İÇİNDEKİLER
ÖZET ... 5
İÇİNDEKİLER... 7
KISALTMALAR LİSTESİ... 13
GİRİŞ... 17
BİRİNCİBÖLÜM BAZIMİLLETLERARASIÖRGÜTLER-SÖZLEŞMELER VE ÜLKEDÜZENLEMELERİNDEULUSLARARASI KORUMATÜRÜOLARAKMÜLTECİ I. GENEL OLARAK ...19
II. TANIM...23
A. Bazı Milletlerarası Örgütlerin Mülteci Tanımı... 23
1. Milletler Cemiyeti ... 23
2. Birleşmiş Milletler... 25
3. Afrika Birliği Örgütü ... 26
4. Arap Ülkeleri Birliği Konseyi... 29
B. Milletlerarası Sözleşmelerde Mülteci ... 30
1. 1951 Tarihli Mültecilerin Hukukî Statüsüne İlişkin Cenevre Sözleşmesi ve 1967 Protokolü ... 30
a. Genel Olarak... 30
b. Koşullar... 32
(a) Vatandaşı Olunan Ülke Dışında Bulunma ve Devletin Korumasından Yararlanmama... 32
(b) Zulme Uğramaktan Haklı Nedene Dayalı Korku ... 34
(c) Zulüm Korkusunun Belli Nedenlerden Kaynaklanması ... 36
2. Cartagena Deklarasyonu... 44
C. Bazı Ülke Düzenlemelerinde Mülteci... 45
1. Amerika Birleşik Devletleri ... 45
a. Tarihçe... 45
İçindekiler 8
b. Soğuk Savaş Sırasında ABD’nin Mülteci Politikası ... 46
2. Bazı Asya Ülkeleri ... 47
a. Tayland’daki Kamboçyalı Mülteciler ... 47
b. Filistin ... 48
c. Rusya... 50
3. Avrupa Birliği Düzenlemeleri... 51
a. Genel Olarak... 51
b. Bazı AB Düzenlemeleri ... 53
(a) Amsterdam Antlaşması... 53
(b) 1999 Avrupa Konseyi Toplantısı -Tampere ... 55
(c) Cenevre Sözleşmesi m. 1’de Geçen Mülteci Tanımının Uyumlaştırılmış Bir Şekilde Uygulanması Hakkında Ortak Tutum... 55
(d) 2004/83/EC Sayılı Üçüncü Ülke Vatandaşlarının Statüsü ve Vatansız Kişilerin Mülteci Olarak Tanınması veya Başka Şekilde Uluslararası Korumaya İhtiyaç Duyan Kişiler ve Sağlanacak Korumanın İçeriği ile İlgili Asgari Standartların Belirlenmesi İçin Hazırlanan Konsey Yönergesi... 56
4. Bazı Ülkelerin Mülteci Politikaları... 58
a. Nepal... 58
b. Güney Asya... 59
c. Danimarka... 60
d. İtalya... 61
III. TÜRLERİ ...62
A. Millî Mülteciler ... 62
B. İklim Mültecileri... 62
C. Mahallinde/Yerinde Mülteci... 63
D. İlk Bakışta Mülteci... 64
IV. MÜLTECİ TERİMİNE BENZER DİĞER TERİMLER...65
A. Sığınmacı... 65
1. Tanım... 65
2. Bazı Uluslararası ve Bölgesel Düzenlemelerde Sığınmacı... 66
3. Sığınmacı Teriminin Diğer Bazı Terimlerle Karşılaştırılması... 70
a. Sığınmacı - Mülteci... 70
İçindekiler 9
b. Sığınmacı - Göçmen... 72
c. Sığınmacı - Vatansız... 73
4. Bazı Ülke Uygulamaları ... 74
a. Küba... 74
b. Haiti ... 76
c. Avrupa’da Sığınma... 78
5. Sığınmacıya Tanınan Bazı Haklar ... 79
6. Usûl... 81
B. Göçmen... 82
C. Vatansız... 85
1. Tanım... 85
2. Türleri ... 86
3. Nedenleri ... 87
4. Sonuçları ... 88
5. Uluslararası Düzenlemeler... 89
6. Millî Düzenleme... 92
D. Ülkesinde Yerinden Edilmiş Kişiler... 93
İKİNCİBÖLÜM TÜRKHUKUKUNDAULUSLARARASIKORUMAVE SURİYE’DENGELENLERİNHUKUKÎDURUMU I. TÜRK HUKUKUNDA ULUSLARARASI KORUMA ...99
A. Genel Olarak ... 99
B. Türleri... 99
1. Mülteci... 99
a. Konunun Düzenlendiği Kaynaklar... 103
(a) Millî Kaynaklar... 103
(1) Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ... 103
(2) Pasaport Kanunu... 106
(3) Yabancıların Türkiye'de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun... 107
(4) Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun ... 108
(5) Mülteci Misafirhaneleri Yönetmeliği ... 109
İçindekiler 10
(6) 1994 İltica ve Sığınma Yönetmeliği... 110
(7) Yabancı Uyruklu Öğrenciler Genelgesi... 112
(b) Milletlerarası Sözleşmeler... 112
(1) 1951 Cenevre Sözleşmesi ... 112
aa. Türkiye’nin 1951 Cenevre Sözleşmesi’ne Taraf Olurken Koyduğu Çekinceler... 112
bb. Ülkeye Giriş ... 116
cc. İkamet ve Seyahat... 118
dd. Eğitim ... 119
(2) 1967 Protokolü ... 119
2. İkincil Koruma... 120
3. Geçici Koruma ... 121
a. Geçici Koruma Yönetmeliği ... 122
b. BMMYK’ya Göre Geçici Koruma... 124
c. AB’de Geçici Koruma... 125
C. Uluslararası Koruma Statüsünün Kazanılmasında Usûl ... 127
D. Uluslararası Koruma Statüsünün Reddi, Sona Ermesi veya İptali... 132
II. SURİYE’DEN GELENLERİN HUKUKÎ DURUMU...135
A. Tarihsel Süreç ... 135
1. Suriye’nin Sosyal ve Siyasî Yapısı... 137
a. Suriye’de Muhalefet... 139
(a) Müslüman Kardeşler... 142
(b) Suriye Ulusal Konseyi... 142
(c) Özgür Suriye Ordusu... 143
(d) Diğer Muhalif Gruplar ve Örgütlü Toplumsal Hareketler... 144
b. Hafız Esad Dönemi (1970-2000)... 145
c. Beşar Esad Dönemi (2000- …) ... 150
2. Suriye’ye İlişkin Avrupa Birliği Konseyi Kararları ... 155
3. Uluslararası Toplumun Suriye’ye Yaklaşımı... 156
4. Medyanın Suriye’de Yaşananlar ile İlgili Tutumu ... 159
B. Hukukî Statü ... 160
1. Genel Olarak... 160
2. Mülteci Statüsü ... 165
İçindekiler 11
3. Sığınmacı-Şartlı Mülteci Statüsü... 166
4. Geçici Koruma Statüsü... 168
C. Sahip Oldukları Haklar... 170
1. Ülkeye Kabul... 174
2. İkamet... 177
3. Eğitim... 178
4. Seyahat ... 179
5. Taşınmaz Mal Edinme... 180
6. Çalışma Özgürlüğü ... 181
7. Geri Gönderilmeme... 184
SONUÇ... 187
KAYNAKÇA... 191
KISALTMALAR LİSTESİ
AB : Avrupa Birliği
ABD : Amerika Birleşik Devletleri
AFAD : Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığı AFP : Agence France Presse- Fransız Basın Ajansı
AİHM : Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi AİHS : Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
ASEAN : Association of Southeast Asian Nations- Güneydoğu Asya Devletleri Topluluğu
ATRG : Avrupa Topluluğu Resmî Gazetesi bkz. : bakınız
B : Baskı
BİA : Bağımsız İletişim Ağı BM : Birleşmiş Milletler
BMMYK : Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği
C : Cilt
CIREA : Centre for Information, Discussion and Exchange on Asylum- Sığınma Hakkında Bilgilendirme, Araştır- ma ve Değişim Merkezi
CIREFCA : International Conference on Refugees in Central America- Orta Amerika’daki Mülteciler Üzerine Uluslararası Konferans
CPDIA : Parmanent Consultation on Internal Displacemenet in the Americas- Kuzey Amerika’daki Yerinden Edil- melere Dair Daimi İstişare
Çev. : Çeviren
E. : Esas
ECRE : European Council on Refugees and Exiles- Mülteci- ler ve Sürgünler Avrupa Konseyi
Edt. : Editör
EGM. : Emniyet Genel Müdürlüğü
Kısaltmalar Listesi 14
ELENA : European Legal Network on Aslyum- Sığınma Hak- kında Avrupa Yasal Ağı
ESKHS : Uluslararası Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi
FIRDOS : Suriye Entegre Kırsal Kalkınma Örgütü GATT : Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması
IDP : Internally Displaced Persons- Ülkesinde Yerinden Edilmiş Kişiler
ILO : International Labour Organization- Uluslararası Çalışma Örgütü
İHEB : İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi K. : Karar
KHK. : Kanun Hükmünde Kararname KKTC : Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti LNTS : League of Nations Treaty Series
MAWRED : Modernizing and Activating Women's Role in Economic Development Organization- İktisadi Kalkınmada Kadının Rolünü Modernleştirme ve Et- kinleştirme Örgütü
MAZLUMDER : İnsan Hakları ve Mazlumlar için Dayanışma Derneği MÖHUK : Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkın-
da Kanun
MSHS : Medeni ve Siyasî Haklar Bildirgesi m. : madde
NATO : North Atlantic Treaty Organization-Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
NGO : Non-Governmental Organization- Sivil Toplum Ku- ruluşu
No : Numara
OAU : Organization of African Unity- Afrika Birliği Örgütü ÖKM : Özel Kalem Müdürlüğü
ÖÖKK : Özel Öğretim Kurumları Kanunu PK : Pasaport Kanunu
RG. : Resmi Gazete s. : sayfa
Kısaltmalar Listesi 15
S. : Sayı
SİDAS : Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi SSCB : Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği T. : Tarih
TBBD : Türkiye Barolar Birliği Dergisi TBMM : Türkiye Büyük Millet Meclisi
TEPAV : Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı TVK : Türk Vatandaşlığı Kanunu
UMÖ : Uluslararası Mülteci Örgütü
UNBRO : Birleşmiş Milletler Sınır Yardımı Operasyonu
UNESCO : United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization- Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü
UNHCR : United Nations High Commissioner for Refugees- Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği UNICEF : United Nations International Children's Emergency
Fund- Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu
UNRPR : United Nations Relief for Palestine Refugees- Bir- leşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Kurulu- şu
UNRWA : United Nations Relief and Works Agency for Palet- sine Refugees in the Near East- Birleşmiş Milletler Yakın Doğu Filistin Mültecileri Yardım ve Çalışma Ajansı
UNTAC : BM Kamboçya Geçiş Süreci Yetkilisi -United Nations Transition Authority in Cambodia.
USAK : Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu vd. : ve devamı
yy. : yüzyıl
Y. : Yıl
YÇİHK : Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun YİSHK : Yabancıların İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanun YUKK : Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
GİRİŞ
Konunun Önemi
2010 yılının sonlarında Tunus’ta baş gösteren ve Arap Baharı ola- rak adlandırılan muhalif halk hareketleri Tunus, Mısır ve Libya’da uzun süredir devam eden diktatörlükleri sona erdirmeyi başarırken, Suriye’de başarılı olmamıştır. Nitekim 2011 yılının Mart ayında Suri- ye’ye sıçrayan bu dalga, iktidar ile muhalefet arasında şiddetli çatış- malara yol açmıştır. Bu çatışmalardan etkilenen halk, ülkeyi terk et- mek, çeşitli ülkelere göç etmek zorunda kalmıştır. Çatışmalar sırasın- da olaylara karışmamış olsa bile halk gıda, barınma, yakıt sıkıntısı çekmeye başlamış ve işsizlik hızla artmıştır. Ülkeyi terk eden halkın bir kısmı da Türkiye’ye sığınmak zorunda kalmıştır.
Türkiye uyguladığı açık kapı politikası ile gelen Suriyelileri ka- bul etmiş ve onları misafir olarak adlandırmıştır. Uluslararası hukuk- ta bu kavrama yer verilmemekte ve tanımı bilinmemektedir. Bu ne- denle genellikle Suriyeliler için mülteci, sığınmacı, göçmen gibi kav- ramlar kullanılmaktadır. Oysa uluslararası hukukta tüm bu terimler farklı anlam ve kapsamı haizdir. Bu sebeple Türkiye’ye gelen Suri- yelilerin hukukî statüsünün tespit edilmesi ihtiyacı doğmuştur. Ay- rıca Türk hukukunda 2013 yılında yürürlüğe giren Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ilk kez uluslararası koruma statülerini düzenlemiş ve bu alandaki boşluğu doldurmuştur. Ka- nunda mülteci dışında, şartlı mülteci, ikincil koruma, geçici koruma gibi statülere yer verilmiştir. Uluslararası koruma kapsamında dü- zenlenen bu statüler monografik bir çalışmaya henüz konu olmadığı için tez konusu olarak tercih edilmiştir.
Konunun Sınırlandırılması
Ülkemiz son yıllarda pek çok devlet vatandaşı için cazibe merkezi haline gelmiştir. Bazı devlet vatandaşları turizm, sağlık, eğitim, çalışma gibi iradî nedenlerle, bazı devlet vatandaşları ise iradeleri dışında ülke- lerini terk edip Türkiye’ye gelmek zorunda kalmışlardır. Çalışma, Tür-
Giriş 18
kiye’de bulunan Suriye vatandaşlarının hukukî statüsünü tespit ile sınırlandırılmıştır. Suriye dışındaki diğer ülkelerden farklı nedenlerle Türkiye’ye gelen yabancılar kapsam dışı bırakılmıştır.
İnceleme Plânı
Tez iki bölüm olarak plânlanmıştır.
Birinci bölüm, Bazı Milletlerarası Örgütler - Sözleşmeler ve Ülke Düzenlemelerinde Uluslararası Koruma Türü Olarak Mülteci başlığını taşımaktadır. Bu bölümde tarihsel süreç de dikkate alınarak, önce- likle bazı milletlerarası örgütlerin mülteci tanımlarına yer verilmiş, daha sonra milletlerarası sözleşmelerde, bazı ülke ve Avrupa Birliği düzenlemelerinde yapılan mülteci tanımına değinilmiş, bu tanımlar arasındaki benzerlik ile farklılıklara dikkat çekilmiştir.
Bu bölümde ayrıca millî mülteci, iklim mültecileri, mahallin- de/yerinde mülteciler, ilk bakışta mülteciler gibi mülteci türleri ele alınmıştır. Hukukî olarak tamamen farklı anlamlara sahip olmasına rağmen, özellikle uygulamada birbiri yerine kullanılan sığınmacı, göçmen, vatansız, azınlık, ülkesinde yerinden edilmiş kişi kavramla- rı da bu bölümde incelenmiştir. Başka bir anlatımla, birinci bölümde kavram kargaşası giderilmeye çalışılmıştır.
Çalışmanın ikinci bölümü Türk Hukukunda Uluslararası Koruma ve Suriye’den Gelenlerin Hukukî Durumu başlığını taşımaktadır. Bu bölüm- de öncelikle konuyu düzenleyen kaynaklara (millî ve milletlerarası) değinilmiş, daha sonra YUKK kapsamında uluslararası koruma statü- leri ele alınmıştır. Bu bölümün son kısmı Suriye’den gelenlerin hukukî statüsünün tespitine ayrılmıştır. Bu tespit yapılmadan önce Suriye’nin siyasî tarihine değinmek ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Zira ülkenin siyasî yapısını açıklamadan ülkesini terk etmek zorunda kalan kişilerin du- rumlarının anlaşılması güçtür. Nitekim ülkede yaşanan olayların iç yüzü açıklığa kavuşturulmaya çalışıldıktan sonra Türkiye’deki Suriye- lilerin mülteci, sığınmacı veya geçici koruma statüsü kapsamında de- ğerlendirilip değerlendirilemeyeceği tartışılmıştır.
Çalışma birinci ve ikinci bölümde incelenen konuların değer- lendirilmesinin yapıldığı sonuç bölümü ile sona ermektedir.
KAYNAKÇA
*Monografiler / Kitaplar / Tezler
Acer, Y., Kaya, İ., Gümüş, M.: Uluslararası Hukuk ve Avrupa Birliği Ekse- ninde Türkiye’nin Mülteci-Sığınmacı Stratejisi: Türkiye’de Mültecile- rin ve Sığınmacıların Nitelikleri Temelinde Analizler, Proje No:
106K139, Çanakkale, 2008.
Adıbelli, B.: Emperyalizm Oyununda İkinci Perde Arap Baharı ve Suriye, İstanbul, 2012. Akdeniz, E.: Suriye Savaşının Gölgesinde Mülteci İşçi- ler, İstanbul, 2014.
Akyürek, İ. B.: Mülteci Hukuku ve Türkiye Uygulaması, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2007.
Aleinikoff, T. A.: Protected Characteristics and Social Perceptions: An Analysis of the Meaning of 'Membership of a Particular Social Group', Cambridge, 2003.
Altuğ, Y.: Devletler Hususi Hukuku Bakımından Mülteciler, İstanbul, 1967.
Altunışık, Ç., Yıldırım, M. Ş.: Mülteci Haklarının Korunması, Ankara, 2002.
Atlıoğlu, Y.: Beşşar Esad’ın Siyasî ve Ekonomik Dışa Açılım Politikaları, Yayımlanmamış Yüksek lisans Tezi, 2006.
Ay, K. Braucke, T., Toksan, I., Öztürk, M., Alp, Ç.: İltica ve Göç Mevzuatı, Ankara 2005. Aybay, R.: Yabancılar Hukuku, İstanbul, 2010.
Başak, C.: Mülteciler, Sığınmacılar ve Yasadışı Göçmenler, Ankara, 2011.
Bodur, A.: Arada Kalanlar, Komşu Ülkede Savaş ve Suriye-Hatay Hattı, İstanbul, 2014. Çelikel, A., Gelgel Öztekin, G.: Yabancılar Hukuku, B.
19, İstanbul, 2013.
Çınar, S.: Parola: Suriye İşaret: Türkiye, İstanbul, 2013.
Çiçekli, B.: Uluslararası Hukukta Mülteciler ve Sığınmacılar, Ankara, 2009 (Mülteciler). Çiçekli, B.: Yabancılar Hukuku, B. 4, Ankara, 2012 (Ya- bancılar).
* Bir yazarım birden fazla eserinin bulunması hâlinde kısaltma parantez içinde belirtilmiştir.
Kaynakça 192
Çiçekli, B.: Yabancılar ve Mülteci Hukuku, B. 5, Ankara, 2014 (Yabancılar ve Mülteci).
Doğan, V.: 5901 Sayılı Kanuna Göre Güncellenmiş Türk Vatandaşlık Hu- kuku, B. 12, Ankara, 2009.
Dursunoğlu, A.: Suriye’de Elde Var Sıfır, İstanbul, 2012.
Dutertre, G.: Avrupa insan Hakları Mahkemesi Kararlarından Örnekler, Almanya, 2003. Ekşi, N.: Yabancılar Hukukuna İlişkin Temel Konular, B. 4, İstanbul, 2012 (Yabancılar).
Ekşi, N., Çiçekli, B.:Yabancılar ve Mülteci Hukukuna İlişkin Danıştay 10.
Daire Kararları, İstanbul, 2012.
Erdemol, M.K.: Suriye Denklemi, Ankara, 2013.
Feller, E., Volker, T., Nicholson, F.: Refugee Protection in International Law: UNHCR's global consultations on international protection, UNHCR, 2003,
Gümüşlüoğlu, F.: Suriye’de Muhalif Olmak, İstanbul, 2013. Güngör, G.:
Tâbiiyet Hukuku, B. 2, Ankara, 2014.
Hopwood, D.: Syria 1945-1986, Politics and Society, Londra, 1988.
Joanne, V. S.: New Issues in Refugee Research, Working Paper No:115, European Refugee Policy: is there such a thing?, UNHCR, 2005.
Karabat, A.: Suriye Savaşları, İstanbul, 2013.
Kıymaz, A.: Arap Baharında Kışın Açan Çiçek Suriye, Ankara, 2012. Ma- halli, H.: Diren Suriye, İstanbul, 2014.
Mcbride, M. J.: ‘The Evolution of US Immigration and Refugee Policy:
Public Opinion Domestic Politics and UNHCR’, BMMYK Çalışması no.3, Cenevre, Mayıs 1999.
Mercan, M. H.: Suriye Rejim ve Dış Politika, İstanbul, 2012. Nomer, E.:
Türk Vatandaşlık Hukuku, İstanbul, 2014.
Odman, T.: Mülteci Hukuku, Ankara, 1995.
Özcan, M.: Avrupa Birliği Sığınma Hukuku, Ortak Bir Sığınma Hukuku- nun Ortaya Çıkışı, Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu, Anka- ra, 2005.
Özgür, N., Özer, Y.: Türkiye’de Sığınma Sisteminin Avrupalılaştırılması, İs- tanbul, 2010. Özkan, I.: Göç, İltica Ve Sığınma Hukuku, Ankara, 2013.
Peker, B., Sancar, M.: Mülteciler ve İltica Hakkı-Yaşamın Kıyısındakilere Merhaba Diyebilmek, Ankara, 2005.
Kaynakça 193
Saraçlı, M.: Uluslararası Hukukta Yerinden Edilmiş Kişiler, Ankara, 2011.
Sarı, Ö.: Suriye’de Liberalleşme Hareketleri ve Sivil Toplum Örgütleri, Konya, 2011. Şanlı, Y.: Küreselleşme Sürecinde İnsan Hakları: Sığınma Hakkı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2004.
Şirin Ayrancı, Z.: Türkiye-Suriye İlişkileri, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2006. Turton, D.: Refugees and ‘Other Forced Migrants, Refugee Studies Centre Working Paper No. 13, Queen Elizabeth House International Developemnt Centre, University of Oxford, October 2003.
Yarar, G.: Yabancıların Türkiye’de Taşınmaz Mal Edinmeleri, Yayımlan- mamış Yüksek Lisans Tezi, 2014.
Yılmaz, H.: Türkiye’de Suriyeli Mülteciler, İstanbul Örneği, Tespitler, İhtiyaçlar ve Öneriler, İnsan Hakları ve Mazlumlar için Dayanışma Derneği (MAZLUMDER), 2013.
Zieck, M.: UNHCR and Voluntary Repatriation of Refugees: A Legal Analysis, Boston, 1997.
Makaleler
Altuğ, Y.: Yabancılar Hakkında İki Birleşmiş Milletler Sözleşmesi, İstanbul Üni- versitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, C. 29, S. 1-2, (1963), 201-217.
Deniz, T.: Suriye’nin Durumu, ABD-Rusya ve Türkiye’nin Tutumu, Marmara Coğrafya Dergisi S. 27, (Ocak – 2013), 314-332.
Dizman, A. O.: Geçici Koruma Politikası ve Türkiye’ye Sığınan Suriyeliler, Tür- kiye Ekonomi Politikalı Araştırma Vakfı (TEPAV), Değerlendirme No- tu, (Ağustos 2012), N 201249.
Edwards, A.: Human Rights, Refugees, and The Right “To Enjoy Asylum", International Journal of Refugee Law, C. 17, S. 2, (2005), 317-337.
Donker, T. H., Endurıng A. : Suni Community Syrian Regime Dynamics, Mediterrian Politics, C. 15, S. 3 (Kasım-2010), 435-452.
Ekşi, N.: Türkiye’de Bulunan Suriyelilerin Hukukî Statüsü Suriye’deki Deği- şim Sürecinde Göç Hareketleri ve Türkiye’ye Yansımaları Konferansı, (05.11.2012), Işık Üniversitesi, Bildiri Metni (Suriyeliler).
El-Bushra J., Fish, K.: Refugees and Internally Displaced Persons: http://
international- alert.org/sites/default/files/library/TKRefugees.pdf
Eroğlu E. C., Taşkıran, R.: Sığınma Hakkı ve Mültecilerin Durumu, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, (2002/1), 105-128.
Kaynakça 194
Güngör, G.: Vatansızlığın Azaltılmasına Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesinin Bazı Hükümlerinin 5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu Üzerindeki Etki- si, AÜHFD, S. 63(3), (2014), 479-507.
Hadimoğlu, N. Ö., Teksoy, B.: Vatansızlığın Azaltılmasına Dair Bm Sözleşme- si(1961) Karşısında Türk Vatandaşlığı Kanunu, TBB Dergisi, (2013(107)), 221-244.
Joan, F.: Temporary Protection of Refugees: Elements of a Formalized Regime.
“The American Journal of International Law. 94 no 2 (2000), 279-306.
Karamanıdou, L., Schuster, L.: Realizing One’s Rights under the 1951 Convention 60 Years on: A Review of Practical Constraints on Accessing Protection in Europe, Journal of Refugee Studies, Vol. 25, No. 2, (2011), 169-192.
Karin, V. S., David, L. S., Jan, P. V. O.: Life satisfaction and competence of Bosnian refugees in Norway, Scandinavian Journal of Psychology Vol.
38, Issue 2, (June 1997), 143-149.
Kaya, İ.: Uluslararası Hukuk, Birleşmiş Milletler ve Türkiye’deki Suriyeliler, Analist Dergisi, (2013 Mart Sayısı), S. 25, 34-37.
Laçiner, V.: (Almanca ve Türkçe) Göç ve Entegrasyon-Almanya ve Türki- ye'de Azınlık-Çoğunluk İlişkileri/ Konrad Adenauer Vakfı-USAK Uluslararası Ortak Konferansı, "Yabancılar ve Yabancı Olmayanlar- Al- manya'da ve Türkiye'de Hukukî Statü / Von Ausländern und Inländern – Rechtstatus in Deutschland und der Türkei", Ankara, Türkiye, (Kasım 2007), 211-244.
Lıpman, J. K.: A Refugee Camp in America: Fort Chaffee and Vietnamese and Cuban Refugees, 1975-1982, Journal of American Ethnic History.
(Winter2014), Vol. 33 Issue 2, 57-87.
Öztürk, N.: 5543 Sayılı İskân Kanunu Hükümleri Uyarınca Türk Vatandaşlığı- nın Kazanılması, TBB Dergisi, S. 68, (2007), 241-264.
Petrus, V.: “Asylum Procedures in Selected European Countries”, 134-150:
http://www.sav.sk/journals/mot/full/mo201j.pdf
Pirjola, J.:European Asylum Policy: Inclusions and Exclusions under the Surface of Universal Human Rights Language, European Journal of Migration and Law 11, (2009), 347- 366.
Poyraz, Y.: Suriye Vatandaşlarının Geçici Korunması ve Uluslararası Mülteci Hukuku, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 20, (2012), S.2, 53-70.
Kaynakça 195
Stavropoulou, M.: “Drowned in Definitions”, 11-12: http://www.fmreview.org/
FMRpdfs/FMR31/11-12.pdf
Tahaoğlu, Ç.: Türkiye’de Göçmen Görünmez Olmak Zorunda, Bia Haber Mer- kezi, İstanbul, (2010), Http://Bianet.Org/Biamag/Bianet/126082-Turkiye- De- Gocmen-Gorunmez-Olmak- Zorunda
Yıldırım, U.: Türkiye’de Mültecilik ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar, Mül- teciler Bülteni, (Y: 2012), S. 1, 14-22.
Yılmaz, M. E.: “Suriye: Süreklilik ve Değişim Çatışması”, Ortadoğu Analiz, C. 3, S. 30, (2011), 15-23.
Zısser, E.: “Bashar al- Asad and his Regime- Between Continuity and Change”, Orient, Vol. 45, No. 2 (June 2004), 239-256.
Zısser, E.: “Bashar Al-Asad: In or Out of the New World Order?”, The Washington Quarterly, 28:3, (2005), 115-131.
Zısser, E.: Ortadoğu- Geçiş ve Halefiyet- Süreklilik ve Değişim, Avrasya Dosyası- Arap Dünyası Özel, (Çev. S. Rana Sezal) C. 6, S. 1, (Y. 2000), 115-123.
Diğer Yayınlar
BM Toplumsal İlişkiler Bölümü, A Study of Statelessness, United Nations, New York, 1949: http://www.refworld.org/docid/3ae68c2d0.html
BMMYK Türkiye Temsilciliği, Sığınma ve Mülteci Konularındaki Ulus- lararası Belgeler ve Hukukî Metinler, Ankara, 1998.
BMMYK, Dünya Mültecilerinin Durumu, Bir İnsanlık Sorunu, 1997 (Bir İnsanlık Sorunu). BMMYK, Dünya Mültecilerinin Durumu, İnsani Yar- dımın Elli Yılı, 2000 (İnsani Yardım). BMMYK, Vatansız Kişilerin Ko- runmasına İlişkin El Kitabı, Cenevre, 2014.
Federal Almanya Temel Yasası: https://www.btg-bestellservice.de/
pdf/80207000.pdf Fransız Anayasası: https://yenianayasa.tbmm.gov.tr/
docs/Fransa-TR(4.10.1958).pdf
Handbook on Procedures and Criteria for Determining Refugee Status under the 1951 Convention and The 1967 Protocol Relating to the Status of Refugees HCR/IP/4/Eng/REV.1 Reedited, Geneva, January, 1992, UNHCR, 1979: http://www.unhcr.org/3d58e13b4.html
Helsinki Yurttaşlar Derneği (2007) İstenmeyen Misafirler: Türkiye’de Yabancı Misafirhanelerinde Tutulan Yabancılar, Mülteci Savunuculuk ve Destek Programı, Kasım 2007.
Kaynakça 196
TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu, İnsan Hakları Işığında Tür- kiye’de Bulunan Mülteciler, Sığınmacılar ve Yasadışı Göçmenlerin So- runları, Ankara, 2010.
UNHCR, Note on Temporary Protection in a Broader Context, 01.06.1994:
http://www.refworld.org/cgi-bin/texis/vtx/rwmain?docid=3ae6b32514
UNHCR, Observations on Greece as a Country of Asylum, 2009: http://www.
refworld.org/cgi-bin/texis/vtx/rwmain?docid=4b4b3fc82
UNHCR, Sıkça Sorulan Sorular Türkiye’deki Suriyeli Mülteciler, Ekim 2013.
UNHCR, The State of The World's Refugees 2006: Human Displacement in the New Millennium, New York and Oxford 2006.
UNHCR, UNHCR Position on the Return of Asylum-Seekers to Greece under the "Dublin Regulation": http://www.refworld.org/cgi- bin/texis/vtx/rwmain?docid=4805bde42
USAK Raporları, Rapor No. 11-04, Mayınlı Arazide Yürümenin Adı:
Suriye’yi Değişime Zorlamak, Mayıs 2011.
USAK Raporları, Rapor No. 12-02, Kapıdaki Kriz Suriye Uluslararası Yaklaşımlar ve Türkiye için Öneriler, Mart 2012.
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu Kapsamında Mülteci ve Sığınmacıların Sorunları, Panel Notları, İstanbul, 2013.
İnternet Kaynakları
http://acikradyo.com.tr/default.aspx?_mv=prn&aid=31324
http://avalon.law.yale.edu/20th_century/intam10.asp
http://cenevreofisi.dt.mfa.gov.tr/ShowInfoNotes.aspx?ID=203413
http://conventions.coe.int/treaty/en/treaties/html/005.htm
http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/policies/asylum/
temporary- protection/index_en.htm
http://eudo-citizenship.eu/InternationalDB/docs/Convention%20on%20 certain%20questions%20rel ating%20to%20the%20conflict%20of%20 nationality%20laws%20FULL%20TEXT.pdf
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/?uri=celex:32001L0055
http://eur-lex.europa.eu/legal- content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:31996 Y0919(05)&from=EN
Kaynakça 197
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=OJ:C:2007:
306:FULL&from=EN
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2013:
180:0031:0059:EN:PDF
http://fbttyhdersnotu2013.blogspot.com.tr/2013_12_01_archive.html
http://haber.sol.org.tr/medya/calisanlarindan-el-cezireye-tepki-neden- gercekleri- soylemiyorsun-haberi-64931
http://insanhaklarimerkezi.bilgi.edu.tr/Books/khuku/ayrimcilik_yasaginin_
kapsami/ayrimcilik_yasagi_amerikan_insan_haklari_sozlesmesi.pdf
http://madde14.org/index.php?title=%C4%B0%C3%A7i%C5%9Fleri_ Bakanl
%C4%B1%C4%9F%C4%B1_2006_Genelgesi
http://migrationeducation.de/fileadmin/uploads/GermanRefugeeC onv.1938.pdf
http://mirekoc.ku.edu.tr/sites/mirekoc.ku.edu.tr/files/LT%C4%B0C A%20VE%20G%C3%96%C3%87%20ULUSAL%20EYLEM%20PLANI.pdf
http://tr.wikipedia.org/wiki/1948_Arap-%C4%B0srail_Sava%C5%9F%C4%B1
http://tr.wikipedia.org/wiki/Afrika_Birli%C4%9Fi_%C3%96rg%C3
%BCt%C3%BC
http://tr.wikipedia.org/wiki/Arap_Birli%C4%9Fi
http://tr.wikipedia.org/wiki/Birle%C5%9Fmi%C5%9F_Milletler
http://tr.wikipedia.org/wiki/Milletler_Cemiyeti
http://unispal.un.org/pdfs/UNRWA-CERI.pdf
http://www.abgs.gov.tr/files/UlusalProgram/UlusalProgram_2008/
Tr/pdf/up2008_tr.zip
http://www.acf.hhs.gov/programs/orr/resource/the-refugee-act
https://www.agos.com.tr/haber.php?seo=turkiyeye-siginan-suriyeliler- misafir-degil- multeci&haberid=6419
http://www.al-akhbar.com/system/files/Mannaa_English.pdf
http://www.anayasa.gov.tr/files/bireysel_basvuru/AIHS_tr.pdf
http://www.ankarastrateji.org/haber/turkiye-deki-suriyeli-yerinden- edilmis-kisiler-132/ http://www.avrupa.info.tr/tr/bilgi-kaynaklari/eeas- haberleri/eeas-single- view/article/suriyeye-iliskin-konsey-kararlari- 2.html?cHash=5eee6ad63a40790efdebbaf4e84ba41a&print=1
http://www.avrupakonseyi.org.tr/
Kaynakça 198
http://www.cnnturk.com/2011/turkiye/06/17/angelina.jolie.hatayda/620426.0/
http://www.ecre.org/topics/areas-of-work/protection-in-europe/150.html
http://www.egm.gov.tr/Documents/uygulama_talimati_2010_genelge.pdf http://www.eiln.com/files/page/0_59008200_1334844710s.pdf
http://www.eskisehirab.gov.tr/userfiles/files/AVRUPA%20B%C4%B0R L%
C4%B0%C4%9E%C4%B0%20TEMEL%20HAKLAR%20%C5%9EARTI.pdf
http://www.euromedrights.org/files/Rapport_Migration_2011_TK_
723580498.pdf
http://www.europarl.europa.eu/topics/treaty/pdf/amst-en.pdf
http://www.evrensel.net/haber/89533/uc-dilde-mucadele-cagrisi- patronlara-karsi-birleselim
http://www.goc.gov.tr/icerik3/uluslararasi-koruma-ile-ilgili- sss_460_467_1159
http://www.haberekspresi.net/kuzey-irak-sinirini-gecen-suriyeli-multeci-sayisi- 30-bini-asti- 192186h.htm?utm_source=haber&utm_medium= haberekspresi
http://www.hatay.gov.tr/Default.aspx
http://www.hrw.org/node/116886
http://www.hurriyet.com.tr/avrupa/27425770.asp
http://www.hyd.org.tr/staticfiles/files/hca_refugee_brochure_-_turkish.pdf
http://www.idpguidingprinciples.org/
http://www.madde14.org/index.php?title=AB_Dublin_II_Y%C3%B 6netmeli%C4%9Fi
http://www.mfa.gov.tr/avrupa-konseyi_.tr.mfa
http://www.mfa.gov.tr/suriye-siyasî-gorunumu.tr.mfa
http://www.millîyet.com.tr/-suriye-icin-artik-cok-gec-/dunya/dunyadetay/
19.11.2011/1464672/default.htm
http://www.oas.org/juridico/english/cohene.html
http://www.oas.org/juridico/english/treaties/a-37.html
http://www.oas.org/juridico/english/treaties/a-46.html
http://www.oas.org/juridico/english/treaties/a-47.html
http://www.ohchr.org/EN/ProfessionalInterest/Pages/CESCR.aspx
http://www.ohchr.org/EN/ProfessionalInterest/Pages/Vienna.aspx
http://www.ohchr.org/en/professionalinterest/pages/ccpr.aspx
Kaynakça 199
http://www.ombudsman.gov.tr/contents/files/939a10--Terorizmin- Onlenmesine-Dair-Avrupa- Sozlesmesi.pdf
http://www.refworld.org/cgi- bin/texis/vtx/rwmain?page=type&type=
INTINSTRUMENT&publisher=UN&coi=&doc id=3ae6b37810&skip=0
http://www.refworld.org/docid/3ae6b3781c.html
http://www.refworld.org/docid/3b00f05a2c.html
http://www.refworld.org/pdfid/3ae6b37923.pdf
http://www.refworld.org/publisher,UNSUBCOM,RESOLUTION,,3 dda65824,0.html
http://www.refworld.org/publisher,UNSUBCOM,RESOLUTION,,3 dda66be4,0.html
http://www.refworld.org/publisher,UNSUBCOM,RESOLUTION,,3 dda674d4,0.html
http://www.timeturk.com/tr/2011/06/11/suriyeli-askerleri-ben- oldurttum.html
http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/194(III)
http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/302(IV)
http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/48/116
http://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/text/econvention.htm
http://www.unhcr.org.tr/?content=32&page=29
http://www.unhcr.org.tr/?content=497
http://www.unhcr.org.tr/uploads/root/1.2_m%C3%BClteciler_ve_v atans%C4%B1z_ki%C5% 9Filer.pdf
http://www.unhcr.org.tr/uploads/root/2.1_m%C3%BClteciler.pdf
http://www.unhcr.org.tr/uploads/root/bm_m%C3%BCltwciler_y%
C3%BCksek_komiseri.pdf
http://www.unhcr.org.tr/uploads/root/l%C3%BCbnan%E2%80%99 daki_suriyeli_m%C3%BC lteci_say%C4%B1s%C4%B1_bir_ milyo- nu_a%C5%9Ft%C4%B1.pdf
http://www.unhcr.org/pages/49e487856.html
http://www.unicankara.org.tr/doc_pdf/metin127.pdf
http://www.unicankara.org.tr/doc_pdf/metin1310.pdf
http://www.unicankara.org.tr/filistin/10.html
Kaynakça 200
http://www.unicef.org/esaro/African_Charter_articles_in_full.pdf
http://www.uscis.gov/humanitarian/refugees-asylum/refugees
http://www.uscis.gov/iframe/ilink/docView/SLB/HTML/SLB/act.html
http://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-0530sgc.pdf
http://ydh.com.tr/HD9340_ozgur-suriye-ordusundan-sam-yonetimini- hakli-cikaran- aciklama.html
https://treaties.un.org/doc/Treaties/1958/08/19580811%2001- 34%20AM/Ch_XVI_2p.pdf
https://www.btg-bestellservice.de/pdf/80207000.pdf
https://yenianayasa.tbmm.gov.tr/docs/Fransa-TR(4.10.1958).pdf
