B ‹ L ‹ M V E T E K N L O J ‹ H A B E R L E R ‹
8 Haziran 2002 B‹L‹MveTEKN‹K
Çok Kullan›ml›
Roket Motorlar›
Roketlerin maliyetinin yüksek olmas›n›n bafll›ca nedeni, hiç kuflkusuz onca emek verilen, onca para harcanan motorlar›n›n, bir kere kullan›ld›ktan sonra uzaya at›lmas›. Bu sorun afl›ld›ktan sonra uzay yolculu¤unun son derece ucuzlay›p bir ticari giriflim alan› olabilece¤ini hesaplayan baz› flirketler bofl durmam›fllar. Mojave’de (California) bulunan XCOR Aerospace adl› Amerikan flirketi de yeniden kullan›labilen bir çift roket motoru gelifltirip küçük bir uçak üzerinde baflar›yla denemifl. Küçük motorlar
gerçi arac› ancak 3.000 metreye ç›kartm›fl, ancak, flirketin sahibi Jeff Greason, motorlar›n ölçe¤inin büyütülmesiyle, yolcular›n uzay›n s›n›r›na kadar ç›kart›l›p geri getirilebilece¤i konusunda güvenli.
Popular Mechanics, May›s 2002
Ak›ll› Bantlar
Vücudunuzda oluflan baz› yaralar›n daha h›zl› iyileflti¤ini, baz›lar›n›n iyileflmesininse zaman ald›¤›n› farketmiflsinizdir. Nedeni,iyileflme süresinin, yaran›n mikrop kap›p kapmad›¤›yla iliflkili olmas›. New York’taki Rochester
Üniversitesi’nden Benjamin Miller’in tasar›m› olan ak›ll› bantlar, size yaran›z›n ne kadar sürede
iyileflece¤ini söylüyor. Ancak yan›t› ö¤renmek için biraz temel t›p ve biyoloji bilgisi gerekiyor. Çünkü
Miller’in bantlar›, size yaran›za hangi organizmalar›n bulaflm›fl
oldu¤unu söylüyor. Nas›l m›? Yaradaki mikroplar›n kimli¤ine göre farkl› renklere bürünerek. Hangi mikrobun ne kadar dirençli oldu¤unu ö¤renmek de art›k size kal›yor.
Araflt›rmac›, buluflunun yara bantlar›ndan baflka, içindekilerin bozulmufl olup olmad›¤›n› renklerle gösteren ak›ll› kutu ya da ambalaj üretiminde de kullan›labilece¤ini söylüyor.
Popular Mechanics, May›s 2002-05-22
Aloog¤¤?
Yaz günefli alt›nda kavruldunuz, kendinizi flöyle denizin serin sular›na b›rakmak, hatta tüpünüzü tak›p denizin alt›ndaki güzellikler aras›nda bir gezinti yapmak istiyorsunuz. Ama yapam›yorsunuz. Çünkü bu, sevgili cep telefonunuzdan, k›sa süreyle de olsa ayr›lman›z demek. Art›k de¤il!...Fransa’n›n Telcom R&D ve Amphicom firmalar›, çabalar›n› birlefltirerek deniz alt›nda da çal›flabilecek bir cep telefonu gelifltirmifller. Bir GSM telefonunun
al›c› ve vericisi, su yüzeyinde bir flamand›ra üzerine yerlefltiriliyor.
Bunlardan deniz içine bir klavye, bir özel a¤›zl›k, bir ›fl›k ve bir zil sark›t›l›yor. Yan›p sönen ›fl›k ve zil, size gelen mesajlar› anons ediyor. Siz de a¤z›n›zdaki ahize ve mikrofon karmas›n› ›s›rarak ça¤r›y›
yan›tlayabiliyorsunuz. Biraz zahmetli de olsa, deniz dibindeyken yeryüzü ile temas halinde olabilmek, dalg›çlar içim önemli. ‹skenderiye aç›klar›nda ünlü bat›k feneri arayan arkeologlar toplulu¤u, araçla yak›ndan ilgilenmifller.
Popular Mechanics, May›s 2002
Sinek Ya¤›yla
Meyveniz Daha Güzel
Is›rmak üzere oldu¤umuz bir meyvenin üzerine konan sinek,
ifltah›m›z›n, meyveyle birlikte çöpe gitmesi anlam›na gelir.
Hayvanca¤›z›n meyvemizin görüntüsünü korumaya çal›flt›¤›n› nereden bilelim? Oysa, Florida Üniversitesi G›da ve Tar›m Bilimleri
Enstitüsü’nden Marty Marshall’a göre sine¤in yapmak istedi¤i de tam› tam›na bu. Kesilmifl meyvelerin oksijenle temas›, üzerlerinde görüntülerini bozan
kahverengi lekeler oluflturuyor. Marshall ve ekibi, karasinek pupalar›nda bulunan bir
proteinin, meyvede kararmaya yol açan kimyasal tepkimeyi önledi¤ini bulmufl.
Araflt›rmac›lar, flimdi içine bat›r›lm›fl meyve ve sebzelerin tazeliklerini uzun süre koruyaca¤› bir solüsyon üzerinde çal›fl›yorlar.
Popular Mechanics, May›s 2002
