ÖFKE BİLGİLENDİRME VE KENDİ KENDİNE YARDIM KİTAPÇIĞI

(1)

BİLGİLENDİRME VE

KENDİ KENDİNE YARDIM KİTAPÇIĞI

BROŞÜR

ÖFKE

(2)

Merhaba;

Bu kitapçık öfke hakkında temel bilgileri ve öfke ile başa çıkma konusunda çözüm önerilerini içermektedir. Kitapçığın amacı öfke duygusu ile ilgili doğru bilgiler kazandırmak ve öfkenin kendisi ve öfke duygusu kaynaklı problemlerinizle başa çıkmanıza yardımcı olmaktır. Hazırlanan kitapçık öfke kontrolü konusunda etkisi kanıtlanmış bir yaklaşım olan Bilişsel Davranışçı Terapi Yaklaşımı ilkelerine göre hazırlanmıştır. Kitapçığın içeriğini aşağıda bulabilirsiniz. Kitapçıktan en yüksek düzeyde fayda sağlamak için ilk aşamada tüm kitapçığı okuyun. Sonrasın da kitapçık içerisinde bulunan etkinlikleri uygulamaya çalışın. Bu kitapçığın uzman yardımı yerine geçmeyeceğini aklınızdan çıkarmayın. Sık sık öfkeli hissediyor, çabuk sinirleniyor, öfke duygusuna kapılıp bazı davranışlar sergiliyor ve sonrasında pişman oluyorsanız kesinlikle bir uzmandan yardım alın. Daha fazla sorunuz için en arka sayfadaki iletişim bilgilerimizi kullanarak bize ulaşabilir ya da merkezimize gelerek başvuru yapabilirsiniz.

(3)

İçindekiler

Öfke Nedir?...3

Öfkenin Bileşenleri Nelerdir? ...3

Öfke Döngüsü ...3

Neden Öfkeleniyorum?...5

Öfke Ile Ilgili Davranışlar ...5

Nasıl Baş Edebilirim ?...6

Doğru Nefes Ile Fizyolojik Belirtilerinizi Azaltın...6

Öfkenizi Takip Edin Ve Bu Sayede Öfke Yaratan Düşüncelerinizi Keşfedin ...7

Öfke Yaratan Düşüncelerinizi Analiz Edin. ...9

Düşüncelerinizin Gerçekliğini Analiz Edin...10

Öfke Termometresi ...10

Düşünce Hatalarınızı Gözden Geçirin!...11

Yararlanılan Ve Önerilen Kaynaklar ...11

kaydı ile kullanılabilir.

Eskişehir-2020

(4)

Öfke Nedir?

Öfke evrensel ve doğal bir duygu olarak tüm insanlarda var olan bir duygudur. Bu nedenle öfkenin varlığı kendi başına problem olarak değerlendirilmez. Öfke duygusu basit düzeyde kızgınlık duygusuyla başlayıp yüksek derecede şiddet davranışına kadar uzanan farklı yoğunluklarda gözlenebilen bir duygu olarak ifade edilebilir. Burada problem olan kızgınlık duymak değil, duygunun kontrol edilemeyerek saldırganlığa, şiddete dönüşmesidir. Bu duygunun ortaya çıkması diğer temel duygularınızla da ilgili olabilir. Bu bağlamda öfkenizi anlayabilmek ve çözümleyebilmek için altında yatan duyguyu ya da duyguları bilmek önemlidir.

Öfkenin Bileşenleri Neler?

Daha önce de ifade edildiği gibi doğal bir duygu olan öfke bazı bileşenleri içerir. Aşağıdaki görsel öfke duygusunun içeriğini anlamanızda size yardımcı olabilir. 1

Düşünceler öfke duygusunun oluşumunda temel işleve sahiptir. Düşünceler, öfke duygusunun tetikleyicisi ya da sürdürücüsü olabilirler. Öfke söz konusu olduğunda genel olarak düşünce içeriği, karşı karşıya kalınan olay, kişi ya da durumun kasıtlı olduğu, büyük sıkıntı yaratacağı ya da cezalandırmayı hak ettiği varsayımını içerir.

Fizyolojik uyarılma bedensel belirtileri kapsayan geniş bir ifadedir. Diğer tüm duygular gibi öfkeye de fizyolojik ve biyolojik değişiklikler eşlik eder. Sinirlendiğinizde, kalp atış hızınız ve kan basıncınız yükselir. Adrenalin ve noradrenalin seviyeleriniz de artar.

Davranışlar, öfke duygusuna eşlik eden bağırma, yumruğunu sıkma, ağlama gibi davranışları içerir.

1 Schiraldi, G. and Kerr, M.H. (2009). The post-traumatic stress disorder sourcebook: A guide to healing, recovery, and growth. McGraw Hill Professional.

Düşünceler Fizyolojik

Uyarılma Davranışlar

(5)

2 Blum, P. (2005). Teacher’s Guide to Anger Management. Routledge.

Öfke Döngüsü

Öfkenin nasıl var olduğunu anlamak bu duyguyu kontrol etme konusunda büyük yardımcıdır. Birçok kişi için öfke ani gelen bir duygu olarak algılanır. Ancak öfke belli süreçlerle ilerleyen, belirli bir döngü ile açıklanabilen bir duygudur.

Öfke duygusunun yaşanması süreci ilk olarak erken uyarı işaretleri ile başlar. Kişi bu sırada öfkesinin adım adım arttığını hissetmeye başlar. Bu evre de uygun bir başa çıkma müdahalesi ya da sakinleşme girişimi büyük olasılıkla işe yarayabilir. İkinci aşama da ise öfke duygusunun beraberinde getirdiği fizyolojik işaretler giderek artmaya başlar. Uygun müdahale ile öfke yatışabilse dahi her geçen saniye bu daha da zor hale gelmektedir. Kriz olarak nitelendirilen üçüncü aşamada kişinin öfke fitili ateşlenmiştir ve bu aşamada kişinin akılcı bir şekilde iletişime girmesi mümkün değildir. Öfke dördüncü aşamada zirveye çıkar ve gerilemeye başlar. Son aşamada ise birey öfkesi yüzünden büyük bir enerji harcamıştır. Depresif ve yorgun hisseder. Bu aşamada olayı makul bir şekilde değerlendirebileceği ifade edilebilir2.

Aşama 1 Erken Uyarı

İşaretleri

Aşama 2 Tırmanış

Aşama 3 Kriz Aşama 4

Zirve ve toparlama Aşama 5

Kriz Sonrası, Depresyon

(6)

Neden Öfkeleniyorum?

Öfke duygusunun ortaya çıktığı birçok durum vardır. Genel olarak öfke tepkisini tetikleyen olaylar aşağıdaki şekilde gruplanabilir. 3

Birinci derecede tetikleyiciler;

1. Yas

2. Üzüntü – Duygusal acı 3. Nefret

4. İstismar 5. Düşük özgüven

6. Korku (özellikle bilinmeyen uyarıcılara karşı) 7. Karşılanmamış ihtiyaçlar

8. Yalnızlık İkinci derece öfke kaynakları

1. Stres

2. Kontrol etme arzusu 3. Eleştiriye tahammülsüzlük 4. Terkedilme duyguları 5. Reddedilme

6. Benmerkezci düşünme 7. Mükemmeliyetçilik

Öfke ile Ilgili Davranışlar

Temel olarak öfke duygusunu andıran ancak öfkeden faklı olarak ifade edilebilen bazı durumlar vardır.

Öfke probleminiz olmayabilir ancak aşağıda ifade edilen benzer davranışlara sahip olabilirsiniz.

Öfke ile ilgili davranışlar olarak ifade edilebilecek bu davranışlar genel olarak uyumunuzu bozar ve ilişkilerimizde problem yaşamanıza neden olur 1.

Saldırganlık: Genel bir yanlış inanış olarak öfkenin saldırganlığa yol açacağı inancı söz konusudur.

Ancak öfke duygusunun söz konusu olduğu tüm durumlar saldırganlığa yol açmayabilir. Saldırgan davranışlar, vurmak, kendisine ya da başkasına zarar vermek, kavga ya da tartışma başlatmak, zorbalık yapmak şeklinde ortaya çıkabilir.

Pasif saldırganlık: Pasif agresyon olarak da bilenen pasif saldırganlık davranışı dolaylı ve genellikle kafa karıştırıcıdır. Farklı nedenlerden kaynaklanacak şekilde bireyler öfkelendikleri kişi ile karşı karşıya gelmekten kaçınabilir ve öfkelerini dolaylı şekilde iletebilirler. Pasif saldırgan tepkiler aşağıdaki davranışları içerebilir.

3 Greene, I (2003) Anger Management Skills for Men , PSI Publishing

(7)

• Alay etmeyi kullanma

• İma yolu ile sorular sorma ( Kilo mu aldın? ) • Kasıtlı olarak birilerini rahatsız etmek

• Tartışma esnasında tamam sen haklısın gibi cümlelerle konuyu kapatmak • Çekmece, kapı, dolap kapağı gibi eşyaları çarpmak

Düşmanlık (hostilite): Bazı insanların kötü, bencil, güvenilmez olduklarına ilişkin sürekliliği olan değerlendirmeler düşmanlık olarak değerlendirilir. Önyargı, kin, şüphe şeklinde de sergilenebilir. Bir davranışın düşmanlık olarak ifade edilmesi için süreklilik göstermesi gerekir.

Nasıl Baş Edebilirim?

Öfkenin kaynağı ve sürecini anlamak önemli olsa da çoğu zaman öfke kontrolü için yeterli olmayacaktır. Bu bölümde öfkenizi anlamak ve kontrol edebilmek için bazı teknikler verilmiştir. Bu teknikleri okuyarak kendi durumunuza uygun olacak şekilde kullanınız. Unutmayın ki hiçbir teknik probleminizi ilk uygulamada çözmez. Bu teknikleri sık sık kullanmanız ve günlük yaşamınıza dâhil etmeniz gerekmektedir.

Doğru Nefes ile Fizyolojik Belirtilerinizi Azaltın

Gevşeme, öfke, stres ya da kaygının fiziksel belirtileriyle baş etmede kullanılan bir dizi egzersizden oluşur. Öfkeli değilken de gün içerisinde defalarca uygulamak alışkanlığa dönüştürme ve gerektiğinde kullanabilme açısından işlevseldir. İlk basamağı diyafram nefesini öğrenmektir. Gevşeme egzersizi uygulanamayan durumlarda, tek başına nefes egzersizleri de kaygının fiziksel belirtileriyle (aşırı terleme, ellerin ya da sesin titremesi vb.) baş etmede kullanılabilir.

Diyafram Nefesi

Günlük yaşamda sıklıkla sadece göğsün üst bölgesi kullanılarak nefes alınır. Sosyal kaygılı bireylerde, kaygı anlarında bu durum daha belirgindir ve nefes alırken karınlarını içe çektikleri gözlenir. Bu sık nefesler vücudun kimyasını da değiştirir (hiperventilasyon) ve parmaklarda karıncalanma, göz kararması ve bayılma hissiyle sonuçlanabilir. Diyafram nefesi ise, akciğerlerin altında yer alan diyaframın şişirilmesi yoluyla karnın dışarı itilmesini ve böylece akciğerlerin alt kısmına da havanın dolmasını sağlar. Bu nefesi doğru aldığınızdan emin olmak için, ilk egzersiz denemelerinizde sağ elinizin avuç içini karnınızın üzerine koymanız işlevsel olur. Nefes alırken karnınızı şişirerek elinizi itin.

Nefes verirken de elinizi içe doğru bastırabilirsiniz. Bu nefesi uygularken, aşırı büyük nefesler almak da beden kimyanızın değişmesine ve baygınlık hissine neden olabilir. Bunun yerine daha normal nefesler almak yerinde olacaktır.

(8)

Belli Kas Gruplarıyla Gevşeme Egzersizi

Aşağıda yer alan bir dizi komutu uzanarak ya da oturarak uygulayabilirsiniz.

Boyun: Başı öne doğru eğerek bir süre gerin (yaklaşık 30 sn). Gevşeyin ve birkaç diyafram nefesi alın.

Başınızı geriye doğru iterek bir süre gerin (yaklaşık 30 sn). Gevşeyin ve birkaç diyafram nefesi alın.

Omuzlar: Omuzlarınızı kulaklarınıza doğru çekerek bir süre gerin (yaklaşık 30 sn). Gevşeyin ve birkaç diyafram nefesi alın.

Tüm Kol: Kollarınızı öne doğru uzatın, avuç içleriniz yukarıya bakacak şekilde yumruklarınızı sıkarak üst kol kaslarınızı bir süre gerin (yaklaşık 30 sn). Kollarınızı indirin, gevşeyin ve birkaç diyafram nefesi alın. Yeniden kollarınızı öne doğru uzatın, avuç içleriniz aşağıya bakacak şekilde yumruklarınızı sıkarak alt kol kaslarınızı bir süre gerin (yaklaşık 30 sn). Kollarınızı indirin, gevşeyin ve birkaç diyafram nefesi alın.

Karın: Karnınızı sırtınıza doğru (içe) çekerek bir süre gerin(yaklaşık 30 sn). Gevşeyin ve birkaç diyafram nefesi alın.

Tüm Bacak: Bacaklarınızı öne doğru uzatın, ayak parmak uçlarınızı kendinizden uzaklaştırarak üst bacak kaslarınızı bir süre gerin (yaklaşık 30 sn). Gevşeyin ve birkaç diyafram nefesi alın. Yeniden bacaklarınızı öne doğru uzatın, parmaklarınızı kendinize doğru çekerek alt bacak kaslarınızı bir süre gerin (yaklaşık 30 sn). Gevşeyin ve birkaç diyafram nefesi alın.

Öfkenizi Takip Edin ve Bu Sayede Öfke Yaratan Düşüncelerinizi Keşfedin

Öfke kontrolünün bir diğer aşaması öfkenizi takip etmektedir. Ne zaman öfkeleniyorsunuz? Belirli derslerde mi, belirli mekânlarda mı, yoksa sadece iş yerinizde mi? Sadece yakın arkadaşlarınıza karşı mı yoksa yeni girdiğiniz ortamlarda mı öfke yaşıyorsunuz? Öfkenizi izlemek size önemli bir farkındalık kazandıracaktır. Aşağıdaki yönerge çerçevesinde ilgili tabloyu doldurabilirsiniz. Yoğun bir şekilde öfkeleniyor ve bu öfkenizden dolayı sıklıkla problemler yaşıyorsanız öfkenizi birkaç hafta takip etmenizi öneririz.

(9)

Tarih Olay / TetikleyiciNe hissettim?Fizyolojik tepkilerimDüşüncelerimDavranışlarımSonuçlar Olayın ya da durumun yaşandığı tarihi yazınız.

Olayı betimleyiniz. Etrafta neler /kimler vardı? Dikkat çekici ya da önemli bulduğunuz ayrıntıları ekleyiniz.

Duygunuzu tanımlayınız . Kızdınız mı ? Yoksa üzüntü ya da suçluluk mu söz konusuydu? Birden fazla duygunuz olabileceğini unutmayın. Her duygunuzu 100 üzerinden puanlamaya çalışın.

Bedeninizde olan değişiklikleri tanımlayın . Terleme, titreme gibi uyarıları buraya not edebilirsiniz.

O an aklınızdan geçeni yazmaya çalışın . Üzerinde fazla düşünmeyin.

Olay /durum sonrasında ne yaptınız ? Nasıl tepki verdiniz ?Durumun bir değerlendirmesini yapınız

Öfke Takip Günlüğüm

(10)

Öfke Yaratan Düşüncelerinizi Analiz Edin.

Çoğu zaman yaşanılan olayların öfkelenmeye neden olduğu düşünülse de bilişsel modele göre olayların, yaşanılan duygular ve sonuç davranışlar üzerinde etkisi oldukça azdır. Bu düşüncenin tersi olsaydı yani olaylar tüm öfkemizin kaynağını açıklıyor olsaydı aynı olaylarda tüm bireylerin aynı düzeyde öfkelenmesi, öfkelerini aynı şekilde ifade etmesi gerekirdi. Bu temel ilkeyi bir şema halinde gösterelim.

Sizin öfke tepkisi gösterdiğiniz bir olaya diğer tüm insanlar da aynı tepkiyi verir diyemiyorsanız problem olayın kendisi olmayabilir. Bu olaya karşı yüklediğiniz anlam öfkenizin temelini oluşturabilir.

Öfke tepkileri gösterdiğiniz olaylar sırasındaki düşüncelerinizi takip etmek size yüklediğiniz anlamları yeniden değerlendirme fırsatı sunacaktır. Bunun için aşağıda verilen tabloyu kullanabilirsiniz.

Olay Düşüncem Sonuç (Duygu ve Davranış)

Öfkenizi tetikleyici

Olay

durum

Düşünce

Yüklediğiniz Anlam

Sonuçlar

Duygular ve Davranışlarınız

(11)

Düşüncelerinizin Gerçekliğini Analiz Edin

Düşünceler üzerine düşünmek sık yapılmayan bir eylemdir. Genel olarak, bir olay ve durum ile karşılaştığınızda aklınıza bir düşünce gelir. Bu düşüncenin doğru olup olmadığını sınamadan ya da düşüncenin alternatifi düşünceleri dikkate almadan karar verilebilir. Özellikle öfke konusunda otomatik düşüncelere kapılarak karar vermek sağlıklı bir yol değildir. Öfke yaşadığınız durumlarda aklınızdan geçen düşünceleri aşağıdaki tablo yardımı ile inceleyebilirsiniz.

Öfkemi tetikleyen durum ile karşılaştığımda aklımdan geçen

düşünce

Bu düşüncemin doğru/haklı olduğunu

destekleyen kanıtlar

Bu düşüncemin doğru/haklı olmayabileceğini destekleyen kanıtlar

Alternatif Düşünce (benim düşündüğümden

farklı bir anlama gelebilir mi?)

(12)

2 İşaretleri Önlemlerim

Düşünce hatalarınızı gözden geçirin!

(DİĞER BOŞÜRLERDE VAR OLAN BİR BÖLÜM BU aşağıyı dikkate almadan doğrudan onu kullanalım-Sosyal Kaygı broşüründen aldım. )

Düşünce hataları nelerdir?

Kişinin doğru varsaydığı, kaygı yaşamasına neden olan düşünceler daha çok olumsuz otomatik düşüncelerdir. Akademik takvime göre sınavlara on gün kaldığını gören bir öğrencinin “sınava hazır değilim”, “sınıfta kalabilirim”, “çalışamayacağım”, “hiç vakit yok” şeklinde düşünceleri olumsuz otomatik düşüncelere örnektir. Otomatik düşüncelerin arkasında yer alan düşünce hataları ise bir güneş gözlüğüne benzetilebilir. Güneş gözlüğünü taktığınızda etrafınız kahverengi ya da siyah görünür. Oysa gerçekte etrafımız kahverengi ya da siyah değildir. Güneş gözlüğünün dış dünyanın algılanmasını değiştirmesi gibi, düşünce hataları da olayları algılama biçimimizi değiştirir. Bu hatalar psikolojik probleme sahip olmakla alakalı değildir. Tüm insanların bilişsel

Öfke Termometresi

Aşağıdaki şekilde gördüğünüz üzere öfke düzeyiniz farklı olaylarda farklı seviyelerde olacaktır. Hatta aynı olayda bile öfke seviyeniz güne, karşınızdaki kişiye göre değişebilir. Öfke termometresi ile öfke duygusu ortaya çıkmadan davranışlarınız üzerinde düşünme fırsatı bulabilirsiniz. Öfke termometresi örnek olarak verilmiştir. Örnekte gözlendiği gibi öfke beş dereceye denk gelmektedir. Bu sizde 7 ye denk gelebilir. Önemli olan öfke seviyenizi objektif olarak belirlemenizdir. Öfke termometresinden yola çıkarak aşağıdaki tabloyu kendinize göre doldurabilir, olaylar oluşmadan önlemler alabilirsiniz.

Düşünce Hatalarınızı Gözden Geçirin!

Düşünce hataları nelerdir?

Kişinin doğru varsaydığı, kaygı yaşamasına neden olan düşünceler daha çok olumsuz otomatik düşüncelerdir. Akademik takvime göre sınavlara on gün kaldığını gören bir öğrencinin “sınava hazır değilim”, “sınıfta kalabilirim”, “çalışamayacağım”, “hiç vakit yok” şeklinde düşünceleri olumsuz otomatik düşüncelere örnektir. Otomatik düşüncelerin arkasında yer alan düşünce hataları ise bir güneş gözlüğüne benzetilebilir. Güneş gözlüğünü taktığınızda etrafınız kahverengi ya da siyah görünür. Oysa gerçekte etrafımız kahverengi ya da siyah değildir. Güneş gözlüğünün dış dünyanın algılanmasını değiştirmesi gibi, düşünce hataları da olayları algılama biçimimizi değiştirir. Bu hatalar psikolojik probleme sahip olmakla alakalı değildir. Tüm insanların bilişsel hataları olabilir. Ancak bu hatalar sıklıkla yapıldığında ilişkilerde ve günlük yaşamda sorunlar yaşanmaya başlanır. Aşağıda bazı düşünce hataları sunulmaktadır. Bu hataları dikkatli bir biçimde okuyarak ne sıklıkta yaptığınızı puanlamak size bu hataları fark etme konusunda yardımcı olabilecektir. Her bir düşünce hatasını okuyup, daha sonra yandaki kutucuğa ne sıklıkta bu hatayı yaptığınızı not ediniz.

(13)

Puanlamanızı 0: Hiçbir zaman yapmam, 10: her zaman bu hatayı yaparım olacak şekilde derecelendiriniz.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Hiçbir zaman yapmam

Aşırı genelleme: Tek bir olaya dayanarak genellemelere ulaşma ve olayları bu şekilde anlamlandırmadır. Bu düşünce hatasının temel karakteristiği genellenen düşüncenin, uygun olan ya da olmayan tüm durumlarda aktifleşmesidir. Örneğin, ilişkisi biten bireyin “Bundan sonra hiç kimseyle birlikte olamayacağım” düşüncesinde aşırı genellemenin izleri gözlenir.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Aşırı büyütme (Felaketleştirme): Bireylerin kendileri ile ilgili olumsuz durumları aşırı derecede büyütmeleri ya da olumlu durumları küçültmelerini ifade etmektedir. Tek bir dersten yaz okuluna kalan bir üniversite öğrencisinin “Okulum uzayacak” düşüncesi aşırı büyütmeye örnek olarak verilebilir.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

-Meli/-malı şeklinde düşünme: Bu düşünce hatası bireylerin kendisi ya da diğerlerine ilişkin zorunluluk ifadelerini kapsar. “İnsanlar her zaman kurallara uymalı”, “Herkesi memnun etmeliyim”,

“Hata yapmamalıyım” gibi değerlendirmeleri içerir.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Her zaman yaparım

(14)

Kişiselleştirme ya da üzerine alınma: Kendisi ile ilişkili olmadığı halde, olayın sorumluluğunu almak ya da kendisini olayın nedeni olarak görmeyi ifade eder. Olumsuz bir durum ile karşılaştığınızda sık sık “Benim yüzümden oldu” diye düşünüyorsanız bu düşünce hatasına sahipsiniz demektir.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Ya hep ya hiç şeklinde düşünme: Yaygın düşünce hatalarından bir diğeridir. Bu düşünce hatası bireyin kendisini, diğerlerini, olayları, durumları, hatta dünyayı uç kategorilerde; siyah ya da beyazdan ibaret bir bakış açısı ile değerlendirmesini içerir. Çocuğu ile ilgili olumsuz bir eleştiri alan annenin, kendisini kötü bir anne olarak değerlendirmesi bu düşünce hatasına örnektir.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Etiketleme ya da yanlış etiketleme: Kişinin kendisine ya da diğerlerine uygun olmayan tanımlamalar (etiketler) yapmaları ile kavramsallaştırılabilir. Yeni tanıştığı biri ile iletişim kurmakta sıkıntı yaşayan bir bireyin kendisi hakkında “İletişimde sıkıntı yaşadım” yerine, “Ben hiçbir şeyi beceremeyen bir aptalım!” şeklinde değerlendirmede bulunması etiketleme örneğidir.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Falcılık: Ulaşılan sonucu gösteren ya da destekleyen herhangi bir gösterge yokken bir çıkarımda bulunmaktır. Bu bazen diğerlerinin zihninden geçenleri tahmin etmek olarak ifade edilen zihin okumayı da içerir. Zihin okuma karşımızdaki bireylerin düşüncelerini değerlendirmeyi içerir. Bazen ses tonu, bazen bir duruşa yanlış anlam yüklenebilir.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Her zaman yaparım

(15)

Olumluyu görmezden gelme: Bireyin kendi anlamlandırmalarını desteklemeyen olayları görmezden gelmesi olarak ifade edilebilir. Sınavdan 80 alan bir öğrencinin, “Sınav zaten kolaydı” şeklinde düşünmesi bu düşünce hatasının bir örneğidir.

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Yararlanılan ve Önerilen Kaynaklar

Burns, D. (2012) İyi Hissetmek, Psikonet Yayınları

Greenberger, D. 2018) Evinizdeki Terapist, Altın Kitap Yayınları

1 Schiraldi, G. and Kerr, M.H. (2009). The post-traumatic stress disorder sourcebook: A guide to healing, recovery, and growth. McGraw Hill Professional.

2 Blum, P. (2005). Teacher's Guide to Anger Management. Routledge.

3 Greene, I (2003 ) Anger Management Skills for Men , PSI Publishing

Her zaman yaparım

(16)