Prof. Dr. Ekmel Özbay’›n fizik bili- mindeki araflt›rma konular›n› üç temel alt bafll›kta toplamak olas›. “Metamalze- meler, Fotonik Kristaller ve Nanofoto- nik”. Asl›nda flöyle demek daha do¤ru bir yaklafl›m: Özbay, yarat›c›lar›ndan ol- du¤u metamalzemelerin, nanofotonik ve fotonik kristallere uygulanmas›nda çal›- flan bir deha.
Do¤aüstü malzeme anlam›na gelen metamalzemeler, onun çal›flmalar›yla bi- ze ulaflt›¤›nda, bizler çok h›zl› bilgisayar- larla, çok h›zl› ‹nternet turu yapaca¤›z.
Bu da hayranl›kla gözledi¤imiz, ifade et- ti¤imiz do¤an›n renklerindeki foto kris- tallere benzeyen malzemelerle olacak.
Bu nanofotonik kristal temelli lazerler- den ç›kan fotonlar sayesinde, ›fl›k, bir devrenin de¤iflik noktalar›na ulaflabile- cek. Sonras›nda ne mi olacak? Günü- müzde 4-5 GHz'lik silikon temelli mikro- ifllemcilerin en büyük sorunu olan tran- sistörler aras›ndaki elektronik iletiflimin yavafll›¤› sona erecek. Bilgisayarlar›m›z yüzlerce kez daha h›zl› çal›flacak. Biz sü- per h›zla çal›flan ‹nternet’te, bu süper bilgisayarlarla bilgi arayaca¤›z.
Sonra bilgi elimizin alt›nda olacak.
1200 say›l›k Bilim ve Teknik dergisini tek bir DVD’de size arma¤an edecek 2068 y›- l›ndaki Genel Koordinatörümüz. Siz de ilk say›s›ndan bafllamak üzere yüzy›ll›k bilgi p›nar›n› çekmecenizin bir köflesinde saklayabileceksiniz. Yani bu da bu meta- malzemelerle di¤er söylemle “solak mal- zeme”lerle, elektromanyetikte devrim ya- ratan malzemelerle, yani Ekmel Özbay’›n çal›flmalar›yla ortaya ç›kan metamalzeme- lerle olacak. Gelen ›fl›¤›n dar bir aç›yla so- la döndü¤ü, böylece eksi özellikler tafl›- maya bafllad›¤› bu solak malzemeler, çek- mecemize sokacak o DVD’leri. Normalde optik bir sistemde bir noktay› bir noktaya odaklad›¤›n›z zaman hiçbir zaman odak- lama belli bir dalgaboyunu geçmezken, ortama giren solak malzemeyle bir nokta
di¤er bir noktaya odaklanabilecek. Gö- rüntülemenin varabilece¤i en uç noktaya varabileceksiniz. Teknolojide kullan›lan bu malzemeyle de DVD’nizin kapasitesi 1 000 kat artacak.
Hayalmifl gibi anlatt›¤›m›z bu gerçek- ler Özbay’›n çal›flmalar›n› sürdürdü¤ü na- nofotonikle, fotonik kristallerle gerçekle- fliyor. O, yüksek performansl› nanoelek- tronik ve nanofotonik entegre devreler, günefl körü k›z›l ötesi nitrat temelli detek- törler, nanofotonik kristaller, metamalze- meler ve nanoplazmonik ayg›tlar üzerin- de çal›fl›yor ve yarat›yor… Ekmel Özbay’›n uluslararas› hakemli (SCI) dergilerde ya- y›nlanm›fl 129 bilimsel makalesi var. Bu yay›nlara 2300’ü aflk›n at›fta bulunulmufl.
Ayr›ca ulusal ve uluslar aras› konferans- larda sundu¤u yüzlerce bildirisi, uluslara- ras› toplant›larda ve konferanslarda on- larca davetli konuflmas› var. Ayr›ca kendi yolundan gelecek onlarca doktora ve yük- sek lisans ö¤rencisi yetifltirmifl, yetifltiri- yor. Bilkent-NANOTAM (Nanoteknoloji Araflt›rma Merkezi) bünyesinde tamam- lanm›fl ve devam eden 24 bilimsel araflt›r-
ma projesinin yürütücüsü olan Özbay’›n Avrupa Birli¤i Beflinci Çerçeve Progra- m›nda bir projesi, Alt›nc› Çerçeve Progra- m›nda iki projesi var. Bütün bu ifllerinin aras›nda Amerikan Optik Derne¤i’nin ya- y›nlar›ndan Optics Letters’›n editörlü¤ü- nü yürütüyor, yan› s›ra TÜB‹TAK Bilim ve Teknik dergisinin de yay›n kurulu üye- li¤ini yap›yor. Ald›¤› onlarca ödülü bura- da içerikleriyle anlatmak olas› de¤il, ama iki tanesi var ki… Bunlardan biri 2005 y›- l›nda Avrupa Birli¤i’nin verdi¤i en büyük bilim ödülü olan “Descartes Bilimsel Araflt›rma Ödülü”. Türk bilim insanlar›
aras›nda bu ödülü alan ilk araflt›rmac› da o. Bir di¤er ödülü de Türk bilim insanlar›
için çok de¤erli, ayr›cal›kl› bir bilim insa- n› oldu¤unun göstergesi olan “TÜB‹TAK Bilim Ödülü”. Özbay bu ödüllerini fizik ve optik alan›nda, metamalzemeler ve fo- tonik kristaller konular›ndaki uluslararas›
düzeyde üstün nitelikli çal›flmalar› nede- niyle ald› ve görünen o ki, bu de¤erde ni- ce bilim ödüllerini önümüzdeki dönemler- de de alacak.
G ü l g û n A k b a b a
Mart 2007 31 B‹L‹M
veTEKN‹K
Foto¤raf: Bülent Gözcelio¤lu
