T KURUMLARIN YURT DIfiI ZARARLARININKURUM KAZANCINDAN ‹ND‹R‹LMES‹

Tam metin

(1)

KURUMLARIN YURT DIfiI ZARARLARININ KURUM KAZANCINDAN ‹ND‹R‹LMES‹

Fuat GÜNAY Yeminli Mali Müflavir

T

am mükellef kurumlar›n yurt d›fl› faaliyetlerinden do¤an zararlar›n›n Tür- kiye’deki hesaplar›na intikali konusunda Kurumlar Vergisi Kanunu’na 5228 Say›l› Kanunun 32’nci maddesi ile eklenen mükerrer 14’ncü madde ve 34 Say›l› Kurumlar Vergisi Genel Tebli¤i gere¤ince afla¤›daki ifllemlerin ya- p›lmas› ve sözkonusu belgelerin yasal süreler içersinde Türkiye’deki ilgili vergi dairesine ibraz› gereklidir.

Mükerrer 14’ncü maddenin 1/a f›kras›nda tam mükellefiyette yurt d›fl› faaliyet- lerden do¤an zararlar›n , Türkiye’de beyan ettikleri kazançlardan gider olarak in- direbilmeleri için, faaliyette bulunulan ülkenin vergi kanunlar›na göre beyan edi- len vergi matrahlar›n›n (zarar dahil) her y›l o ülke mevzuat›na göre denetim yet- kisi verilen kurulufllarca rapora ba¤lanmas› ve bu raporun asl› ile tercüme edil- mifl bir örne¤inin Türkiye’deki ilgili vergi dairesine ibraz› halinde gider olarak indirilebilecektir. Denetim kurulufllar›nca haz›rlanacak raporun ekinde yer alan vergi beyanlar›n›n, bilanço ve kar-zarar cetvellerinin o ülkedeki yetkili mali ma- kamlarca onaylanmas› zorunludur.

Faaliyette bulunulan yabanc› ülkede denetim kuruluflu olmamas› halinde ,her y›- la ait vergi beyannamesinin , o ülke yetkili makamlar›ndan al›nacak birer örne-

¤inin mahallindeki Türk elçilik ve konsolosluklar›,yoksa orada Türk menfaatle- rini koruyan ülkenin ayn› mahiyetteki temsilcilerine onaylat›larak ,asl›n›n ve ter- cüme edilmifl bir örne¤inin ilgili vergi dairesine ibraz› gereklidir.

Yasa metninde ayr›ca;

Türkiye’de Kurumlar Vergisi’nden istisna edilen kazançlarla ilgili yurt d›fl› za- rarlar,yurt içindeki kazançlardan indirilemez. Türkiye’de gider yaz›lan yurt d›fl›

zarar›n, ilgili ülkede de mahsup edilmesi ve gider yaz›lmas› halinde, Türkiye’de- ki beyannameye dahil edilecek yurt d›fl› kazanç, mahsup veya gider yaz›lmadan önceki tutar olacakt›r, hükümleri yer almaktad›r.

Yukar›da belirtildi¤i üzere;

yurt d›fl› zararlar›n Türkiye’de beyan edilecek olan kurum kazanc›ndan gider ola- rak indirilmesi belirli esaslara ba¤lanm›fl ve uygulama ile ilgili usul ve esaslar›

belirlemeye Maliye Bakanl›¤› yetkili k›l›nm›flt›r.

Bakanl›k konu ile ilgili olarak yay›nlam›fl oldu¤u 34 Say›l› Kurumlar Vergisi

(2)

Kanunu Genel Tebli¤i ile:

Yurt d›fl› zararlar›n›, Türkiye’de beyan ettikleri kazançlar›ndan indirmek iste- yen kurumlar›n yurt d›fl› faaliyet so- nuçlar›n›, her y›l yukar›daki esaslara göre tevsik etmeleri flartt›r. Faaliyette bulundu¤u yabanc› ülkede do¤an vergi matrah›n›, herhangi bir y›l yukar›daki esaslara göre tevsik etmeyen mükellef- lerin yurt d›fl› zararlar›n›n, Türkiye’de beyan edilen kazançtan indirilmesi mümkün de¤ildir. Yurt d›fl› zararlar›n gider olarak indirime tabi tutulmas› her y›l için bu ifllemlerin yap›lmas›n› ge- rektirmektedir.

Kurumlar Vergisi Kanunu’na 3380 Sa- y›l› Kanunun 9’uncu maddesi ile ekle- nen Geçici 16. madde hükmüne göre;

1991 y›l› sonuna kadar yurtd›fl› faaliyet zararlar›n› yurt içi kurum kazanc›ndan indirecek mükellefler geçmifl befl y›ll›k faaliyet sonuçlar›n›, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun bu kanunla de¤iflik 14’ün- cü maddesinin 7 numaral› bendindeki esaslara göre tevsik etmek zorundad›r- lar.

1987 Y›l› dahil olmak üzere 1991 Y›l›

sonuna kadar yurt d›fl› faaliyet zararla- r›n› beyan edilen kurum kazançlar›n- dan indirecek kurumlar, bundan böyle her y›l faaliyet sonuçlar›n› tevsik ede- cekleri gibi, ayr›ca yukar›daki esaslar uyar›nca geçmifl befl y›ll›k faaliyet so- nuçlar›n›da tevsik etmek zorundad›r- lar. Geçmifl befl y›lda yurt d›fl› faaliyeti olmayan mükelleflerden, sadece faali- yette bulunduklar› y›llar için tevsik flart› aranacakt›r. Ancak mükellefin geçmifl befl y›ll›k faaliyetlerinin olma- mas› halinde bu durumu ilgili makam-

lardan alaca¤› belgeler ile tevsik etme- si flartt›r.

Faaliyet sonuçlar›n›n genel netice he- saplar›na intikal ettirme zaman›;

Faaliyette bulunulan yabanc› ülkenin mevzuat›na göre, hesap döneminin ka- pand›¤› tarih itibar›yle ilgili ülke mev- zuat›na göre tespit edilen faaliyet sonu- cu, Türkiye’de de ayn› tarih itibar›yle genel netice hesaplar›na kaydedilecek- tir. Bu kay›t keyfiyeti mükellefin irade- si d›fl›ndaki sebeplerden dolay› zama- n›nda yap›lamam›flsa, bu kurumun fa- aliyet sonucu ile ilgili kazanc›, tasarruf edilebildi¤i y›lda genel netice hesapla- r›na intikal ettirilecektir.

Tasarruf kriteri, faaliyette bulunulan yabanc› ülkede, faaliyet sonuçlar›n›n, o ülke mevzuat›na göre hesaplan›p, ge- nel netice hesaplar›na intikal ettirilme- sinde, kazanc›n kambiyo mevzuat›na göre fiilen Türkiye’ye getirilmesinin herhangi bir etkisi olmayacakt›r. Faali- yette bulunulan yabanc› ülkede kazan- c›n tasarruf edilebilmesi yeterlidir.

Dönem faaliyet sonucunun Türkiye’de genel netice hesaplar›na intikal ettiril- me zaman› yukar›da belirtildi¤i flekilde belirlenmifl olup, yabanc› para cinsin- den belli olan söz konusu mebla¤, T.C.Merkez Bankas›’n›n o gün için tespit ve ilan etti¤i döviz al›fl kuruyla de¤erlendirilecektir. T.C.Merkez Ban- kas›’nca tespit ve ilan olunmayan ya- banc› paralarda ise Maliye Ve Gümrük Bakanl›¤›’n›n Vergi Usul Kanunu hü- kümlerine göre tespit ve ilan etti¤i kur- lara göre de¤erlendirilecektir.

Dönem faaliyet sonucunun Türkiye’de genel netice hesaplar›na intikal ettiril-

(3)

mesinden ve beyan edilmesinden son- ra, bu kazanc›n karfl›l›¤› yabanc› para- n›n Türkiye’ye getirilmesi halinde, söz konusu yabanc› paran›n kurunda mey- dana gelecek de¤iflikli¤in yabanc› pa- ran›n Türkiye’ye getirildi¤i y›l›n genel netice hesaplar›na intikal ettirilmesi gerekir.

Faaliyette bulunulan ülkedeki karlar, Türkiye’de genel netice hesaplar›na

hangi para cinsinden intikal ettirilmifl- se, zararlar da ayn› para cinsinden inti- kal ettirilecektir.

Yukar›da belirtilen esaslara uymayan mükelleflerin yurt d›fl› zararlar›n›n, Türkiye’de elde ettikleri kazançlar›n- dan indirmeleri mümkün de¤ildir.

Şekil

Updating...

Referanslar

Updating...

Benzer konular :