Her saldırganlık
bir zorbalıktır.
Her zorbalık aslında saldırganlıktır; ancak her saldırganlık için aynı şey söz konusu değildir. Bir eyleme zorbalık denilebilmesi ve saldırganlıktan ayırt edilebilmesi için amaçlılık, süreklilik ve güç dengesizliği gibi belli koşulların
gerçekleşmiş olması gerekir.
Görmezlikten gelme, gözlerini dikerek
bakma, sır saklamama, yanına oturmasını
istememe ve tehdit etme zorbalıktır.
ZORBALIK TÜRLERİ:
FİZİKSEL ZORBALIK: Vurma, tokat atma, dürtme, çimdikleme, sıkıca tutma, saçını çekme, itme, eşyalarını alma, eşyalarına zarar verme, ısırma, tükürme vb.
SÖZEL ZORBALIK: Ad takma, kızdırma, alay etme, bağırma, sataşma, kötü söz söyleme, küfretme, iftira atma, kışkırtma vb.
DOLAYLI ZORBALIK: Dedikodu yayma, gururunu kırma, utandırma, sosyal gruplardan dışlama, tehdit etme, görmezlikten gelme, yanına oturmasını istememe vb.
Zorbaları yalnızlaştırmak akran zorbalığı
konusunda iyi bir çözüm yoludur.
Zorbaları ‘’kötü çocuk’’ olarak etiketlemek çözüm konusunda bizi körleştirir. Akran zorbalığı konusunda yardıma ihtiyaç duyan tek özne kurban değildir, zorbayı da
besleyen ilgisizlik, istismar ve korkudur.
Zorbaların özellikleri:
• Zorbalar akranları içinden hedef seçtikleri kişiye ya da gruba sistematik olarak zorbalık yapan çocuklardır.
• Diğer saldırgan çocuklarla grup oluşturma eğilimleri vardır, birbirlerinin zorbalık davranışlarını pekiştirirler.
• Aktif ve ele başı olurlar.
• Sürekli güçlü görünmeye çalışırlar.
• Empati kurmakta güçlük çekerler.
• Kasıtlı olarak zarar verme özelliğine sahiplerdir.
• Fiziksel olarak kurbanlarından daha güçlüdürler.
• Kurallara uymazlar.
• Okul başarıları genellikle düşüktür.
**Bu özelliklere sahip olan çocuklara direkt zorba demek doğru değildir ama zorba olma riskleri yüksektir. İfadeler geneldir, her zorba bu özellikleri taşımak zorunda değildir.
Kurbanın özellikleri:
• Bu çocuklar küçük, daha güçsüz veya psikolojik olarak daha güvensizlerdir.
• Liderlik becerileri düşüktür.
• Saldırgan davranışlara sahip değillerdir.
• Fiziksel anlamda normalin dışında özellikleri (kısa, uzun, şişman, zayıf, fiziksel engeli bulunan vb.) olabilir.
• İçe dönük, çekingendirler.
• Korku içinde yaşarlar.
• Gruptan dışlanan çocuklardır.
• Asosyal olurlar.
**Bu özelliklere sahip olan çocuklara direkt kurban demek doğru değildir ama kurban olma riskleri yüksektir. İfadeler geneldir, her kurban bu özellikleri taşımak zorunda değildir.
Zorba- kurbanların özellikleri:
• Ne zaman kurban ne zaman zorba olacaklarını tahmin etmek güçtür. En yüksek riske sahip gruptur.
• Zorbalara oranla daha fazla saldırgan davranış sergilerler.
• İçlerine kapanık olmamalarına rağmen akranları tarafından sık sık dışlanırlar.
• Kendilerinden daha güçlü olan grup tarafından zorbalığa uğrarlar, azalan benlik saygılarını arttırmak amacıyla daha güçsüz akranlarına zorbalık yaparlar.
Seyircilerin özellikleri:
• Ne zorba ne kurban olan; ama sorulduğu zaman problemi bildiren çocuklardır.
• Zorbalığı izlerler ve tepki vermezler.
• Zorbalığın pekiştirilmesinde veya çözülmesinde anahtar role sahiptirler.
ZORBALIKLA BAŞA ÇIKMAK İÇİN NELER YAPILABİLİR?
Okul öncesi dönemde zorbalığı gerçekleştiren veya buna maruz kalan çocuklar, ilerleyen yıllarda kendi ve çevresindekilerin
yaşamına da bu olumsuzlukları yansıtmaktadırlar.
Çocuklara zorbalıktan uzak kalabilecekleri bir ortam
sağlanması ve gerekli önlemlerin
alınması çocukların bugünü ve
geleceği için oldukça önemlidir.
Eğitimciler için akran zorbalığını önlemeye yönelik öneriler
Sosyometri yöntemi uygulanarak sınıfın arkadaşlık ağı çıkarılabilir. Bu ağa göre arkadaşı olmayanları diğerleri ile kaynaştıracak ortamlar yaratılabilir.
Zorbalığın sık yapıldığı yerler gözlem altında tutulabilir.
Boş zamanlarda zorbalığın ortaya çıkması daha kolaydır.
Çocukların ilgisini çekecek oyun materyalleri bulundurularak
ortamlar zenginleştirilebilir, farklı oyunlar araştırılabilir.
Eğitimciler için akran zorbalığını önlemeye yönelik öneriler
Çocuklara saldırganlığın ya da zorbalığın onaylanmadığı içeriğe sahip etkinlikler uygulanabilir.
Çocukların olumlu davranışları pekiştirilebilir.
Çocukların bireysel farklılıkları kabul edebilmeleri için onlara yardımcı olunabilir.
Çocukları etiketlemekten ve onları kişisel olarak eleştirmekten kaçınılmalıdır.
Sınıfa yeni katılan öğrencilerin arkadaşlık kurma süreci desteklenebilir.
