ABD liderliğindeki işgalle şiddet batağına saplanan Irak'ın petrol rezervleri yeni bir sömürgeci tuzağı sayesinde Batı'ya yem olma tehlikesiyle karşı karşıya. Independent'ın manşetine göre, birkaç gün içinde Irak meclisinde
görüşülmesi beklenen yasa tasarısı uyarınca, Irak'ın petrol kârının yüzde 75'i Batılı şirketlerin kasasına akarken, aslan payını da ABD ile Britanya alacak.
Tasarıyı ele geçirdiğini belirten gazete, şunları yazdı: BP, Shell, Exxon'la 30 yıl
"Dünyanın üçüncü en büyük petrol rezervleri, Batılı petrol şirketlerinin büyük ölçekli sömürüsüne açılmak üzere. ABD yönetiminin hazırlanmasına müdahil olduğu tasarı, BP, Shell ve Exxon gibi petrol devlerine 30 yıllık sözleşmeler aracılığıyla Irak'a girip ham petrol çıkartma şansı verecek. Irak petrollerinin 1972 yılında
millileştirilmesinin ardından ilk kez yabancılara böyle geniş kapsamlı bir çalışma imkânı sağlanıyor. Bu, Irak'a müdahalenin tek amacının petrol kaynaklarını ele geçirmek olduğunu savunanların elini de güçlendirecek." Kârın dörtte üçünü alacaklar
Kuzey Irak Kürt yönetimi sözcüsü Halid Salih, "Irak petrol sanayinin tümü modern standartlara çekilecek" diye savunduğu tasarının gazeteye göre şu püf noktaları var: "Tasarının baş destekçileri petrol şirketleri yöneticileri ve uzmanlar. Savaş, ambargo ve uzman eksikliği yüzünden darbe alan Irak petrol endüstrisini ayağa kaldırmanın tek yolunun, Batılı devlerin ilk yıllarda petrol karının dörtte üçünü cebe indirmesini sağlayan bu tasarı olduğunu savunuyorlar. Ama bu, şirketlerin petrol yataklarında sondaj yapmasına ve işletmesine dayanan 'üretim paylaşma anlaşmaları' (PSA) aracılığıyla yapılacak. Bu, en büyük iki üretici Suudi Arabistan ile İran'da petrolün devlet kontrolünde olduğu Ortadoğu için hayli alışılmadık bir durum. Tasarı destekçilerine göre şirketler, sondaj işleminin başlangıç maliyetini telafi ettikten sonra yüzde 75 değil yüzde 20 kâr alacak. Bu oran bile, bu tip anlaşmalar açısından petrol sanayi ortalamasının çok üstünde.'
Nitekim tasarı karşıtları 'Bu, ekonomisinin yüzde 95'i petrole bağlı Irak'ın, egemenliğini kabul edilemez ölçüde yabancılara teslim etmeye zorlanması' eleştirisinde birleşti. İnsan hakları ve çevre örgütü Platform, "Irak'tan gelecek 30 yılda muazzam bir bedel ödemesi isteniyor. Şu anda iyi bir anlaşma yapma güçleri olmadığı için petrol rezervlerini büyük ölçüde kaybedecekler" uyarısı yaptı.
(Independent)
