1TEKLİ REGRESYON ANALİZİ(EN KÜÇÜK KARELER YÖNTEMİ)Proje ve Uygulama Çalışması

Tam metin

(1)

TEKLİ REGRESYON ANALİZİ

(EN KÜÇÜK KARELER YÖNTEMİ)

Proje ve Uygulama Çalışması

1 Prof. Dr. Fazıl GÖKGÖZ

Ürün Satış Tahmininin Yapılması

Bu çalışmada, aşağıda sunulan örneğimiz için ilgili doğrusal regresyon modelini kurarak belirli bir güven aralığında 25 defa telefonla aranması durumundaki ürün satışı tahminini yapalım. Veri seti aşağıda yer almaktadır. Öncelikle En Küçük Kareler yöntemiyle regresyon modeli oluşturulur ve ardından her parametrenin standart hata değerleri hesaplanacaktır.

(2)

Katsayılar için gerekli değerler;

Bir tablo ile her bir gözlem için

3 Prof. Dr. Fazıl GÖKGÖZ

Katsayıları hesaplarsak;

1387 . 2 ) 4681 ( 10 ) 408 )( 199 ( ) 9661 ( 10 ) ( ) )( ( ) (

)

199

(

)

(

2 2 2 ^        

 

X

X

b

n Y X XY n 706 , 1 ) 9 , 19 ( 1387 , 2 8 , 40 ^ ^      Y

b

X

a

(3)

1387

,

2

7601

,

1

^

Y

5 Prof. Dr. Fazıl GÖKGÖZ

X

Regresyon katsayılarının tahmininde

standart hatanın belirlenmesi:

• Regresyon doğrusu etrafında gözlenen değerlerinin nasıl/ ne kadar yayıldığını gözlemlemeye yarayan sayıdır. Tahmin için standart hata syxolarak gösterilir. • Katsayıları hesaplayarak kurduğumuz modelin

güvenilirliği bir başka deyişle bu modelin

popülasyonu ne kadar gerçekçi olarak temsil ettiği örnekleme ait standart hatanın hesaplanması ile ölçülür.

• Standart hatalar bulunan katsayı değerlerinden küçük olmalıdır. s ile gösterilirler.

(4)

Katsayılara ait standart hataların

hesaplanması:

• Birinci katsayı olan sabit değere (a) ilişkin standart hata;

)

(

2 2 ^ ^ ^

)

var(

)

var(

)

(

X

X

X

a

a

a

n

s

7 Prof. Dr. Fazıl GÖKGÖZ

…..

• İkinci katsayı olan eğime(b) ait standart hata olmak üzere ;

2

2

n

s

e

)

(

)

2 2 ^ ^ ^

)

var(

var(

)

(

X

X

s

b

b

b

s

(5)

• Tahminin standart hatası Y bağlı X olmak üzere sYX;

• Gözlem sayısının çok fazla olduğu durumlarda standart hata şu şekilde de

hesaplanabilir: 2 ^

)

(

2  

 

n

Y

Y

s

YX 2 ) ( ) ( ^ ^ 2    

n XY Y

b

a

Y

s

YX 9 Prof. Dr. Fazıl GÖKGÖZ

Örnek:

• Az önce belirlediğimiz regresyon modeli için standart hatayı hesaplayalım: 1387 , 2 7601 , 1 ^   

Y

(6)

……

• Bulunan değerler

Formülünde yerleştirilirse standart hata şu şekilde bulunur: 2 ^

)

(

2  

 

n

Y

Y

s

YX 11 Prof. Dr. Fazıl GÖKGÖZ

Modelin belirlilik katsayısının

hesaplanması:

• Kurduğumuz regresyon modelindeki gözlem

değerlerinin modele uyumluluğunu belirlilik katsayısı ile ölçebiliriz. Belirlilik katsayısı R2ile gösterilir.

• R2bağımlı değişkendeki değişimin % kaçının bağımsız

değişken tarafından açıklandığını gösterir.

• O halde R21’e yaklaştıkça modelin uygunluğu artar.

(7)

13 Prof. Dr. Fazıl GÖKGÖZ

Güven aralığının hesaplanması:

• Güven aralığı hesaplanırken gözlem sayısı dikkate alınarak uygun olan test seçilir. Test seçiminde eğer gözlem sayısı n<30 ise t testi, n≥30 ise z testi

kullanılmalıdır.

• Güven aralığı hesabı için ilgili teste ait tablo değerleri daha önceki konularımızda işlendiği gibi bulunup kullanılacaktır.

• Güven aralığı bir eşitsizlik şeklinde bulunacaktır. Buna göre eşitsizliğin ilk kısmı (küçük değer) alt sınır, ikinci kısım (büyük değer) ise üst sınırdır.

• Belirli bir anlamlılık seviyesi (α) üzerinden güven aralığı tespit edilir.

(8)

• Regresyon tahmin modeli için ilgili güven aralığı;

• t testi df:n-2 serbestlik düzeyine/risk derecesine göre bulunmalıdır. • t yerine gözlem sayısı n≥30 olduğunda z değeri gelmelidir

• İfadenin pay kısmında yer alan X değeri soru içerisinde seçilmiş olan özel bir değerdir.

n

n

t

X

X

X

X

s

Y

YX

)

(

)

(

2 2 2 ^

1

)

(

15 Prof. Dr. Fazıl GÖKGÖZ

Örnek Uygulama

• Aynı örneğimiz için 25 kez telefonla arama yapan satış uzmanlarının sattığı ürün sayısının güven aralığını %95 güven aralığında hesaplayalım.

X=25 df=n-2=10-2=8 α=0.05 için ttablo=2.306 sYX=8.412 1387 , 2 7601 , 1 ^   

Y

7074

,

51

^

Y

(9)

(44.5516 , 58.8632)

modele ilişkin güven aralığı olarak bulunur.

17 Prof. Dr. Fazıl GÖKGÖZ

Şekil

Updating...

Referanslar

Updating...

Benzer konular :