırılması
Kireç -Sönmüş kireç
NaOH
Na2CO3
NH4OH
Mg(OH)2
Bu yöntem, pH 4,2'nin altında
Bazik (Alkali) Atıkların Nötralizasyonu
Nötralizasyon için herhangi bir güçlü asit kullanılabilir
Sülfürik asit, Hidroklorik asit
Nötralizasyon için baca gazı mı kullanıyorsunuz?
14% CO2 içeren baca gazı kullanılabilir
Atıkların arasında kabarcıklar oluştu
CO2 → H2CO3atıkla reaksiyona girer
Yavaş tepki. pH ayarlaması için yeterli olabilir ~ pH 7-8
Sprey kulelerinde de uygulanabilir
Kimyasalların aşamalı olarak eklenmesi
Nötralizasyon ajanları için seçim kriterleri:
- Reaksiyon oranı
- Çamur üretimi ve bertarafı
- Emniyet
- Taşıma kolaylığı
- Maliyet, Ekipman maliyeti
- Yan reaksiyonlar (çözünmüş tuzlar, kireç oluşumu, üretilen ısı)
- Doz aşımının etkisi
http://slideplayer.biz.tr/slide/17931329/
A D
Nötralizasyon
Avantaj Dezavantaj
Düşük işletme Maliyeti
Kolay
uygulanabilirlik tekrarnalanabilirli k
Kimyasal madde tüketimi fazla
.kompleks ayırma adımları
Ekipman ömrü kısa Koku problemi İzlenmesi gereklidir
Kaynaklar
Öztürk, M. Asidik ve bazik atıkları nötralizasyonu, Ankara, 2018.
http://www.cevresehirkutuphanesi.com/assets/files/slider_pdf/mtmBS6TFH008.pdf
https://www.youtube.com/watch?v=IhEE5LawCkU