6. HAFTA KENTSEL DÖNÜŞÜM MODELLERİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ

6. HAFTA

KENTSEL DÖNÜŞÜM MODELLERİ

UYGULAMA ÖRNEKLERİ

Dünya Kentlerinden Örnekler

Barselona Dönüşüm Projesi Örneği

Dünya örneklerinden biri olarak Barselona şehrindeki kentsel

dönüşüm dünyada uygulanan en başarılı “su-önü gelişim” (Waterfront Development) projelerinden birisidir.

Savaş sonrası birçok kentte olduğu gibi Barselona'da da gerek politik baskı gerekse ekonomik yetersizlikle değişen dengeler kent

merkezindeki nüfus dengesini de değiştirmiştir. Kentleşme süreci içinde (özellikle şehir surlarının yıkılmasıyla) Barselona kent merkezi yaşanan fiziki ve sosyal köhneme ile büyük ölçüde değişmiştir.

1980'lere gelindiğinde Barselona yeni kent konseyi ile

demokratik kentsel dönüşüm programlarını başlatmış; böylelikle

endüstriyel sistemin küresel yapılanmasına yön verecek ekonomik yükselme oluşmuş; kısa zamanda entegre harekat planı

uygulamaya konulmuştur.

Dünya Kentlerinden Örnekler

Barselona Dönüşüm Projesi Örneği

Dönüşüm projesinin amaçları:

Bölgenin yoğunluğunu azaltmak ve yeni açık alanlar üretmek;

Yaşam koşullarında sosyal iyileşme sağlamak;

Bölgede sosyal kullanım için uygun sosyal donatıların sayısını arttırmak;

Yaşayanların projeye doğrudan katılımlarını sağlamaktır (Tarkan, 2007).

Dünya Kentlerinden Örnekle

Barselona Dönüşüm Projesi Örneği Proje Ortakları:

Barselona Kent Konseyi

Yerel Yönetim Birimleri

Özel sektör girişimcileri

Sivil kuruluşlar

Kentsel dönüşüm süreci 3 aşamada ele alınmıştır:

1. Kentsel iyileştirme (urban rehabilitation),

2. Kentsel yeniden yapılandırma (urban restructuring), 3. Diğer yapılanma biçimleri.

Dünya Kentlerinden Örnekler

İngiltere Elephant & Castle Yenileme Projesi

İngiltere, 19.yüzyıldan itibaren geliştirdigi projelerin deneyimleri ile Avrupa’daki en ileri uygulamalara sahip ülkedir. Uygulama projelerindeki ortaklık temasında

merkezi ve yerel hükümet, özel sektör ve halk bir arada bulunmaktadır ve yapılan dönüşüm projelerinde ana ilkeler şöyle sıralanır:

• Ortaklık

• Bütüncül bir yaklaşım

• Lokal yatırımların desteklenmesi

• Herkes için sosyal ve ekonomik açıdan eşit olanaklar yaratılması

• Global yatırımlar ile lokal yatırımlar arasında denge sağlanması

• Altyapı kalitesi

• Sürdürülebilirlik

• Çeşitlilik

• Yerel halk ve entegrasyon

D ü n y a K e n t l e r i n d e n

Ö r n e k l e r İ n g i l t e r e E l e p h a n t

&

C a s t l e

Y e n i l e m e

P r

o j

e

Dünya Kentlerinden Örnekler

İngiltere Elephant & Castle Yenileme Projesi Proje tamamlandığında bölgede;

• 75.000 m² perakende alanı

• 5.300 yeni ve yenilenmiş konut

• 2 yeni metro hattı

• Yeni bir ticari merkez alanı

• 5 meydan olacaktır.

Bu proje ile fiziksel çevre kalitesini arttırarak yatırımları teşvik edilmesi, yerel ekonominin güçlendirilmesi ve böylece sürdürülebilir yenileme faaliyetlerinin de teşvik edilmesi hedeflenmiştir. Elephant&Castle yenileme projesinin

temeli; mahalle sakinleri, yerel işletmeciler, eğitim ve sağlık kuruluşları, toplum ve gönüllü kuruluşlar, ziyaretçiler ve alanda çalışan insanları içeren geniş bir toplumsal katılımla desteklenmiş güçlü bir ortaklığa dayanmaktadır.

Dünya Kentlerinden Örnekler

Beyrut Solidere Projesi - Tarihi Kent Merkezi Dönüşümü (Lübnan)

Savaşın sona ermesiyle artık Beyrut’un yeniden doğması amacı ile ilk çalışmalar başlatılır. İnsanları savaşın bittiğine inandırmak gerekmekte, bunun yolu da savaş öncesindeki sosyal hayatın canlandırılmasından geçmektedir. Bu çerçevede Beyrut’un geleneksel olarak idari, ticari, kültürel çekirdeğini oluşturan Merkez bölgesinin yenilenmesi gündeme gelmiştir.

1994’te Beyrut’un merkez bölgesinin geliştirilmesi ve yeniden yapılanması amacıyla bölgedeki mülkiyet hakkı sahipleriyle yatırımcıların ortaklığında oluşan SOLIDERE (The Lebanese Campany for Development and Reconstruction of the Beirut Central Districts) adında bir Lübnan anonim şirketi kurulmuştur.

Dünya Kentlerinden Örnekler

Beyrut Solidere Projesi - Tarihi Kent Merkezi Dönüşümü (Lübnan)

Savaş sonrası Beyrut’ta karşılaşılan sorun yalnızca fiziksel yapının değil sosyal yapının da büyük ölçüde hasar görmüş olmasıdır. Kentin geleneksel kimliğine uymayan bir biçimde ikiye bölünerek dine dayalı bir ayrıma gidilmiş olması, Lübnan’ın savaş sonrası ulus olma yolundaki çabalarıyla çelişmektedir.

Bu bağlamda temel konulardan biri de kentin sosyal dokusunun bütünleştirilmesidir. Bunu sağlamanın en iyi yolu olarak da, kent merkezinin yenilenerek kentin doğu ve batı tarafının birbirine bağlanması, merkezin, ticaretin yanı sıra sosyal ve kültürel aktivitelerle de tüm kentlileri buraya çekmesi ve böylece kentin iki yakasında yaşayanların burada bir araya gelmesi hedeflenmiştir.

Dünya Kentlerinden Örnekler

Solidere Kentsel Dönüşüm Projesi Üç Boyutlu Çizimi

Beyrut Solidere Projesi - Tarihi Kent Merkezi Dönüşümü (Lübnan)

Dünya Kentlerinden Örnekler

Solidere Kentsel Dönüşüm Projesi Üç Boyutlu Çizimi

Beyrut Solidere Projesi - Tarihi Kent Merkezi Dönüşümü (Lübnan)

Dünya Kentlerinden Örnekler

Beyrut Solidere Projesi - Tarihi Kent Merkezi Dönüşümü (Lübnan)

Projenin temel hedefleri aşağıdaki gibidir:

Tarihi binaların ve koruma alanlarının restore edilmesi,

Denize açık bir kentsel alan oluşturulması,

Bütüncül modern altyapı sisteminin sağlanması,

Kamusal alanların yaratımı, seyir terasları, gezi alanları ve yay yollarının yapımı ve organizasyonu,

İşyeri ve bu kurumlara ait yerleşkeler, kültürel ve rekreasyon imkanları gibi geniş ve çok fonksiyonlu kullanım imkanlarının yaratılması,

Sağlam kalmış binaların ve şehir manzarasının korunması,

Modern ve geleneksel mimari arasında harmoni yaratılması,

Şehrin eski dokusunun ve komşuluk ilişkilerinin yeniden kurulması,

24 saat yaşayan bir kentsel alan oluşturulması,

Şehir merkezinin yenilenmesi için mıknatıs etkisi gösteren cazibe olanaklarının yaratılması