Ayyıldız Mühendislik Bürosu Arazi etüdleri: POLARİS Zemin etüdleri: Temel Yapı Sondaj Yapı alanı: 45 700 m*

Projelendirme:

(Mart 1972 ; Aralık 1974) Genel Koordinasyon:

Sey Mimarlık Bürosu Proje Yönetmeni: Dr. Yalçın Tezcan Mimari: Sey Mimarlık Bürosu Statik: Balkar Mühendislik Bürosu Tesisat: Nurma Tesisat Bürosu Makina-Donanım:

Ayyıldız Mühendislik Bürosu Arazi etüdleri: POLARİS Zemin etüdleri: Temel Yapı Sondaj Yapı alanı: 45 700 m*

Yapılan Hizmetler:

Komple bina, altyapı ve makine-do- nanım projeleri, keşif ve ihale dosya- sı, teknolojik lay-out, akış diyagramları, genel yerleşme planları, arazi ve zemin etüdleri.

Yerleşme: Arsa, Adana-Tarsus yolu üzerinde ve Adana'ya 19 km. uzaklıkta- dır. 563 225 m

alanındaki arsa üzerin- de, kombinanın genel yerleşmesi, tekno- lojik gereklere ve mimari konsepsiyona uygun olarak, Sey Gurubu tarafından dü- zenlenmiştir.

Fonksiyonların çök değişik ve yangın tehlikesinin büyük oluşu nedeniyle komp- leks, 36 ayrı yapı halinde gerçekleştirll- Program: Çukobirlik'in genişliyen iş hacmini karşılamak üzere, kütlü pamuğu- nu işleyerek balya pamuk, balya linter, kapçık, küspe ve pamuk yağı üretecek:

. 15 000 ton kütlüyü depolama gü-

cüne sahip, pnömatik sistemle donatıl-

mış her biri 1000 m

hacimli 94 adet de-

po,

. Günde 600 ton kütlü işleyebilecek kapasitede Savvgin Çırçır ve Prese Fab-

. Herbirl 15 000 ton çiğiti depola- maya elverişli ve her biri 30000 m

'lük 2 adet çiğit silosu,

. Linterleme ve linter prese daire- leri ile balya sundurmasından müteşekkil linter fabrikası (50 balya/gün 1. kesim, 100 balya/gün 2. kesim linter)

3 adet 'kapçık silosu, . Yağ prese, rafineri ve yağ dolum dairelerinden müteşekkil, günde 250 ton çiğit işleyebilecek ve 38 ton/gün ham yağ üretecek kapasitede pamuk yağı fab- rikası,

. Küspe deposu,

. Yardımcı tesisler, (Kuvvet ve ener- ji santralleri, ambarlar, garaj, itfaiye v.'b.),

. idari ve sosyal tesisler, ihtiva eden entegre ve komple Saw- gin-Yağ Kombinası planlanmıştır.

Planlama ve Konstrüksiyon:

. Kütlü depoları: Yangın güvenliği yönünden prekast betonarme olarak dü- şünülmüştür. 10 m. lik açıklık, prekast vrendel kirişleriyle geçilmiş, çatı Ytong plakları ile örtülmüş ve bitümlü izolas- yonla kaplanmıştır. Cepheler, prekast ko- lonlara dayanan, prekast beton paneller- le kaplanmıştır.

Depolarda, büyük yangın tehlikesine karşı etkin tedbirler alınmıştır.

. Çiğit silosu: 114 x 32 m. açıklık ve 19 m. yüksekliğindeki silolar, çelik konstrüksiyon olup, galvaniz saç kaplıdır.

. Savvgin, linter, linter pres, linter balya sundurması, yağ dolum, itfaiye-ga- raj, atölye binaları: Fonksiyonları ve bü- yük yangın tehlikesi nedeniyle yerinde dökme betonarme olarak düşünülmüştür.

Savvgin'de 24 m, linter'de 18 m. linter pres'de 13.50 m., sundurmada 12 ve 18 m. yağ dolum, itfaiye-garaj ve atölyede 12 m. olan açıklıklar betonarme katlan- mış plakla geçilmiştir. Sonradan, yöresel bürolarca projelendirilen linter balya sun- durması çelik konstrüksiyona dönüştürül- müştür.

. Yağ prese, küspe ambarı, yedek parça ambarı: Kolonlar prekast olup, 15 m. lik açıklık çelik makaslarla geçilmiş- tir.

. Rafineri, kapçık ambarları, trafo binaları: Geleneksel betonarmedir. Kap- çık ambarlarında ise fonksiyondan gelen bir form geliştirilmiş, betonarme perde ve kabuk olarak projelendirilmişse de in- şaat sırasındaki değişikliklerle karakte- rinden çok şey kaybetmiştir.

. Kantin, kantarlar ve giriş kapıları:

Yerinde dökme betonarme olup, açıklıklar katlanmış plakla geçilmiştir.

. İdari, sosyal merkez, laboratuvar ve kooperatif: Yerinde dökme betonar- medir. Sosyal merkezde 18 m. lik açık- lık katlanmış plakla geçilmiştir. Labora- tuvar dışındakiler ikişer katlıdır. İdare ve kooperatifte, birinci katta, bütün çevreyi dolaşan ve döşemesi yer yer boşluklu olan çıplak beton balkonlar güneş kont-

rolü ve camların dışarıdan silinebilmesi için düşünülmüştür. Batı ve doğu cephe- lerinde, hareketli, güney cephelerinde ise sabit güneş kontrol elemanları vardır.

Sosyal merkezde de gölgelikli geniş te-

ras balkonlar düşünülmüş ve benzer ted-

birler alınmıştır. Zemin katta personel

için, kuzey güney vantilâsyonuna açık

gölgeli alanlar, ilk yardım ve sendika

odaları ile eğitim salonu ve mutfak yer

almıştır. Üst katta ise 250 kişilik işçi ve

100 kişilik memur kafeteryası bulunmak- tadır. İdare, sosyal ve laboratuvar bina- ları, gölgelikli bir saçakla örtülmüş ya- ya yolları ve havuzlarıyla bağımsız bir küçük kompleks halinde gerçekleştiril- miştir.

Teknolojist firmalarla ilişkiler:

Projelerin hazırlanması sırasında aşağıda- ki makine imalatçısı ve prosesçi firma- larla işbirliği yapılmıştır.

— Lummus Cotton Gin Co., Colum- bus A.B.D.

— Extraction de Smet S .A.. Anvers, Belçika

— Alfa Laval A.B., Tumba isveç Uygulama ve Maliyet İnşaata 1972 sonunda başlanmış ve ilk olarak Savvgin gurubu 1974'de, linter ve yağ gurubu ise 1975'de işletmeye alın- mıştır. inşaat 54.323.148.50 TL. sına iha- le edilmişse de artan fiyatlar ve iş hac- mi nedeniyle maliyet kesin hesap sonu- cunda 125 Milyon TL. sına ulaşmıştır.

Entegre bir tesis olarak Adana için iyi bir örnek teşkil etmesine rağmen, mü- elliflerin mesleki kontrolluğuna gerek gö- rülmemesinin "doğurduğu sonuçları, kom- binada izlemek mümkün olmaktadır.

savvgin yağ kombinası sosyal binası Üst kat planı ölçek 1/800

İplik fabrikasının görünüşü