Gebelik Fizyolojisi Laktasyon ve
Uterusda, embryo ve fetusun gelişimi ve büyümesi
Döllenme ile başlar 280 gün Doğum ile sona erer
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
(Ovulasyondan 3 gün önce, 1 gün sonra)
Ovulasyonla atılan ovum, fimbrialar ile yakalanır
Silier hareket ovumu tüp içinde ittirir
Çok yavaş, uterusa ulaşması 4 gün alır
Döllenme tüp içerisinde olur
Oviduct Optimal site of fertilization
Ampulla of oviduct Sperm surrounding ovum
Fimbria Ovulated
ovum
Ovary
Uterus Cervical canal
Vagina
180 million sperm deposited
Milyonlarca spermden 100 tanesi tüplere ulaşır
Asidik vajinal ortam
Gidilmesi gereken mesafe ve enerji gereksinimi
Kadın üreme sisteminde kapasitasyon
Kuyruk hareketleri daha etkili hale gelir
Hücre zarı değişiklikleri olur
Akrozom reaksiyonu ile zona pellucida açılır
Sperm ovum içine girer (fertilin)
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
• Zigot başka spermlerin girmesini engeller
• Zar potansiyeli değişir
• Açığa çıkan enzimler
• Sperm inaktivasyonu
• Z. Pellucida sertleşmesi
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Figure 43-31 Events involved in fertilization (Modified from Porterfield SP, White BA: Endocrine Physiology, 3rd ed. Philadelphia, Mosby, 2007.)
Downloaded from: StudentConsult (on 29 April 2009 02:40 PM)
© 2005 Elsevier
5 gün
Implantasyon penceresi (3 gün)
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
•Yaklaşma
•Tutunma
•Penetrasyon
Plasenta
Anne ve fetus arasında değişim
Basit difüzyon
Kolaylaştırılmış difüzyon
Aktif taşıma
Fagositoz
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
•GİS
•Akciğer
•Böbrek
•Bağışıklık
•Endokrin organ -Sitotrofoblast -Sinsitiotrofoblast
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Plasentanın işlevleri
Besin ve oksijen sağlar
ilaçlar, alkol, nikotin vb. maddeler kolayca plasentadan geçer
Fetusa ait metabolik ürünleri ve karbondioksiti uzaklaştırır
Hormon üretir
13
Plasentanın işlevleri
Oksijenin difüzyonu
Oksijen taşınması
Hemoglobin konsantrasyonu anneden %50 daha fazladır
Bohr etkisi
Anne hemoglobinin O2bağlama kapasitesi
Fetal hemoglobinin O2bağlama kapasitesi
Hemoglobin F
Fetal hemoglobin
oksijene afinitesi yüksek
Erişkin hemoglobininden %20-50 daha fazla oksijen taşır
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Gebelikte Hormonal Değişiklikler
Ö ve P gebelik boyunca artar
İlk 2 ay Ö ve P, KL kaynaklıdır
Dejenerasyonu insan korionik gonotoropin (hCG) önler
endometriyuma implantasyonla beraber trofoblastlardan salgılanır
60-80 günde pik yapar
2 aydan sonra plasentadan
Ö, Uterus kitlesini artırır, doğuma hazırlar
P, uterus kontraktilitesini azaltır, gebeliğin devamını sağlar
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
hCG’nin
Luteinleştirici
FSH benzeri etkisi var
Gebelik test
Kanda 6. günde +
İdrarda 14. günde +
Gebelikte Hormonal Değişiklikler
Plasenta
P sentezleyebilir
Androjen sentezleyemez
A’i Ö’e çevirir
anne overleri
anne adrenal korteks
fetus adrenal korteks
Gonadotropik hormon seviyeleri çok düşüktür
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
İnsan Plasental Laktojen,
plasentada yapılır
İnsan korionik somatomammotropin (hCS)
Maternal kanda daha fazla
Gebeliğin büyüme hormonu
Büyüme hormonu benzeri etki (yağ mobilitesi, hiperglisemi)
Meme gelişimi
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Doğumu başlatan işaret fetustan gelir
•Fetal hormonlar
–CRH, ACTH , androjen
–Androjen plasentada östrojene çevrilir
–Östrojen desiduadan prostaglandin salınmasına neden olur –Prostaglandinler miyometriyum kasılmalarını başlatır.
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Doğum
Normal gebelik 40 hafta
Gebelik boyunca progesteron etkisi
myometrial düz kas hücreleri birbirinden ayrıdır
rahim ağzı kapalıdır (kollajen lifler)
Artan östrojen,
gebelik sonunda düz kaslarda konneksin sentezine ve sıkı bağlantıların artmasını sağlar
serviks yumuşar ve kollajen enzimatik olarak yıkılır
oksitosin reseptörleri sentezlenir
Overlerden relaksin salgılanır
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Uterus düz kaslarının güçlü, ritmik kasılmaları doğumla sonuçlanır
Arka Hipofiz
Uterus Kasılmaları
Servikal gerim
Prostaglandinler Oksitosin
Bebeğin kafası aşağı iter
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Doğuma eylemine yardım eder
Doğumdan sonra uterusun involüsyonu
Kanamanın önlenmesi
Doğumun indüksiyonu
Meme bezi miyoepitelyal hücrelerde kasılma
Alveollerden kanallara sütün boşaltılmasına neden olur
Bebeğin ağlaması ve emzirmesi ile uyarılır
Cevap çok hızlıdır ve 1 dakika içinde süt akışı gerçekleşir
Ovulasyonun sağlanması
Korpus luteumun sonlandırılması
Kadın ve erkekte seksüel aktivite sırasında yükselir
Annnelik davranışı
Parakrin
OT reseptörleri
OT reseptörleri
uterus, meme bezleri, over, testis, epididimis, prostat bezi ve beyinde bulunabilir
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Gebeliğin sonunda serviksin gerilmesi ve doğumdaki kuvvetli uterus kasılmaları ile salgılanması
uyarılır
Gebelikte uterus düz kasının oksitosine verdiği cevap artar:
oksitosin reseptör sayısının artışı, düz kas hücreleri arasındaki gap junction sayısı artışı, prostaglandin sentezinin artışı
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Meme Gelişimi
Puberte,
Ö, meme dokusunda kanal gelişimi ve dallanmasını sağlar
P, alveoller gelişmeye neden olur
Gebelik,
Ö, P, PRL ve hPL artar
Kanal ve alveol dokusu büyür
Prolaktin
Dopamin ve PRF (ön hipofiz)
Süt üretimini sağlayan asıl hormon
Gebelik boyunca süt üretimi yok
Ö ve P antagonistik etkisi
Doğumdan sonra, PRL bazal seviyede salgılanır
Beslenme dönemlerinde salgı artışı olur
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Hacettepe
Üniversitesi
Tıp Fakültesi
Doğum Kontrol Yöntemleri
1. Doğal yöntemler 1. Ritim 2. Isı takibi 3. Geri çekme
2. Gebeliğin tıbbi olarak sonlandırılması 3. Bariyer yöntemleri
4. Rahim içi araçlar 5. Oral kontraseptifler 6. Enjeksiyon ve implantlar 7. Postkoital korunma
8. Erkeğin hormonal kontraseptifleri 9. Sterilizasyon
Üreme Fizyolojisi Dersleri için Kaynaklar
1. Physiology, RM Berne, MN Levy, BM Koeppen, BA Stanton; 2017
2. Endocrine Physiology , PE; Molina, 2018 3. Medical Physiology, Boron & Boulpaep; 2012 4. Medical Physiology A Systems Approach, Raff &
Levitzky; 2011
