evgili Tüp Bebek Adayları, Tüp bebek ve ICSI (mikroenjeksiyon) gibi yardımcı üreme tekniklerinin günümüzde ulaştığı nokta, birçok çifte gebeliğe

Tam metin

(1)

S

evgili Tüp Bebek Adayları,

Tüp bebek ve ICSI (mikroenjeksiyon) gibi yardımcı üre- me tekniklerinin günümüzde ulaştığı nokta, birçok çif- te gebeliğe ulaşma şansı sunmaktadır. Teknolojik gelişmelerin yansıması baş döndürücü bir hızla başarı oranlarını arttırmak- tadır. Mikroenjeksiyon yöntemi ile sperm sorunu olan birçok erkek, artık bebek sahibi olabilmektedir.

İRENBE Tüp Bebek Merkezi, Kadın Sağlığı ve İnfertilite alan- larında uzun yıllardır hizmet vermektedir. İlk kez 1993 yılında başlayan tüp bebek çalışmalarımız 1998’ de, konusunda uz- man yurt dışı merkezlerinin de desteği ve işbirliği ile hayata geçerek günümüze dek devam etti. Bugüne değin, İnfertilite ve IVF uygulamalarımızda kendimizi her geçen gün sınayarak, geliştirmeye gayret ettik. Başarı oranlarımızın giderek artması ve elde ettiğimiz yüz güldürücü sonuçlar bize her zaman ce- saret verdi. İsrail Tel Aviv’de yer alan Assuta IVF Merkezi ekibin- den de aldığımız bilimsel ve teknolojik destek, çalışmalarımı- zın ilerlemesinde son derece faydalı olmuştur.

Yardımcı üreme tekniklerinin uygulanmasında başarı, planlı ve uyumlu çalışan bir ekibe dayanır. Tüp Bebek Merkezimiz- de çalışan, deneyimli, konusunda uzman ve bilgi paylaşımına açık jinekolog, embriyolog ve yardımcı sağlık personeli ile tüp bebek uygulamaları gereken titizlikle yerine getirilmektedir.

İzmir’in ilk özel tüp bebek merkezi olan İRENBE Tüp Bebek Merkezi, uygulamalarında, başarıyı hedefleyerek, kendini her geçen gün sınayarak çalışmaktadır. Titiz çalışma, etik tutum, doğru zamanlama, kaliteli hizmet anlayışı ile birleştirilerek gü- ler yüzle sunulmaktadır. Üremeye yardımcı tekniklerin kulla- nılması ile elde edilen başarı oranlarımızın, dünyanın seçkin klinikleri ile paralel olması, bize mutluluk vermektedir. Önceki yıllarda bebek sahibi olmayı hayal bile edemeyen çiftler, ken- di mucizelerini gerçeğe dönüştürme olanağı bulabilmektedir.

Bu kitapçığın amacı size yardımcı üreme tekniklerinin son noktası olan tüp bebek tedavisinin ayrıntılarını özetlemektir.

Konunun ayrıntıları ile ilgili sorularınızda bize danışmaktan çe- kinmeyin. Sorularınızı ve sorunlarınızı bize iletebilirsiniz.

(2)

Tüp Bebek Tedavisinde niye yumurtlama arttırıcı ilaç- lar kullanılır?

Doğal bir siklusta, bir sonraki adet kanamasından 2 hafta önce olgunlaşmış follikülün içerisinden genellikle tek bir yumurta atılır. Follikül, yumurtanın atılmasından önce 16-22 mm’ye ka- dar büyüyen içi sıvı dolu bir kist, bir keseciktir. Genellikle bir follikül içerisinde tek bir yumurta vardır.

Tüp Bebek sikluslarında, amaç birden fazla follikül geliştirip birkaç yumurta birden toplama şansını maksimuma çıkart- maktır. Döllenme gerçekleştikten sonra, en iyi embriyolar se- çilip, rahim içerisine konur. Rahim içerisine uygun sayıda emb- riyo transfer edildikten sonra geri kalan iyi kalitedeki embriyo- lar daha ileri bir tarihte kullanılmak üzere dondurulabilir.

Yumurtlama uyarıcı ilaçlarla yumurtalıklar uyarıldığında ge- nellikle birkaç follikül büyür. Ne var ki, her follikülün büyüme hızı değişken olabildiği için yumurta toplama işlemi yeterli sa- yıda yumurta olgunlaştığı zaman uygulanır. Bunu sağlamak için, vücudun normal hormonal döngüsünü kontrol altına alan birtakım ilaçlar kombine olarak kullanılır.

FSH ve LH hormonlarının etkisi nedir?

Yumurtalıkları uyaran FSH ve LH denen hormonlar beynin içindeki hipofiz bezi tarafından salgılanır. FSH ve LH, yumurt- lamadan önce östrojen (E2) ve yumurtlama gerçekleştikten sonra progesteron salgılayan folliküllerin büyümesini sağlar.

Östrojen rahim iç duvarı olan endometriumu kalınlaştırır, pro- gesteron ise endometriumu embriyoların yuvalanıp tutun- malarına hazır hale getirir.

T

üp Bebek basitçe, yumurtaların sperm tarafından vü- cut dışında, laboratuar koşullarında döllenmesidir. IVF yani In Vitro Fertilizasyon, tüp bebek yönteminin bi- limsel adı olup vücut dışında döllenme anlamına gelmektedir.

Kadından alınan yumurta erkekten alınan sperm ile aynı tüpe konur ve döllenme gerçekleşir.

Normalde her ay 1 yumurta üretilir ve sperm ile buluşmaya hazırlanır. Sperm yumurta buluşması (döllenme) için zaman- lama önemlidir. Diğer önemli faktör buluşma yolunun yani ra- him ve tüplerin açık olmasıdır. Uygun kalitede sperm ve yu- murta doğru zamanda ve doğru yerde buluşmalıdır. Bu süre- cin herhangi bir aşamasında sorun olduğunda gebeliğe ula- şılamaz

Tüp bebek tedavisinin gerekli olduğu durumlar;

1. Spermin yumurtaya ulaşmasında problem olan durumlarda;

Tüplerin tıkalı olması,

Endometriozis (çikolata kisti hastalığı),

Anti-sperm antikorların varlığı vb.

2 . Sperm fonksiyonlarının bozuk olduğu durumlarda;

Azalmış sperm sayısı, sperm hareketlerinin normalden az olması vb.

3 . Yumurtlama sorunu olanlarda;

Polikistik Over Sendromu

Hipogonadotropik hipogonadizm

İleri yaş- Zayıf yumurtalık rezervi

4 . Açıklanamayan infertilite problemi olanlarda

TÜP BEBEK NEDİR?

(3)

Ö

ncelikle genel sağlık taraması yapılır. Guatr, şeker has- talığı, Prolaktin yani süt hormonu yüksekliği, rahim ağzı hastalıkları, rahim duvarı polip ve myom benzeri sorunları tespit ve tedavi edilmelidir. Sigaranın bırakılması, faz- la kilolu olanlarda diete başlanması çok önemlidir.

İLAÇLAR:

Tedaviye başlamadan önce ilaçlarınızı hazırlamanız gerekmek- tedir. İlaçlarınızı düzenli, zamanında ve doğru kullanmanız çok önemlidir. İlaçlarınızı buzdolabının alt gözlerinde dondurma- dan saklayınız.

Eşinize ve size verilen ilaçları düzenli kullanmalısınız. Vitamin, aspirin, antibiotik ve bazen metformin ve benzeri ek tedaviler kullanılabilir.

Her hastanın kişisel özelliklerine göre değişik ilaç rejimleri kul- lanılır. Ancak, çoğu rejimler aşağıda adı geçen ilaç gruplarını içerir.

1.

Decapeptyl : Günlük veya tek kez yapılan enjeksiyonlardır.

Suprefact : Burun spreyi şeklinde uygulanır.

Suprecur : Burun spreyi şeklinde uygulanır.

Lucrin : Cilt altı enjeksiyonlardır.

Bu ilaçlara GnRH analogları adı verilir ve down regulation de- diğimiz, hipofiz bezinin doğal olarak FSH ve LH üretimini kısa- rak, olgunlaşmakta olan folliküllerin erkenden bozulmalarını önleyerek çok önemli bir yer tutarlar.

Aynı amaçla kullanılan ve yeni kullanıma giren Cetrotide ve Orgalutran isimli ilaçlar, cilt altı yoluyla ve kısa bir eğitimle ken- di kendine uygulanabilen ilaçlardır. Antagonist olarak adlan- dırılan bu ilaçlar ile tedavi süresi kısalmaktadır. Yumurtalıkların uyarılmasına başlanmasından sonra doktorunuz follikül geli-

şiminize göre bu ilaçları tedavinizin 5. günü civarında başla- manızı önerecektir.

2 . Gonal-F ve Puregon saf rekombinant FSH, Fostimon saf FSH,

Menopur ve Merional saf üriner FSH-LH, Menogon ise üriner FSH ve LH hormonlarını beraber içerir ve bunlar günlük enjek- siyonlarla follikül gelişimini uyarırlar. Luveris isimli ilaç ise sade- ce LH içermektedir.

Günümüzde ilaç teknolojisinde hızla gelişen değişimler nede- niyle yukarıda sayılan ilaçların bir kısmını eczanelerde bula- mayabilirsiniz. İlaçlarınızı temin etmekte yaşadığınız zorlukla- rı doktorunuzla paylaşınız. Unutmayın ki tedaviniz kişiseldir ve size özel olarak ayarlanmaktadır.

3 . Ovitrelle ve Pregnyl ise HCG denen hormonu içerir ve yumurta

alımı işleminden 2 gün önceki gece uygulanır. Bazen decapep- til ve Lucrin gibi ilaçlar da kullanılır. Bu hormonun etkisi büyü- müş folliküller içerisindeki yumurtaları olgunlaştırarak döllen- meye hazır hale getirmek ve aynı zamanda progesteron salgı- lanmasını başlatmaktır.

4 . Progesteron Hormon Desteği: Yumurta toplama işleminden

sonra kapsül, vajinal fitil, jel veya enjeksiyon şeklinde uygulanır.

Bu ilacın amacı endometrium denen rahmin iç duvarına emb- riyoların yuvalanmasına hazırlamaktır. Yani luteal faz desteği amacıyla kullanmaktır. Progestan kapsül ağızdan veya vagi- nal, crinone jel vaginal, progynex ampül enjeksiyon şeklinde uygulanabilen progesteron hormon formlarıdır.

Baskılama (Süpresyon) gerekli mi?

Yumurtaların tedavi sırasında beklenmeyen bir zamanda çat- lamasını engellemek yani LH hormonunu baskılamak için farklı yöntemler kullanılabilir. Tedaviye hazırlık dönemi sıra- sında doğum kontrol hapı kullanımını takiben burun spreyi veya enjeksiyonlara genellikle adet kanamasının ortalama 1 hafta öncesinden (Uzun Protokol), bazı durumlarda ise ade- tin 2. günü (Kısa Protokol) başlanır. Bu ilaçlara başlayacağı- nız tarihi doktorunuz belirleyecektir. Eğer antagonist proto- kolü kullanılacaksa bu durumda ön hazırlık devresini takiben adetin 2./3. günü yumurtlama tedavisine başlanır. Tedavinizin 5. günü civarında Cetrotide veya Orgalutran enjeksiyonlarına başlanır. Bu durumda burun spreyi veya diğer ilaçlarla oluştu- rulan uzun protokol kullanılmaz.

Uzun protokol veya antagonist protokolünün etkinliği ve ba- şarısı birbirine benzer. Antagonist protokolünün en önemli avantajı daha kısa sürede ve daha az enjeksiyonla tamamla- nabilmesidir.

Tüp bebekte tedavi protokolü kişiseldir. Kişinin yumurtlama kapasitesi, yaşı, var olan hastalıkları ve daha önce kullanılan tedaviler göz önünde bulundurularak protokole karar verilir.

Yumurtlama takibi nasıl yapılır?

Yumurtlama (Follikül) takibi vajinal ultrason ile (boş mesane ile) yapılır. Adetinizin 2. veya 3. gününde verilecek randevu- da rahim ve yumurtalıklarda bir sorun olup olmadığına bakılır.

Gerekirse kanda E2, FSH ve Progesteron ölçümü yapılır.

Tetkik sonuçları ve ilaç dozajlarının bildirilmesi ile bir sonraki randevunuzun ayarlanması için aynı gün öğleden sonra veya ertesi sabah doktorunuz veya koordinatör hemşire ile telefon- la görüşmeniz gerekecektir.

Yumurtlama takibi 8-12 gün sürer ve her 3-4 günde bir gide- rek sıklaşan ziyaretlerinizde ultrason muayenesi ve kanda yu- murtlama hormonlarının ölçümü gereklidir.

Yumurtlama uyarıcı ilaçlara başlama:

Ultrasonda yeterli yumurta taslağı varsa, E2 ve FSH seviyeniz gereken düşüklükte ise (Gonal F, Puregon, Menogon, Meno- pur, Merional, Fostimon vs ile) yumurta uyarılmasına başlana- bilir. İlaçlarınızı nasıl uygulayacağınız konusunda kısa bir eği- tim yapılacaktır.

Doktorunuz veya koordinatör hemşireler size bu enjeksiyon- ları hangi dozda, nasıl ve kaç gün uygulayacağınızı bildirecek- tir. Bu sırada bir sonraki randevunuz da verilecektir.

Her muayenede kısa süren bir vajinal ultrason inceleme- si ile follikül gelişimi izlenecek ve kanda E2 ölçümü sonrası ilaç dozları yeniden ayarlanacaktır. Lütfen aynı gün öğleden sonra saat 15:00 ila 17:00 arasında telefon ederek doktorunu- zu veya koordinatör hemşireyi arayınız ve sonuçlarınız ile ilgi- li olarak tedaviye devam ve bir sonraki randevu ile ilgili öne- rileri alınız.

TÜP BEBEK TEDAVİSİNE BAŞLANGIÇ

(4)

Yumurta çatlatılması

Folliküller yeterli büyüklüğe gelmiş ve E2 seviyesi uygun ise, size artık HCG hormonu verilebilir. Bu hormonun ticari olarak Pregnyl 5000 IU ve Ovitrelle 250 mcg/0.5 ml formları mev- cuttur.

Bu enjeksiyonu yumurta toplanması işleminden 34-36 saat öncesinde yaptırmak çok önemlidir.

Bu genellikle işlemin 2 gün öncesinin gecesi olacaktır. Enjek- siyonun tam zamanını doktorunuz veya koordinatör hemşire size bildirecektir.

İlaçların yan etkileri var mı?

Yan etkilerin çoğu tedaviyi etkileyecek veya yarıda bıraktıra- cak ciddiyette değildir. Bu konuda doktorunuz ve koordinatör hemşire size gerekli bilgi ve desteği verecektir.

Tedavi siklusu neden iptal edilebilir?

1. Birkaç günlük ilaç kullanımından sonra follikül gelişimi hiç ol- maz veya çok zayıf ise size tedaviyi iptal etmeniz tavsiye edi- lebilir. Genellikle tavsiyeler ya ilaç dozajını yükseltme ve/veya kısa protokole dönmektir.

2 . İlaçlara aşırı cevap vermiş ve şiddetli OHSS riski mevcut ise, sik- lus iptali bir seçenektir. Siklus iptali durumunda ileride planla- nacak strateji geliştirilecektir.

Aşırı Cevap Sendromu (ovaryan hiperstimulasyon sendromu= OHSS): Nedir?

Bu olay, yumurtalıkların çok hassas olduğu ve çok sayıda yu- murta üreterek östrojen seviyelerinin yükselmesi ile gelişir.

Damar duvarı geçirgenliği artışı ile vücut boşluklarında sıvı toplanması söz konusudur. Böyle bir şeyin riski altında oldu- ğunuzu düşünüyorsak alternatifler şunlardır:

Siklus iptali

Yumurta alımını geciktirme (Coasting), ilaçsız takip

Gelişen embriyoları transfer etmeden dondurmak

OHSS, karnın alt bölümünde huzursuzluk, şişkinlik ve bulantı ile seyreder. Susuz kalmamak için yeterli miktarda sıvı içmek oldukça önemlidir. Bu belirtilerin ortaya çıkması durumunda merkezimize bilgi vermelisiniz.

Sperm Örneği:

Yumurta alımı işleminin sabahı eşinizin de bir sperm örneği vermesi gerekmektedir. Sperm örneğinden önce ortalama 3 günlük bir cinsel perhiz suresi gerekmektedir (2-5 gün).

Spermler menide bulunmadığında (Azospermi), çok az/can- sız olduğunda TESA, TESE veya MikroTESE işlemiyle spermler testis dokusundan alınabilir.

TESA, TESE veya MikroTESE kararı verildiyse işlem sabahı aç gelmeniz gerekecektir. Epidural anestezi ile uygulanan Mikro- TESE ortalama 45-90 dakika sürmektedir. Ağrı kesici olarak iş- lem sonrası Minoset vb tabletleri 4-6 saatte bir kullanabilirsi- niz. Günlük yaşam aktivitelerinize ise 1-2 gün istirahat sonrası rahatlıkla dönebilirsiniz.

Merkezimizde MikroTESE yöntemi uygulanmaktadır. Özel bir ameliyat mikroskobu ile yapılan bu işlem, testise daha az trav- ma yaratması ve daha az doku eldesi ile daha yüksek başa- rı sağlamaktadır. Elde edilen örnekte yeterli miktarda sperm varsa kalan doku örneği dondurularak gelecekteki uygulama- larınız için saklanacaktır.

“ spermin yumurta kılıfı ( zona) ile teması”

(5)

Y

umurta toplanması işlemi Tüp Bebek Merkezimizin 3.

Katındaki ameliyathanemizde gerçekleştirilecektir. Bu- nun için işlem sabahı merkezimize size verilen saatte ulaşabilmeniz çok önemlidir.

Yumurta toplanması işleminden en az 6 saat öncesinden iti- baren hiçbir şey yiyip içmemelisiniz. İşlem kolunuza takılan bir serumdan uygulanan kısa süreli genel anestetik ilaçlarla yapı- lacaktır. Müdahale sırasında uyuyor olacak, ağrı hissetmeye- ceksiniz.

Yumurta Toplama Günü:

1. Yumurta toplama işleminiz muhtemelen sabah saat 08:00- 12:00 arasında uygulanacaktır. Ancak, işlemden 1 saat önce-

sinde Merkeze gelmeniz gerekmektedir. Lütfen geldiğinizde ön büroya bildiriniz ki, görevliler size odanızı gösterip refakat etsinler.

2 . Yanınızda sadece tuvalet eşyalarınızı getiriniz. Kıymetli eşyala-

rınızı lütfen evde bırakınız.

3 . Odanıza geldiğinizde görevli hemşire size giyeceğiniz bir önlük

verecektir

4 . Lütfen işlemden önce tırnak boyalarınızı, makyajınızı siliniz,

koku sürmeyiniz ve bilezik, kolye vs. gibi ziynet eşyaları takma- yınız.

5 . İşlemden önce anestezi uzmanı tarafından görüleceksiniz.

6 . Yumurta toplama işlemi 20-30 dak. kadar sürecektir.

Yumurta toplama nasıl yapılır?

Yumurta toplanması işlemi, anestezi altında, vajinal ultrason rehberliğinde ince bir iğne kullanılarak her follikül içindeki sıvı ve yumurta hücresinin aspirasyonu ile gerçekleşir. Genellikle folliküllerin %80’inden yumurta elde etmeyi bekleriz. Bu ne- denle ultrasonda gördüğümüz follikül sayısı ile elde edilen yumurta sayısı her zaman uyumlu olmayabilir.

YUMURTA TOPLANMASI

Yumurta toplama işleminden sonra:

1. İşlemden sonra kısa bir süre sersemlik ve bazen bulantınız ola- bilir. Gerekirse bulantı önleyici enjeksiyon yapılacaktır.

2 . İşlem sonrası biraz ağrınız olması normaldir, gerekirse ağrı ke-

siciler uygulanacaktır. Karın alt bölgesinde bir huzursuzluk his- sedebilirsiniz. Minoset gibi ağrı kesici tabletlerin 1-2 tanesi 4-6 saat ara ile alınabilir. Bu huzursuzluk ve bazen şişkinlik 1-2 gün devam edebilir

3 . Az miktarda kanamanız olması normaldir, pet kullanınız, tam-

pon kullanmayınız.

4 . Taburcu olmadan önce doktorunuz veya koordinatör hemşire

tarafından kaç yumurta toplandığı konusunda bilgilendirile- ceksiniz.

5 . İşlemden 2-4 saat sonra, doktorun izniyle merkezden ayrılabi-

lirsiniz. Sizi eve veya kaldığınız yere götürecek refakatçiniz yanı- nızda olmalıdır.

6 . Yumurta toplama günü itibariyle estrojen ve progesteron

ile luteal faz desteğine başlanmalıdır. Rahim duvarını gebe- liğe hazırlayan bu destek ilaçlarının aynı gün itibariyle kullan- ma şekli, dozajı ve kullanma süresi hakkında doktorunuz veya koordinatör hemşire detaylı bilgi verecektir.

7. Beslenmenize özen göstermeniz ve lifli, sebze ağırlıklı gıdalar tercih etmeniz, bol sıvı almanız (2-3 litre su/gün) ve taze mey- veler tüketmeniz önerilecektir.

8 . İşlemin olduğu günü istirahatli geçirmeniz önerilir. Ertesi gün

günlük aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Herhangi bir kaygınız veya şikayetiniz varsa, Tüp Bebek Mer- kezimizi arayarak doktorunuzla veya koordinatör hemşire ile görüşünüz. Merkezimizde çalışan hekimlere nasıl ulaşabilece- ğinizi gösteren kartvizitlerimizden edininiz.

“Yumurta Toplanması”

(6)

MİKROENJEKSİYON (ICSI)/ TÜP BEBEK

Toplanan yumurtalar ve eşinizden alınan sperm laboratuar- da özel koşullar altında çok gelişmiş bir mikroskop yardımıyla incelenir ve işlemlerden geçirilir. Mikroenjeksiyon kararı veril- mişse yumurtaların dış zarını kaplayan doku soyulur ve tek bir sperm yumurtanın sitoplazması içine enjekte edilir.

Eğer sadece tüp bebek (IVF) yapılacaksa yumurtalar soyulma- dan belli konsantrasyonda sperm ile aynı tüpte inkübatöre yerleştirilerek kendi kendine döllenmeye bırakılır.

Embriyolarınızın laboratuar yolculuğu

Mikroenjeksiyon/ IVF uygulamasının ertesi günü döllenme oranına bakılır. Embriyo gelişiminin ilk aşaması olan döllen- me nadiren gerçekleşmeyebilir. Bu açıdan risk taşıyan çiftler sperm veya yumurta kalitesinin kötü olduğu veya sayıca çok az olduğu nadir durumlardır. Özellikle mikroenjeksiyon uygu- laması sonrası döllenme oranları geçtiğimiz 10 yılda hızla art- mış ve %70-80’ler seviyesine yükselmiştir. Ancak döllenme oranının %100 olabileceği gibi %0 da olabileceği unutulma- malıdır. Ne yazık ki, toplanan tüm yumurtalar her zaman döl- lenmez ve döllense bile her embriyo 2-4 hücreye her zaman bölünmez.

1.gün döllenmiş olan embryolar 2. ve 3. gün gelişmeye de- vam ederek önce iki hücre, takiben 4 hücre ve 8 hücre aşa- masına doğru gelişmeye devam etmelidir. Size embriyolarını- zın gelişimi doktorunuz veya koordinatör hemşire tarafından her gün bildirilecektir.

“ Mikroenjeksiyon-Yumurta iç kısmına içersinde sperm bulunan iğnenin girmesi (ICSI)”

(7)

Y

umurta toplanmasının ertesi günü öğlene doğru kli- niğe telefon ederek yumurtaların döllenme durumu hakkında bilgi edinebilirsiniz. Aynı zamanda size emb- riyo transferi günü ve saati konusunda bilgi verilecektir. Emb- riyo transferi için size verilen saatten 30 dak. önce merkezde bulunmanız gerekmektedir. Embriyo transferi ultrason eşli- ğinde yapılacağından idrara hafif sıkışık olmalısınız.

Şüphesiz, rahimin içerisine sadece sağlıklı, normal görünen embriyoları yerleştirmek istiyoruz.

Embriyolar genellikle yumurta toplanmasından 2-3 gün son- ra rahime yerleştirilir. Bu işlem oldukça kolay olup, anesteziyi gerektirmez ve rutin bir jinekolojik muayenede yapılanlara ve aşılamaya benzer. Çok nadiren, işlem sonrasında adet benze- ri kramplar hissedilebilir.

Embriyo transfer sayısına nasıl karar verilmektedir?

Transfer edilecek embriyo sayısı kişilerin özelliklerine ve istek- lerine göre belirlenir. Örneğin, yaşı genç olan ve kaliteli emb- riyoları olan kadınlarda daha az, yaşı daha ileri olup, embriyo kaliteleri daha zayıf olan kadınlarda daha çok sayıda embriyo transferi yeğlenir.

Hepimiz bir zamanlar ‘’blastokist’’ idik.

Bazı durumlarda transfer için blastokist aşamasına kadar bek- lenebilir. Embriyoların kalitesine, sayısına ve niçin tüp bebek yapıldığına göre bu kararı embriyoloğunuz, doktorunuz ve siz birlikte değerlendirirsiniz.

Blastokist transferine gidilmesinin amacı daha kaliteli embri- yoları seçerek gebelik şansını arttırırken çoğul gebelik riskini azaltabilmektir.

EMBRİYO TRANSFERİ

Çoğul gebelikten niçin kaçınılır?

Üremeye yardımcı tekniklerle çoğul gebelik oranlarının daha yüksek olduğu aşikardır. Çoğul gebeliklerde; gebe- lik sırasında artmış yan etki riski mevcut olup, prematüre doğum ile yaşamaları güç olan çok küçük bebekler dün- yaya gelebilir. Anne adayı açısından da gebelikte çıkan şeker, tansiyon, düşük ve erken doğum tehdidi ile daha riskli bir gebelik dönemi sorun yaratabilmektedir.

Bu nedenlerle tüp bebek tedavisinde amaç eve tek sağlıklı be- bek götürmektir. Bu amacı başarmak için daha kaliteli ancak daha az sayıda embriyo transferi tüm seçkin kliniklerin ortak stratejisidir.

Transfer öncesi embriyolara yapılacak ek uygulama ile tutunma şansını arttırmak mümkün müdür?

Embriyo transferi öncesi nadiren embriyonun zarında incelt- me (assisted hatching) gerekebilmektedir. Tekrarlayan IVF ba- şarısızlığı olan, ileri yaşta IVF yapılan veya embriyo zarının kalın olduğu tespit edilen kişilerde bu yönteme başvurulur.

Tutkal, lenfosit aşısı, sperm mıknatısı vb deneysel yöntemlerin ise etkinlikleri tartışmalıdır ve kanıtlanmamıştır.

Embriyo transferi sonrası ilaçlar (luteal destek)

Embriyoların tutunmasını kolaylaştırmak ve tedavi nedeniyle kanda azalan bazı hormonları dışarıdan almanın gerekli oldu- ğunu belirtmiştik.

Luteal destek adı verilen bu tedavi gebeliğin 10. haftasına dek devam eder. Progesteron ve östrojen hormonlarını hap, vaji- nal jel ve enjeksiyon şeklinde kullanabilirsiniz. İlaçlarınızın tarifi yumurta toplama ve embriyo transferi sonrasında yapılacaktır.

“ Değişik aşamalardaki embriyolar ve assited hatching işlemi (sol alt)”

(8)

EMBRİYO DONDURMA

Yeterli kalitede fazla sayıda embriyo mevcut ise, ileri bir tarih- te kullanılmak üzere bunlar dondurulabilir. Embriyoların don- durulabilecek durumda olup olmadığına karar verilecektir. Ne var ki, iyi kalitedeki embriyolar bile dondurma-çözme işlemi- ne dayanmayabilir.

Bu embriyolar ya doğal bir siklusta ya da hormonal tedavinin kullanıldığı bir siklusta transfer edilebilir. Doğal siklusta trans- fer, yumurtlaması normal olan kadınlarda uygulanabilir ve ult- rason ve hormon takiplerini gerektirir. Yumurtlaması normal olmayan kadınlarda uygulanan suni siklusta embriyo transferi için rahimin gebeliği kabule hazır hale getirilmesi gerekmek- tedir.

Çözüldüğünde sağlıklı gelişme gösteren dondurulmuş- çözülmüş embriyolarla elde edilen gebelik oranları taze emb- riyo transferi siklusu ile paraleldir.

PGT (PREİMPLANTASYON GENETİK TANI)

Genetik geçişli ailesel hastalığı olanlarda, tekrarlayan tüp be- bek başarısızlığı olanlarda ve ileri yaş olgularında 3.gün embri- yolarından alınan tek bir hücreden genetik araştırma yapılabil- mektedir. Sağlıklı embriyoların seçilmesi ile gebelik şansı art- tırılarak genetik hastalıklardan kaçınılabilmektedir. Hem PGT hem de assisted hatching işlemi merkezimizde FDA onaylı la- ser cihazı ile uygulanmaktadır.

“ Embriyolar bize emanet- Dondurma işlemi” “ Embriyoların geçici evleri ”

(9)

Y

umurta toplanması işleminden sonra 1-2 gün istirahat önerilir. Embriyo transferinden sonraki 1-2 gün de ha- fif tempolu olmanızda fayda olabilir. Transferin ertesi günü itibariyle normal günlük yaşam aktivitelerinize dönebi- lirsiniz. Embriyolar rahimin içerisinde emin bir ortamda olup, yürümek, banyo, duş alma ile günlük normal faaliyetler gebe- lik şansınızı etkilemez.

Sizi yoracak faaliyetler ile ağır kaldırmaktan karnınızın gerginli- ği geçene kadar kaçınınız.

Size verilen ilaçları düzenli kullanmaya dikkat ediniz. Beslen- menizi ve uyku düzeninizi genel sağlık koşullarına göre ayar- lamalısınız. Bol su içmeniz faydalı olacaktır. Beslemenizi kabız- lık yaşamayacak şekilde dengelemelisiniz. Tedavi süresince si- gara ve alkolden uzak durmalısınız.

Doktorunuza danışmadan farklı ilaç tedavilerine başlamayınız.

Ateş yükselmesi ya da diğer sağlık sorunlarınız olursa en kısa zamanda merkezimizle irtibat kurunuz.

Embriyo transferi sonrasında B-HCG ölçümüne dek geçen süre içerisinde bazen kahverengi lekelenmeler söz konusu olabilir. Bu durum her zaman gebelik olmadığı anlamına gel- mez. İlaçları kullanmaya kesintisiz devam edilmelidir.

Karında gerginlik ve şişkinlik hissi oldukça sıktır ve kişiyi bazen rahatsız edebilir. Bazen bu belirtiler birkaç gün sonra başlar.

GEBELİK TESTİ NE ZAMAN YAPILMALIDIR?

Embriyo transferinden 12-14 gün sonra kanda B-HCG ölçümü ile gebelik saptanır. İlaçların etkisi ile adet gecikebileceğinden, gebelik olup olmadığı ancak bu test ile saptanabilir.

GEBELİK TESTİ POZİTİF ÇIKINCA!

Tebrikler. . . Bütün emekler bu mutlu haber için idi. Ancak he- nüz tedavinizi bırakmak için erken. Gerçek başarı eve kucağı- nızda sağlıklı bir bebek götürmektir.

Embriyo transferinden 12-14 gün sonra ilk BhCG seviyesine bakılarak embriyoların rahim iç duvarına tutunup tutunma- dıkları anlaşılır. Sonraki hedef kanda ölçülen gebelik hormo- nu olan B-HCG seviyelerinin katlanarak yükselmesidir. Emb- riyo transferinden 3 hafta sonra vajinal ultrason ile rahim içe- risinde gebelik kesesini görmek mümkündür. Gebelik kesesi- nin görülmesinden 10-14 gün sonra bebek kalp atımı ve be- bek sayısı teyit edilir.

TÜP BEBEK TEDAVİSİ SONRASI SİZİ NELER BEKLER?

(10)

Sevgili Tüp Bebek Adayları;

İRENBE Tüp Bebek Ünitesinde tedaviye başlamak üzeresiniz.

Tedavinizde herhangi bir aksama olmaması için lütfen aşa- ğıda listelenen maddeleri dikkatlice okuyarak sizden istenen belgeleri en kısa zamanda merkezimize ulaştırınız. Konuyla il- gili sorularınızı bize iletebilir ve ayrıntılı açıklama isteyebilirsi- niz. Size verilen muayene randevularına uyunuz ve önerilen ilaç ve diğer uygulamaları titizlikle yerine getiriniz. Unutmayın;

tüm çabamız sağlıklı bir gebeliğe ulaşmanız içindir.

Size önerilen tedavi, ilaç ve diğer tıbbi uygulamalar ile ilgili ay- rıntılı açıklama istemek hakkınız her zaman saklıdır. Modern teknolojik gelişmeleri yakalayan donanımı ve iletişime açık, konusunda uzman ekibi ile İRENBE sizi tedavide ekibin bir üyesi olarak kabul etmektedir. Her türlü bilgilendirilme hak- kınıza saygılı bir ‘HASTA DOSTU’ tedavi politikası izlemek bi- zim için önemlidir.

Tedavi programına girmek için neler gerekir?

1. EVLİLİK CÜZDANI FOTOKOPİSİ

2 . RIZA FORMLARININ OKUNMASI VE İMZALANMASI

3 . ÖN MUAYENE VE TETKİKLER;

4 . TEDAVİ ÖNCESİ GEREKLİ TETKİKLER:

KADIN İÇİN;

VDRL, HBsAg, Anti-HCV, HIV, Rubella IgG, Hemogram, Açlık kan şekeri, FSH, LH, E2, PRL, TSH

ERKEK İÇİN

HIV, VDRL, HBsAg, Anti-HCV ile gerekli durumlarda; FSH, LH, T, TSH, Karyotip tayini, Y delesyonu tayini, Ürolojik değerlendirme

5 . MERKEZİMİZDE YAPILMIŞ SPERM ANALİZİ

6 . GEREĞİNDE HSG, SİS VEYA OFİS HİSTEROSKOPİ İLE RAHİM İÇ

BOŞLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Size reçete edilecek ilaçlarınızın temin edilmesi ve tedavi paketi ödemeleri ile ilgili ayrıntıları koordinatörle görüşünüz.

İlaçlarınızı tedaviden önce temin etmeli ve size belirtilen za- manda tedavi paketi ödemesini yapmalısınız.

Sağlıklı bir gebeliğe ulaşmanız dileğiyle.

MERKEZİMİZDE TEDAVİYE BAŞLAMA KRİTERLERİ TÜP BEBEKTE BAŞARI İÇİN ALTIN ÖĞÜTLER

1. Sizden önce bu yöntemle bebek sahibi olan milyonlarca çift olduğunu biliyor muydunuz? Tedavinizin başarılı olması için pozitif düşünmeye başlamalısınız.

2 . Tedavi sürecinde stres olumsuz bir faktördür. Doktorunuzla

ve yakınlarınızla endişelerinizi paylaşın.

3 . Randevunuza yanınızda bir kitap veya dergi ile gidin. Belki

bir süre beklemek zorunda kalabilirsiniz.

4 . Kendinizi biraz şımartmanızın bir zararı olmaz. Sevdiğiniz yi-

yeceklerden tüketmeye, yanınızda bir parça çikolata bulun- durmaya ne dersiniz?

5 . Muayeneler ve sonrasındaki görüşme sırasında yanınızda

eşinizin veya yakın bir arkadaşınızın bulunması yararlı ola- bilir

6 . Sorularınızı randevunuza gelmeden bir yere yazın, sorun, al-

dığınız yanıtları ve tedavinizle ilgili söylenenleri not edin.

7. Önerilen ilaç tedavilerini titizlikle uygulayın.

8 . İlaçlarınızı nasıl kullanacağınızdan emin olamadıysanız

veya yanlış uyguladığınızdan şüpheleniyorsanız merkeze ulaşın ve teyit edin.

9 . Size verilen bilgilendirme kitapçıklarını okumanız, tedavi sü-

recindeki aşamaları bilmeniz tedaviye uyumunuzu ve böyle- ce de başarınızı arttıracaktır.

10 . Unutmayın; siz de tedavi ekibinin bir parçasısınız. Takımdaki

herkes rolünü iyi ve doğru oynamalı ki sonuç zafer olsun.

11. Sağlınıza özen gösterin. Beslenmeniz, uykunuz şimdi daha

da önemli. Düzenli beslenin, sebze, meyve, bitki çayları ve bol sıvı tüketimine dikkat edin. Günde 8 saat uyumalı, geç yatmamalı ve sabah erken kalkmalısınız.

12 . Çalışıyorsanız, temponuzu biraz azaltmaya gayret edin. Yor-

gunluk tedavinizi olumsuz etkileyebilir.

13 . Gün içinde küçük molalar vererek bedeninizi ve ruhunuzu

dinlendirmeye gayret edin.

14 . Kullanacağınız ilaçları iyice öğrenin ve nereden ne zaman

temin edeceğinizi kararlaştırın. Gerekli adres ve telefonları not edin.

15 . Sigara içiyorsanız bırakmalısınız. Sigara %13 oranında in-

fertilite nedenidir ve hem yumurta hem de sperm kalitesini olumsuz etkilemektedir.

16 . Stresle baş etme tekniklerinden faydalanın, gevşeme tek-

niklerini kullanın. Derin nefesler almak, olumlu düşünmek (mutlu düşünce kavramı), doğa yürüyüşleri, dikkatinizi dağı- tacak hobilerinizle uğraşmak, günlük tutmak işe yarayabilir.

Akupunktur vb tamamlayıcı tıp yöntemleri konusunda dok- torunuzdan bilgi alabilirsiniz.

17. Tüm çabalarınıza rağmen stresiniz artıyorsa profesyonel yar-

dım almalısınız. Psikolog veya psikiyatrist eşliğinde daha ra- hat bir tedavi dönemi geçirebilirsiniz.

18 . Başaracağınıza inanın. Olumlu konsantrasyon ve inanmak

başarının ilk adımlarıdır

(11)

Şekil

Updating...

Referanslar

Updating...

Benzer konular :