FAG Arıza Teşhisi. Tekerlek Rulmanı Arıza ve Sorun Giderme Kılavuzu

(1)

FAG Arıza Teşhisi

Tekerlek Rulmanı Arıza ve Sorun Giderme

Kılavuzu

(2)

Telif hakkı ©

Schaeffler Automotive Aftermarket GmbH & Co. KG Bu broşür sadece bilgi amaçlı olup, yasal hiçbir

bağlayıcılık ifade etmez. Schaeffler Automotive Aftermarket GmbH & Co. KG, yasaların izin verdiği ölçüde, bu broşürden kaynaklanan veya broşürle bağlantılı hiçbir yükümlülük kabul etmez.

Her hakkı saklıdır. Schaeffler Automotive Aftermarket GmbH & Co. KG ön onayı olmaksızın bu broşürün, herhangi bir biçimde çoğaltılması, dağıtımı, yeniden yayımı, kamusal alanda çoğaltılarak veya başka türlü yayınlanması yasaktır.

(3)

Schaeffler Automotive Aftermarket –

daha fazla inovasyon, daha fazla kalite, daha fazla hizmet.

Schaeffler Automotive Aftermarket – Araç onarımı için her zaman ilk tercih

Ne zaman bir aracın servise gitmesi gerekse,

ürünlerimiz ve onarım çözümlerimiz, onarım işi için ilk tercihtir. Şanzıman, motor ve şasi sistemlerindeki yetkinliğimiz sayesinde, dünyanın dört bir yanında güvenilir bir ortağız. Optimum şekilde ayarlanmış bileşenlerimiz binek, hafif ve ağır vasıta araçlarda ve traktörlerde parçaların hızlı ve profesyonel bir şekilde değiştirilmesini sağlar.

Ürünlerimiz, kapsamlı bir sistem yaklaşımı ile

üretilmektedir. İnovasyon, teknik uzmanlık, en yüksek malzeme ve üretim kalitesi sayesinde, araç üreticileri için önde gelen bir geliştirme ortağı olmamızın yanı sıra, değerini koruyan yedek parçaların, debriyaj, debriyaj ayırma sistemleri, motor ve şanzıman uygulamaları ile şasi uygulamaları için uygun özel servis takımları dahil olmak üzere, orijinal ekipman kalitesinde komple onarım çözümlerinin lider tedarikçisiyiz.

Elli yıldan uzun süredir şanzıman onarımı için gereken

Schaeffler REPXPERT – Ustalar için hizmet markası

REPXPERT ile ürünlerimiz ve onarım çözümlerimiz için kapsamlı hizmetler sunuyoruz. Hasar teşhisiyle ilgili bilgi desteğine mi ihtiyacınız var? Tamirhanenizdeki günlük işlerinizi kolaylaştıracak özel servis takımlarına mı ihtiyaç duyuyorsunuz? Online portal, destek hattı, montaj talimatları ve videoları, teknik eğitimler veya etkinlikler fark etmeksizin tüm teknik hizmetler tek bir kaynaktan sağlanmaktadır.

Sadece birkaç tıklamayla hemen ücretsiz üye olun:

www.repxpert.com.tr

(4)

(5)

İçindekiler

Sayfa

1 Arıza Nedenleri ve Çözüm Önlemleri 6

2 Hasar Modelleri 7

2.1 Korozyon 7

2.2 Bitişik Bileşenler 8

2.3 Mekanik Hasar/Montaj Hataları 9

2.4 Kullanım 11

3 Montaj Talimatları 13

3.1 Tekerlek Rulmanının Direksiyon Çatalına Montajı 13

3.2 Poryanın Montajı 14

3.3 Konik Makaralı Rulmanların Araç Poryalarına Montajı ve Ayarlanması 15

4 Genel Tavsiyeler 19

5 Servis Notları 20

İçindekiler

(6)

1 Arıza Nedenleri ve Çözüm Önlemleri

Son teknoloji FAG Tekerlek Rulmanları ömür boyu hizmet vermek için tasarlanmıştır. Schaeffler Group’ta

uygulanan olağanüstü kalite ve üretim standartları sayesinde ürünlerimiz, güvenilirlikleri ve sürüş emniyetleriyle ön plana çıkmaktadır. Tekerlek rulmanı uygulamalarının hizmet ömrü, ideal şartlarda

kullanıldıkları müddetçe, çok uzundur. Ancak bu nadiren mümkün olmaktadır. Hizmet ömrünü etkileyen,

aşağıdakiler de dâhil, çok çeşitli etkenler vardır:

• Yol koşulları

• Sıklıkla karşılaşılan tümsek ve kasisler

• Montaj veya sökme hataları

• Hava koşulları

• Yanlış parça tanımlaması

• Ürün ortamı

Tekerlek rulmanlarının profesyonel biçimde kullanılabilmesi için, aracın genel durumunun ve tekerlek rulmanı ortamının muayene edilmesi, çalışma ortamının temiz tutulması ve doğru servis ekipmanının kullanılması şarttır. Güvenlik açısından kritik parçaların onarımı sadece uzmanlık eğitimi almış yetkin

teknisyenler tarafından yapılmalıdır.

Bu şartları yerine getirmek için, araç üreticileri tarafından sağlanan güncel teknik bilgilere erişim şarttır.

Sıkma torku bilgileri de dâhil olmak üzere bu bilgiler, www.repxpert.com.tr internet portalında tüm Schaeffler Group müşterilerine açıktır.

Yukarıdaki kuralların uygulanması, onarımların profesyonel şekilde yapılmasını sağlar ve zamansız tekerlek rulmanı arızalarını önler. Aracın sürüş davranışındaki değişiklik, rulman hasarının tipik bir işaretidir. Arızalı tekerlek rulmanlarının dikkatlice incelenmesi, çok çeşitli hasar özellikleri ortaya çıkarır.

Rulmanı sistemden izole ederek ele alıp incelemek, çoğu kez arızanın ana kaynağını nokta atışıyla tespit etmek için yeterli değildir. Ancak komşu parçaları, yağlamayı ve sızdırmazlık ünitelerini ve yine çalışma ve çevre

koşullarını dikkatlice inceleyince, bir hasarı güvenilir biçimde değerlendirebilmek mümkün olmaktadır.

Güçlü teknik uzmanlık, araca özgü bilgi ve sistematik yaklaşım, profesyonel bir rulman hasar değerlendirme işi için kilit faktörlerdir.

(7)

2.1 Korozyon

2 Hasar Modelleri

Nem sızıntısı, rulman arızalarının en önemli nedenlerinden biridir ve rulmanları ister istemez paslandırır. Korozyon, tamirhanelerden veya harici nedenlerden kaynaklanabildiği gibi aşağıda özetlendiği biçimde montaj hataları veya hatalı onarım işlemleri de korozyona neden olabilir.

Neden

• Nem sızıntısı Sonuçları

• Rulmanın aşırı ısınması

• Korozyon

• Nem sızıntısı nedeniyle rulmandaki gres performansının bozulması

Çözüm

• Bütün bitişik parçaların düzgün çalışır durumda olmasını sağlayın

• Yüksek basınçlı temizleyiciler kullanmayın

• Üreticinin montaj talimatlarına uyun

• Rulmanları elle yağlarken temizliğe özen gösterin

• Sadece onaylı, temiz yağlayıcılar kullanın

• Montaj sırasında bitişik parçaların kirlenmemesine dikkat edin

(8)

2 Hasar Modelleri

2.2 Bitişik Bileşenler

Her ne kadar tekerlek rulmanı ortamı problemleri (örneğin, arızalı aks destek bileşenleri gibi), zamansız tekerlek rulmanı arızalarının sık görülen nedenlerinden biri olsa da, bu husus hasar değerlendirme sürecinde genellikle göz ardı edilmektedir. Tekerlek rulmanını monte etmeden önce, tüm sistem bileşenlerinin çalışma güvenilirliğini kontrol edin.

Neden

• Hatalı montaj / oval deformasyon Sonuçları

• Hatalı rulman montajı

• Nem sızıntısı

• Gürültü Çözüm

• Aks bileşenlerinin güvenilir şekilde çalıştığından emin olun

• Tekerlek taşıyıcısını, oval deformasyon yönünden kontrol edin

Neden

• ABS kablosunda mekanik hasar oluşmuş Sonuçları

• Arızalı ABS sistemi

• Mekanik hasar nedeniyle işlevini yitirmiş ABS sistemi Çözüm

• Üretici talimatlarına uygun biçimde hatasız montaj yapılmasını sağlayın

• Kabloyu düzgün takın ve mekanik parçalarla temas etmemesini sağlayın

Neden

• Hatalı montaj / oval deformasyon Sonuçları

• Nem sızıntısı

• Gürültü Çözüm

• Aks bileşenlerinin güvenilir şekilde çalıştığından emin olun

• Tekerlek taşıyıcısını, oval deformasyon yönünden kontrol

(9)

2.3 Mekanik Hasar/Montaj Hataları

Hatalı montaj ve/veya sökme işlemleri, sık görülen tekerlek rulmanı hasar nedenlerinden biridir. Bunu önlemek için, özel servis takımlarını kullanmak ve üreticinin talimatlarına harfiyen uymak şarttır.

Neden

• Hatalı montaj / sökme

• Uygun olmayan pres servis takımlarının kullanılması Sonuçları

• Yabancı cisim çarpması

• Rulmanın sıkı biçimde oturacağı garantisi edilemez Çözüm

• Üreticinin montaj talimatlarına uyun

• Sadece uygun özel servis takımlarını kullanın

Neden

• Hatalı ayar Sonuçları

• Rulman çok ısınmış halde çalışır Çözüm

• Montajın, üretici talimatlarına uygun biçimde yapılmasını sağlayın

• Doğru ayarlandığından emin olun

(10)

2 Hasar Modelleri

2.3 Mekanik Hasar/Montaj Hataları

Neden

• Eksik veya hasarlı gres/toz keçesi nem sızıntısına neden olur

Sonuçları

• Korozyon

• Nem sızıntısı nedeniyle rulmandaki gres performansının bozulması

Çözüm

• Eksik veya hasarlı gres/toz keçesi hemen değiştirin

Neden

• Hatalı söküm

• Tekerlek rulmanında hasar belirtisi yok, geometrisi ve işlevi yönünden bir arıza görünmüyor

Sonuçları

• Müşteri şikayetinin çözüme kavuşturulamaması

• Maliyetler için geri ödeme yapılmaması Çözüm

• Tekerlek rulmanını sökmeden önce hasar kontrolü yapın

• Aracın süspansiyon sistemi çok kompleks bir yapıda olduğundan rulman dışında birçok sebep (örn., arızalı amortisörler, amortisör üst takozları, lastikler ve mafsallar) gürültüye neden olabilir

(11)

2.4 Kullanım

Tekerlek rulmanlarından alınmış ölçüm değerleri uzun zamandır ABS sistemi için de kullanılmaktadır. Dolayısıyla arızalı bir ABS sistemi, arızalı bir tekerlek rulmanından veya sensörlerinden de kaynaklanabilir. Hatalı işlemler, sistemin fonksiyonel özelliklerine zarar verebilir.

Neden

• Mekanik hasarlar, sürüş güvenliğini tehlikeye atar

• Arızalı ABS kodlaması Sonuçları

• Mekanik hasar nedeniyle işlevini yitirmiş ABS sistemi

• Arızalı ABS sistemi Çözüm

• Tekerlek rulmanını değiştirirken montajın doğru şekilde yapılmasını sağlayın

• Entegre ABS aktarma kodlayıcısının doğru yönde monte edilmesini sağlayacak FAG teşhis kartını kullanın

Not:

Araçtaki sensörler üzerinde çalışırken zarar vermemeye azami özen gösterin

Neden

• Kaldırıma çarpma sırasında meydana gelen güçlü şoklar çalışan ünitelerde çöküntülere neden olabilir

Sonuçları

• Gürültü

• Nem sızıntısı Çözüm

• Sıklıkla ve sert şekilde kaldırıma çarpmaktan kaçının

(12)

2 Hasar Modelleri

2.4 Kullanım

Neden

• Hasarlı, yırtık ABS kablosu Sonuçları

• Mekanik hasar nedeniyle işlevini yitirmiş ABS sistemi Çözüm

• Rulmanı, ABS kablosundan tutarak taşımayın Not:

Araçtaki sensörler üzerinde çalışırken zarar vermemeye azami özen gösterin

(13)

3 Montaj Talimatları

1. Tekerlek rulmanını, direksiyon çatalındaki montaj yerine düzgün şekilde monte edebilmek için rulmanın dış bileziğine kuvvet uygulayın. Uygulanan kuvvet, girintili ayar sacı sayesinde dış bileziğin her yerine eşit şekilde aktarılır. Direksiyon çatalı, presin montaj plakası üzerine oturur.

2. Tekerlek rulmanını, direksiyon çatalındaki montaj yerine düzgün şekilde monte edebilmek için rulmanın dış bileziğine kuvvet uygulayın. Direksiyon çatalı flanşı, rulman manşonunun merkezine (ok)

yerleştirilir. Rulman, çatala bastırılır ve girintili basınç pulu yardımıyla hassas bir şekilde aynı hizaya getirilir.

3. Segmanı, tekerlek rulmanını eksenel yönde kilitleyen direksiyon çatalındaki kanala monte etmek için özel pense kullanın.

4. Tekerlek rulmanını montaj yerine monte ederken, rulmanın bir tarafındaki paha dikkat edin. Bu pah, rulmanın bastırılması sırasında eğilmesini önlemek için montaj yönünde yer almalıdır.

3.1 Tekerlek Rulmanının Direksiyon Çatalına Montajı

3 Montaj Talimatları

Tekerlek rulmanını, direksiyon çatalındaki montaj yerine düzgün şekilde monte edebilmek için aşağıdaki prosedürü uygulayın.

Basınç şimi

Girinti

Direksiyon çatalı Destek manşonu Basınç şimi

Girinti

Direksiyon çatalı Taban plakası

Basınç kuvveti Basınç kuvveti

(14)

3 Montaj Talimatları

3.2 Poryanın Montajı

1. Poryayı, presin montaj plakası üstüne yerleştirin.

Direksiyon çatalına önceden monte edilmiş olan tekerlek rulmanı, bir destek manşonu yardımıyla porya üstüne bastırılır.

Uyarı:

Manşon, iç bileziğin sadece yüz tarafına yerleştirilmelidir!

Not:

Bazı araçlarda parçalar ters sırada monte edilmiştir.

Direksiyon çatalı, porya yukarıdan bastırılırken taban plakası üstüne oturtulur.

Uyarı:

Destek manşonunu monte etmeyi unutmayın!

Bastırırken iç bileziği destekler ve dolayısıyla rulman dış bileziğindeki bilya kanallarının çizilmesini önler.

2. Tekerlek rulmanının tespit somununu üreticinin belirttiği tork değerine kadar sıkın. Tekerleğin güvenli biçimde sabitlenmesi ve tekerlek rulmanının da optimal boşluk toleransıyla çalışması için doğru torkun uygulanması şarttır. Tork anahtarı kullanılması, doğru sıkma torkunun uygulanmasını garanti eder.

Not:

Aksi taktirde bu ciddi hasara neden olacağından, montaj sırasında ne montaj yerinde ne de porya üstünde tekerlek rulmanını eğmemeye özen gösterin.

Sızdırmazlık elemanları fabrikada monte edilmiş tekerlek rulmanları hazır yağlanmış durumda gelir.

Ayrıca yağlama gerektirmez ve rulmanın zamansız arızalanmasına neden olmamak için asla çözücüler kullanılarak temizlenmemelidir.

Porya Direksiyon çatalı Destek manşonu

Taban plakası Basınç şimi

Destek manşonu

Direksiyon çatalı

Porya Taban Plakası Basınç kuvveti

(15)

1. Doğru ayarlanmış konik makaralı rulmanlarla donatılmış binek otomobili rulmanı (tahriksiz aks).

1. Porya gövdesini temizleyin.

2. Dış bilezik oturma yerlerine az miktarda yağ sürün (oklarla gösterilen). Dış bilezikleri bastırmak için bir plancer kullanın.

Uyarı:

Plancer, sadece dış bilezik yüzüne yerleştirilmelidir!

Dış bileziğin, muhafaza omuzlarıyla aynı seviyede monte edilmesini sağlayın!

3.3 Konik Makaralı Rulmanların Araç Poryalarına Montajı ve Ayarlanması

Konik makaralı rulmanların montaj ve sökme işlemleri araç modeline göre değişir. Üreticinin talimatlarına ve teknik şartnamesine her zaman uyun!

Dış bilezik Plancer Dış bilezik

3.2 Poryanın Montajı

(16)

3 Montaj Talimatları

3.3 Konik Makaralı Rulmanların Araç Poryalarına Montajı ve Ayarlanması

3. İç rulmanın iç bileziğini bolca yağlayın.

Uyarı:

Kafes, iç bilezik ve rulmanlar (oklarla gösterilen) arasına yağlayıcı sıkın!

4. İç bileziği poryaya monte edin.

5. Mil keçesini poryaya monte edin.

Uyarı:

Keçe dudağı rulman tarafına bakmalıdır!

6. Koruyucu kapağı ve ara bileziği, direksiyon çatalı üstüne yerleştirin.

Uyarı:

Koruyucu kapak, direksiyon çatalı yuvasının tüm çevresine (oklarla gösterilen) sıkıca oturmalıdır!

Koruyucu kapak Ara bilezik

(17)

7. Poryayı, direksiyon çatalı üstüne yerleştirin.

Uyarı:

Mil keçesine hasar vermemeye özen gösterin!

8. Dış rulmanın iç bileziğini bolca yağlayın.

Uyarı:

Kafes, iç bilezik ve rulmanlar (oklarla gösterilen) arasına yağlayıcı sıkın!

9. Dış rulmanın iç bileziğini direksiyon çatalı üstüne yerleştirin.

10. Şok şimini yerleştirin.

11. Yarıklı taç somunu cıvatalayın.

12. Poryayı çevirirken, döndürme direnci hissedilinceye kadar taç somuna tork uygulayın.

Uyarı:

Tork anahtarı kullanın ve üreticinin onarım talimatlarına uyun!

Şok pulu Taç somun

(18)

3 Montaj Talimatları

13. Taç somunu, bir sonraki kopilya deliğine denk getirecek biçimde en fazla 1/12 tur gevşetin ve bir kopilyayla sabitleyin.

14. Montaj ve eğilme boşluk toleranslarını kontrol edin Not:

Tekerlek rulmanı herhangi bir direnç göstermeden serbestçe dönebilmelidir. Kenarda herhangi bir eğilme boşluk toleransı kalmadığından emin olun.

Gerekirse şok şimini ve somunu değiştirin. Rulmanın eksenel boşluğunu ölçmek için varsa bir ölçüm cihazı kullanın.

15. Kutuyu tekrar yerine monte edin.

16. Çalıştırıp test ederek rulman boşluğunun değişip değişmediğini kontrol edin. Gerekirse rulmanın konumunu yeniden ayarlayın.

Bazı araç üreticileri, özel montaj/sökme işlemleri yapılmasını şart koşmaktadır.

Uyarı:

Teknisyenlerin, konulara özgü bilgileri sağlayan ve sürekli güncellenen onarım talimatlarını içeren FAG servis bültenlerine başvurmalarını tavsiye ederiz.

Schaeffler Group uzmanları tarafından düzenli olarak derlenen bu notlar REPXPERT portalımızda

yayınlanmaktadır!

Herhangi bir onarım işine başlamadan önce, gerekli özel servis takımlarının elinizin altında olduğundan emin olun!

3.3 Konik Makaralı Rulmanların Araç Poryalarına Montajı ve Ayarlanması

(19)

4 Genel Tavsiyeler

1. Yağlama:

Rulmanlı yatakların %90’ından fazlası gresle yağlanmıştır. Elle yağlama gerektiren tekerlek rulmanları için, ki bu genellikle konik makaralı rulmanlar için geçerlidir, sadece onaylı yağlayıcılar kullanılmalıdır (FAG Arcanol). Ömür boyu yağlanmış olan 1. ilâ 3. nesil entegre keçeli FAG Tekerlek Rulmanı düzenekleri herhangi bir bakım gerektirmez.

2. Değiştirme aralıkları:

Üreticiler, değiştirme aralıkları hakkında yönlendirici herhangi bir bilgi sağlamamaktadır!

3. Oval deformasyon yönünden kontrol edin:

a. Tekerlek rulmanını montaj yerinden çıkarın.

b. Tekerlek rulmanı dış bileziğinin yüzeyinde, birbirinin zıt tarafında bulunan, iki koyu noktayı kontrol edin. Hasar noktalarından 90°’lik açıda bulunan iki bölgeyi de kontrol edin. Herhangi bir hasar görünmüyorsa, montaj yeri deforme olmuş demektir ve direksiyon çatalı değiştirilmelidir.

c. Dış bilezik bilya kanallarının cilalanmış

olmadığından emin olmak için tekerlek rulmanını sökün. Önce keçeyi çıkarın (örn., özel bir pense yardımıyla) ve sonra da dış ve iç bileziklerden, kafesten ve bilyalardan oluşan tüm düzeneği çıkarın.

d. Dış bileziğin bilya kanallarını temizleyin ve dış bileziğin koyu noktalarına karşılık gelen yerlerde kraterler var mı diye kontrol edin. Bu kraterler, direksiyon çatalında oval deformasyona işaret ederler.

(20)

5 Servis Notları

Tekerlek rulmanlarının montaj ve sökme işlemleriyle ilgili güncel servis bültenlerinin yanı sıra online

kataloğumuzu aşağıdaki adreste bulabilirsiniz:

www.repxpert.com.tr Kısaca tekerlek rulmanları

Tekerlek rulmanları, güvenlik açısından kritik

bileşenlerdir. Sürüş konforuna ve çalışma güvenilirliğine katkıda bulunurlar. Tekerlek rulmanları; yüksek tekerlek hızları, tümsekli yollardan kaynaklanan sert şoklar, hareketli toz parçacıkları ve aşırı sıcaklıklar dâhil çok çeşitli stres faktörlerine maruz kalırlar. Bütün bunların normalde tekerlek rulmanını olumsuz etkilemesi ve hatta rulman arızalarına veya istenmeyen koşullar altında sıkışmalara neden olması gerekir. Sürüş anında sıkışan bir tekerlek rulmanı, ciddi bir tehlikedir ve ağır kazalara neden olabilir.

Uyarı:

• Müşteri güvenliğinden taviz vermeyin!

• Her bir tekerlek rulmanı, spesifik bir uygulama için geliştirilmiş özgün bir tasarıma sahiptir!

• Düşük kaliteli, taklit rulmanları tercih etmeden önce bir kez daha düşünün!

• Tekerlek rulmanı ortamında bulunan tüm parçaları daima rutin olarak kontrol edin!

• Montaj yerindeki deformasyon, tekerlek rulmanının erken yıpranmasına, gürültüye ve neticede parça arızasına neden olabilir!

(21)

2x1 veya 1x2 – Her zaman güvende olun!

Tekerlek rulmanlarını değiştirmek için güvenlik formülümüz

Tekerlek rulmanlarının ikisini de beraber değiştirmenin avantajları açıktır: daha fazla yolcu ve sürücü güvenliği ile araçta daha az yıpranma.

FAG, kanıtlanmış kalite ve uzmanlık sağlar. Onarım pazarı için bir hizmet yeniliği olan FAG WheelPro, FAG’nin OE tedarikçileri arasında öncülük rolünü güçlendirmektedir.

Güvenli iki seçenekten birini seçin:

• 1x WheelPro ikiz paket

• 2x WheelSet – 2 ayrı tekerlek rulmanı değiştirme ünitesi

Önde gelen tekerlek rulmanı üreticilerinden biri olarak her aks için ayrı tekerlek rulmanı değiştirme seti gibi inovatif bir konsept geliştiren FAG, çok sayıda araç modeli için üstün kaliteli, ısmarlama çözümler sunmaktadır:

• Tasarruflu ikiz paket

• FAG ürün gamı (OE ve aftermarket), geniş bir araç modeli yelpazesi sunar

• Her aks için ayrı tekerlek rulmanı değişimi, zamandan tasarruf sağlar

• İnovatif FAG WheelPro konsepti sayesinde müşteri memnuniyeti artar

İkiz paket tekerlek rulmanı değiştirme seti sayesinde galeride, tamirhanede ve müşteriler nezdinde başarı yolundasınız demektir.

2x FAG WheelSet = iki kat daha güvenli!

İster ikiz paket olsun, ister iki ayrı tekli paket, ne seçerseniz seçin, FAG tekerlek rulmanı setleriyle ve her aks için ayrı değiştirme seçenekleriyle elde edeceğiniz avantajlar şunlar olacaktır:

• Aksın her iki tarafındaki tekerlek rulmanını aynı

+ =

(22)

(23)

(24)