BİREYSEL
FARKLILIKLAR
Bireyler kişilik özellikleri, öğrenmeleri, tercihleri, tutumları duyguları ve geçmiş deneyimleri açısından birbirlerinden
farklıdırlar.
Bireysel farklıklar her bir görevin
uygulanmasında kişiler arasındaki sabit, uzun süreli devam eden farklılıklardır.
Örn: bir 100m. koşusunda bir seferlik
diğerine olan üstünlük onun üstün olduğunu
vermez.
Becerilerde bireysel farklılıklardan söz edebilmemiz için ön koşullar;
1. Bir denemeden diğerine sabitlik
2. Zaman içinde devamlılık
3. Tek bir deneme değil bir çok deneme
sonucu farklılık, bireysel farklılığı verir.
YETENEK
Kalıtsal, oldukça sürekli ve sabit özelliklerdir ve bunlar değişik türdeki devinimsel ve
bilişsel aktivitelerle becerileri desteklerler.
Yetenekler çoğunlukla genetik olarak düşünülür ve alıştırma ve deneyimlerle
değiştirilemezler.
Yetenekler çeşitlidir ve motor sistem boyunca
dağılmışlardır.
Şimdiye dek yaklaşık 20-30 bilişsel ve devinimsel yetenek belirlenmiş olup bunlar
tüm bireylerde mevcuttur.
Bazı bilişsel ve motor yetenekler
Çok üyeli koordinasyon
Uzaysal yönlenme
Parmak becerisi
Görsel keskinlik
Reaksiyon zamanı
Hareket hızı
El-kol uyumu
Fleishman’a göre bu yetenekler birçok motor
görevde başarının temel taşlarıdır.
Yeteneği karakterize ederken 4 temel faktör, bir çok beceri öğreticisinin dikkatini çekmiştir. Bunlar:
Koordinasyon
Denge
Kinestetik duyum
Hareket hızı’dır.
KOORDİNASYON
Birbirinden bağımsız vücut parçalarını denetleyebilme ve amaca ulaşmak için bu parçaları başarılı bir biçimde kontrol edebilme
yetisidir.
DENGE
Motor hareketlerde başarılı performans için gerekli olan vücut komposizyonunu
koruyabilme yetisidir.
KİNESTETİK DUYUM
Vücudumuzdan gelen duyu bilgisini
toplamıdır. Motor performansa katkıda
bulunur. Hissetme duyusu bireyin enerjisini bir başka noktaya aktarma şansını doğurur.
Örn: relatif eklem pozisyonu ve hrk, kassal
gerginlik
HAREKET HIZI
Tepki zamanı = reaksiyon zamanı+ hareket zamanı
olarak açıklanır.
ZEKA VE BİREYSEL
FARKLILIKLAR
Zekanın bir çok türü vardır. Somut ve soyut
olarak 2 genel kategoriye ayrılır.
Zekada bireysel farklılıklar
Geri zekalı
Orta grup
Üstün zekalı diye 3 genel gruba ayrılır.
Grup farkları karşılaştırıldığında bunların;
Yaş
Çevre (ev çevresi)
Kültürel çevre
ile ilişkili olduğu saptanmıştır.
YAŞ
Okul öncesi ve ergenlik arasındaki dönemde erkek çocukların zeka bölümünde yükselme
olduğu görülmüştür. Ayrıca 30’lu yaşlardan
sonra zekanın artmadığı görüşü vardır.
EV ÇEVRESİ
İyi yaşam koşullarının olduğu koşullarda %
10-15 artış olabilmektedir
KÜLTÜREL ÇEVRE
Üst düzeydeki okullar, zeka, oyun
arkadaşları, zengin uyarımlar zekayı arttırır.
YETENEK BECERİ İLİŞKİSİ
Bu kavramlar birbirlerinden ayrı kavramlardır.
Ancak genelde iç içe kullanılmaktadırlar.
Yetenek genelde genetik ve deneyimle
değişmeyen, birlikte doğulan temel malzeme iken, beceri alıştırmalarla kolaylıkla
değiştirilebilir ve sayısal olarak sonsuzdur.
YETENEK VE BECERİ ARASINDAKİ ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİKLER
KALITSAL ÖZELLİKLER SABİT VE DEVAMLI
TAHMİNEN 50 TANE
BİRÇOK BECERİYİ GİZLER
YETENEK BECERİLER
ALIŞTIRMALARLA GELİŞTİRİLİR.
ALIŞTIRMALARLA DEĞİŞTİRİLİR.
SAYISAL OLARAK SINIRSIZDIR.
BİRÇOK YETENEĞE BAĞLIDIR.
BECERİLER
SUPERABİLİTY
Birçok yeteneğin bir arada olması, bireyin çoklu bir yeteneğe sahip olması için
avantajlar sağlar ve buna superability denir.
Aşağıdaki şekil superability yetenek ve beceri gibi önemli kavramların birbirleriyle nasıl bir
ilişki içinde olduklarını göstermektedir.
SUPERABİLİTY
motorsal yetenekler
Reaksiyon zamanı -güreşçi
-amerikan fut. Sav. Oyn.
Tepkiye yönelme -cimnastikçi
-sprinter
Hareket sürati -araba yarışçısı
-dalgıç
Parmak becerisi -baseballcu
-tüfek atıcı
El becerisi -basketbolcu
-bowlingci
