SMR UYGULANAN HASTALARDA POSTOREPATİF LOKAL VE SİSTEMİK
ANTİBİYOTİK KULLANILMASININ KLİNİK VE MİKROBİYOLOJİK
ETKİNLİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
Uz. Dr. Türkan TEKEŞ* Yrd. Doç. Dr. Sedat ÖZTÜRKCAN*
Arş. Gör. Ergün KÜRÜN* Prof. Dr. Suphi MÜDERRİS** ÖZET
Bu çalışmada SMR yapılan 120 hastada postopera-tif antibiyotikli veya antibiyotiksiz anterior tampon konulması ile oral antibiyotik verilip verilmemesinin klinik ve mikrobiyolojik olarak nazal flora üzerine etkinliği araştırıldı. Dört gruba ayrılan 120 hastanın hiçbirinde postoperatif ateş yükselmesi ve lokal enfeksiyon bulgusuna rastlanmadı. Preperatif dönemde nazal kaviteden alınan toplam 120 kültür örneğinden 12 tanesinde %10 üreme olmadı. Üremenin olduğu 108 hastada (%90) en çok rastlanan bakteriler sırasıyla % 67.5 (81) Coagulase (-) staphylo-coccus, %22.5 (27) Staphylococcus aures, %8.3 (10) Neis-seria spp, %5 (6) Streptococcus pneumoniae, %4.16 (5) Difteroid spp olarak tesbit edildi. Preoperatif ve postoperatifnazal kavite ve postoperatif tampon kültürlerinde üre-yen bakteriler yönünden gruplar arası farklılıklar istatiksel olarak önemsiz bulundu(p>0.05).
Anahtar kelimeler:SMR, Nazal tampon, Antibiyotik
tedavisi,Nazal flora.
SUMMARY
In the present study, we evaluated the clinical and microbiological effectivines of anterior nasal tampon jith antibiotics and oral antibiotic treatment or not on nasal flora in 120 patients underwent SMR, postoperatively. Any of the 120 patients divided in 4 groups was found postoperative fever or a sign of local enfection. Of the 120 culture samples taken from nasal cavity. grojing was ne-gative in 12 (%10). In 108 patients (%90) which the gro-wing was noted, the most commanly isolated bacterias were, %67.5 (81) Coagulase (-) staphylococcus, %22.5 (27) Staphylococcus aureus, %8.3 (10) Neisseria spp,% 5 (6) Streptococcus pneumoniae, % 4.16 (5) Difteroid spp, respectively. Jith respect to the growing bacteria of pre-operative and postoperative nasal cavity and postoperative nasal tampon cultures, there were no significant diffe-rences between groups.
Key words: SMR, Nasal tampon, Antibiotic treatment, nasal
flora.
GİRİŞ
Nazal Tamponlar epistaksis tedavisinde kullanıl-dığı gibi ayrıca postoperatif olarak nazal fraktür, submukozal rezeksiyon (SMR), konkatomi prose-dürleri, polipektomiler, septorinoplasti, burun tü-mör cerrahileri gibi durumlarda da yaygın olarak kullanılmaktadır.1
Nazal tamponların birçok tipleri mevcuttur. Bunlar ekstrafor diye isimlendirilen pamuktan do-kunmuş şeritler, absorbe olabilen jelatin süngerler (sppnge), hidrosile edilmiş polivinil asetatın sente-tik açık hücreli köpük polimerleri (Merocel), pro-pilen sprint, absorbe olabilen lateks, terlipressin jel, kalsiyum alginat, eldiven parmağı tampon ve pnömotik balonlardır.2-4
Nazal tamponlar, lokal enfeksiyon, septum nek-rozu, östaki tüpü disfonksiyonu, sleep apne send-romu, arterial hipoksemi, kavernöz sinüs trombo-zu, sinüzit, effüzyonlu otitis media, toksik şok sendromu gibi komplikasyonlara neden olabilmek-tedir.3,5-9
Bu çalışmada septum deviasyonu tanısı ile sub-mukozal rezeksion yapılan 120 hasta da
antibiyo-tikli veya antibiyotiksiz anterior tamponun ve pos-toperatif olarak oral antibiyotik verilip verilmeme-sinin nazal flora üzerindeki etkilerini klinik ve mikrobiyolojik yönden araştırdık.
GEREÇ VE YÖNTEM
Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak-Burun-Boğaz hastalıkları kliniğinde septum devi-asyonu tanısı ile submukozal rezeksiyon operasyo-nu yapılan 120 hasta çalışmamıza dahil edilmiştir, bunlardan 34 tanesi kadın (%20.83), 86 tanesi er-kek (%79,17) idi. Submukozal rezeksion dışında diğer nedenlerle nazal tampon uygulanan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Hastaların hepsinde uygulanan operasyon tekniği aynı olup, tampon olarakta ekstrafor uygulanmıştır. Hastalar 4 gruba ayrıldı ve her grupta 30 hasta vardı.
l.Grup:Nazal tamponlarında vazelin emdirilmiş ve proflatik antibiyotik verilmedi.
2.Grup:Nazal tamponlarında vazelin emdirilmiş ve proflaktik antibiyotik verildi.
3.Grup:Nazal tampolarında antibiyotikli krem (Oksitetraksilin 30 mg ve 10000 Ü polimiksin B)
*Cumhuriyel Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Anabilim Dalı, Sivas. **Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Anabilim Dalı Başkanı Sivas.
mevcut olup proflaktik olarak geniş spektrumlu antibiyotik verilmedi.
4.Grup: Hem nazal tamponda antibiyotikli krem mevcut olup hemde proflaktik oral antibiyotik ve-rildi.
Oral antibiyotik olarak preoperatif bir gün Önce-den başlayıp 1 kutu oral amoksisilin verildi. Hasta-ların ateşi sürekli takip edildi.
Her hastadan preoperatif olarak orta nazal me-adan sürümü alındı ve mikrobiyoloji laboratuarına gönderildi. Postoperatif 48 saat sonra hastaların tamponları çıkarıldı ve hem nazal tampondan hem de nazal kaviteden alman sürüntü materyalleri kül-tür için ekime gönderildi. Sonuçlar Khi-Kare ve İki yüzde arası farkın önemlilik testi İle istatiksel olarak karşılaştırıldı.
BULGULAR
Preoperatif dönemde nazal kaviteden alınan top-lam 120 kültür örneğinden 12 tanesinde (%10) üre-me olmadı. Üreüre-menin olduğu 108 hastada (%90) ençok rastlanan bakteriler sırasıyla Coagulase (-) staphylococcus (%67.5), Staphylococcus aureus (%22.5), Neisseria spp (%8.3), Streptococcus pne-umoniae (%5), Difteroid spp (4.16) olarak tesbit edilmiştir. (Tablo 1)
Tablo I: Preoperatif dönemde nazal kavite kültür sonuçları Gruplar Üreme yak Coagulase (-) staphylococcus Staphylococcus aureus Strepîococcus pneumonise Difteroid spp Neisseria spp Grup 1 1 21 8 0 3 3 Giup:2 3 20 6 3 0 4 Grup:3 3 22 7 2 2 2 Grup: 4 5 18 6 1 0 3 Toplam 12 81 27 6 5 10 % 10 67,5 22.5 5 4 16 8.3 Postoperatif dönemde nazal kaviteden alınan kültür sonuçlan ile benzerlik gösteriyordu. Burada 16 olguda (%13.3) üreme olmadı. Kalan 104 olgu-da (%86.7) üreyen bakterilerin oranı sırası ile Co-agulase (-) staphylococcus (%58.3), Staphylococ-cus aureus (%17.5), StreptococStaphylococ-cus pneumoniae (%12), Neisseria spp (%3.3), Difteroid spp (%3.3) şeklinde idi. (Tablo 2)
Postoperaktif ekstrafor tamponlardan alınan kül-türlerin sonuçlarına göre 20 tanesinde üreme olma-dı (%16.6) üreyen bakteriler ise sırası ile Coagulase (-) staphylcoccus (%54.16), Staphylococcus au-reus (%13.33), Streptococcus pneumoniae (%10), Neisseria spp (:5), Difteroid spp (%4.16) idi,
Tablo II: Postoperatif nazal kavite kültür sonuçları
Gruplar Üreme yok Coagulase (-) Staphylococcus aureus Streptococcus pneumoniae Difteroid spp Neissena spp Grup:l 0 14 9 6 4 2 Grup:2 0 17 9 2 0 0 Grup:3 3 24 2 2 0 1 Grup.4 13 15 1 0 0 1 Toplam 16 70 21 10 4 4 % 13.33 58.3 17.5 8.3 3.3 3.3
Tablo III: Postoperatif ekstrafor tamponlardan alman kültürlerin sonuçlan
Gruplar Üreme yok Coagulase (-) Staphylococ- cus Supbylococoıs aureui Streptococcus pneumoniae Difteroid spp Neisseria spp Grup:l 4 14 10 6 4 3 Grup:2 6 16 5 3 0 3 Grup:3 6 24 0 1 0 0 Grup:4 4 11 1 0 1 0 Toplam 20 65 16 12 5 6 % 16.6 54.16 13.33 10 4.16 5
Gruplarda üreyen bakterilerin çeşitlerine göre toplam değerleri de Tablo IV'de gösterilmiştir. Tablo IV: Gruplarda üreyen bakterilerin çeşitlerine göre toplam değerleri
Kültür Coagulase (-) staphylococcus Staphylococcus Aureus Streptococcus Pneumoniae Difleroid Spp Neiaseria Spp Preop nazal 81 27 6 5 12 Postop nazal 70 21 10 4 4 postop tampon 65 16 12 5 6 X2=4.65 X2=3.51 X2=2.16 X2=0.10 X 2=5.03 p>0.05 p>0.05 p>0.05 p>0.05 p>0.05
Tabloların incelenmesinden görüleceği gibi pre-operatif nazal kavite, postopoeratif nazal kavite ve postoperatif tampon kültürlerinden üreyen bakteri-ler yönünden farklılık istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. (p>0,05)
Hastaların postoperatif seyri oldukça stabildi. 120 hastanın hiçbirinde ateş yükselmesi ve lokal enfeksiyon bulgusuna rastlanmadı.
TARTIŞMA
Preoperatif ve postoperatif dönemdeki nazal ka-vitenin mikrobiyolojik florasında önemli bir farklı-lık saptanmamıştır. Preoperatif dönemde alman kültürlerde en sık Coagulase (-) staphylococcus lar üremiş bunu sırası ile Staphylococcus Aures, Neis-seria ve Mackowiak'ın verileri ile uyumludur. 10-11 139
Breda ve arkadaşlarının 1987 yılında yaptıkları bir çalışmada, hidroksile edilmiş polivinil asetatın sentetik açık hücreli köpük polimeri (Merocel) ve ince dokunmuş pamuktan yapılmış gaz (Nu Gaze) tamponlar kullanılmış ve preoperatif dönemde alı-nan nazal kavite kültürlerinde en çok üreyen bak-terilerin Staphylococcus türleri olduğu görülmüş-tür.3
Şinasi Yalçın ve arkadaşlarının 1993 de 60 has-tayı içeren bir çalışmada %2 lik Nitrofurazon ve Serum Fizyolojik emdirilmiş ekstrafor tampolar kullanılmış ve prof laktik olarak oral yoldan Amok-sisilin tablet verilmiş ve preoperatif ve postopera-tif dönemde alman nazal kavite kültürlerinde en-çok üreyen bakterinin Coagulase (-) staphylococ-cus olduğu görülmüştür.12 Çalışmamız bu sonuçlarla uyumludur.
Çalışmamızdaki hastaların hepsinde de septum deviasyonu vardı. Yalçın ve arkadaşları bu patolo-jinin burun hava girişini değiştirip oksijenizasyon, havanın ısıtılması ve nemlendirilmesi üzerine etki ederek nazal florada etkili olabileceğini ileri süre-rek preoperatif dönemdeki septumun deviye olması ile postoperatif dönemdeki nazal tamponun burun fizyolojisi üzerine ve dolayısı ile nazal mikro-biolojik flora üzerinde de benzer etkisinin olabile-ceğini belirtmişlerdir12. Bu benzer etki nedeni ile preoperatif ve postoperatif olarak üreyen bakterile-rin birbibakterile-rine benzer olmalarıda bu şekilde açıklana-bilir. Antibiyotikli tampon ve postoperatif oral an-tibiyotik kullanılmasına rağmen preoperatif ve postoperatif kültür sonuçlarının benzer olması an-tibiyotik kullanılması gerekli mi değil mi sorusunu akla getirmektedir. Hastalarımızda klinik olarak enfeksiyon lehine bir bulgu olmamakla beraber tabloların incelenmesinden de görülebileceği gibi lokal ve sistemik antibiyotik kullanılmasının daha yararlı olacağını düşündürebilir. Fakat dört çalışma grubunun preop ve postop nazal kavite ve postop tampon kültürleri değerleri mikrobiyolojik yönden kendi aralarında karşılaştırıldığında gruplar arası farklılıklar istatistiksel olarak önemsiz bulunmuş-tur. (p>0.05)
Sonuç olarak SMR yapılan hastalarda nazal tam-ponda antibiyotikli krem ve postoperatif oral anti-biyotik kullanılmasının ya da kullanılmasının na-zal flora üzerinde etkisi olmamıştır. Antibiyotikle-rin yan etkileri ve tedaviye getireceği maaliyet ar-tışı ve çalışmamızın sonuçları gözönüne alındığın-da SMR yapılan hastalaralındığın-da rutin olarak
postopera-tif antibiyotik kullanılmasının çok gerekli olmadı-ğı kanısındayız.
KAYNAKLAR
1. Lore JM: An Atlas of Head and Neck Surgery, WB Saunders Company, Philedelpdia, 180-270,1988.
2. sirimanna KS: Calcium Alginata Fibre (Kallostat 2) for nasal packing after trimming of tirbunates-A pilot study. J Laringol Otol. 103:1067-1068,1989.
3. Breda SD, Jakobs JB, Lebowits A, Tierno PM: Toxic shock in nasal surgery: A phisochemical and microbiologic evaluation of me rocel nu gauze nasal packing. Laryngoscope 87:1388-1391,1987.
4. Watson MG.Campbell JB, Sherol PM: Nasal surgery: Does the type of nasal packing.Laryngoscope 89; 140-144, 1989.
5. Abram CA, Bellian KT, Giles WJ,Gross CW:Toxic Shock syndrome after functional andonasal sinüs surgery:an ali or none phe- nomen. Laryngoscope 104;927-931,1994.
6. Younis RT,Gross CW, Lazor RH:Toxic Shock syndrome fol- lowing endonasal sinüs surgery:Acase report, Head neck 13: 247- 248.1991.
7. Wetmore SJ.Serima L.Hiller FC: Sllep apnea in epistaksis patients treated with nazal packs. Otolarinology Head Neck Surgery 98:596-599.1988.
8. Serpell MG. Padoham N, Mc Quenn F, Block R, Thomson M: The influence of nazal obstruction and it's relief on oxygen saturation during sleep and the early postoperatif period. Anestezia 49;538- 540,1994.
9. Morgan NJ, Soo G, Frain I: Do ventilated packs reduce pos- toperative eustacion tııbe disfunction?Clin Otolaringol. 20; 411-412. 1995.
10. Tramont EC: General or nonspesific Host Defense Mec- hanisims in: Mandell GL, Douglas RG, Bennet JE, Pirinciples and Pratice of Infections Diseas. Churcill Livingtone Inc. New York. 33- 41,1990.
11. Mackowiak PA: The normal microbial flora. N Engl J Med. 307;83-93,1982.
12. Yalçın Ş, Çelik O: Anterior nazal tamponlamanın burun florası üzerine etkileri. Türk Otolaringoloji Arşivi 31;81-84,1993.
