Yrd. Doç. Dr. Abdulkadir UZUNÖZ

İÇİNDEKİLER

1.BÖLÜM /

Yrd. Doç. Dr. Abdulkadir UZUNÖZ

ÖRNEKLERİ İLE OKUL DIŞI EĞİTİM FAALİYETLERİ

Okul dışı öğrenme ortamlarının eğitimdeki yeri ve önemi/1 Ders dışı öğretim faaliyetlerinde kullanılabilecek yöntemler/8

Doğa eğitimde veya bilim kamplarında ele alınabilecek konulara ilişkin Örnekler/9

2. BÖLÜM /

EKO-TURİZM VE TURİZM ÇEVRE İLİŞKİSİ

Turizm olgusu/12 Turizmin etkileri/13 Ekoturizm/16

Önemli eko-turizm etkinlikleri/18 Ekoturizm alanları/19

Turizm–çevre ilişkisi/23

Turizme ilişkin temel sorunlar/25 Ekoturistin özellikleri/27

vi

3. BÖLÜM /

BİTKİ TOPLAMA VE SAKLAMA TEKNİKLERİ

Arazi çalışması öncesi hazırlık/32 Arazide çalışma yapmak/33 Toplanan bitkilerin preslenmesi/35 Toplanan bitkilerin teşhis edilmesi/37 Bitkilerin isimlendirilme kuralları/37 Herbaryum hakkında genel bilgiler/41

4. BÖLÜM/

KARADENİZ VE KARADENİZ ARDI BÖLGELERİNİN EKOSİSTEMLERİ

Ekolojik bölgelerin ayrımında kullanılan ölçütler/45 Karadeniz Bölgesi/49

Karadeniz Bölgesi'nin Bölümleri/49

Karadeniz Nemli-Ilıman Geniş Yapraklı Orman Bölümü ve ekolojik Özellikleri/50

Karadeniz Nemli, Yarı-nemli-Soğuk İğne Yapraklı Orman Bölümü ve Ekolojik özellikleri/63

Karadeniz Ardı Oluk ve Plâtoları Çalı-Kurakçıl Orman Bölümü ve Ekolojik özellikleri/69

Karadeniz Dağ Çayırları Bölümü ve Ekolojik özellikleri/79

5. BÖLÜM/

TÜRKİYE FLORA BÖLGELERİ VE VEJETASYON DURUMU

Giriş/84

Türkiye’de Yayılan Başlıca Vejetasyon Tipleri/91 Orman Vejetasyonu/91

Maki Vejetasyonu/94 Step Vejetasyonu/95

6. BÖLÜM/

TARIMSAL ORMANCILIK

Kırsal Kalkınma - Doğa İlişkileri/104 -Kırsal Kalkınma/104

-Kırsal Kalkınma-Doğa İlişkileri/105 -Sonuç ve Öneriler/111

Kırsal Alanda Örgütlenme-Kooperatifçilik-Pazarlama/113 -Kırsal Alanda Örgütlenme/114

a. Kooperatif örgütlenme/116 b. Kooperatif dışı örgütlenme/116 Kırsal Kalkınmada Kadın/119

-Kırsal Alanda Kadının Rolü ve Önemi/121 -Sonuç ve Öneriler/125

viii

7. BÖLÜM/

TÜRKİYE’DE DOĞA KORUMA VE EKOLOJİK RİSK ANALİZİ IŞIĞINDA GÖNÜLLÜ DESTEKLİ DAĞ HOROZU (Terao mlokosiewiczi)

KORUMA ÇALIŞMASI

Türkiye’de Doğa Koruma/130

Türkiye Biyoçeşitliliği ve Türkiye’deki Korunmaya Muhtaç Türler/137 Ekolojik risk analizi ışığında gönüllü destekli dağ

Horozu (tetrao mlokosiewiczi) koruma çalışması/140 Dağ Horozu (Tetrao Mlokosiewiczi) Ekolojik Risk Analizi/141 Gönüllü Destekli Dağ Horozu (Tetrao Mlokosiewiczi) Koruma Çalışması/148

8. BÖLÜM/

BİTKİ ARAŞTIRMALARINDA İZLENECEK YOL HAKKINDA FİKİRLER (Bitki örtüsü, Bitki toplama, Kurutma, Hebaryum oluşturma)

Giriş/158

Bitki topluluklarının ortaya konulması/158

Arazi çalışmaları, bitki kesitleri, bitki toplama, kurutma, herbaryum Oluşturma/181

9. BÖLÜM/

DOĞU PONTİDLERİN JEOLOJİK ÖZELLİKLERİ ve KAYAÇ BİRLİKTELİKLERİNİN TANIMLANMASI

Doğu pontid orojenik kuşağı ve jeolojisi/194

-Trabzon-gümüşhane arasının jeolojik özellikleri/199

-Lokasyonlar/201

Kayaç grupları ve tanınması/207

10. BÖLÜM/

JEOMORFOLOJİK YAPININ ŞEHİRSEL ETKİSİ (TRABZON/YILDIZLI- İKİSU DERESİ ARASINDAKİ SAHA)

Araştırma Sahasının Yeri ve Sınırları/222 Araştırmanın Amacı ve Metodu/222

Araştırma Sahasının Doğal Çevre Özellikleri/223

Trabzon’un Şehirsel Gelişimini Etkileyen Jeomorfolojik Faktörler/230 Trabzon’un Şehirsel Gelişim Tarihi/239

Sonuç ve Öneriler/246

11. BÖLÜM/

TAKIMYILDIZLARININ TANITIMI, GÖKSEL KOORDİNAT

SİSTEMLERİ VE GÖKCİSİMLERİNİ KULLANARAK COĞRAFİ KONUM BELİRLENMESİ

Giriş/260 Takımyıldız/260

Evrende konum ve zaman/263

Konum düzenekleri (koordinat sistemleri)/265 Gökküresi konum düzenekleri/268

Takımyıldızlardan mevsim ve coğrafik konum belirlenmesi/277

12. BÖLÜM/

TARİHİ ÇEVRENİN TARİH ÖĞRETİMİNDE KULLANIMI

Tarihi çevrenin tarih öğretimindeki yeri ve önemi/282 Alan gezilerinin öğrencilere faydaları/283

x Alan gezilerinin sınırlılıkları/284 Alan gezisi yapılabilecek sahalar/284

Açık alanlara yapılabilecek ziyaretlerde sorulabilecek bazı sorular/284 Tarih derslerinde bir alan gezisi öncesi dikkat edilmesi gereken Hususlar/285

13. BÖLÜM/

MÜZE EĞİTİMİ

Giriş/288

Müzeler ve eğitim uygulamaları/288 Türkiye’de müzeler ve eğitim/296

14. BÖLÜM/

SANAT ESTETİK VE ÇEVRE EĞİTİMİNİN ÖNEMİ

Sanat Eğitimi/306 Çevre eğitimi/306 Estetik Eğitimi/307

Sanat, Estetik Çevre Eğitiminin Önemi/310

15. BÖLÜM/

DOĞA EĞİTİMİNDE BİR YÖNTEM: YARATICI DRAMA

Giriş/316

Yaratıcı drama nedir?/318

Yaratıcı dramanın uygulama aşamaları/320 -Hazırlık-ısınma çalışmaları/320

-Canlandırma/320

-Değerlendirme- tartışma/321 Drama oturumları/321

16. BÖLÜM/

HARİTA BİLGİSİ

Harita ve kullanım alanları/330 Harita bileşenleri/331

1. Ölçek ve ölçek türleri/332 -Kesir(sayısal) ölçek/332 -Çizgi (grafik) ölçek/333 2. Başlık/334

3. Lejant/334 4. Kuzey işareti/335 Haritaların okunması/335

Haritalarda uzunluk ve alan hesaplamaları/336 Ölçü aletleri/338

Gps (global positioning system)/338 Oryantiring ve haritacılık/343

17. BÖLÜM/

ÇEVRE

Çevre sorunları/346

Çevre sorunlarının ortaya çıkışı/346 Belli başlı çevre sorunları/348

1. Hava kirliliği/348 2. Su kirliliği/349 3. Gürültü kirliliği/350 4. Nüfus artışı/351 5.Küresel ısınma/352 İktisat ve çevre/354

1. Dışsallık/354

xii

2. Farklı iktisadî sistemlerde çevre sorunları/355

3. İktisadî büyüme ve çevre sorunları arasındaki ilişki/356 4. Sürdürülebilir kalkınma/357

Çevre politikası/357

1. Siyasî ideolojiler ve çevre/358

2. Çevre politikalarının sınıflandırılması/359

-Komuta-kontrol yöntemleri ile iktisadî ve mali araçlar/359 -Önleyici ve onarıcı politikalar/361

-Reformcu ve devrimci politikalar/361 Türkiye’de çevre politikası/362

1. Hukukî düzenlemeler/362 2. Çevre yönetimi/364 Çevrenin uluslararası boyutu/365

18. BÖLÜM/

TURBA VE TURBALIKLAR SÜRMENE – KÖPRÜBAŞI; AĞAÇBAŞI TURBA BATAKLIĞI DOĞAL SİT ALANI

Turba ve turbalıkların özellikleri/370 Turba oluşumu/370

Turbalıkların yararları/370

Türkiye'deki turbalık alanların durumu/371 Hukuki ve yasal durum/372

Ağaçbaşı turbalık alanının korunmasını zorunlu kılan uluslararası Sözleşmeler/373

-1972 paris dünya kültürel ve doğal mirasın korunması Sözleşmesi/374

- 1979 bern sözleşmesi/374

Dünya ölçeğinde önemli -ekolojik miras ağaçbaşı yaylası turbalık alanının coğrafik özellikleri/374

Ağaçbaşı ve bölge bataklıklarından turba çıkarılmasının tehlikeli Sonuçları/375

Ağaçbaşı ve doğu karadeniz bölgesinin ekolojik önemi/376 Ağaçbaşı ve çevresinin yaban hayatı/377

Ağaçbaşı yaylası turbalık alanının tarihi açıdan önemi/378

Ağaçbaşı turba bataklığı ve çevresi korunduğunda yöre halkına katkıları/379 Ekoturizm potansiyeli ve bölgeye katkısı/379

Ekoturizmin amacı/380

Ağaçbaşı turba bataklığının korunmasının gerekliliği ve insanlığa faydası/381

19. BÖLÜM/

İLKYARDIM BİLGİSİ

İlkyardım nedir?/384 Acil tedavi nedir?/384 İlkyardımcı kimdir?/384

İlkyardım ve acil tedavi arasındaki fark nedir?/384 İlkyardımın öncelikli amaçları nelerdir?/384 İlkyardımın temel uygulamaları nelerdir?/384 Kanamalarda ilkyardım/392

Şok nedir?/404

- Kaç çeşit şok vardır?/405 - Şok belirtileri nelerdir?/405

- Şokta ilkyardım uygulamaları nelerdir?/405 - Şok pozisyonu nasıl verilir?/405

Yaralanmalarda ilkyardım/406

Yanık, donma ve sıcak çarpmasında ilkyardım/413 Kırık, çıkık ve burkulmalarda ilkyardım/418 Zehirlenmelerde ilkyardım/426

Hayvan ısırmalarında ilkyardım/430

xiv

20. BÖLÜM/

FOTOĞRAFÇILIK

Fotoğraf makineleri/440 Makinelerin bölümleri/441

Fotoğrafta kompozisyon öğeleri/446

İyi bir fotoğraf düzenlemesi için yapılması gerekenler/454