bakkal ve benzinciler de iyi gurııplanır, fa- kat bu civarda doktor, dişçi, berber de ola- bilir ve ikinci katlara alınabilir.
İşin mimarî devresinde ciddî olarak 4 cins serbest akan trafik göz önüne alınma- lıdır:
1 — Yaya gelen müşteri.
2 — Otomobille gelen müşteri.
3 — Servis kamyonları.
4 — Mağazalar arasında gidip gelen yayalar. Bu gurupların akımı kat'iyen bir- birini kesmemeli, akış serbest olmalıdır.
G u r u p l a m a d a küçük dükkânları daima büyük mağazaların arasına yerleştirmeğe bakmalıdır ki, yaya akını önlerinden geçsin.
Bir insan çarşıya geldiği anda her ihti- yacını aynı yerden temin etmeli, yani o çarşı kendi kendine vetmelidir. Hattâ mu- kayese imkânı için bir çeşitten 2 dükkân da pekâlâ bulunabilir: 2 kırtasiye, 2 eczane veya gıda pazarı gibi. Bıı suretle şehri arat- mıyacak merkezler meydana getirilebilir.
Kombine etmek veya ayırmak: Meselâ iki gıda pazarını yanyana mı, ayrı ayrı mı koymalı? Yanyana konulursa gidiş rahat olur ve arada rekabet artırılabilir.
Ayrı konulursa parkingde sıkışma ol- maz ve yaya akımı rahatlar.
Küçük bakkallar büyük gıda pazarla- riyle pekâlâ yanyana çalışabilir. Sabah ev hanımı erzak için pazar kıyafetiyle bu kı- sımda. akşam üstü ise giyimli olarak bü-
yük departman store kısmında alış-veriş yapabilir. Bu bakım bir yana bırakılsa bile departman store ve büyük gıda pazarı yan- yana konulamaz. Gıda yükleme işi daima uzun sürer ve diğer mağaza müşterisini ra- hatsız edebilir. Hattâ 2 gıda pazarı da bu yüzden mesafeli konmak icabeder. Büyük mağazaları, çekici oldukları için küçükler- den ayrı, fakat onların yolu üzerinde esas yerlere koymalıdır. Aksi halde merkezlere ilk iş olarak büyük mağaza elde edilmesin- deki gaye kaybolmuş olur. Küçükler büyük- lerin müşteri akımından istifade etmelidir ve trafiği ona göre ayarlamalıdır.
Küçük servis mağazaları: 5 0 - 100 m
:lik, müşterinin alâkasını çekecek, değişik mal satan dükkânlar da aralarda yer al- malı. Beş duvarlardan kaçınmalı, buralara ıtriyat, gazete v.s. satan minik dükkânları koymalıdır. Bunlar kamyonla mal getirt- mez ve arka avlu istemezler.
Dükkân büyüklükleri en az 3 0 - 4 0 m.
derinlikte 1 2 - 1 5 - 2 0 m. genişlikte olmalı.
(Depoları mağaza kadar yere ihtiyaç gös- terir). Gıda nazarları 6000 m-, 7000 m - ister ve % 80 i satışa ve % 20 si depoya ayrılır. Departman stcre'ların sahası ise bü- tün diğer dükkânların toplu sahasının l /
3ünü geçmemelidir. Umumiyetle arazi- nin l /
3ü yapıya, kalanı park, yol, ve ser- vis kısmına ayrılır. Henüz tam halledilme-
miş bir problem olan çarşı merkezlerinde kendi tecrübeme göre en iyi hal çaresi mail tabir edilen kapalı çarşı şeklidir. Rüzgâr, yağmur veya sıcak tesiri az veya hiç yok gibidir. Y ü r ü m e azdır. Vitrin seyretme ra- hattır. Açık geçitler kışın rüzgârda baca gibi çeker üstü açık avlular keza aydınlık olursa da fakat kış aktivitesine uymaz.
Sergi v.s. için kışın açık avlu sönük kalır.
Döner merdiven eli yüklü müşteri için can kurtaran nefîs bir çıkış iniş vasıtasıdır ki, asansöre tercih edilir, paketle sıkışmak yo- rucu olmaktadır.
Gıda pazarları park sahasına hemen bitişik olmalı ve paketler en kısa zamanda müşteri arabasına yüklenmelidir. Bizde oto- büs durağı yakınlığı düşünülmelidir. Henüz arabalı müşteri ekseriyette değildir.
Aşağı yukarı Baltimor'da her semtte 3 - 1 0 adet Shcpping center bulabilirsiniz ve hepsinin de müşterisi vardır. Boş kaldık- larını göremezsiniz. Bizde eski çarşıların sı- kışık durumu düşünülürse, ve ana caddeler- de dükkâna çevrilip fahiş fiatla kiralanan eski evler, dar kaldırımlar, yürüme mesa- fesindeki uzunluk düşünülürse artık çoktan bu çeşit merkezlerin zamanı geldi kanaa- tındayız.
N . A.
H A B E R L E R :
(Baştarafı 187. sahifada) deprem felâketinden sonra eski şehirden 4 km. daha uzağa nakledilmişti. Üskübü ye- niden inşa ederken, okullar, hastaneler, kış- lalar gibi kesafet olan yerlerde modern emniyet emsallerinin % 50 arttırılmasını tavsiye etmektedir.
U N E S C O
Divisicn de la Presse, Departement de l'İnformation
Place de Fontenoy, Paris, 7 e
• Vclkskunst Der Tiirkei
Ressam Bayan Melek Lampee tarafın- dan Münih şehir müzesine T ü r k halk ve el sanatlarına ait tarihî değeri olan 153 parça eser hediye edilmiştir. Bu eserler için müze idaresi özel bir köşe tahsis ederek sergile- miş, ayrıca itinalı ve nefîs bir broşür ya- yınlamıştır. Broşürde el işlemeleri çevre, havlu, yağlıklar ve kaftanlar ile eski yazı örnekleri divit, makas ve kalemtraşlar iza- hatlariyle yayınlanmıştır. Ayrıca broşürün başında Melek Lampee'nin bir izah yazısı
vardır. Eski T ü r k el ve halk sanatı hakkın- da dost bir memleketin şehir müzesinde bir köşe yaratan Melek Lampee'yi ve bu fır- satı veren Münih şehir müzesi idarecilerini tebrik ederiz.
| | 1964 Avrupa Evi
B11 yıl da. uluslararası (Gand) fuarı altı ortak pazar memleketi mimarları ara-
sında 6. Avrupa evi yarışmasını tertiple- miştir.
Bu yılki yarışmanın konusu orta halli 2 çocuklu bir ailenin oturacağı bir evin üs- tün bir yapı endüstri tekniğine göre proje- Ienmesidir.
Yarışmada kazananlara 4000.000 B.
Frangı ödül verilecektir.
Mimar Jan TÜLBENTÇİ G. S. A.
Mimar Macit Rüştü KURAL G. S. A.
ile
Ankara'da müessif bir kaza sonunda hayata veda eden genç meslekdaşlarımız
Aktan YÜRÜKOĞLU Ünal TLMGÖREN'in Önder SONAD
kayıplarından dolayı aileleri ve meslekdaşları-
nm büyük acılarına iştirak eder, baş sağlığı
diteriz.
H A B E R L E R : B İ B L İ O G R A F Y A :
B. Almanya Muhabirimiz Arslan Terzioğlu bildiriyor.
KİSA H A B E R L E R :
| | Berlin Teknik Üniversitesi Mimarlık fakültesine bağlı bir «Okul İnşaatı Enstitü- sü» kurulacaktır. Enstitü direktörü bir mi- m a r - Y. mühendis olacak, diğer iki üye- den biri pedagog diğeri de iktisatçı olacak- tır. Enstitünün gavesi, okul yapılarında en iyi mimarî, iktisadî neticeye ulaşmak için gerekli yolları araştırmaktır.
• Freie Universitât - Berlin için yapıla- cak yeni enstitü ve fakültelerin milletlerarası proje müsabakası neticelenmiş, 1. m ü k â f a t Fransa'lı mimarlar gurubu C A N D İ L İ S - J O S İ C - W C O D ' a verilmiştir. Proje tümü itibariyle en çek üç katı geçmeyen şekilde alçak yapı kitleleri halinde plânlanmış olup.
eski Çin şehir plânlarındaki ruha sadık ola- bilecek bir düşünce tarzıyla tanzim edil- miştir. Yapıda prefabrike kenstruksiyon şekli kabul edilmiştir. T ü m ü itibariyle proje jüri- nin yüksek takdirine mazhar olmuştur.
Q Berlin Wilmersdori' Blisse strasse'deki ( U — B A H N S T A T I O N ) metro istasyonu Berlinli mimarlar arasında proje müsaba- kasına çıkarılmıştır. Şimdiye kadar inşaat mühendisleri tarafından kuru ve berbat şe- kilde metro plânlaması yapıldığından, bu revoliisyoner d u r u m memnuniyetle karşılan- mıştır.
• Mimar Prof. Dr. İng. Hans S C H A - ROUNîıın yaptığı Berlin Philarmonie Konser salonu, Akustik bakımından olduk- ça iyi olduğu meşhur dirigent Herbert v.
K a r a j a n ve Dr. Kari Böhm gibi orkestra şefleri tarafından kabul edilmesine rağmen.
Berlin senatosunda sözlü soru açılmasına sebep olmuştur. İlim ve Sanat Senatörü Dr.
Arnt Philarmoni'deki akustiğin beklenildiği kadar iyi olmadığını iddia eden şayiaların asılsız olduğunu ileri sürerek. Akustik he- saplarını yapan Prof. Dr. İns. C R E M E R fibi bir otoritenin sonradan yapı tamam- landıktan sonra da içinde yaptığı deneyler sonucunda memnuniyetini belirttiğini söyle- yerek, akustik için nihaî karar verebilmek için yapı yapıldıktan sonra en az iki sene geçmesinin şart olduğunu belirtmiştir.
19 şubatta Yehııdi M E N U H İ N dirigent olarak Philarmoni'de idare ettiği konserden sonra akustiğin böyle 2200 kişilik büyük bir konser salonu için çok iyi olduğunu ifade etmiştir.
| Rcma İmparatoruna ait heykeller bulundu
Silifke (A.A.) İlçeye bağlı Boynu Genci köyü çevre- sindeki «Adam Kaya» mevkiinde. Milâttan üç asır öncesine ait ve yalçın kayalıklar üzerine oyulmuş, R o m a İmparatorlarından N i k c t c r Selaskcs'a ait 12 adet heykel bu- lunmuştur.
Ayrıca, vâdideki kayalıklarda da, yine bu devre ait üzerine yazılar yazılmış, taş- lara rastlanmıştır.
| | «Stint Paul» un evi r ' n çıkarıldı
Tarsus, (A.A.) Tarsus'taki tarihî bir hamamın satılma- sından sonra, hristiyanlığın yayılmasında önemli rolü olduğu bilinen «Saiııt Paul» ün mukaddes tanınan ve avlusunda bir kuyusu bulunan evi de Vakıflar İdaresince 250 bin liraya satışa çıkarılmıştır.
Tarsus Turizm Cemiyeti satışı durdur- mak amacı ile ilgililer nezdinde protestoda bulunmuştur.
—
