SSİİNDNDİİRRİİM SM SİİSTEMSTEMİİ FFİİZYOLOJZYOLOJİSİİSİ
Alınan besin maddelerinin vücudun her bir
hücresi tarafından kullanılabilecek moleküller haline yıkılması olayıdır.
11 -12. hafta konuları
İntrasellüler ve ekstrasellüler sindirim
Mekanik ve kimyasal sindirim
Sinidirim organları
Sindirim enzimleri
Polimer yıkımı
2
Kaynak
http://fizyolojilab.weebly.com/
http://fizyolojilab.weebly.com/ders-notlari.html
https://yadi.sk/i/u0ggeiVC3GPAsE
3
Tüm hayvanlar değişik tipte besin alır ve değişik şekilde sindirirler
Tek hücrelilerde çeşitli beslenme tipleri görülür.
Ototrofik: besinleri kendileri sentezlerler.
Saprozoik: çürümüş organik besinlerle beslenirler
Holozoik: Katı organik maddeler ile (diğer hayvanların yakalanması ve alınması ile) yapılan beslenme.
Bu beslenme çeşitlerinin hepsinde sindirim hücre içidir ve besin vakuolleri içinde gerçekleştirilir.
Sınav sorusu
Sindirim olayı hücre içi ve hücre dışı sindirim olmak üzere 2’ye ayrılır:
Hücre içi sindirim (İntraselüler sindirim)
fagositoz ya da pinositoz yoluyla alındıktan sonra başlarVakuol içeriği giderek asitleşmeye başlar. Bu olay alınan besin maddesinin parçalanması sonucu ortaya çıkar. Buna ilk faz (asit faz) da denir. İkinci fazda, vakuol büyümeye ve alkalileşmeye başlar.
Hücre dışı sindirim (Ekstraselüler sindirim) besin maddeleri vücudun içine alınır, hücreden salınan sindirim enzimleri tarafından hücre dışından sindirilir.
Sınav sorusu
Intraselüler sindirim
1.Besin sindirimi hücre içinde
gerçekleşir.
2.Sindirim
enzimleri besin kofulu ile kaynaşır 3.Sindirim ürünleri sitoplazmaya
dağılır.
4.Etkili bir yol değildir.
5.Tek hücreli organizmalarda gerçekleşir
Ekstraselüler sindirim
1.Sindirim besin kanalının içinde (sindirim kanalı) gerçekleşir.
2.Sindirim enzimleri sindirim kanalında bulunan özelleşmiş hücreler tarafından salgılanır.
3.Sindirim ürünleri barsak duvarı üzerinden vücudun çeşitli bölgelerine diffüz olur.
4.Sindirimin etkin bir yoludur.
5.Çok hücreli organizmalarda görülür
Sınav sorusu
Hücre içi ve dışı sindirim
Yassı solucanlarda tek bir açıklık bulunur.
Sindirim boşluğu , ağız ve anüs vardır.
Besinler ağız ve yutak yoluyla sindirim boşluğuna geçer.
Hem hücre içi hem de hücre dışı sindirim vardır
Yassı solucanda(Planarya’da) sindirim
Hücre içi ve dışı sindirim
Sistem Yaklaşımı
Sitemler vücut bütünlüğünü, canlığını
dengesini
sağlamak için birlikte kordineli çalışır. Tüm
sistemler bir biriyle ilişkilidir.
Sınav sorusu
SİNDİRİM SİSTEMİ
Karmaşık yapılı besin maddelerinin kendilerini oluşturan yapıtaşlarına yıkılması olayına sindirim adı verilir.
Sindirim sisteminin görevi karbonhidrat, yağ, protein gibi başlıca besin maddeleriyle, su ve elektrolitlerin vücuda alınmasını sağlamaktır.
Sınav sorusu
Besin maddeleri kanaldan geçirilirken:
Mekanik olarak parçalanır
Kimyasal olarak sindirilir
Basit moleküllerine ayrıştırılır
Gerekli ve yararlı olanlar emildikten sonra artıklar dışarı atılır.
SİNDİRİM SİSTEMİ
Sınav sorusu
Sindirim besinlerin mekanik ve enzimatik olarak parçalanmalarıdır.
1- Besinin sindirim kanalı içinde yürütülmesi (GI motilite)
2- Sindirim sıvılarının salgılanması (GI sekresyon)
3- Sindirilen besin maddeleri, su ve elektrolitlerin emilmesi
(GI absorbsiyon)
Sindirim
Sınav sorusu
Sindirim temel
yapısı
Sindirim Modeli(genel)
Sınav sorusu
Sindirim organları
Sindirim sistemi organları
Erişkinde yaklaşık 9 m uzunluğundaki sindirim
kanalı fibromüsküler yapıda olup, yer yer işlevine uygun olarak farklılaşma gösterir.
Sindirim kanalı ağız, farinks, özofagus, mide, ince ve kalın barsaklar ile anüsten oluşur.
Sindirime yardımcı yapılar dişler, tükrük bezleri, pankreas, karaciğer, safra yolları ve safra kesesidir.
Sınav sorusu
Sindirim süresi
•Sindirim süresi alınan besine göre değişir.
•Tüm besinler ancak monomer halinde absorbe edilir.
•Absorbe olmayan tüm besinler fecesle atılır.
Sindirim salgıları
Sindirim salgıları Miktarı
Günlük hacim (~ml)
pH
Tükrük 1000 6.0-7.0
Mide sekresyonu 1500 1.0-3.5
Pankreas sekresyonu 1000 8.0-8.3
Safra 1000 7.8
İnce barsak sekresyonu 1800 7.5-8.0
Brunner bezlerinin sekresyonu 200 8.0-8.9
Kalın barsak sekresyonu 200 7.5-8.0
TOTAL 6700
Sindirim sisteminde Kan dolaşımı
1. Ağızdan ileumun distal ucuna kadar birçok yerde sindirim enzimlerinin salgılanması,
2. Ağızdan anüse kadar bütün yolda sindirim kanalını yağlayan ve
koruyan müküsün
salgılanması.
Sindirim Salgı fonksiyonu
Sindirim Bezlerin Anatomik Tipleri
Sindirim kanalının epitel tabakasında milyarlarca tek hücreli müköz bezler yer alır.
Bunlara; müköz hücreler veya goblet hücreleri adı verilir.
Sindirm kanalı epitel yüzey boyunca oyukcukluklarla (pit) kaplıdır.Pit ler ince barsakta Lieberkühn kriptaları
(Entrokinaz) adını alır
Mide ve duodenumun üst kısmında derin tübüler bezler bulunur. (Şef ve periatel
hücreler).
Sindirim kanalı ile ilgili diğer bezler tükrük bezleri, pankreas ve karaciğerdir.
Elimin yüzeyi (Villi)
Sindirim kanalı
Bezlerin Uyarılma Mekanizmaları
İntestinal bezlerin uyarılması üç etkenden birisi ile gerçekleşir:
1- Dokunma uyarısı,
2- Kimyasal uyaranlar, 3- Barsak distansiyonu.
Sınav sorusu
Salgının Esas Mekanizması (Zimojen)
Protein içeren salgılar GER yada ripozomda üretilir. Sakkarit taşıyan salgılar ise ER üretilir. Tüm salgılar Golgide paketlenir.
Salgılanmaya hazır hale gelir. Hormon yada sinir uyarı ile zimojen haldeki salgı
salgılanır Sınav sorusu
Müküsün Yapısı ve Önemi
Müküs; su, elektrolitler ve birkaç glikoproteinden oluşan
koyu bir salgıdır.
Müküs besinlerin gastrointestinal
kanal boyunca kolayca
kaymalarını sağlar.
Epiteli sıyrılmaya ve kimyasal etkilere karşı korur.
Sınav sorusu
Müküsün Özellikleri
Yapışkandır.
Barsak duvarını kaplayan ve besin parçacıklarının mukoza ile doğrudan temasını önleyen yeterli bir kitlesi vardır.
Sürtünmeye karşı direnci düşüktür.
Feçes kitlelerini oluşturmak için feçes partiküllerinin birbirine yapışmasını sağlar.
Gastrointestinal enzimlerin sindirimine karşı çok dirençlidir.
Müküsteki mukopolisakkaritler az miktardaki asit veya alkalileri tampon edebilirler.
Sınav sorusu
Tükrük Salgısı
Tükrük bezleri tarafından yapılarak ağız boşluğuna boşaltılan salgılardır.
İnsanda ağız boşluğuna açılan 3 çift tükrük bezi bulunur.
Bunlar parotis, submaksiller
ve sublingual bezlerdir.
Yanağın iç kısmındaki küçük bukkal bezler az miktarda tükrük salgılarlar.
Sınav sorusu
Tükrük Bezleri Yerleri
Tükrük bezinin karakteristikleri
BEZ Histolojik
tipi Sekresyon Toplam tükrüğün
yüzdesi
Parotis Seröz Su 20
Submandibuler Karışık Kısmen
visköz 70 Sublingual Müköz Visköz 5
Sınav sorusu
Tükrüğün yapı ve görevi
İçindekiler Görevi
Su Ağızı nemlendirir. Konuşmaya yardım eder.Tat alma ve sindirim işi için çözücüdür.
Bikarbonat Tükrüğün pH'sını 6.35-6.85 arasında (hafif asidik) tutmaya yarar
Klor Tükrük amilazını aktifler
Müsin Müküs oluşumuna katılan bir proteindir
Müküs Besinleri yağlar, lokma oluşumunu sağlar. Yutmaya ve lokmadaki asit ve bazları tamponlamaya yardım eder.
Fosfatlar Tükrüğün pH'sını düzenlemeye yardım eder.
Üre, Ürik asit Tükrük yoluyla atılan artık maddelerdir. Sindirim fonksiyonları yoktur
Günlük tükrük sekresyonu 1000-1500 ml.
Enzim Görevi
Pityalin Nişasta ve glikojeni maltoza parçalar
IgA Bakteri ve viruslara karşı ilk immünolojik savunma
Lizozim Bakterilerin duvarlarına saldırı
Laktoferrin Demire bağlanır ve bakteriyostatik.
Tiyosiyanat Antibakteriyel etki
Prolinden zengin proteinler
Dişlerin minesini korur
Tükrükteki enzimler ve görevleri
Mide
Mide Salgısı
Midede birbirinden tamamen farklı iki tip bez bulunur.Gastrik ve pilorik bezler.
Gastrik bezler sindirim sıvılarını,
esas hücreler Persinojen
paryetal hücreler HCI,intersek F
Pilorik bezler ise mide
mukozasını koruyan mükus,
Sınav sorusu
Mide Müküs Salgısı
Korpus ve fundustaki boyun ve yüzey müköz hücreleri ve diğer benzer hücrelerden salgılanır.
Müküs müsinler olarak adlandırılan glikoprotein lerden yapılmıştır.
Mukozayı örten 0.2 mm kalınlığında bir jel tabakası oluşturur.
Yüzey mukoza hücreleri, HCO3-’da salgılar.
Bu hücreler arasında sıkı bağlantılar bulunur.
Mide mukozasının korunmasında mukozadaki, trefoil peptidler de etkili olur.
Mide Bezleri
Mide salgı hücreleri
41
5 dakika ara
Mide salgı hücreleri
Paryetal Hücreler (HCI)
Paryetal hücreler litrede 160 milimol hidroklorik asit içeren, vücut sıvıları ile izotonik olan elektrolit bir solüsyon salgılarlar.
Bu asit solüsyonun (HCl) pH'sı yaklaşık olarak 0.8 dir.
Mide suyunun litresi başına 1500 kalorinin üzerinde enerjiye
gereksinim vardır.
Midede HCI Görevleri
Pepsinojeni pepsine çevirmek
Pepsin için optimum pH'yı sağlamak
Bazı mineralleri redükte ederek (Ca++,
Fe++) barsaktan emilimini kolaylaştırmak,
Sütün kazeojenini kazein halinde çökeltmek
Mikropları öldürmek.
Sınav sorusu
Midede Paritel Hücrelerde HCI Üretimi
HCl Pariyetal hücreler tarafından salgılanır.
Hidrojenin mide lümenine transferi
paryetal hücrelerin apikal zarındaki H+ - K+ ATPaz tarafından gerçekleştirilir.
Midede HCI Salgısı
Pepsin sentezi
Şef hücreleri tarafından salgılanır.
Hücre içinde pepsinojen halinde sentezlenir.
Besin mide lümenine geçtiğinde orada daha önce oluşmuş pepsin ve hidroklorik asitle temasa gelince hemen
aktif pepsin haline döner.
Yüksek asit ortamda (pH 1,8-3,5) optimum etki gösterir.
Pepsin sentezi
Sınav sorusu
Pepsin sentezi
Mide Salgısındaki Diğer Enzimler
Gastrik lipaz, amilaz ve üreaz.
Gastrik Lipaz esasen bir tributinaz'dır.
tereyağındaki tributine etki eder.
Amilaz nişasta sindiriminde etkilidir.
Gastrik jelatinaz etteki proteoglikanların bazılarının eritilmesine yardımcı olur.
Gastrik üreaz mide bezlerinin salgısı olmayıp, midedeki bakterilerin etkisiyle
oluşur. Sınav sorusu
Mide salgısı özetle
Mide Salgısının Düzenlenmesi
Mide salgısı sinirsel ve hormonal mekanizmalarla düzenlenir.
Düzenlenme üç safhada olur.
Sefalik safha
Gastrik safha
İntestinal safha
Mide salgısının Hormonel kontrol
•Vagal uyarı(Asetil kolin)
•Histamin
•PGE2
•Gastrin
•Kolestosistokinin
Sephalik faz
Vagus nerve
Vagus siniri üzerinden asetilkolin
aracılığıyla olur
Sephalik faz
Vagus siniri şartlı refleks ile Uyarılabilir
Mide Salgısının Düzenlenmesi
pH: 8-8.5
Miktarı : ~ 1500 ml /gün
Katyonlar: Na+, K+, Ca++, Mg++
Anyonlar: HCO3-, Cl-, SO43-, HPO42-, albumin ve globulin
Enzim ön maddeleri Enzimler Tripsinojen Proteolitik Kimotripsinojen Lipolitik
Prokarboksipolipeptidaz Nükleolitik
Pankreas salgısı
Pankreas Salgısındaki Enzimler
Proteolitik; tripsinojen, kimotripsinojen ve prokarboksipeptidaz, elastaz.
enterokinaz tarafından aktif hale getirilir.
Aminolitik; Amilaz.
Lipolitik; Lipaz, fosfolipaz A2, kolesterol esteraz.
Nukleazlar; ribonükleaz, dezoksiribo nükleaz.
Sınav sorusu
Pankreas Sindirim Enzimleri
Enzim Substrat Etki
1- Proteolitik
Tripsin
Kimotripsin
Karboksipeptidaz
Elastaz
Protein ve
peptidler Protein ve peptidlerin içindeki aminoasit bağarını kırarlar
2- Amilolitik
Amilaz Polisakkaritler Polisakkaritlerin internal glukoz bağlarını kırar
3- Lipolitik
Lipaz
Fosfolipaz A2
Kolesterol esteraz
Triasilgliseroller Lesitin
Kolesterol esterleri
Triasilgliserolden iki yağ asidi kırar Lesitinden bir yağ asidi ayırır. Kolesterol esterlerindeki ester bağlarını kırar.
4- Nükleolitik
Ribonükleaz
Deoksiribonükleaz Nükleik asitler Nükleik asitleri ayırır
Sınav sorusu
Pankreas Sindirim
Enzimlerinin aktivasyonu
Pankreas Salgısı Düzenlenmesi
Pankreas salgısı sinirsel ve hormonal mekanizmalarla düzenlenir.
Sinirsel Düzenleme: Midede sefalik safha başladığı zaman vagus sinirleri ile pankreasa da impulslar iletilir ve pankreas asinuslarına orta derecede bir enzim sekresyonu olur.
Hormonal Düzenleme: İnce barsağın yukarı kısımlarında besinin bulunması başlıca iki hormonun sekretin ve kolestosistokinin salgılanmasına sebep olur ki bunlar pankreasın bol salgı yapmasını sağlarlar.
Safra kesesi boşaltılması
Pankreas
Kolestosistokini
oddi sfingterini açılmasını sağlar.
Sekresyonun Otonom Kontrolü
Parasempatik sinirlerin sindirim kanalını uyarması bezlerin salgı miktarını artırır.
Ancak intestinal bezler sempatik uyarımla inhibe olurlar.
Sekretin ince barsakların proksimal kısmının mukozasında prosekretin halinde bulunan ufak bir polipeptidir
Kan dolaşımı ile pankreas salgıların salınmasına yol açar.
Sekretinle pankreas salgısının uyarılması
Besinin barsakların proksimal kısmında bulunuşu buradan kolesistokinin salgılanmasına sebep olur.
Sekretin gibi kolesistokininde kana geçerek safra salgısının salgılanmasına yol açar.
Kolesistokininle safra salgısının uyarılması
Başlıca Sindirim hormonları
Hormon Salgılandığ
ı organ Hedef
organ Tepki
Gastrin Mide Mide Mide öz suyu
salgılama
Sekretin bağırsakİnce Pankreas Pankreas öz suyu
salgılama
Kolesistokinin bağırsakİnce kesesiSafra Safra suyu salgılama
Sınav sorusu
Sindirim
hormonları
Safra Salgısı
Karaciğer hücreleri tarafından yapılan safra duktus sistikus yoluyla safra kesesine getirilerek biriktirilir ve konsantre edilir.
Günlük safra salgısı 500-700 ml arasında olup, pH'sı 7,0-8,0 dır.
Kesenin azami hacmi 40-70 ml. kadardır.
Safra içindeki safra tuzları, safra asitleri, kolesterol, biluribin konsantre edilir. Su, sodyum ve klor kese mukozasından absorbe edilir.
Safra salgısı 500-700 ml
arasında olup yanlızca yüzde 5 kısmı atılır
diğer kısmı emilerek
tekrar kullanılır
Enterohepatik dolaşım
Safra salgılanması ve enterohepatik dolaşım
Sınav sorusu
İnce Barsak Salgısının Yapısı
Barsak epitel hücreleri günde yaklaşık 2000 ml salgı
yaparlar.
Salgı ekstrasellüler sıvı niteliğinde olup, pH'sı 6,5 – 7,5 arasındadır.
İnce barsak salgılarında, tripsini aktive eden
enterokinaz ve az miktarda da amilaz dan
başka hemen hemen hiç enzim bulunmaz.
Ancak mukozadaki epitel hücreleri çok miktarda sindirim emzimlerine sahiptir.Bunlar; peptidazlar, sükraz, maltaz, izomaltaz, laktaz ve barsak
lipazıdır. Sınav sorusu
İnce Barsaktan salgılanan Enzimler
Enzim Disakkarit Su ürün
Maltaz Maltoz
Maltotrioz destrin
Glukoz
Laktaz Laktoz Galaktoz ve glikoz
Sükroz Sükroz ve maltoz Fruktoz ve glukoz
Alfa
Dekstrinaz
Destrin ve maltoz Glukoz
Trehalaz Trehaloz Glıkoz Sınav sorusu
İnce Barsak Salgılanan Diğer Salgıları
Duodenumun ilk birkaç santimetrelik kısmında, başlıca pilor ile pankreas sıvıları ve safranın duodenuma boşaldığı yer olan vater papillası arasında Brunner bezleri bulunur (Mukus salgılar).
Liberkühn kriptaları entrokinaz salgılanmasından sorumludur.
Sınav sorusu
Brunner bezlerinden müküs
salgısına neden olan faktörler:
Direkt dokunma uyarımları veya mukozayı tahriş edici maddeler,
Aynı zamanda mide sekresyonunda da artışa yol açan vagal uyarı,
İntestinal hormonlar, özellikle sekretin.
Sempatiklerin uyarılması Brunner bezlerini kuvvetle inhibe eder.
Brunner bezleri (Mukus salgılanması)
Duodenum- Brunner Bezleri
Liberkühn
Kriptaları(entrokinaz)
LÜMEN
Kalın Barsak Salgıları
Kalın barsaklarda yegane önemli salgı müküs salgısıdır.
Salgı miktarı 60 ml, pH 7,5 – 8,0 dir.
Kalın barsakta müküs salgısı barsak duvarını sıyrılmalara karşı korur, feçes partiküllerini birbirine yapıştırır ve kitle oluşturan bir madde görevi yapar.
Salgı artışı motilite artışı ile birlikte görülür.
Kalın barsak
Kalın barsak
Sindirim Kanaldaki Kontraksiyonlar
1-Tonik kontraksiyonlar 2-Ritmik kontraksiyonlar
Rektum
Sindirim kanalındaki başlıca Sfinkterler
Hipofaringiyal Üst özofagus sfinkteri
Kardia Gastro özofageal sfinkter
Pilor sfinkter
İleoçekal sfinkter
Anal sfinkterler
Sınav sorusu
Sfinkterler
85
5 dakika ara
Besinlerin Kimyasal sindirimi
Proteinlerin sindirimi
Karbon hidratların sindirimi
Yağların sindirimi
Kimyasal sindirim tablosu
Karbonhidrat Protein Yağ
Ağız + - -
Mide - + -
İnce
bağırsak + + +
(+ : Sindirim var, - : Sindirim yok)
Sınav sorusu
Proteinaz ve peptidazlar, mide ve bağırsak mukoza hücrelerinde, pankreas hücrelerinde, oluştuğu organın kendisinin sindirilmemesi için aktif olmayan proenzim (zimojen) şeklinde
oluşurlar ve
salgılandıktan sonra parçalanma suretiyle aktif hale gelirler
Protein enzimlerinin aktivasyonu
Protein enzimlerinin aktivasyonu
Mide mukoza hücrelerinden salgılanan 42500 molekül ağırlıklı pepsinojen, HCl etkisiyle 35000 molekül ağırlıklı aktif pepsin haline dönüşür. Pepsin, optimal olarak 5’ten küçük pH’da etkili bir
endopeptidazdır. Pepsin, seçimli
olarak polipeptit zincirindeki tirozin, fenilalanin, glutamat ve aspartat
gibi amino asitlerin oluşturduğu peptit bağlarını parçalar ve peptonları oluşturur.
Pepsin
Tripsin, pankreastan 24500 molekül ağırlıklı inaktif tripsinojen şeklinde salgılanır.
Tripsinojen, ince bağırsakta
enteropeptidaz veya tripsin etkisiyle aktif tripsin haline dönüştürülür. Tripsin, bir endopeptidazdır; aktif merkezinde serin (183.AA) ve histidin (46.AA) bulunur.
Tripsin, peptonlardaki arjinin ve lizin gibi bazik amino asitlerin oluşturduğu peptit bağlarını parçalar.
Tripsin
Kimotripsin, pankreastan kimotripsinojen şeklinde salgılanır ve tripsin etkisiyle -kimotripsin şekline dönüştürülür. -kimotripsin, bir
endopeptidazdır. -kimotripsin, peptonlardaki fenilalanin, tirozin, lösin ve triptofanın oluşturduğu peptit bağlarını parçalar.
Kimotripsin
Elastaz, proelastaz şeklinde salgılanır. Proelastaz da tripsin vasıtasıyla elastaz şekline dönüştürülür.
Elastaz, elastindeki nötral alifatik zincirli amino asitlerin oluşturduğu peptit bağlarını parçalar.
Elastaz
Mideden ince bağırsağa gelen polipeptitler, ince bağırsak lümeni içinde tripsin, kimotripsin, elastaz gibi Endopeptidazlar
ve karboksipeptidaz A, karboksipeptidaz B, aminopeptidaz gibi
Ekzopeptidazların
etkisiyle oligopeptitlere, dipeptitlere ve amino asitlere parçalanırlar
Protein enzimleri
Karboksipeptidaz A, prokarboksipeptidaz A şeklinde salgılanır. Prokarboksipeptidaz A da tripsin etkisiyle aktif olan karboksipeptidaz A şekline dönüştürülür.
Bir ekzopeptidazdır; oligopeptitlerin karboksil ucunda aromatik ve alifatik zincirli nötral amino asitlerin oluşturduğu peptit bağlarını ve dipeptitleri parçalar.
Karboksipeptidaz A
Karboksipeptidaz B, prokarboksipeptidaz B şeklinde salgılanır. Prokarboksipeptidaz B de tripsin etkisiyle aktif olan karboksipeptidaz B şekline dönüştürülür.
Bir ekzopeptidazdır; oligopeptitlerin karboksil ucunda arjinin ve lizin gibi bazik amino asitlerin oluşturduğu peptit bağlarını parçalar.
Karboksipeptidaz B
Aminopeptidaz, oligopeptitlerin
amino ucundaki peptit bağlarını ve dipeptitleri parçalar.
Aminopeptidaz(Ekzopeptidaz)
Midede ısı ve HCl etkisiyle denatüre olan proteinler, midede ve ince bağırsaklarda
proteinaz ve peptidazlar
yardımıyla parçalanırlar
Proteinlerin sindirimi
Amino asitlerin emilimi
İnce bağırsak lümenindeki amino asitlerin hemen hemen hepsi ince bağırsağın orta kısmından,
intestinal villuslerin hücreleri tarafından emilirler ve çoğu
portal kana geçerek karaciğere taşınırlar
Aa Çeşitleri
A.A emilimi
•A.a. emiliminde Na kotranstportu
kullanılır.
•Bazı di ve tripeptidler
H kotransportu
İle alınabiliri
•Küçük peptidler
trans sitozla
hücre içine alınır.
Aa
emilimi
Na, H kotransportu
Trans sitoz(pinositoz)
Sınav sorusu
Amino asit taşıma sistemleri
Taşıyıcı proteinin özelliğine göre en az dört tip amino asit taşıma sistemi vardır:
1) Nötral amino asit taşıma sistemi: Na+- bağımlı nötral A sistemi alanini seçer; aynı zamanda asidik ve bazik amino asitleri de taşır.
Na+-bağımsız nötral L sistemi lösini ve sisteini seçer, daha az iş görür.
2) Bazik amino asit taşıma sistemi: 3) Asidik amino asit taşıma sistemi:
4) Glisin ve imino asit taşıma sistemi: Glisin ve prolin ve hidroksiprolini taşır.
Amino asit
metabolizması
KH sindirimi
•Lingula amilaz
•Gastrik amilaz
•Pankreaktik amilaz
Sınav sorusu
Karbohidrat Monosakkaritler İnce Bağırsak
Aktif Transport
Na-Glokuz simportu
Karaciğer
Portal ven
Dolaşım ile dokulara
dağılır
Karbonhidrat sindirim
Karbonhidrat emilimi
Sodyum'a Bağlı Glikoz Transporter
Glikoz transporter 5
Glikoz transporter 2
Karbonhidrat emilimi
KH
emilimi
Yağların sindirimi
Yağlar organizmada yapı ve enerji maddesi olarak kullanılır.
Yağların fiziksel sinirimi ince bağırsakta başlar ve tamamlanır
Ligual lipaz ağızda yetersiz sindirim yapar.
Gastrik Lipaz esasen bir tributinaz'dır.
Tereyağındaki tributine etki eder.
Temel sindirim barsakta yapılır.
Sınav sorusu
Sekretinin uyarmasıyla pankreastan yağların sindirimi için lipaz enzimi salgılanır
Kolesistokinin hormonu ise kan yoluyla kara ciğeri uyararak, oniki parmak bağırsağına safra sıvısının (öd sıvısı) salgılanmasını sağlar.
Safra salgısı, yağları daha küçük parçalara ayırarak bir çeşit mekanik sindirim gerçekleştirir
Yağ damlacıklarının yüzeyini genişleterek lipaz enziminin etkinliğini arttırmış olur
Lipaz enzimi, su ile birlikte yağların, yağ asitleri ve gliserole parçalanmasını sağlar
Yağların sindirimi
Sınav sorusu
Safra tuzlarının etkisi
Safra tuzu
Sınav sorusu
Yağların sindirimi
Yağ + Safra sıvısı Küçük yağ tanecikleri
Lipaz
Yağ tanecikleri+Su Yağ asitleri+gliserol
Sınav sorusu
Yağ sindirimi
Yağ
emilimi
Sınav sorusu
Yağ emilimi
Yağ
Metabolizması
Yağ
Metabolizması
Lipoprotein
Kanda Yağ Tipleri
LDL kolesterolü bazı kişilerde damar duvarına yapışmakta ve plak denilen katmanlar oluşturmaktadır.
Barsak epitelinde (Na+) emilimi
Barsak epitelinde su emilimi
Parasellüler transfer Kolaylaştırılmış difüzyon
Barsak epitelinde X emilimi
Barsak epitel hücrelerinde
Na bağlı taşınan başlıca Maddeler (kotranstport ile)
Glikoz
Amino asitler
Karaciğer yeri
Karaciğer vücudun sağ tarafında göğüs kafesinin kısmen içinde yer alır
Yaşam için temel organlardan biridir.
- Sindirim kanalından emilen besinlerin işlendiği ve diğer vücut kısımlarının yararlanması için bazılarının depolandığı bazılarının ise hemen dolaşıma verildiği bir organdır.
Hem ekzokrin hemde endokrin çalışan bir bezdir ve 500’ün üzerinde farklı kimyasal reaksiyon gerçekleştirerek yaşamımızda önemli bir rol oynar
Karaciğer
Karaciğer lobulü
İntralobüler ven
Sinusoid Kupffer hücresi
Hepatocyte
Safra kanalikulü
Safra yolağı Portal venin dalı
Hepatic arterin dalı
Karaciğer
safra üretimi
Karaciğerin Metabolik Fonksiyonları
1-Karbonhidrat Metabolizması
Glikojen depolama,
Galaktoz ve fruktozu glikoza çevirme,
Glikoneojenez,
Karbonhidrat metabolizmasının ara ürünlerinden bir çok önemli kimyasal maddelerin oluşturulması.
Sınav sorusu
2-Yağ Metabolizması
Diğer vücut fonksiyonları için enerji sağlayacak yağ asitlerinin büyük bir hızla oksidasyonu,
Lipo-proteinlerin çoğunun oluşumu,
Büyük miktarda kolesterol ve fosfolipid sentezi,
Büyük miktarlarda karbonhidrat ve proteinin yağa dönüşümü.
Karaciğerin Metabolik Fonksiyonları
Sınav sorusu
3-Protein Metabolizması
Amino asitlerin deaminasyonu,
Üre oluşumu ile amonyağın vücut sıvılarından uzaklaştırılması,
Plazma proteinlerinin oluşumu,
Vücuttaki metabolik olaylar için önemli amino asitlerin ve öteki maddelerin birbirine dönüşümleri.
Karaciğerin Metabolik Fonksiyonları
Sınav sorusu
4-Vitaminlerin Depo Edilmesi
5-Kan Pıhtılaşması ile Karaciğerin İlişkisi 6-Demir Depolanması
7-İlaçların, Hormonların ve Öteki Maddelerin Karaciğer Tarafından Atılması
Karaciğerin Metabolik Fonksiyonları
Sınav sorusu
Hemoglobin ilk olarak globin ve heme ayrılır.
Serbest bilirubin derhal plazma
albuminine kuvvetle bağlanır ve bu bileşik kan ve interstisyel sıvılarla iletilir.
Bu bilirubine, plazma proteinine bağlı olduğu halde konjuge bilirubin den ayırmak amacıyla hala serbest bilirubin denir.
Bilirubinin Safra ile Atılması
Bilirubinin Safra İle Atılması
Biluribin çok toksik bir maddedir. Safra yoluyla atılması KC ‘in en önemli fonksiyonlarındandır.
Eritrositler 120 günlük yaşamları sonunda doku makrofajları tarafından fagosite edilir.
Hemoglobin ilk olarak globin ve heme ayrılır ve hem halkası açılarak;
a- Serbest demir, kanda transferrinle taşınır b- Dört pirol çekirdeği düz bir zincir yaparak
safra pigmentlerini oluşturur.
Ürobilinojen Oluşumu
Barsaklara geçen bilirubinin yaklaşık yarısı bakteriler tarafından suda kolay eriyen ürobilinojene çevrilir.
Ürobilinojenin bir kısmı barsak mukozasından kana absorbe edilir. Bunun büyük kısmı karaciğerden tekrar barsağa çıkarılır, yüzde 5'i de böbreklerden idrara atılır. Hava ile temas eden idrarda,
ürobilinojen ürobiline oksitlenir.
Sınav sorusu
