Siyaset Bilimi II
8. HAFTA: FEMINIZM
Feminist hareketler ve kadın hareketleri
◦ Kadınlar özgül ve sistematik bir ezilmeye tabi tutulmaktadır, erkeklere göre ikincil ve dezavantajlı konumdadırlar
◦ Kadın hareketleri – kadınların belli bir hedef doğrultusunda seferber olduğu hareketler
◦ Feminist hareketler – kadınlar için özgül hak taleplerinde bulunan
hareketler
Tarihsel dönüşüm
◦ Kadının tarihsel olarak ikinci konumu
◦ Kapitalist üretim tarzıyla beraber üreticinin hane değil birey biçimini almasıyla kadının konumunun değişme koşulları oluştu
◦ Eğitim ve özgürlük tartışmaları
◦ Erkeklerle eşit yasal ve siyasal haklara sahip olma mücadelesi
◦ Aydınlanmacı akılcılığın etkisi
Birinci dalga feminizm
◦18. yüzyıldan Birinci Dünya Savaşı’na kadar olan dönem
◦İlk modern feminist metin: Mary Wollstonecraft, Kadın Haklarının Gerekçelendirilmesi, 1792
◦ABD’de kölelik karşıtı hareket ve kadın hareketinin ortaklığı
◦Süfrajetler: kadın hareketinin militan boyut kazanması
◦Avrupa’da sosyalist çizgide gelişen kadın hareketi
◦Emek piyasasında ezilen kadınla aile içinde ezilen kadının sorunları ortaklaşabilir mi?
İkinci dalga feminizm
◦Yasal ve siyasal eşitliğin büyük oranda sağlanması
◦Kadının toplumsal rolünün ev ve aileyle, eş ve anne olmayla sınırlı olması
◦Kadının özgürleşmesi – ev içi ilişkilerden özgürleşmesi ve toplumun her alanına dahil olması
◦«Özel olan politiktir»
◦1990’larda feminizmin radikalliğini yitirmesi – postfeminizm
◦Feminizmin çeşitlenmesi
Patriyarka
◦ Baba otoritesi
◦ Koca ve babanın aile içindeki egemenliği, eş ve çocukların tabi olma durumu
◦ Erkeklerin iktidar sahibi oldukları toplumsal formasyon
◦ Kişisel veya zihinsel bir durum değil, sistemsel bir sorun
◦ Patriyarka ve kapitalizm arasındaki ilişki – iki sistemsel sorunun birbirine indirgenemeyecek
olması
Kamusal alan / Özel alan
◦ Kamusal alanın siyasetle özdeşleştirilip özel alanın siyaset dışı tutulmasına itiraz
◦ Cinsiyete dayalı işbölümü özel alana dair ancak siyasal bir sorun
◦ Kamusal alan/özel alan ayrımı ortadan kalmalıdır
◦ Kadını koruyucu nitelikteki devlet müdahaleleri nasıl işleyecek?
Toplumsal cinsiyet
◦ Toplumsal cinsiyet hiyerarşisi
◦ Cinsiyet özelliklerinin toplumsallaşma süreci içinde dayatılması
◦ Toplumsal cinsiyet rolleri kültürel olarak belirlenir, öğrenilir ve zaman içinde değişebilir
◦ Toplumsal cinsiyete dayalı iş bölümü
◦ Üremenin toplumsal örgütlenişi
Liberal feminizm
◦«İnsan» olma temelinde erkeklerle eşitlik
◦Eğitim hakkı
◦Siyasal ve kamusal yaşama dahil olma
◦Reformist
◦Kamusal alan/özel alan ayrımı sorunsallaşmaz
◦Bireycilik ilkesi
◦Yasaların cinsiyet körü olması yeterli midir?
◦Sınıfsal ve etnik faktörlerin etkisi
Sosyalist feminizm
◦Eşitsizlik toplumsal ve ekonomik yapıdan kaynaklanır ve ancak toplumsal bir devrimle ortadan kalkabilir
◦Toplumsal cinsiyet ilişkileri tarihsel olarak yapılandırılmıştır
◦Aile biçimi tarihsel koşullar çerçevesinde oluşmuştur
◦Kadının ev içine hapsedilmesi kapitalizme hizmet etmektedir
◦Yeniden üretim kavramının genişlemesi
◦Ev içi emek sömürüsü
