2005 Ostim

  

2005

 

 Ostim 



8501049

 

1
 ________________________________________________________3 2  _________________________________________________5 2.1
  _______________________________________5 2.2 _____________________________6 2.3 (ILO)________________________________________7 2.4 !"#$___________________________________________9 2.5 %&'()*+,______________________________________10 3  _________________________________________ 12 3.1 -./01____________________________________12 3.2 -./0123 ______________12 3.3 ILO4567289IPEC :;<=>9__________14 3.4 -./01"?@A______________________________18 3.5 -./B%&CD________________________________________22 3.5.1
  ______________________________________________________ 22 3.5.2
   ______________________________________________ 24 3.5.3     ________________________________________________ 26 3.5.4    ______________________________________________________ 29 3.5.5     ______________________________________________ 30 3.5.6    ______________________________________________________ 31 3.5.7    ______________________________________________________ 32 3.5.8
     _________________________________ 33

4  _________________________________ 34 4.1 EFG' _______________________________________________________34 4.2 EF4H4HIJKCLEFMN__________________________34 4.3 EFKC _________________________________________________________34 4.3.1 Engin( )____________________________________________________ 34 4.3.2 Paşa (16)  _____________________________________________________ 35 4.4 EFOPQR ___________________________________________________36 4.5 EFSTU _____________________________________________________37

5  ______________________________________________________ 38

 ____________________________________________________ 39

1


Kağıtçıbaşı1970”Çocuğun Değeri” !"#$%&'()*+,- ./ 012345/6789:;<=/>,?@!AB=C"#)DEFG

&HI4J&¹KLG&MNOPQ!RSTUVWXY4:Z4J+,[/;

<!\]FGC^ 3 _`45ab:89:,cZ![C"#)DEFGde/f g5h_iJ,e!89:!j:$kJ&MClCI/mF2n4589:!j

o1CpgqrC9!23st!;<uv5wFHI4Je/>,89:!jo

,x/23)y+G1,x589::0HCpgqCICHI4J&M;<\]

F/89:2z!{|pW?@!AB)}IC1G:%~[C&/89:!"#

5;<=C"#HI€=C"#‚)dHg&[Ce/89:,c!;<uvƒ

!„…5h†‡&fC&²M

5ˆ‰FGo1!89:;<uv„…FG&\]Š‹!Œ4Je/

>Ž>Ž ;<="#)DEFG&&MY45/_`!  0‘!’“Z! )”&•–—˜)™G&MZ!-.HI! 0‘0 HCpgqCICš›!œ5žC!H)Ÿ‚EF/>,h =C 0‘!

¡9![C¢J&!H)£¤%L1¥¦§! OSTİM !N¨©ª4«‚¬e' ()*+,M

^1­4_`dp& 0‘G/_`=C 0‘!®¯WZ!°±/

0‘²³!\´/ 0‘)”&µ=•–C9²¶=·g&M¸£¹ 5İzzet Duyar, Barış Özener, Çocuk işçiler Çarpık Gelişen Bedenler, Ütopya Yayınevi, Aakara, 2003.)/º )”&•–$FG5Emine Akyüz, Çocuğun Haklarının ve Güvenliğinin Korunması: Ulusal ve uluslararası Hukukta, Milli Eğitim Basımevi, Ankara, 2000.)»,M

^2­45dp& 0‘G/ 0‘!jW°±/ )”&•–

C9)>x,M¸£¹5^ 1 ­¼½1 İzzet Duyar, Barış Özener, Çocuk İşçiler Çarpık Gelişen Bedenler, Ütopya Yayınevi, Aakara, 2003.)/º )”&•–$F G 5 Emine Akyüz, Çocuğun Haklarının ve Güvenliğinin Korunması: Ulusal ve uluslararası Hukukta, Milli Eğitim Basımevi, Ankara, 2000.)/¾z$FG5

2¾z¿!ÀÁ)»,M

^3­45!¥¦§dp&OSTİMN¨©ª42Â! 0‘«‚¬e' ()*¾zWÃÄ[& 0‘!°±ŵ01 0‘!¢)ÆÇF£¤

1 Çiğdem Kağıtçıbaşı,‘’Türkiye’de Değişen Aile ve Çocuğun Değeri’’, Toplumsal Tarihte Çocuk: Sempozyum 23-24 Nisan 1993, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 1994, p.32.(PÈKağıtçıbaşıÉÊ)Ë

2 Kağıtçıbaşı, p.34.

F,M

2  

2.1
  

 0HÌIg&f5ÍXºÎ!ÏÐ45CMNOPQ!/%CÑcrÒ Ó4J+,Ô589:WÕ23W7Ö!ׅ)%&f5o1!OdG›

‰Cf4J+,MZ!fØ!ÙÚ458Û,c57ÖWÜÂD”IgÝސßHI”

IgG&hà/Z!ÙÚ!áâ5¼½[”ICpgqCICH+,³M

 0HÌIg&…Å59!Ô:ãbFG,Œ!…ä4J&/Ý

0ß²³Z!:!5Zå:!45CMŵ/NO!æ>e/19 _çè é>4f![C²³5C1/f!²³!ê¨5 0ë!°±!ìOíChî

C+G&Mïð!ñòóFGNO501 !j‚CìO5:,IôCH+

,⁴/ 0Z!õ»!‚Cö÷˜C+,!5…Å4J&M

Z!fØøÂù°*+G,݁0ß5úû!Ÿüý°W ,c[+Gþ

*Ñg&[C+,Mhà/r4ׅ)FG,23W4[1DI g, áN¨!…‘5NÀYÒFG/Z!ãb)”g bFG‚/f gI!Âð5N¨C940‘FG01H{5CH+,Mf![CÙÚ!

4/ 5dGèxG‚CFGÝ=Cߐ0ëxIg&[

C+,M>e/Ý 01fß5f!ÔPÝ 0ßìÑ+,f

4‚&!4J&⁵M

1819 _ç50ÔŽp4C10W :Ä!"1/#$%&4' , c(:0HÌIgGde/Z!‹0 5)*+cG,ÊK:J&⁶M>

,,u!"ô5-†!./):,I%fC&M 0‘!ÏÐ5,Ž
'

fØHIׅ)æx&f/0Ԑ0/0 !"ô/>,1ôŽp45C1/
' 42e3F!455I!ëW/67/Ý89Cß\:);%&f)<=FG,⁷M

3 İzzet Duyar, Barış Özener, Çocuk İşçiler Çarpık Gelişen Bedenler, Ütopya Yayınevi, Ankara,2003, p.11.Ë PÈÇocuk işçiler%&M

4 Cunningham H., Viazzo P.P., Some issues in the historical study of child labour, Child Labour in Historical Perspective, 1800-1895: Case Studies from Europe, in Japan and Colombia( Cunningham H., Viazzo p.p., ed.,) , UNICEF international Child

Development Centre, Instituto degli Innocenti, p.11-22.(>‘?D/Emine Akyüz, Çocuğun Haklarının ve Güvenliğinin Korunmas: Ulusal ve uluslararası Hukuta, Milli Eğitim Basımevi, Ankara, 2000, p.511(PÈAkyüz ÉÊ)[eM

5 Çocuk işçiler, p.p.12-13.

6 Çocuk işçiler, p.14.

7 Çocuk işçiler, p.p.15.

2.2 

@"C,u050‘AB!CD):,IF/èE5FG!#‹H0 Ô!IJ:/ !0KL)%&fMxIg,⁸M

#$%&451802N*ôg,•–0!OPñòôg,Åa5Q ICH+,MCD519_ç!RØø.)JHæx/¡q1840S#$%&/

T§¥&/U$S/V§¥W40ÔIJôg,⁹M

 0!KL$FG:¼½ÔEø.)JHæx/¡q/1833#$%&/1841

T§¥&4N¨•N*ôg,Mf!•–4#$%&45XN¨4 9 Y?+! !

0Z[ôg/T§¥&458-12Y! 5hX8ÔP‹0FG5CI /12Y>

45\]^)_p&fC+,¹⁰M

19 _çSHpG 0!KL$%&•=`abæx,MfgI!ÏÐ5%4

µ=CÚc!¨4:¬e‹HIgæx/Úc45 0!’“:cÐJ+Gd e/1890 U%¥/19051913 U¥4*Ñg,Úc5fgI!Úc)d%&:

!4J+,¹¹M

1919 50$%&ÏÐ!efdG‚Cö÷˜C+,Mµ0ú$

(ILO: International Labour Organization: Uluslararası Çalışma Örgütü)!gh4J&M

µijkF,f!ú$5/Zg>4flôg,ÅaôgCH+,…m)no,‚

3ôÌ&fC+,M

ILOë)pŽÏÐ!Œ5 0ë!õ»KL):,I%fŽ+,M¡qË ILO sq!4@:íCm!Œ5 !0ræs$%&:!4Je/fg

q/tj4514Y?+! )0HÌ&f5Z[ôgG&M

Duyar  Barış 5fgI!u!v.5> wÙÚ4Eæx/ŵfgI!ð45

 020_çæx[e‡eæx,/fgFG/ILOWZ!x!ú$£EF ,œ^3_`4Îv4J+,f54‚CKLG&¹²M

DuyarÖzener5wÙÚ4 0‡yF,zî)PÈ!4>xG&{

1) FG!bt

20 _çüe/øÂù°23)y+G1!|®CFG#‹eF,f/ZF GÙÚABK!O/x!}ø~0%&f!‡+,M

2) €!‚ƒ

8 Çocuk işçiler, p16.

9 Kuczynski J., İşçi Sınıfı Tarihi, Üstün G. tr., İstanbul,1968, p.93-4.(>‘?D/Çocuk işçiler, p.17.[e)

10 Tanner J.M., A history of the Study of Human Growth, Cambridge, Cambridge University Press, 1981, p.151. (>‘?D/Çocuk işçiler, p.17.[e)

11 Çocuk işçiler, p. 17.

12 Çocuk işçiler, pp18-19.

3) •`a

•!`a5 0!KLñ„‚C<=):,IF/ 0ë!õ»$FGN

OF,ð4‚C‡yDIg,MNOFGC45•`af!ÏЂ

C…†):,IFG&‡&f54‚ /f![¡4J&M

51930 Eôg,•12Y?+! !05Z[ôg,•ˆ‰

Š»ôgGCH+,Mf![C•!‹ˆ‰ô5Žp45C1/x!NOFG

CdG:Œ!ÏÐ4Je/f!,x 0u5•`aŽp45‹|®

4J&DuyarÖzener5KLG&¹³M 4) \]^

NOF,ð45\]^K 0!‡y‚Cv.):,IF,MFHF/

![CNOFGC45]^Ž‘+G)AB%&:!4Cf

 0!‘’ZgŽp45‹|®4J&<=)“+G&¹⁴M

ILOWx!ú$Œ 0!uFGíC<=)“+G&!5/1923!

”•S–8Û!—õ˜4J&M>,µi™!gh(1945)Z!@!Ý8Û!—õ˜ß

!š¯(1959)5 0!KL‚C<=):,IF,M

Ý8Û!—õ˜ß5 ›ðCœ¬WžHI”Ig&f/Ÿ=CŸ FG¡

ÑgC/¢£=/€=/¤¥=C\:)¦;%&)g!J&ׅ)ôÌIgCf

)§'FG&Mf!˜)s¨FG[e‚Ce©)ôg,!/i 1989  11 ª20X!Ý8Û!—õ«ß4J&M

 0u$%&@í…m!h5ILO[+G¬ôg,^138­Ý@®¯

s$%&«ß4J&Mf!«)°±F,515Y?+! !0)Z[%&f

MxIgGde/Š‹5f!s)14YFG°±%&º—)xG&M>,/

«5Ž‘!67/²‰/¤¥³!…†)´&)g!J&ׅdG/@®s) 18YFG&¹⁵M

FHF/fgI!•–W«EôgG:/ˆ‰FG@‚Žp45C1µ‚/ÀY Ò4: 05ãb%&MDorman¹⁶5š¶!¾zWo1!'(4/µ‚4 15-18 Y! !50·P‹0ëFGãbFG&f)¸IHFG&M

2.3 (ILO)

13 Çocuk işçiler, p19.

14 Çocuk işçiler, p19.

15 Çocuk işçiler, p20.

16 Dorman, P., Child Labour in the Developed Economoies, Geneva, ILO/IPEC Working Paper, 2001.

ILO5  0‘)”&o1!«W¹º)EF/fgI«!o11919-1921

 Klôg,MZ!@ILO5‰«)n»FCI [&0!²‰°)»A%

&uv)*+G‚,M>,/›ðC0MxIg&›ðCKWz¼)ÅN%&f

ë)pŽMK=CÅN5@®0s$FG[-.):,I%fC+,M ILOKlF,«5½S¾¿3®p&f4‚&M1x5@®0s$

%&«4J&(^5,7,10,15,33,68,60,112,138­)MÀx5Á(0$FG(^6,79,90

­)/3x567ÂÃ$%&:!4J&Ä^16,77,78,124­Å¹⁷M

ÙÚ;<=Æí° 5Ç1HI01fC&%gq/Ç1HI0,u)æ x&f5èÈ]^)_p&L‚ ,c³!-.):,I%fC&¹⁸Mf!,x ILO 5/KlF,«W¹º!4@®0s\]^!$kë)pÉfC+

,Mf!$k)d%!c!Œ5¹º^70­4J&Mf!¹º5 !o1]

^)_p&—õ!J&4/ Ê*1,x\]^E!s! 01f

)Z[F,(^17^2m)M2x!5/1945!µ0Úc4!¹º 4J&Mf!¹º/0Ëu4\]^!s0s!̂‹H)𹺠F,¹⁹M

ݯ!@®s$%&«ß^138­555¦!°±F1937ÍÎôg,M PÈ!f¸ÊôgG&M

^1

Y«vë)\,FG&‰G!tj5 0!v.=C‘’)»Å%

&,x!ÏËu)ÐÑF/ҍӻ/Ô5¯!@®s)y‘!¢£/Ñ o€!ÕF®!C\::øôg&ÖU>4ׂ=̂‹H&\)³

MÓ»@®s5\]^ØÙs[e:®1G5CICM15YPÈ/ÚÛC

0dG18YPÈ50ôÌ&f54‚CM

5ILOKlF,«!cPÈ!ÜmÝ)°±F,M

Ë Þ¬eß)à‘0Hôg&,x!¯@®s$%&^15­«Ë (Trimci ve Ateşçilerin Çalıştırılması İçin Asgari Yaşı Konusundaki 15Nolu Sözleşme, 1959.5.25)

Ë Ë áw$Ñ& !@®s!KL!fl$%&^58­«ÄDeniz İşlerinde Çalıştırılacak Çocukların Asgari Yaş Sınırının Belirlenmesine İlişkin 58 Nolu Sözleşme, 1968.3.1Å

Ë â ã ä H I ! A å  $ % & ^ 115 ­  «(Radyasyondan Korunma Konusunda 115Sayılı Sözleşme, 1968.7.3)

Ë h  0 ‘  æ ç f  ! 4 ‚ & @ è  é  $ % & ^ 127 ­  «(Tek işçinin

17 Akyüz, p. 527.

18 Akyüz, p. 527.

19 Akyüz, p. 528.

Taşıyabileceği Yükün En Çok Ağırlığı Hakkında 71 Sayılı Sözleşme, 1972.11.30)

Ë N4Ž‘0‘!67ÂÃ$%&^ 71 ­«(Sanayide Genç İşçilerin Sağlık Muayenesi Hakkında 71Sayılı Sözleşmesi, 1983.8.16)

Ë © È 4  4 ! ¯  @ ®  s  $ % & ^ 123 ­  «(Yeraltı İşlerinde Çalısma Yaşı Konusunda 123Sayılı Sözleşmeler1991.5.21)

Ë Âê !ë" Gì]^ Wíîµ G^ 142 ­«(İnsan Kaynaklarının Değerlendirilmesinde Mesleki Eğitim ve Yönlendirilmenin Yeri Hakkında 142 Sayılı Sözleşme, 1993.1.8)

Ë N   ï 4 Ó » ô g &  ! @ ®  s K L ) ¸ I H  % &  «(Sanayi İşlerinde Alınacak Çocukların Asgari Sınırını Belirleyen Sözleşme)²⁰

2.4 !"#$

ILO !1999!¾zq²¹/ab/_`4«2 ð6ñòÂ!89:,c(5~17Y)

/>:C]^)_pIg 0G&Mi! !—õ$%&«4/89:

518Y?+lôgG&²²/18Y?+!89:„…%&‰G!ׅ 0

5óCôgCMILO5f!c/(1)@®¯s(zâ15Y/¨™14Y)?+!

 0/(2)ô¢!6‰C\:)õH%[CÚÛ4Î;C0/(3)ö\§K0/÷

ø/ùú¬ÌC9!û 4@"Cüý!0) 0F/Z!þ
pGµú

$!4:µ=Cuv)FG&M

ILO!'([&/2000_`42ð1100òÂ!89:,c(5~14Y);<uv

„…FG&f¸IHC+G&Mf!j#5_`dp&¼½s!‰

!5Â1Â(23.0%)0G&f)FGde/>,Z!c!«7300òÂ!89 :,c510Y?+4J&M5-17Y! !0Â53ð5200òÂ4Je/>,°¿

[&¯!>F¢5_`=DIgCM5~9Y10~14 Y!sAdp&ùý 59¼½[;<uv„…FG&/s)&ù8!ý8[e :o101[C&M

©ª=¿DGó&/@:o1/5-14Y!;<uv„…%&‘51ð2730 òÂde/ pG§P!T%¦(T%¦)4800òÂ/§½¥%¦¦%–

 1740 òÂãb%&M;<uv„…%& !™@:è!5T%¦4 15

20 Akyüz, pp. 526-528.

21 http://www.ilo.org/public/english/standards/ipec/simpoc/others/globalest.pdf

ILO, ”Every Child Counts New Global Estimates on Child Labour”, Geneva, April 2000 http://www.ftcj.com/childlabour/jidou-roudou.htm#ilo182

22

 !—õ$%&«(89:!—õ«)^^

Y?+! !3Â1Â;<uv)*+G&Mf!™5Zgg419%/

§½¥%¦4516%4J&M

Ý 0‘ß5jÔŽp4)%&12~14Y! !0‘W15YP‹!ÝÚ ÛßóCôgCׅ)%& !0‘),Ý;<=uv)%& ß[e:

[e²³4J&M2000!_`dp&15Y?+! 0‘j51ð1800òÂ/

5~17Ys)H&/2 ð4600 òÂ4Je/FGù8!ý8[e

0eEôg&fo[ŽM

>,5~17Y! 0‘!1ð7100òÂ5ÚÛ%&ׅ)FG&Mfg5;

<=Cuv)%& !«j/‰ 0‘!5Â3ÂÚÛ%&ׅ„…

FG&fC&Mùý4ÆÇ%&/ý8(5Â2Â)[e:ù8Ä2Â1ÂÅ!

ÚÛCׅ„…%&™èM

ILO­^182­^3ôg,@"!üý! 0)x&840òÂÚÛC

ׅ„…FG&M¢÷1200òÂ/§Kö\0570òÂ/ëDƒ!§K=

» 30 òÂ/÷ø!"#§T$S180 òÂ/úX!,%W&÷C9!‹8Cuv 60 òÂ4J&M

2.5 %&'()*+,

 0‘)”&o1!µ=CáâW«ãb%&M

> /195911ª20XÍÎôg,Ý !—õ$%&˜ß!^95 0

!²‰°)”&s¨KLIgG&M^'qÝ 5HC&()Wœ¬

FG:”Ig&L‚4J&M 5HC&ü4:÷!äôÌIg&f5CM

 5/HC&’“dG:67]^;)´&[C/>,5¢£/€/¤

¥=C\:)¦;%&[CìWׅ40HÌIg&f5CMßôg&M²³

196110ª18XÍÎôg,Ý*+Ùڗõ«ß!^75@®0s)zâF G15YlxG&MFHF/15Y?+! 5440HÌIg&f54‚&M

0>,5ÚÛ),0$FG515YP‹4J&f-¸ôgCpgqCIC

FG&M²⁴

«45@®0sèÈ]^!$i°:,Iôg,f/èÈ]^)Ø ÙFGC ,c5/f!]^!—õ).ׅ40HÌIg&f5C(^7/

^1-3m)M

 ì]^)_p&,x/16 Y?+!0‘!0Ô5KLôg&f:£/

ôg,(^7/^4-6m)MË >, Á(!Ôi0HÌIgCfW/67Âà )*fC9!m:0e1>g,Mf!«5€=Cׅ!²‰°HIóG 

23

Ë Akyüz, p.525.

24 Akyüz, p. 525.

0‘%&2=>,52=CׅHI,>g&¢£=>,5€=ÚÛ°F GAåôg&fG:KLIgG&(^7^10m)²⁵M

5Ý*+Ùڗõ«ß)°±F,1989 6ª16 X^ 3582­/«!^7

^13237310 m5¬FCH+,MfgI5Zgg/ !67=/4œ=;)

´C564!440HÌIg&fP5@®0s15Y4J&f/ÚÛ

>,567;!J&ׅ4!@®0s!̂‹H/18 Y?+! 0FG

@® 3 !Î789!—õ)´&f/ WŽ‘„…%&ׅ:C&Ú ÛFGº¿”Ig&f$%&:!4J&²⁶M

*+i™sY—­( 2000:; ˜)^325/89:!0!Z[GKLG

&M

ÝÓ»<ôg&@®s5/\]^ØÙ!s)È=+G5CICM

¯)<>ôg,Ž‘5/Z!sŠF,0 )?ÎF/>,€=œ¬

d[o/Z!²‰/67/:F15@£=/€=/¤¥=:F15ÙÚ=ø0)

;F/>,5Z!]^)AH&dZg!J&HC&ׅHI:AåôgCpgq CICß²⁷M

 !—õ$%&«(89:!—õ«)!^ 32 45/ !Î;0HI!Aå

GKLIgG&Mfg5198911ª20X!iBÚ4ÍÎôg,@:CFs qD4J&M?°±5%¦E¾%!F¦!ó4J&M

^32

1ÝG«5/ ;<=Cœ¬HIAåôgÑoÚÛCeŽF15 !]

^!AHCeH5 !67ŽF15¢£=/€=/¤¥=ŽF15ÙÚ=C

\:Î;C&dZg!J&0ƒ!„…HIAåôg&—õ)x&Mß 2G«5/f!!ál!ÅN)»A%&,x!h•‹/*ˋ/ÙڋÑo]

^‹!IJ)&Mf!,x/G«5/x!µD!$iál)£/FG/º

(a)Ó»xIg&,x!hH5FP‹!@®s)lx&f/(b)0Ô

Ño0 G!Š™Cáâ)lx&f/(c)f!!ál!v.=CÅN )»A%&,x!Š™CKâZ!x!KL)lx&fKLIgG&²⁸M 89:!—õ«5Ý8Û!;<=/ÙÚ=/O=—õŽp4C1/M=/Ë N=—õ:·gG&,xß8Û!O®J+G5/>ôhP!QR4J&M

25 Akyüz, p. 526.

26 Akyüz, p. 526.

27

µ«, 2005

28 Akyüz, p. 526. µ«, 2005M

3  

3.1 -./01

S%45,u!®rWTUˆãFG,Ô/8Û,c5x!ÙÚ4:

Z4J+,['fØHI23W!ׅ){VCI^+G,,x/º¿

Cì]^5ãbFCH+,MFHF/WX!\]:{NWì!Oª[+G º¿YZôg,Â!Æí°EG‚,,xS[S%U\]ÚÄahilik kurumuÅf!

Æí°)^:!FGê¨F/_8`ìÂ`7àÄçırak-kalfa-ustaÅa_$k

Í»ôg,MS[S%U\[+G]^ôg,:!5ì$%&fP:/

!áâ:„ÑqCICH+,M

V&¾¥bÔSE/ºc¥d$¾SP@C&f!}e5fgæx,Mw!g hCNOÙÚìO!i5j15JgV&¾¥k!©:>eæx,!4J&M

dp&0 $%&@:åjl=CÀÁ5/c¥d$¾SÔ!:!4 J&Mf!Ô5hX!0Ô@:0H+,ÔE4/^hmhKÔ!hX!0 Ô516Ô/FG5:+:"1/f!Ô! 0$%&1H!:nHI gG&²⁹M¡qo¥#WUp(Zonguldak)4513-50Y!M0Gde15X)

4/qe!15X)r‡e¨40G,³⁰M

19_çSHI20_çèéHpGV&¾¥kdG:NO:Zg,+, N¨W…s!btóIg/fg5›‰0‘j!bt!zîC+,MN¨W… s45ŽyýWý°)æxFG8Û,cC,C0ë!t4Je/™Ô!uN¨

Ärişte-i amiraneÅ45v©HIžwÂx)xG0HÌG,³¹M0ë!yí

!bt,+GZg>4z423
{40G,0ë!h5NWS|&

Óg,M>,Z!fØ^hm_`}J,+,!4/ù8!0ë‡yF/Zg

,+Gý°W !0‘!™btF,Mŵ1913-1515000Â!N„…‘!

c10·5ý° HIøeh+Gde/f!™51927535·:F,³²M

3.2 -./0123 

29 Gülmez M. (1985), Tanzimat’tan sonra işçi örgütlenmesi ve çalışma koşulları(1839-1919). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, 3, pp.792-802.(PÈGülmez (1985)ÉÊ)

30 Gülmez (1985), pp. 792-802.

31 Donald Quataert, “The Workers of Salonica, 1850-1912”, in Workers and the working class in the Ottoman empire and the Turkish Republic 1839-1950, Quataert D., Zürcher E.J., ed. Tauris academic studies, London, 1995, p.70.

32 Bahalamir A.(1982), ‘’Türkiye’de imalat sanayiinde çocuk işgücü’’, Nüfusbilim Dergisi, 4, pp.99-117.(>‘?D/Çocuk işçiler, p.24.[e)

V&¾¥Ô50‘!@è!~ãbFGde/5I!@è!Ý=50  FG!OP$%&f4J+,M1908-15‚,&§#\4hX!0Ô 10 ÔJ ôg&f/ý° N¨40HÌIg&f)„ÉfMxIg,³³M

Œ€ÔèE5/!0 0$FGíCìO5C1/r)ô

F,,%!,x/0ë:f!®>Ž>ŽFG,Mrdp&,%5h 

=23
{4*ÑgG,,x/f!©ª!8Û,c5S%4ž_ç: G‚

,V¾=C,u)FG,M

V&¾¥ÔSEæ>+,NOƒ!‚ë520_çRØ>4h =C}edG

íCìO5óIgCM

f ! Ô  /   0  $ % & • ` a !  4 1921  ! ƒ Ö S % „ … •(Ereğli Kömür Havzası Kanunu)1930!š†‡,•(Umumi Hıfzıhha Kanunu)J&MƒÖS%„

…•5ˆÏ!©È4418Y?+/š†‡,•45N¨W…s/…‰412 Y?+

0HÌIgCf¸ôg,M>,š†‡,•45 12-16 Y!0‘5hX@è 8 Ô01f4‚/20ÔP50HÌIgCfflôg,³⁴M

Œ €  Ô   ü e /    4 è !   ¾ z À Á  :  Š  G ¾ z B ‹ œ ¿ Äistatistik Umum MüdürlügüÅ[+GN!’“Z!º )¸IH%&,x!‰=C'(

*Ñg,Mf!'(/4ÂP‹!0‘&…s414ò7ñ128ÂÓ»ôg Gde/c2ò2ñ684Â/>e15.4·14Y?+! 4J&f¸IHC +,³⁵M^Fm_`}E!450 "OF/ 0!bt:DIg,³⁶M 1940Eôg,2Aå•(Milli koruma kanunu)[+G0,uŒFáâg pIg/hX!0Ô58ÔHI11Ô/o/ý°W :f!zâ„+,M

hJ+,8X5C1Ce/Nï401 !j52Žg‹+,³⁷M

Œ€Ôü+GHI 0u!ö÷˜C+,!5 5 !\]^K!Ÿ

ü4J&M\]^5º7YHI12Y! !0)yCHI AH&f5C+,

/èÈ]^)_p&L‚8Û,cWZgP‹!s! )0HÌ&f)„É,x

5‹|®Ž+,MË

! 0+GíCìOö÷J+,!5 195060 4J&M1950

æ>+,rHIƒ!‘!i5íC<=)“+G&M^Fm_`}P

45é!§pcSŸüôg,MZ!j519523ò1145’Ž+,!/

1973515ò6139’/1983549ò1ñ’/1986561ò315’/1992572

33 Güzel Ş., Tanzimat’tan Cumuhuriyet’e işçi hareketi ve grevler, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, 3, 1995, pp.803-830.

34 Çocuk İşçiler, p.25.

35 DİE, Türkiye’de Toplumsal ve Ekonomik Gelişmenin 50 Yılı, Ankara, 1973, p.151. (>

‘?D/Çocuk işçiler, p.26ç[e)

36 Mehmet Şehmus Güzel, ‘’Capital and Labor during World War II’’, in Workers and the working class in the Ottoman empire and the Turkish Republic 1839-1950, Quataert D., Zürcher E.J., ed. Tauris academic studies,1995, London,

37 Güzel, 1998, pp.197-224.

ò3000’>4b,³⁸M1960!èxݓ!OQßÄyeşil devrimÅ;ŠpIg ,úûOr€5V¾=CrHIé,%”r(yoğun-tarım)ƒ!ìO!s¨

)4+,³⁹Mr§pcSŸüôg,f/úû0땖),óE%f

C+,Mh’!§pcS‚ 6 Â!0‘rHIEG*HCpgqCIC1C e/ÍX>445wòÂ!rMr)@F,-.C+,⁴⁰MErtürk5‘aä

ghCO5 4ÂrZgP!ׅ401-.C+,KLG&⁴¹Mf!ì O52!!®)aÅOôÌ/ý°ès‘5r4r)F/øÂù°!0ë5r

P!®+G+,M

r4!ìO!-./r!ù°Â!h/º‘~:!5‘)Ì Z!X*‚×…)F,/x!h523Œ—˜)ôqCI CH+,M˜GIg,N¨W…s5rÂ+G™ë=Cô©Ce/

rHIšg,Â5f!ô©ÓgG+,M4b&Â5S|&4C, C0ë!Æí°):,IF/fg:>,‘!› 1fC+,⁴²M

Óg,0ë!j5Z!ÔðìOF,,x/9/:F15œ=žF/

>,rƒŸgC)üø%&-.C+,Mž/>,5ž’ý!Âð

4PQ[e  ¡,u)FG,mFÂð5¢£¥¤¥(h(4e! ¡)),u!

s¨%&[C+,MÙÚ!®s¦‘/>,5s¦‘AB!8Û,c5øÂŒ

23!,u){|p%&/>,5ì){%&,x0ëFGóCôg/fg51950

P@! 0ë>Fbt)DÌ,f4-¸ôg,MfgI!ìO5§š¶

ï!e‚C$kJe/_`!a’¼½[/4: áC…s W§š¶ï 0‘+G&f¸IHC+G&⁴³M§š¶ï5

41950P@rHIƒ!‘ŒEaF/Z!@ÙÚ=/;<=C\]Œ

th)bF,Mf!,x/§š¶ïrHIƒ!‘5‚C$kJ&M

3.3 ILO4567289IPEC :;<=>9

ILO  [ e 1991   Ý   0 ‘ ’  µ z ¼ ß(International Programme on the

38 Keleş. R., Kentleşme Politikası, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara, 1997, p.69.(PÈ RuşenÉÊ), C¨Ë©ªa{#&§«2HIM2ƒ¬/ó% D­/

2001/p.242M

39 Çocuk İşçiler, p.25.

40 Keleş, p.69.

41 Ertürk Y., Kırsal çocukların çalışma alan ve örüntüleri, Türkiye’de Çalışan Çocuklar Sorunu ve Çözüm Yolları(Kahramanoğlu E., ed.) , Ankara HÜ Sosyal Hizmetler

YO-Friedrich-Naumann Vakfı, pp.59-74.(>‘?D/Çocuk işçiler, p.26.[e)

42 Çocuk İşçiler, p.27.

43 Bultay Tuncel. (1995), Türkiye’de Çalışan Çocuklar, Ankara, DİE-ILO, DİE Yay. No.

1840.

Elimination of Child Labour/PÈIPEC)⁴⁴z¼ ÅNôg/5@è!6¦!

hC+,⁴⁵Mfg5 0ñ„!,x!vƒ!®|_`á4f!P!ܯ!}

°)µŸF/ 0)A=C1FG1f)Ý=F,±T#§«4J&M1991

6¦4ÅNôgæx/ÍX4560¦P‹!14ÅNôgG&M

±T#§«!Ý=50E=IE=!PÈ!F®pIgG&M

> 0E=ݲ5Ý 0!‘’ß/IE=ݲ5Ý 0!@:ÚÛ4œ¬@:

üý)C1%fß4Je/0E=ݲ):ø%&‹4!ÞFG0 !OP )MxG&M

±T#§«!sY=C&§½S5/

³Ë Ë´ 0$FGÓ»‘]Ú/0™/§Ë´//µ$! [CÙÚ=¶F™/Œ¼4uv)%&M

À³Ë  0!°±Z!‚ô)œe%&,xab!’“)®·%&M

¸³Ë  0$%&ÏÐ$FG2=Ëu)hG&M

¹³Ë =C¦ºd«!}°aã%&!§OM

»³Ë  0$Ñ&ì¨!ÖU/©ªŽF152ÖU4!¼):,I%M

½³Ë u!\]Å*M

Ü³Ë ¾b=>,5aã%&0‘)%&pHI”&/>,5œ¬WÚÛ):,I%×

…HI=¿ôÌ&[Cz¼M

À³Ë  0G£Á=ËN;<ËuWñÂ!h£O)Ã&M 4J&M

IPEC±T#§«541992[e/0ÙÚABÄ/]^ċÅ!Æ_ª]^

s/2¾z¿(Devlet İstatistik Enstitüsü/PÈDİE)/ìÂ]Ú/0‘Ó»‘™]

ÚÄTürkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonı/PÈTİSKÅ/ú$$Ñ+GÅN ôg,Mf!±T£p5‰47!±T£pÅNôg,⁴⁶/Z!c!Œ

FGTİSK 0$FG*+,±T#§«J&M

fg51993[eILO-IPEC:‚xG‚,:!4/Z!Ý=5

³01 ,c)•Ç+G0HÌ&f/>,]^)_pôÌ&fM0 !O P$FGÓ»‘$k‘!$ô)èxOP‚x&fM

À³67/]^/ÈÉS|&)?_%&fM 4J&M

f!±T#§«5‰£)5EÑpGÅNôg,M

^hEË 1993-94Ë Ý 0‘$%&Ê(Ë!]^z¼ß

TİSK5ILO-IPEC]ëF/Ý 0‘$%&Ê(Ë!]^z¼ß)æx&M

44

;:Çocuk İşçiliğini Önleme Uluslararası Programı

45 Çocuk İşçiler, p.30.

46 Olcay Aydın, ‘’Çalışan Çocuklar’’, Türkiye’de Çalışan Çocuklar Semineri 29-31 Mayıs 2001, Ankara, DİE/ILO, DİE Yay. No. 2534.

TİSK5f!^hmEvTİSK]ÚÌ~!skµ!0‘!c9!1I18Y?

+! 4J&H/>,5I9![C¢®40G&H)'(%&,x!¥ÍS

)ÅNF,Mfg512ïHI485!ÚÙ«100òÂ)ä*Ñg/‰0‘!

c2.9· 4J&f®H+,M>,2.9·!c!94.1·^3308­ÝÆ_ì

]^•ßÇ+,£ÎÏ)%&,x!ìYZèÊ!,4J&f®H+,M

^FEË 1995.4-1996.3Ë Ý áGkÓ»‘!$ô)èx&ß

TİSK5^FEÝ áGkÓ»‘!$ô)èx&ßÝ=4Ý#&c¥–

dp& áGkÓ»‘/ºÆ_K$FG!ܯ)ÐÛF/$ô)èxôÌ&ß

½S¾)gp,M

^ÑEË 1996.8-1997.7Ë Ý áGk‘dp& 0‘!0 !OPß

^ÒEË 1998.7-1999.7Ë ÝTİSKË ÇalışanË ÇocukË Bürosuß

2 2F/67/ÓÔ]^$%&S|&)ÐÛF/1993 PÕ ôg G‚,±T#§«)O%&f)Ý=F,ÝTİSK 0‘VT$&ßrHg,M

f!VT$&5TİSKHIDGh!¡C&Œ/Š‹!4:Œ!Öµ

C&<=×pIg,M

Marmara 67]^!]ØW, 0‘èEÙ®FG67=CÚy Û¬G!ܯÐÛôg,M

>,Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı!]ë[+

G 330 Â! 0‘!67ÂÃdfCÑg/o1! 674ÏÐJ&f

®H+,M

^5EË 2001.4-2001.12

‹Ê!VT$&)§OF/ 0‘KOôgz¼=C®|)*M ÄSanayide Çalışan Çocukların durumu ve TİSK’in faaliyetleriÅ

IPECÅNPQ/! 0$%&ÀÁ5!LIgG,/f!±T£ p›ðC'(W¥ÍSÅNôgÝDGbtF,⁴⁷MZg:/ff 104dp& 0‘u!¬eó){|p%&›ðC•=O8*Ñg,M

> /\]^5HI 8/0ôg,/fg5Zg>4!5K!\]^

‹|®4J+,[/j/qôgG: 0‘u‹|®4J&fñòô

47 ILO/IPEC, Çocuk İşçiliğini Önlenme Uluslararası Programı(IPEC)Türkiye, 1998-1999, ILO Ankara Ofisi, 2000.(>‘?D/İzzet[e)

g& DuyarÖzener5KLG&⁴⁸M

:Œ51998ILO!^138­@®¯s!]l°±ôg,M

>,/dp& 0‘!jW/©œ=®=®¯/ 0ë!¾z

=;<=C°±$%&ÀÁ5ff10!'(4¸IHCeæx,M

IPEC±T£p4˴¾z¿ILO!]ë!:1994*+,'(⁴⁹4

Ë6-14Y!?0‘Â51188ò9ñÂMc100ò8ñÂ(8.5%);<uv)F Gde/f!c«4®!3Ä76.9%År„…FG&M

Ë NÄ10.8%Å,S|&Ä7.2%Å,WX(5.1·)

f!j#5dp&‰ 0‘j)dFG&5ÜMClCI2P‹!

8Û,cFG)¦ 2…0)FG&HI4J&⁵⁰M

ILO/IPEC±T£p!hFG2¾z¿1999*+, 0$

%&'((Çocuk İşgücü Araştırması)4/ !‘$%&'(ÅNôg,/f!' (45rHIƒ‘%& ‡yÝJ&!F/HIƒ! !

‘btF pG&f®H+,⁵¹M

Altıntaş⁵²5dp& 0‘!íCÏÐFG£Ig&[C +,!51990df+,ݧK=ߐ‘!@/ j!bt:Â=C\:)AH&

PÞ!ìê¨FG‚,f:aÅOF,KLG&MGöç-Der(2002)!Ö!S

[&/1989-1999!3438!r!2ßôg/4-4.5wò‘ôÌIg ,M5I5Ï4@®!,uàqôg&Diyarbakır,Van, BatmanC9!á!

Wİstanbul, Ankara, İzmir, Adana, MersinC9!4¢USOÌâ&)¦CH+

,M§K‘5¾z=W=:/>,5ËNÙÚ;<!ã˜HI:gäC äìfß):,IF,M§K‘5•Ç+G*Ñg,:!45C,x/‘µ!, u5`+GdI /f!E…›£ËN=CÏÐ)4,,xš=—ë5‘

‘ƒ!ÙÚAB)%&f5CH+,⁵³MZ!,x§K‘)F,235)°=Cmå

1!Ž+,M1990!C,C‘‘Zg>4!‘æY=¢!5/Zgݧ

K=ß4J&f4Je/HgI5‘!,x!qa‹çFGde/‘~¨s) èçúÚ)´Ig Z!©)éICpgqCICH+,M

DuyarÖzener54! 0‘!e5,+,h!zîW/ÔE):+G¶

¸%&f54‚ /4 0‘1ãb%&!5/rHIƒ!‘/

48 Çocuk İşçiler, p. 30.

2¾z¿!¾zq/12-14Y!01 j52001Pgä‡yFG&f

HI/\]^j!/0žIH!v.):,IF,&f:4‚&4JØM

49 DİE , Çocuk İşgücü 1994, Ankara, DİE Yay. No.1997, 1997.(PÈ DİE, 1997ÉÊ)

50 DİE, 1997, p.16.

51 Ayşe Karadumantaş, ‘’İç Göçün Çocuk İstihdamına Etkisi’’, Türkiye’de Çalışan Çocuklar Semineri 29-31 Mayıs 2001, DİE/ILO, DİE Yay. No.2534, pp.413-433.

52 Betül Altıntaş.(2003), Mendile, Simite, Boyaya, Çöpe… Ankara Sokaklarında Çalışan Çocuklar, İletişim Yay., Ankara, p.14.(PÈAltıntaşÉÊ)

53 Altıntaş, p.15.

NO/dp&må/§š¶ï!e/]^!‹|®ôC9o1!zîêë

ìó™/4»FJ+,-.FGó&f4‚&KLG&⁵⁴M

20_ç@@!254 0ë 0‘!œ¬)„É1H!=C¬eó

*Ñg/fgI!¬eó!c@:í4J&!5V¾=Cà•4]IgG,7 à_8!í*K•=Cî4ïIg,f4J&M

1977 Eôg,^ 2089 ­•í*KÆ_]^ìÂ]^!FHIC&f

¬ôg,Mfg5/Æ_5ð»=C]^50G&ׅ¨47àHI]Ñe/œ

=C]^5h!š=CHI¦&:!Ž+,MÆ_!ì]^)ñp³

Ë´5/f!à•4š]^HIšg,8Û,c0‚CI]^)_p p&f4

‚&f)D1ŽMFHF/f!K!™G5>& !j1ò 3ñÂFHCH+

,fHIòã!)ì&f5øó4‚CH+,⁵⁵M

1986 ^ 2089 ­•!ô˜)C,`œFCdF/^ 3308 ­Æ_ì]^!•

ÄCıraklık ve Meslek Eğitimi KanunuŬôg,/f!•4:]^)_p&f

4‚& !j520òÂFH‹ICH+,⁵⁶M

f!• 0‘!hFHä‘4‚CfHI@P!efu45Cf

®H&/f!•52001ÇıraklıkgÝì]^!•ßÄMeslek Eğitim KanunuÅ

ìÑ+,M

3.4 -./01"?@A

1999ILO!]ë!:*Ñg,'(45⁵⁷

Ë6-17Y!?0‘ 51608ò8ñÂMc163ò5ñÂ5;<uv)FGde/

478ò5ñÂ52…0)FG&M

Ë ‰ 0‘j5642ò‹+,M

Ë r„…‘!™557.6·‡yF,hà/NÄ21.8·Å/WXÄ10.2·Å/S|&

Ä10.4·Å4!™5btD,⁵⁸M

DIE!1999!'(q⁵⁹/46-17Y! 1ñ608ò8ñÂ!c0

54 Çocuk İşçiler, p.28.

55 Öztürk M., ‘’Çıraklık eğitminin ploblemleri’’, Türk-İş/Ostim ÇEM Çalışan Çocukların Sorunları Semineri, Ankara, Türk-İş Çalışan Çocuklar Bürosu, 1994, pp.27-38.(>‘?

D/İzzet[eMPÈÖztürkÉÊ)

56 Öztürk, pp.27-38.

57 DİE/ILO , Türkiye’de Çalışan Çocuklar 1999, Ankara, DİE, 2001. (PÈ DİE/ILO ,2001ÉÊ)

58 DİE/ILO,Ë 2001, p. 51.

59 DİE(1999), Çocuk İşgücü. http//www.die.gov.tr(PÈDİE ,1999ÉÊ)

ë(2…0)1)óCôg&!5182 ò5ñÂ4J&Mùý¿D&/6-17Y!ù 8 820ò4ñÂ!c116ò4ñÂ/ý8 788ò5ñÂc70ò7ñÂ

0ëóCôgGde/0ëFG¸t%&™5ù814.1·/ý88.9·ù8

!0ëFG!¸tõèMr¿D&/! 957ò7ñÂ

!c67ò9ñÂ/r! 651ò2ñÂ!c114ò7ñ0ëFGóC ôgGde/0ëFG¸t%&™5!7.0·ÆLr4517.6·r

5ÆL2P‹!™4J&M

s¿D&/10-11Y!sÆÇFG12-14Y!s40ë¸t%&

™«5/ôI12-14Y!sÆÇFG15-17Y!s4Z!™53~4

h†ö‹&Mfg5!èÈ\]^7-14Y>4!8K4Je/>

,@®0s15Y(44514Y)4J&f‚C$ÑeJ&DG[ŽØ

M>,s¿!™HIó&rdG[e®s! 0ëFGóC ôg&ÝJ&fÑH&M

1  ⁶⁰

   

 

 

  

                   

  

2  ⁶¹

      

     

          

             

              

               

   !    "    # $ % & ' ( ) * +    

3  ⁶²

60 DİE ,1999

61 DİE ,1999

62 DİE ,1999

      

    

    

    

    

    

   !    "# $ % & ' ( ) * + 

01 !c163ò5ñÂ5;<uv)FGde/478ò5ñÂ52…0)FG

&Mʍ+G&HCH4f!jl!¢)DGó&/FG&‘5[e 2…0)%&:!o1/FGC‘5[e;<=Cׅ$Ñ+Gde/f!

Ýr!÷5CMFHF/ùý¿4DGó&/4:r4:

%&:!5ùýÏÑ 2…0o!F/FGC:!5ù8;<uv )F/ý82…0)%&ÝJ&M

;<uv„…%& $Ñ&®¿45/r@:o194ò2ñÂ4PQ!¾z [e™‡+,5‰£!57.6·)øxG&MfgF/N535ò6ñÂ/

Ÿ16ò7ñÂ/S|&17ò7ñÂ4/‰£!™45btFG&M

f!™)FG&H9H4¢)DGó&/FG&‘5r„…%&

:!79·o1/4Ÿ9·/S|&/N!ù4Zgg5·4J&MFG

C‘4:r52·o/4N25·/S|&11·/Ÿ10·!ùì Ñe/[eNï401‘bG&M9cI:r 1 úo!5;<uv„…

%& !2/3r&,x4J&M0‚æx,s56-9Y/10-14Y/15-17Y

®p&/10-14Yû‚EGde/r45[e®s!fØHI01ÝJ&M

4 !"#$%&'()#*+,-.()⁶³

/ "0 !12

 

 

       

          

              

          

  ! " #
 $ %    &'( ) *+ ,- .    

5 !"#$%&'()#*+,-.()⁶⁴

63 DİE ,1999

/ "0 !3452

 

 

        

             

                  

               

 ! "# $
% &     '() *+ , - . /    

45/ ,c5Cl0HCpgqCIC!HM01œ¿D&Ý23!üü(2 z)!|pC&,xß@:o1‰£!38·)øxGde/4Ý23!;<uv)|

p&,xß19·/Ý23ý~,xß!15·4J&Mr5f!ù4J&/452 úÝÝׅ){%&,x/ì;Î)~,xß/3 úÝݛ®!ÆíC:!){

üg&,xß4J&M

6678 9,-.()⁶⁵



 

 





 









 !"

#$%



&'

()*+ ,- .+ / 0- * * 1

02*0/ -)0 .+- 3- 0,/ 30 )1 0/1

0,*0- 0-./ ),0 11 332 0.1 0+- ./+

4 56789
:;0+++<=(>?@A

BCD0222

m/Ê*HC/>,5Ê)þFGF> !zî5žC!HMÀÁ q/ !30·5ÝÊ
=CHIß/m 23·ÝÊ!»èHIß/9·

݊‡CÊ45CHIß/Ý2…0)FG23)|p&,xß/Ý23<>)´

C,xßC+G&M45œ=5èÈ]^!»5HHICfC+

G&MFHF/ )Êê%&‚!×Aå‘MxIgG&f

W/KÔ/]D/Z!x!» )&,x!»5må+GN%&f

wF1C&M[+G/fgݛ®!ÆíC:!){üg&,xß0HCpgqCI C ãb%&fC+G&£Ig&M

Z!x! 0‘!º

64 DİE ,1999

65 DİE ,1999

1.7!ì

İzzet*+,'(-.45 0‘!3ÂÀÂ!7!ì5 ÷Ÿ>,50‘

4Je/3úÝo!5š\~4J&M

ILOÆ_š]^B\¿1996-9747!Æ_]^¥cS21,789Â!Æ_

,!23W0$%&º )¸IHF,'([&/,Æ!7!28·0‘/

24·›/21.6·r/10·š\~/7.4·ìÂ/9.2·Z!x!ìÑ+

G&⁶⁶M

7!G5 0‘!4Â1Â(74.Ü·) Ê/m5Â1 (18.3·)Ê4J&M

1992IPEC!±T#§«)æx,@/2
{4 0‘!’“)¸I H%&'(ILO!]ë!:2¾z¿[+G*Ñg,M1994*Ñg,  0ë$%&¥ÍS'(q/!Nï401ù8 !75 64.3· Ê4J&f®H+,M>, óD‚4‚C/ŽF15 óD‚4

‚G:Ê)FGC7!™32.22·èH+,M 2.23!‚ô_!j

h2n!89:!jZ!23!;<’“5&2$Ñ+G&M23!;<’“[p gq89:!j5yCÝJ&Mf!Ý5o1!ÙÚ4½&[4:¼

½[D_pIg&⁶⁷M

3.5 -./B%&CD

3.5.1 EF

Ë  Ž0‘²³

89:!—õ«!^14Ý 5/18Y?+!%LG!‘)MßÊôgG

&Mf!Ý ß(çocuk)»5M•(Medeni Kanun)4•= ï=C»

FG!y‘(küçük)ș%&MKüçük»5ø)<=%&18Y?+!‘)ô F/0•!y‘)Aå%&áâ5/f!18Y)sYFGde/18Y?+!

y‘5y0‘/18YP‹!‘5ø0‘ÑgG&⁶⁸M

0•!45/y0‘!¯@®s$kFG/15Y?+) 0‘/

66 Çocuk İşçiler, p. 81.

67 Çocuk İşçiler, p. 83.

68 Centel Takut , “Çocuklar ile Gençlerin İş Güvenligi”, istanbu, 1982(>‘?D/Akyüz, p.531.[e/PÈTakut, 1982ÉÊ)

1518Y?+)Ž0‘!2®ÞFG&⁶⁹MILO!^138­«)°±F,,x/

0‘™ëcÚ!¯@®s50•!Š»!ì¨dG:/¼½115Y

C&⁷⁰MP‹!fHIdp&y0‘!²³5s[&®4Je/µ

=Cá5!4lôgG& 0‘5oy²³ gG&MY45

dp& 18 Y?+! !ݐ0‘ߍG0•q½GÝy0‘ß)/

ôI15Y?+!‘)Ý 0‘ß/15-18Y?+!‘)ݎ0‘ß»)à

»%&f%&M

0²‰ 0ëõ»!²³

0²‰5/•–=Cã˜HI/\>,50HI\,%&ÚÛ°)û1%/H5

‡I%fG໑M•Z+G³L‚\$%&áâ!‰G4J&⁷¹Mf!

lq/0²‰50HI\,%&ÚÛ°)C1%,xlxIg&sq4J&M f!\)³໑5/0‘)Z!0HI\,%&ÚÛ°HIAå%&,x/•

4lxIg,u)F/Ë´:໑fgI!\Ç+G&HH)Ê%&M

0²‰) 0!ã˜HID&/¯@®sPÈ! )0HÌG5CIC

fC&⁷²MClCI/lxIg,sPÈ!y‘,c01f5Z[ôgG

&,x/5I01‚\,%&>ä°!J&ÚÛ°GKL&f54‚C, x4J&MFHFCI/¯@®sPÈ! 0HôgG5pC!0G

&F,CIq/5I:0‘óCôg0•dp&Aå•)Š»ôgCpgqCI C⁷³M

 Ž‘!0!²‰°)”&f$%&f!zâ!Ý=5/y‘)œ¬HI”

e/@£=/€=C67)õH%[CÚÛ°HI”&f4J&M

h = 0ë!œ¬5/18 Y?+! ;<=ŽF15]^=C˜4/@£

=/€=67)ÚÛôÌ/@£=/€=/ÙÚ=ŽF15¤¥=\:);%&/

]^)_p&—õ)õH%[Cׅ40HÌ&f4J&⁷⁴M

 0ë!œ¬) 0¿%&sY=Czâ5PÈ![lôg&{

ËZ!ׅÂ!;)p&[C:!4J&f

Ë )HCeÇsHI0ÔÑ,e0HÌIg&f

Ë@ £ = C ø 0 W ø 0 E  Ç Ñ C  @ £ = C 6 7 W \ :  % & p  J &   W ×Ë Ë …40HÌIg&f

69 Takut5!•K!ã˜HI15Y?+) 0‘xG&óC%f

4‚&>D!4KLG&M

70 Akyüz, p. 531

71 Takut, 1982(>‘?D/Akyüz, p.531[e)

72 Akyüz, p. 532

73 Kenan Tunçomağ, ‘’Çalışma Hayatında Çocuk ve Genç İşçiler’’, İ.Ü.İ.Fak. Çalışma ve Endüstri İlişkileri Araştırma Merkezinin Konferansları, 31 Kitap, İstanbul, 1982, p.70.(PÈTunçomağÉÊ)

74 Akyüz, p. 532

ː0ræÔHCeÇf

ËÁ(0ôÌIg&f

ː0Ô0fsJ+,Wæv/![CÆí°)+, ôgCf

ËSWX0HÌIg&f

Ë89àÑÌG:ICf

C94J&⁷⁵M

3.5.2 CD

A³ ¯@®s

0•q/¯@®s5zâ=15Y4J&(0•^67^1m)MFHF/

¡=13YP‹! 567W\:/ÊWì]^;)´CìdG50 1f4‚&(0•^67^2m)M

áw•45@®0s$%&zâ5ÊôgGCMFHF/^58­«5

°±ôgG&!4/$FG15Y?+50HÌIgC⁷⁶M

0•Š»!ì⁷⁷45š†‡,•(UHK: Umumi Hıfzıhha Kanunu)!¯@®s

$%&^137Š»ôg&Mf!q12Y?+! 50HÌIgCFG

&⁷⁸M

\]^)_p&L‚s! 50HÌIgC/>,50G&FG:]^)_

p&—õ).ÑgG5CICMf!,xsY=5/èÈ]^)_p&\)Æ *à FCpgqCI />,èÈ]^)ØÙôÌ,@ 501f4‚CpgqCIC

⁷⁹M

^222­èÈ]^•(İlk Öğretim Kanunu: İÖK)^59[&/èÈ]^)_p&Ô E4J&/èÈ]^ p&f4‚C‘5/š=H5M!쨎F1

75 Akyüz, p. 532

76 Deniz İşlerinde Çalıştırılacak Asgari Yaş Haddinin Tespiti hakkında 58 Sayılı Sözleşme(1936)

77

^1475­0•^55PÈ!ìdGf!•–Š»ôgCf)¸FG

&{áw /r/23!}ø~ŽF1573!2ϐ0>,5{N/2… 0/^507­•^2ôg,3Â01…s/18YPÈ!Æ_/¦±”(kapıcı)/

&!Sè{/§¥½$401‘/ ŸYZ)%&‘MFiliz ANIK ‘’Çalışan Çocuklarla İlgili Yasal Düzenlemeler’’(>‘?D/Akyüz, p.533.[e) M

78 Tunçomağ ; Centel T., “Türk İş Hukuku Açısından Çocuk ve Genç İşçi Haklarının Avrupa Sosyal Şartı İle Korunması”, 1990, p.126.(>‘?D/PÈTürk İş HukukuÉ Ê)

79 Orhan Tuna, “Sanayide Sayı ve Çocuksayinin Korunmasına Matuf Mevzuat”, 1943;

Takut 1982(>‘?DAkyüz, p.533.[e)

59![Cì4J&$ÑI 0)Æí%&Z!x!¨s4FG0ŽF15û FG0ôÌIgCMFHF/èÈ]^ pG&f)-¸%&f4

‚&‘!0G5/0ØÔ4*Ñg& !:<>)´&:

!%&(İÖK ^59^2m)Mʍ‘!0Ô5/ØÔ÷FُC[

lxIg/ØÔ50ÔóCôg&(İK.^67^2m)Mf!˜dG0•

èÈ]^•50•¯@®s) 15 YlxG&fHI!àh"FG&M FHFCI/š†‡,•^1734¯@®s12YlxIgG&f5/Z!

x!•–[e:®s4J&,x0•Š»ôgCìdG/ºrd

G515Y?+! 0HÌIg&-.C+G&MFHF/^4306­•4èÈ]^

!\8̂‹HIg,,x/15Y?+! 0HÌIg&f5•=Cã˜4

‚Cñ„C+,⁸⁰M

0•^65[+GlxIg,f!zâ5°±F,^138­ILO«Š»

FG&/š†‡,•^173[+GlxIg,@®s12Y4J&!5HCe®

1glôgG&&Mf!zâ:ILO«/>,^4306­8K!\]^

$%&•0•Ç+,üôg&L‚4J&Akyuz5KLG&⁸¹M B.0ÚÛC\4!0s

0•q/16Y?+! 50ÚÛC\)ôÌIgC(İK.^78)M9

![Cׅ0ÚÛC\4J&H/H16YHI18Y! ,c9![C

0ÚÛC\401f4‚&HG5$iáâ4¸IHôgG&(İK.

^ 78 )Mf![Czâ!Æí°HI0H5ÚÛC\!áâ(Ağır ve Tehlikeli İşler Tüzüüğü)Eôg,/ZgI!ׅG5¸FGCM@èL#s^ 9

•\¿(9.hukuk dairesi)50ÚÛC\ !áâ4¸IHôgGC

ì4:0ÚÛC\óCôg&f)¸IHFG&⁸²M

0ÚÛC\5/9!0ë)$67);%&ÚÛ°!J&ׅ4Je/ׅ

04ÚÛ4J&f5/0‘[+G45C1Z!ì4010‘![

e/>,%ã=C˜¸IHôgG&⁸³M

0ÚÛC\!áâ[&/16 Y?+!‘50ÚÛC\)ôÌIg&

f5C(^2^11m)M¼!^1m[&/áâÏ4¸IHôgG&ì4 16YHI18Y!Ž‘50HÌIgCMFHF/ ï>,5ì]^)%&Ê)

F/Z!®$%&ׅG&ÜF,‘$FG5/16 YP‹!Ž‘áâÏ!

^35-62!'nôg,ׅ40HÌIg&f4‚&M

80 Akyüz, p. 533.

81 Akyüz, p. 533.

82 Akyüz, p.534.

83 Akyüz, p.534.

š†‡,•512YHI 16Y>4! 01f)Z½Gde/67);FÚÛ),

ׅ9![C:!4J&HG5/0•4¸ôg,zâsŠ1:!F G& (UHK ^179^4m)M0•[+Gflôg,0ÚÛC\!áâ5

0•Š»ôgC/>eö\•(Borçlar Kanunu)âôCŽ0‘Š»ôg

&Mš†‡,•516Y?+!Ž‘0ÚÛ),0)ôÌIg&fG

0•):`aôg,/16YHI18Y! G5`aôgGCMf!˜

GC,°±F,^138­ILO«[+G^ˆôg&fÆí4J&M

^138­«!^3q/Ž‘!,u/67>,¤¥=Cã˜HIÚÛCì4

@®sFG18Y?+5xIgCMFHF/!a’>,5—ë):ú$5

¡=Czâ)»G16YP‹!Ž‘J&ì401f)/>eZgI!ì

,u/67>,¤¥=ˆ‰Aåôg&f/ZFGZ!ìG]^)_pG

& !:4xG&Mf![FG0•Š»!ìdG:16YH I18Y! 5/0ÚÛC\!áâfg>4JHG‚,zâ)Š»%&¨

™01f4‚&M

C.©È>,5àÈ4!@®0s

0•^68q/18Y?+!‘©È>,5àÈ401f5Z[ôgG&M …ˆ4!ׅ5o1©È!…r)(eE%f$kFG&MàÈ4!ׅ5Èà

¤/¥•N…/©Èà!ÈJ&)XW,X/*•§C9!Í()~M

0•^5Š»!ì4©È>,5àÈ!0C,x/‰G!©È450

•^68!zââFG&M D.%

š†‡,•^ 176 q/Z!©à!*Ë[+G+S/\,+ÖS/W¥&-S

/¦T£/¦"/¾«418Y?+! 01f5Z[4J&Mf!zâ[+

GlxIg,ׅ¨FGóCôg&:!KL5CM !¤¥=\:);%&°±

!J&‰G!%5f!zâ™G5>&M

3.5.3 GHIJ

A. 90Ô

0•q/zâFG0Ô5@45Ô4J&M

š†‡,•q12-16Y! 5hX@8Ô01f4‚&(UHK ^173

^2m)Mf!zâ50•Š»ôgCìdG0G& Š»ôg&M

>,f!zâ50•Š»ôg&ׅ401 15-16 Y! :Š»ôg&Mfg5 UHK173  Ž‘!0AB)Aå%&,x!h =CABá54J&,x4J

&⁸⁴M>,16 YP‹!‰G! 0‘5Z!ׅ¨4lxIgG&90ÔF ,+G&M

0•^67^2mq/ʍ‘!0Ô5ØÔ)AHCü4'`

ôg/ØÔ57.5Ô!0Ô!>gCpgqCICMf!•Ê

)à»F,,x/18 Y?+!Ê(èÊ/ìÊ:~)‰ !hX!

0Ô5Ê!ØÔ:xG7.5Ô4J&(Tunçomağ)M B. $Þ\

0•^35fmq$Þ\!áâ(Fazla Çalışma Tüzüğ:FÇT)ð½G/15Y

?+5$Þ\ôÌIgC(FÇT. m.4/a)M16 YP‹!Ž0‘$FG5•–!56 Ï4$Þ\ôÌ&f4‚&M

C. 8.

!•–45 !8.$%&º¿Czâ5lxIgGCMf!,x/ø

0‘Š»ôgG&h =Cz⠐0‘:Š»ôg&M D. Á(0⁸⁵

Á(5/ݐ0,u4j1:20ÔHIb6Ô>4!/@11Ô!ß)ô%(İK.m

^65 ^ 1 m)M 0‘!,x!Á(Ô!æ>eØÑe!Ô50Äá âgpIgG&(İK.^65^2m)M

š†‡,•520ÔP!ׅ)Á(0FG&/Á(0!ØÑe0ô

G5¸FGCM

0•^ 69q/NïdG18Y?+!ù80‘JI/&!ý 8!Á(0)Z[FG&M

0•Š»ôgCì$FG5š†‡,•^ 174 Š»ôg&Mf!zâ[

gq/12-16Y! !Á(05Z[ôgG&M0•š†‡,•)™ÑÌGe©%

84 Engin Murat,’’ Gençlerin İŞ Güvenliği’’, Çimento İşveren Der., 1994, p. 9(PÈMurat ÉÊ); Türk İş Hukuku, p. 156(>‘?D/Akyüz, p.536.[e)

85

ÀÁ45gece dinlenmesi(Á(8.)DHgG&/Ï0HIÁ(0!Z[

GKLIgG&>‘!#Ã/Y45ÝÁ(0ßÊF,M

&16-18Y!Ž0‘!Á(05xIg&-.:%&⁸⁶M E. 8/M!X/8X

^394­8$%&•(Hafta Tatil Hakkındaki Kanun)!^10•^41ð

½G6X010‘@® 1X8X´Ig&M8$FG 0‘ƒ!º¿

Czâ5lxIgGCMø0‘![ 0‘:8$FG5‹Ê![

Czâ„+G&MFHF/ f!zâ[+Gõ1)¦&,x5/ ʍ

16Y?+! 0‘Z!!8X8>CpgqCICMClCI/]^)_p G& 0‘+G!Y™!<=4!825/Ê*1Xׅ¨4!Z!!

8XCe™ÑC‚øehHI4J&M F. mÎ789

0•^49^2m[&/18Y?+! 0‘´Ig&L‚mÎ7895 18XPÈC&f5CMFHF/ Y™!<=4õ1)¦&,x589)õ»

%&‚Ê!894J&ÆíJ&:HHÑI /0•45Ó»‘fg)§

K=ôÌ&[Czâ5C⁸⁷MÆ_ì]^•(Çıraklık ve Meslaki Eğitim Kanunu) 4Ž0‘!Î789!—õ5lxIgG&ö\•(Borçlar Kanunu)JG5>&

0‘5f![Czâ5lxIgGCMf!,xö\•Ç+G01Ž0‘

5mÎ789WZ!x!89—õ)*à4‚CM1982•q/8250‘

!—õ4J&MÎ7!8WX89Î789!—õ  5•lxIgG&M

•5f!zâÎ789—)ÙڗFGx,⁸⁸MP‹!fHIö\•4: Ž

0‘!mÎ789Z!x!89!—õ$%&zâlxIg&fÆíô gG&

G.Ë Ž0‘!673(

Ž0‘!673(*Ñg&f55I!£4J+,ì1Ý=J

&/5øE!673(5ì-)Ç1\D%&[C/Ž0‘!ø0E)Ê

ÈJ1úä:J&M

0•^80[&/Ý13-18Y>4! 5HC&ׅ1Q/ׅ!°±W

 ¢£Z!ׅ6Ig&H)7ºD4J‚IH%&f/>,18Y>4 5yC1:68ª1¼½ü¶49a!ÂÃ)_p&\J&Mß

86 Takut, 1982.(>‘?D/Akyüz,p.537.[e)

87 Takut, 1982, p.174. .(>‘?D/Akyüz,p.538.[e)

88 Murat, 1994. .(>‘?D/Akyüz,p.538.[e)

0•!^79q/0ÚÛC\4010‘ׅ)æx&‚Hׅ

)Õ %&‚Z!P!ׅŠFG&7ºD)ü{FCpgqCICM fgI!zâ50•Š»%&Ž0‘G:JG5>&M

19838ª16X°±F,ILO«5673(0WÚÛ),04 21Y>4*Ñg&flxIgG&M[+G/0ÚÛ),ׅ$%&áâ 418YlxIg,KL)f!«™G5>&[/0%&fÆí4J&M

3.5.4 KLEF

! 0‘!íCh)øx&!jo1ãb%& áN¨4Æ _FG01 !ãb4J&M§š¶]^!h4J&Æ_]^5!0ë)btô Ì/hà45vð!äëð½,ì401f)»HC:!FG&⁸⁹M

ÍX!Æ_•(Çıraklık Kanunu)519776ª20X¬ôg,M^2089­•ÝÆ_

ìÂ7à•ß;!f!•–52:!=Cü4ì]^$ÑIÌ&0‚5C 1/KFG!;)x,!ó4J+,MfgFGÆ_/ìÂ/7à5¿ðl ôg/1H!Ùڗ´,Ig,M

FHF/ŵ5f!•–4E<ôgG,-.5:,IôgCH+,,x/1986 

^3308­ÝÆ_ì]^•(Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu:ÇMEK)ßEôg,M

^3308­•5/ì]^! ÏÐ)ef%&,x^2089­•5HCe=C+,Ö µC+,M^2089­•Æ_/ìÂ/7à)AB®p&ü4ì]^!ÏÐ)ef F[>óIg,!F/^3308­•5ì]^)[eã˜HIï/Æ_/ì Â/7àAB)®p&Žp4C1/N¨4!ì]^)Kt,Mf![

FG/f!•5/ áN¨4*Ñg&fñòôg&Æ_ìÂ]^/š=Cì

]^Ê4 ÌIg&£Î]^)¿ð!:!FGlF,M

^3308­•!^3­^15Æ_ìÂ]^)^25N¨4!ì]^G>

xIg,MŒ5§š¶]^/:hà5š]^!5?ü&f! 2 PÞ!]^!°±

=Cã˜HIZgg¿ð!ì4*Ñg&fñòôg,MÆ_ìÂ]^5^507

­•Š»ôg&ì¨4*Ñg&(ÇMEK^13)/N¨4!ì]^550ÂP‹!

0‘01N¨4dfCÑg&M

50 ÂP‹!0‘01N¨4/Ó»‘50G&0‘!jhl!™4ì

èÊ!,Æ@Ÿ)%&\J&M50 Â?+!0‘01¨s45Æí4J gqf!•–!zâsŠGì]^)ôÌ&f4‚&(ÇMEK^23)M

89 Erkan Gülsevin, İş Hukuku ile Sosyal Sigorta Hukuku Açısından Çırakların Hukusal Durumları, 1976.(>‘?D/Akyüz, p.540.[e)

• – 4 Æ _ ƒ ! ] ^  ì  è Ê ! , Æ ƒ ! ] ^ 5 ¿ ð ! á l  0 ô  l x I g G  &

(ÇMEK^12^1m, ^20)M

Æ _  ì  ] ^ • 5 / ^ 507 ­ ÷ Ÿ  á   2 •(507sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu)/^5590­•ghôg,WXN]ÚWXA¶¬Ìs]Ú

•(Ticaret Borsalar Birliği Kanunu)ghôg,ì™!h~4J&ì¨Wš=

!ì¨)4&(^2)M

f![FGÆ_]^5^ 507 ­•! ÷Ÿ á2k%ì¨)sYFG

£IgG&MFHFf![Cì¨5Æ_)Ó»%&\5 ÌIgGCMf

![Cì¨518Y?+!‘)0HÌ,pgqf!•!zâsŠGÆ_]«BÑô g&f•!zâsŠ1fMxIg&M

f!•–5/Æ_]^/£Î]^! gH)*ì¨5|®OWܯ),/

ìWV¾!]àG]^)_p,‘/%CÑcÝ7à]^ß)_p,‘&f

\×pIgG&M

3.5.5 KLCD

A. ¯@®s

ÇMEKq/f!•–JG5>&ì¨4Æ_C&,x514YP‹19Y?+

4CpgqCIC(^10 am)Mf!•–!^10bmq/Æ_)æx&,x

5yC1:èÈ]^)ØÙFCpgqCICMèÈ]^)ØÙF,‘5J&ìƒ

!qaAFGÆ_C&>4Æ_C^,FG]^)_p&f4‚&(ÇMEK^9

)M

ö\•(Borçlar Kanunu)™G5>&Æ_!@®¯s5š†‡,•^173  12Y4J&MFHF/12Y!Ԙ48K!\]^E)ØÙFGC,xÆ_]^

)æx&,x5ű14YP‹4CpgqCICM B. 0ÚÛ),0

Æ_ì]^•q/0ÚÛ),0G5$kú$!De)D>

ÄE[+GlxIg&M]^Ä5f!P!ì4Æ_FG0‚,‘/ì

[+G5Æ_ræs)14YŽF1515YFG&M

ö\•5Æ_0ÚÛ),0401f$%&zâ5¸ôgGCM

š†‡,•4 12-16 Y! !0Z[ôgG&/67;!J&ÚÛCׅ5Ž

0‘¼½[Æ_:Š»%&f4‚&⁹⁰MClCIš†‡,•!0s$

90 Murat, p. 5. (>‘?D/Akyüz,p.540.[e)

%&^ 173 45ݐ0‘Æ_ß=FàÑgGde/>,@ !5

0‘Æ_!¿5C1/Ý ß
>xIgG&HI4J&M

0•^ 78516Y?+! 0ÚÛ),0401f54‚C¸

FG&,x/zâFGö\•™G5>&16Y?+! 0ÚÛ),

054‚CM>,0ÚÛ),0!áâ516YP‹! ZgI!0)%

&,xìÊ)ØÙFZ!®!ܯ)|®Ϧ%&fMxIgG&,x/

ö\•™G5>& 16-18 Y! fgI!0)Æ_FG*f:4‚CMC lCIf!z Ê)ØÙF,,)—˜FG&,xÆ_5f!zâ™G5

>IC,x4J&M>, 16-18 Y! Æ_FG0ÚÛ),0401f

5 !—õ«!›ðCmó%&f4J&⁹¹M 3.5.6 KLIJ

A. 0Ô$ސ0

^ 3308 ­ • 4  0 Ô  $ % & z â 5 g p I gG  C   / Æ _ ] ^ áâ(Çıraklık Eğitimi Yönetmeliği)5Æ_ì¨!0Ô„+G01f)¸FG&(^24^

2m)M>,0•^61/67š†‡,•^173^3m5Æ_:Š»ôg&Mf g/^3308­•™G5>&13-15Y!Æ_5hX7.5Ô/15-16Y!Æ_5

@08Ô01f4‚/16YP‹!Æ_50Ô)0X4+,0ôŽp0 1f4‚&Mö\•™G5>&Æ_$%&zâ5C/5Iš†‡,•^173

^2m)™G5xIg&Mf!zâq 16 Y?+!Æ_5hX@08 Ô/16 YP‹5hX!90Ô01f4‚&M

¼½[0•!$ސ0áâ5Æ_:™G5xIg/Æ_ì]^•ù &

15Y?+!Æ_$ސ0)ôÌ&f54‚CMö\•ù &16Y?+!Æ_5š

†‡,•^173^2mhX@08Ô01f4‚&M16YP‹!Æ_5ì

¨!$ސ0áâù &M B. 8.

Æ_5ø0‘¼½8.$%&zâ„(İK^64, BK^334^1m)M

!•– 0‘WÆ_!,x!º¿C8.$%&zâlxIgGC,x 4J&⁹²M

C. Á(89

91 Akyüz, p. 542.

92 Akyüz, p. 543.

Æ_ì]^•q/Æ_!]^dG0•^69Š»ôg&(ÇMEK ^ 12^5m)Mfg[&Nï418Y?+!ù8‰G!ý°5Á(0ôÌIg CMf!zâ/Nï4Æ_FG0118Y?+! 5Á(0ôÌIgC

M

Æ_ì]^•Š»ôg&NïP!ì„…%&Æ_5š†‡,

•^174Š»ôg&Mf!zâq16Y?+! 5Á(0ôÌIgCM ö\•Š»ôg&Æ_5zâFGÁ(0ôÌIgCM

D. 89Î789

Æ_ì]^•qÆ_C^,Æ_/>,…s4ì]^)_p&,Æ5/…

sF8ó!ªÎ789)´Ig&M>,8™CœxIggqÊ 0!ÊGH!:18ª>4û789)´Ig&(^26)M

ö\•Š»ôg&Æ_5zâ=XHX/¡=Z!x!X)8X%&—õJ&

(ö\•^330^3m)MFHF/f!895û74J&Mö\•4Æ_!Î789

$%&ál5lxIgGC,x/f![C—õ)õ»%&f54‚CM

Emine 5f![Ca’F/Æ_ŽF15‰G! 0‘89:!—õ˜!

^32ð½,Î789´Ig&L‚4J&KLG&⁹³M E. Æ_!67ÂÃ

Æ_ì]^•q/Æ_!£4W67’ý5„…%&ì4ÆíC&4)*

!Š‡4CpgqCIC(^10 cm)Mf!,x/Æ_]^áâ5Æ_C^,Æ _Š‡C9a!ÂÃ)_p7ºD)ÐE%&f)MxG&M

Æ_E!67ÂÍG!zâ5abãbFC/19838ª16X

°±F,^77­ILO«5Æ_Ž0‘!¿)gp /Nï„…%&‰G

! ¯™,e67ÂÃD)¦&f/>,f!ÂÃDFICôg&f)M xG&(^233)M

ö\•)Š»%&Æ_!67ÂÃ$%&zâ5abãbFC^77­«f!¨

™:Š»4‚&⁹⁴M

3.5.7 KLMNEF

Æ_ì]^•q/Æ_C^,N¨4ì]^)_p&,Æ5Æ_J«)-ç

93 Akyüz, p. 544.

94 Akyüz, p. 545.

f/^ 506 ­ÙÚAە!0K;Wì-!AÛ)Š»%&fC&MAÛ Á50•^ 33 sð½,@®L! 50·P‹Ë´ñÂMNôg,ÙO

4^Ñg&Ä^25^4mÅMÙÚAB•^3^2mqºl!•–4Z!°±)

¸ôgG&Æ_G-/?/PQAÛ5Š»ôg /f!,xÆ_ì]

^•Š»%&Æ_50›ðCAÛ!Š»4J+,M

ö\•)Š»%&Æ_0K;AÛ)Š»ôg&H9H5•–2!<D®Hg&

fØ4J&MAkyuz 5ö\•ù &Æ_ÙÚAB!õ1)¦IgCf5/•

^604¸ôg,‰MÙÚAB!—õ)ÎF/Ë´5f!AB)»Å%&,x!

IJ)R½)Sø%&zâóFG&Mf!,xË´5ö\•ù &Æ_

:ÙÚAB!—õ)*à4‚&,x!`a%&ÆíJ&⁹⁵KLG&M 3.5.8 OGHKLEFPQ

P‹![C Ž0‘!0AB$%&zâ)ÊG%&,x!º¿Cú$5ã bFC/h =C0ABÊGxIgG&MfgI!ú$5/0ċÅ!

0Ê(ú$/T,Ä/]^Ä/„Ä/ÙÚAÛ]Ú4J&MFHF/fgI!$kú$

5iC1‹œ*‚UGC⁹⁶M>, Emine5fgF/0Ê(Ë!j‹

çFG&fW/ áC…s!j!oôC9:Ê(£K!‹aV+G&,x/

[ei!¬g,Ê(£K]^ôg,0Ê(Ë[eÆí4J&KLG&⁹⁷M

95 Akyüz, p. 546.

96 Akyüz, p. 546.

97 Akyüz, p. 546.

4  

4.1 RST'

ŵ01 0‘Ú+G¶)«1f4/^2­4¬e‹H, !01œWZ

!’“)/a’WIF™ÑÌ&f4‚&M>,ZgI!-.[e )Aå%L‚

•–5.,FG/ŵúäFG&H9H)»%&M 4.2 RS4U4UVWXCYRSZ[

Ankara!ÖSTİMJ&N©4012Â! 0‘)'(äF,M g:

18Y?+! óCôg&0‘4J&M5I!èlà•G5/¼N©Ü e™)“ÜÂ!XY[&:!4J&M'(E5 g:20057ª7X¼N

©!N¨)Zg/1!ó!24J&M 4.3 RSXC

໑hÚ!:/'(ä‘! /[‘/\Y‘4J&ÜÂ42)*+,M>, '(Ï0)]%&f5໑!^ý4‚CH+,M[+G/2Ï05[‘!

Ê[&:!4J&M

4.3.1 Engin(\]^)_ '(Ô'({

'(Ô5é!É4’“)DÌG:If)x«1ÔMÉ5'(ä‘

!Engin໑/[‘/[‘ä‘!\Y;C+,ÜÂ!4;MÜÂ໑5„

_$kJe/f!'(!ˆ})_pügG:I,M

䑱TT$S{

_éú`aeN¨40117YMŞentepe©b‘4èÈ]^ØÙ@/NèÊ2

+,/Q1Ce0‚æx&M23}ø50G&b/c!3ÂM f!N¨40‚æx&>43!…s40,eÓôg,@/aN¨ÒEngin!

7Üe™4J+,fHI/N¨ÒÓ»)fx,MEngin ›¢5φ4ûC°

4M

ׅÏ00Ô{

ú`!deW/{4ôM5fG!2gC9)%&ìÂCe,£G

&MªHXHIGHX>445Ô0G&M>,hÆ_]^¥cS4$

kF, ﮁ!Ø)_pG&M

Engin501f5FH>‘!±ÏF/

ÝF4%Mab!N¨401fG:+çFG>%MClCI/Í>4 3!x!¨s40G>F,/Í>40G‚,fØ5ׅ:ìŽ+, F/໑:Â45CH+,Mh,hR0G:/%ÉiôgGF>+,

4%MÍ!Ù0ô57‡FG:I+GG:jkFG>%Mß

l,M

N¨Ò:Engin50‚‘HÏF/

Ý55FXEF/m+,f)n_p[x&8ŽM0‚‘ŽHIÍ@

E<FG&[Mß

l,M

4.3.2 Paşa (16^)_ '(Ô'({

ÉׅÏ0!»4«1ÔoMÉ5'(ä‘!Paşa/໑/[‘/\Y;

!ÜÂ/Engin!໑!z5;MPaşa!໑Engin!໑Üe™4J+,f

HI'(!ˆ})_pügG,Ž,M

䑱TT$S

píœN¨40116YMŞentepe©b‘MPaşa!2351989AnkaraHIq

6Ôšg,ÇörümHIEG‚,M23}ø56Â_!S+8M0ù5-r FG&/c),x!_:0G&M7!5 Êþ/abQ&>

40žFG&MPaşa5 Ê3,>4+,;<=Cœ4þ)F/Z!

@ 3 ¨4sW1Ž:!÷e)FG,M™Ô5×üg)›®4*/p:{tF G¨)öð%&,u4/b7ÔHI(!9Ô>414Ôu&0)8XCF 4FG,MZ!@/2ûì4HÊ:+GCH+,MabpíœN¨40‚

æxG1C&M

ׅÏ00Ô{

ׅÏ05þ
C‡Ã»úû)à+,4ôMªHHIvH! 6 XEF/ª

200%§)w4&MÓ»Òq559E%&Ñp45C1/Ôx

ׅ)8ódGC1C+,fØ>,0‚EG1&’ý4J&MyZ![C’ý

 pqeÓôg&/Ó»Ò!œeab:0G&M

Ê5*‚,H+,H±ÏF/

Ý*‚,H+,pg9/*1f54‚CH+,M0HCpgqCICH+,[Mß

l,M

>,/¨4!s÷e59W+Gæx,!H±ÏF/Paşa5 ÝÜe™!s÷e)FGGZ!ÂHI@è59Cz X)×üg ,e/Zg)æŽe/÷+,e%&H]G:I+,ŽMZ!@5×üg:

›®4W+G/ X)p{̨)öðFG,[Mb7ÔHI(!9Ô>

48XCF40G,ŽMß

l,M

໑Paşa!0‚çeG«1/

ÝPaşa5@è!fØ5‚cG,p9/@5FXׅ&f5>g 4%[M7ÁØÑ+,fØC&|+agG/7Á{ü&>,|+

}&Mm55)2>4~e)FG>%M‚c€)¢×pG

FHIM01+Gf50‚‘4J&Žp½€ŽxC4%M&ZF,) :+GCMß

l,M

4.4 RS`abc

]^ÖU)ó&/Engin5èÈ]^)ØÙF/7,ã5NʍÑÌG:

IC9/7!]^$%&œeJ&/Paşa5 Ê3,P/;<=Cœ4þ

F10Y!fØHI0‚æxG&Mfg57!]^$%&ܯW$ô!®ô$k FG&MDuyarÖzener 0‘!°±¢£=ø0)'L,'(J&MZ!

47!]^ÖU$%&±Ï…m!-.J&/01 ! 74.7·!75@Ø

 Ê4J&⁹⁸M>,DİEILO!]ë!:*+, 0ë¥ÍS⁹⁹4 5/!Nï401ù8 !c 64.3·!7 Ê4J&f®H+

,M>,¼½¥ÍS4 32.2·!75 óD‚4‚CH/ Êþ4J&

-.EG&MP‹!-.ÆLG:/Paşa01‚CíîC+G&!7

!]^ÖU[&:!Ž£Ig&M

01œG/6‘:sY=Cœ52!;<=C…‚4J&MFHF/Z!°±

5¢Je/Engin 57PQF,f[+G/23!üü‡e/5›¢:0

‚æxCpgqCICH+,!F/Paşa57ãbFG&:HHÑI /0

ž4J&,x2z!üü)|p&Ý=410YHI0‚æxCpgqCICH+,M

>,/5I!E!×àW0‚àHIóG/Engin 523!üü)|p&,x01,x P:/J&ì) ï=ϦFG/Z!®4uƒ%&,x0G&Mh àPaşa5Zg>4¨40‚/ab: ï=Z!®)!x[<55DIgC

fHI/23!üü)|p&,x/ŽF152301f)ý~,x01:!

£Ig&M2Â:1999!DİE! 0ë$%&¾z!4/ 01œ!

98 Çocuk İşçiler, p. 80

99 DİE, 1997.

3úÝ4úÝ{J%& 0‘!„”=C¡4J&£Ig&¹⁰⁰M

•=Aå$FG5/Engin!0Ô45ÔôgG&f/>,Paşa

$FG:/0X 6 X4J&fC90•)+,FG&#Ã4‚&MFH F/Paşa G5ab!ì1>45¨4s÷e) 10YHIæx,f

HI/ 0‘)”&L‚›ðC•–>1úäF‚gGCf#à 4‚&M™Ô!0Xj5 7 X/)FG8XCaÅ5 !œ¬

ÈF:!4Je/Z![C®>4/Ë´!Ê£K*‚UGC…

Å!ag4J&M 4.5 RSdef

Í=!'(!óĘ5'(ä‘$%&…Q'()*&úÚC1/è24È{!

…†jepC>>'()*fC+GF>+,M>,ä‘)Ó»FG&à»

‘ɸtF,,x/24!3l5ä‘!Yô5Ü:!CIâ&)¦CH +,‡¤%&M'(ä‘…Qڏ&úÚ“GCH+,œ!Œ5/18 Y

?+! )0HÌG&…s!o19f![C'(!úÚ)_püg&’“

C  f   J H I g & £  I g & M > ‘ 5 ˆ  : Ü Â  N  © ª 4 … s ) }  &

Âð)XYFG:I,,x/Í=![C'(4‚,/…ÒfgI!'()

‰"%&œ5 !0HÌàÏÐJ&>ä°è,xŽ‡_%&f4‚&M

›ðCóĘ5nHIg&MFHF/ŵ01 0‘22F'(4‚,

˜4Y'(5ŠÂ=4LIg,'(45J&/ì<Á:!4J&f

4‚&M

100 DİE, 1999.

5 

dp& 0‘0HCpgqCICœ5
C&Ýmåߎp45CM r!úûO[&ƒ!‘5!¢£¥¤¥©ª)\]ôÌ/23=/

ÙÚ=Ce§r!ÂðmðÓg1ŽMf!,x/!0ë5

‹€’ýCežõ>%>%è1C&fCe/23!2z)|p&,x 5 0‚5½x&fC+,M

! 0‘0HCpgqCICš›!œ5PÈ! 4 ˜>x&

f4‚&M

> /r4J&f4J&Mr4J&dp& 0‘j5r

)Ò%&23;u!40Hôg&™ˆ‰FGèfZ!¸IHCœ

4J&M

]^$FG5/7!]^ÖU !"#‚1$k%&f¸IHô gGde/>,Ê
=)ôC89:,c!oô:pÝFCpgqCICM67

ƒ]^$%&ܯ)´&f/>,må2nèÈ]^í%&]^!®|)[e

564*fÆíôg&M

›ðC•–!Š»)Ê%&L‚0ÊGË!‹ç/ZFG/•–Š»ôgC á …‘jof:‚Cíî4J&M0ÊGË!yøWÂ~!ŒCÐt/>,[

eŒ1 )Aå%&f!4‚&•`aÆí4J&M

@@!ÙÚ 0‘)0Ìâ&)¦C;<’“4J&f4J&M

dp& 0ÏÐ5 ILO !µ±T£p:pÝôgæx,

&MFHF/P‹![C›ðCínìó™+G 0‘5ãbF pG&M Í=*+,Š¿'(5qa‹çHI[eÁ1üe1Ž24‚CH+,MFHF/Z g5ŵ01 0‘2F5I!)«1f4‚/>,ŵ01a¨)D&f

4‚,fC94/Ï05yCCI:[‘+G5<J&:!C+,£

&M

êëìó™+,f!ÏÐef%&5>Ž>ŽÔHH&5/yC1:

œ¬HIeâôg&f/>,yF4:Ç1f!ÏÐØ[Ž)f4‚&[

/Ë´µú$[e]ëFG1f)+G&M

C¨Ë©ªa{#&§«2HIM2ƒ¬/ó% D­/2001M

Ayşe Karadumantaş, ‘’İç Göçün Çocuk İstihdamına Etkisi’’, Türkiye’de Çalışan Çocuklar Semineri 29-31 mayıs 2001, DİE/ILO, DİE Yay.,No.2534, Ankara, 2002, pp.413-433.

Betül Altıntaş, Mendile, Simite, Boyaya, Çöpe… Ankara sokaklarında Çalışan Çocuklar, İletişim Yay., Ankara, 2003.

Tuncel Bultay, Türkiye’de Çalışan Çocuklar, DİE/ILO, DİE Yay., No. 1840, Ankara, 1995.

Çiğdem Kağıtçıbaşı,‘’Türkiye’de Değişen Aile ve Çocuğun Değeri’’, Toplumsal Tarihte Çocuk: Sempozyum 23-24 Nisan 1993, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 1994, p.31-38

Emine Akyüz, Çocuğun Haklarının ve Güvenliğinin Korunması: Ulusal ve uluslararası Hukukta, Milli Eğitim Basımevi, Ankara, 2000.

M. Gülmez , Tanzimat’tan sonra işçi örgütlenmesi ve çalışma koşulları(1839-1919).

Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, 3, 1985.

İzzet Duyar, Barış Özener, Çocuk İşçiler Çarpık Gelişen Bedenler, Ütopya Yayınevi, Aakara, 2003.

DİE, Çocuk İşgücü 1994, Ankara, DİE Yay. No.1997, 1997.

DİE/ILO, Türkiye’de Çalışan Çocuklar 1999, Ankara, 2001.

Ruşen. Keleş, Kentleşme Politikası, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara,1997.

Donald Quataert, “The Workers of Salonica, 1850-1912”, in Workers and the working class in the Ottoman empire and the Turkish Republic 1839-1950, D. Quataert, E.J.

Zürcher , ed. Tauris academic studies, London, 1995