T.C.
TRAKYA ÜNİVERSİTESİ
SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ
İŞLETME ANABİLİM DALI
MUHASEBE VE DENETİM BİLİM DALI
TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJESİ
LİMİTED ŞİRKETLERDE KÂR DAĞITIMI
VE VERGİLENDİRME
MEHMET FADIL SEZGİN
1158252188
PROJE DANIŞMANI
DOÇ. DR. BATUHAN GÜVEMLİ
EDİRNE
Projenin Adı: Limited Şirketlerde Kar Dağıtımı ve Vergilendirme Hazırlayan: Mehmet Fadıl SEZGİN
ÖZET
Kâr, bir faaliyetin gerçekleşmesi sonucunda elde edilen gelir ile faaliyet için yapılan giderler arasındaki fark olarak tanımlanabilir. İşletmeler doğadaki üretim faktörlerini gelir elde etmek için bir araya getirerek üretim yaparlar. Üretecekleri ürün için yapacağı masrafları ve o ürünü sattığında ne kadar gelir sağlayacağını önceden hesaplar. Yapılan hesapta her zaman için ürün maliyetinin ürün satış gelirlerinin altında kalması gerekir. Yoksa işletme zarar edecektir. O halde kar işletmelerin toplam satışlarından, üretim faktörlerinin karşılığında ödediği ücret, faiz ve rantın çıkarılması ile hesaplanır.
Genel olarak kâr dağıtım prensipleri, Türk Ticaret Kanunu’nda belirlenmiş ve muhasebe ilkeleri açısından ele alınmıştır. Şirketler kâr dağıtımına karar verebilmek için TTK ve sözleşmenin bu konuda öngördüğü hükümlere uymak zorundadır. Faaliyet sonucu elde edilen kârın önemli bir kısmı devlete vergi olarak aktarılırken kalan kısmın şirket bünyesinde pay sahiplerine ve bunlar dışında kalanlara dağıtılmaktadır.
Name of Project: Profit Distribution and Taxation in Limited Companies Prepared by: Mehmet Fadıl SEZGİN
ABSTRACT
Profit can be defined as the difference between the income generated as a result of an activity and the expenditure made on the activity. Businesses make production by combining the natural factors of production together for income. It calculates in advance the cost of the product you will produce and how much you will earn when you sell that product. The cost of the product must always be below the product sales revenues. Otherwise the business will be hurt. It is then calculated from the total sales of the profit enterprises, the wages, interest and rent deductions paid for the production factors.
In general, the profit distribution principles have been determined in the Turkish Commercial Code and accounting principles have been taken into consideration. Companies are required to comply with the provisions of the TCC and the contractual provisions in order to be able to decide on profit distribution. A significant part of profit after profits is transferred to the state as tax, Are distributed to the shareholders and to those who are not.
İÇİNDEKİLER
ÖZET ... I ABSTRACT ... II İÇİNDEKİLER ... III TABLOLAR LİSTESİ ... VI KISALTMALAR ... VII GİRİŞ ... 1BÖLÜM 1.LİMİTEDŞİRKETLERDE GENEL KAVRAMLAR ... 1
1.1.LİMİTED ŞİRKET TANIMI ... 3
1.2.LİMİTED ŞİRKET ÖZELLİKLERİ ... 3
1.3.KURULUŞ ... 4
1.4.LİMİTED ŞİRKET ORGANLARI ... 6
1.4.1. GENEL KURUL ... 6
1.4.1.1.GENEL KURUL GÖREVLERİ ... 7
1.4.2. MÜDÜRLER ... 7 1.4.2.1.MÜDÜRLERİN GÖREVLERİ ... 7 1.4.3. DENETÇİLER ... 8 1.4.3.1.DENETÇİLERİN GÖREVLERİ ... 8 1.5.SERMAYE ... 9 1.6.TESCİL VE İLAN ... 9 1.7.KÂR KAVRAMI ... 11
1.7.1.KÂR İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR ... 12
1.7.1.1.Dönem Kârı ( Ticari Kâr ) ... 12
1.7.1.2.Net Kâr ( Mali Kâr ) ... 12
1.7.1.3.Dağıtılabilir Kâr ... 12
2. BÖLÜM KÂR PAYI DAĞITIM POLİTİKASI ... 13
2.1.KÂR DAĞITIM POLİTİKASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER ... 13
2.2.İŞLETMENİN LİKİDİTE DURUMU ... 14
3. BÖLÜM LİMİTED ŞİRKETLERDE KÂR PAYI DAĞITIM SÜRECİ ... 15
3.2.KÂR DAĞITIMINA KARAR VERİLMESİ ... 15
4. BÖLÜM LİMİTED ŞİRKETLERDE KÂR DAĞITIM TABLOSUNA İLİŞKİN BİLGİLER ... 16
4.1.KÂR DAĞITIMI TABLOSUNUN DÜZENLEME KURALLARI ... 16
4.2.VERGİSEL BOYUTU ... 17
4.3.KÂR DAĞITIM TABLOSU KALEMLERİ ... 18
4.4.KÂR DAĞITIM YÖNTEMİ ... 24
5. BÖLÜM KÂR DAĞITIM TABLOSUNA İLİŞKİN HESAPLAMALAR .... 25
5.1.KURUMLAR VERGİSİ HESAPLAMASI ... 25
5.2. I.TERTİP YEDEK AKÇE HESAPLAMASI ... 25
5.3. I.TEMETTÜ HESAPLAMASI ... 26
5.4. II.TERTİP YEDEK AKÇENİN HESAPLAMASI. ... 26
5.5. II.TEMETTÜNÜN HESAPLAMASI ... 26
5.6. GELİR VERGİSİ STOPAJININ HESAPLANMASI . ... 26
5.7. KÂR DAĞITIM TABLOSU … ... 27
6. BÖLÜM KÂR DAĞITIMI MUHASEBE KAYITLARI ... 28
7. BÖLÜM KÂR DAĞITIMI VERGİLENDİRİLMESİ ... 44
7.1. KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFLERİNİN ELDE ETTİKLERİ KÂR..44
PAYLARININ VERGİLENDİRİLMESİ 7.2. KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFLERİNİN DAR MÜKELLEF………44
KURUMLARDAN ELDE ETTİKLERİ KÂR PAYININ VERGİLENDİRİLMESİ 7.3. KÂR DAĞITIMININ VERGİ KANUNLARINDAKİ YERİ……….45
7.4. TEVKİFATI DÜZENLEYEN HÜKÜMLER……….…….46
7.4.1. (GVK, 94/6-b) MADDESİNE GÖRE YAPILACAK TEVKİFATIN…..47
KAPSAMINA GİREN KÂR PAYI ÖDEMELERİ 7.4.2. TEVKİFAT ORANI………..47
7.4.3. TEVKİFAT KAR PAYININ DAĞITIMI HALİNDE YAPILACAK.…48 KÂR PAYLARINDAN VERGİ KESİNTİSİ 7.4.4. ŞİRKET YETKİLİ ORGANININ KARIN SERMAYEYE………49
EKLENMESİ KARARI ALMASI 7.4.5. GEÇMİŞ YIL KARLARININ DAĞITIMINDA GELİR VERGİSİ…...49 TEVKİFATI UYGULAMASI
7.4.6 ENFLASYON DÜZELTMESİ HÜKÜMLERİNİN UYGULANDIĞI….50 DÖNEM KAZANÇLARININ VERGİ TEVKİFATI UYGULAMASI
7.5. DAĞITILAN KAR PAYLARINDAN KURUMLAR VERGİSİ………..…...51 KANUNUNA GÖRE YAPILAN VERGİ TEVKİFATI
8. BÖLÜM KÂR DAĞITIMINDA YAŞANAN SORUNLAR ... 55 9. BÖLÜM SONUÇ VE ÖNERİLER ... 55 KAYNAKÇA ... 57
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1. Tescil ve İlan Hususları Tablosu ... 10
Tablo 2. Kurumlar Vergisi ile İlgili Tablo ... 25
Tablo 3. I.Tertip Yedek Akçe ile İlgili Tablosu ... 26
Tablo 4. I.Temettü ile İlgili Tablo ... 26
Tablo 5. II. Tertip Yedek Akçe ile İlgili Tablo ... 26
Tablo 6. II. Temettü’ nün Hesaplanması İle İlgili Tablo ... 26
Tablo 7. Gelir Stopaj Hesaplaması ile İlgili Tablo ... 27
Tablo 8. Kar Dağıtım Tablosu ... 27
Tablo 9. Tam Mükellef Kurumlar Tarafından Ortaklarına Dağıtılan Kar Paylarında Vergi Tevkifatı Durumu ... 52
KISALTMALAR
G.V: Gelir Vergisi GVK: Gelir Vergisi Kanunu KARŞ.: Karşılığı
KKEG: Kanunen Kabul Edilmeyen Gider KV: Kurumlar Vergisi
KVK: Kurumlar Vergisi Kanunu MD.: Madde
SPK: Sermaye Piyasası Kurulu T.C: Türkiye Cumhuriyeti TSG: Türkiye Sicil Gazetesi TTK: Türk Ticaret Kanunu VUK: Vergi Usul Kanunu
GİRİŞ
Genel olarak isletmelerin kurulmasındaki temel amaç kâr elde etmektir. İşletmeleri oluşturan ortaklar açısından da oluşan bu kârın neden olduğu sermayedeki artış kâr dağıtımı kavramını ortaya çıkarmaktadır. Finans yönetiminin amacı, işletmenin piyasa değerini, en yüksek düzeye çıkarmaktır. İşletmenin piyasa değeri yükseldikçe ortaklarda bu durumdan menfaat sağlayacaklardır. Ancak işletme yönetimi daha uzun vadede planlar yaparken, şirket hissedarları düzenli bir kar payı almayı isterler. Bu durumda işletme yönetimi işletmenin piyasa değeri ile ortakların kâr payı beklentileri arasında optimal bir denge kurmak zorunda kalacaklardır. Şirketler kâr dağıtımına karar verebilmek için TTK ve sözleşmenin bu konuda öngördüğü hükümlere uymak zorundadır.
Kâr dağıtımı kararının ilk şartı, usulüne uygun olarak düzenlenmiş ve bilançoya göre kâr sağlanmış veya daha önceki yıllar kârlarından bu amaç için kullanılabilecek yedek akçe ayrılmış bulunmasıdır (TTK. MD. 470, 469/2) Şirket kârının dağıtılmasına karar verilirken, "kanuni ve ihtiyarı yedek akçelerle kanun ve esas mukavele hükümlerince ayrılması gerekli diğer paralar safı kârdan ayrılmadıkça kâr payı dağıtılamaz" (TTK. Md. 469/ 1).
Genel kurul, safi kârdan TTK' nun 466/ 1. maddesi gereğince yedek akçe ayrıldıktan ve vergi ve fonlar düşüldükten sonra pay sahipleri ile kâra katılan diğer kimselere dağıtılması kararlaştırılmış, kısmın onda birini de ikinci tertip kanuni yedek akçe olarak ayırmak zorundadır. Gerekli ayırmalar yapıldıktan sonra geriye kalan şirket kârı veya bu amaçla kullanılabilecek serbest yedek akçeler (TTK. Md. 469/ 1), paylara sözleşmede aksine hüküm yoksa kural olarak sermaye taahhüdüne karşılık yapmış oldukları ödemelere oranla kâr payı (temettü payı) olarak dağıtılabilir.1
1 Şükrü Kızılot Kar Dağıtımın Koşulları ve Zamanı
Limited Şirketlerde Kâr Dağıtımı konusu değerlendirilirken, TTK, SPK, GVK ve KVK, Tebliğler ve konuyla ilgili makale ve bilimsel çalışmadan yararlanılarak konu tüm yönleriyle incelenmeye çalışılmıştır.
“Limited Şirketlerde Genel Kavramlar” başlıklı birinci bölümde, şirket kavramı, kuruluş işlemleri, tescil ilan, ortaklık sayısı, kâr kavramları, yedek akçeler ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır.
“Kâr Payı Dağıtım Politikası” başlıklı ikinci bölümde, Kâr dağıtım politikasını etkileyen faktörler, Likitide durumu hakkında ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır.
“Limited Şirketlerde Kâr Payı Dağıtım Süreci” başlıklı üçüncü bölümde, Kârın tespitine ilişkin hukuksal prosedürler, Kâr dağıtımına karar verilmesi hakkında ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır.
“Limited Şirketlerde Kâr Dağıtım Tablosuna İlişkin Bilgiler” başlıklı dördüncü bölümde, Kâr dağıtım tablosu düzenleme kuralları, Kâr dağıtımının vergisel boyutu, Kâr dağıtım tablosu Kalemleri ve Kâr dağıtım yöntemleri hakkında ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır.
“Kâr Dağıtımı Tablosuna İlişkin Hesaplamalar” başlıklı beşinci bölümde, Kurumlar vergisi hesaplanması, I. Tertip yedek akçe hesaplanması, I. Temettü hesaplaması, II. Tertip yedek akçe hesaplanması, II. Temettü hesaplaması, Gelir vergisi stopajının hesaplanmalarına ilişkin formüller ile ilgili ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır.
“Kâr Dağıtımı Muhasebe Kayıtları” başlıklı altıncı bölümde, Örnek olarak seçilmiş firmalara ait kar dağıtım muhasebe kayıtları yapılmıştır.
“Kâr Dağıtımında Yaşanan Sorunlar” başlıklı yedinci bölümde, Kâr dağıtımında karşılaşılacak sorunlar ile ilgili ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır.
BÖLÜM 1. LİMİTED ŞİRKETLERDE GENEL KAVRAMLAR
1.1. Limited Şirket Tanımı
Şirket Bir veya daha fazla gerçek veya tüzel girişimcinin müşterek bir ticari amaç için para, mal ve emeklerini birleştirerek kurdukları ortaklığa şirket denir.
T.T.K. madde 503 Limited şirketleri,
“İki veya daha fazla hakiki veya hükmi şahıs tarafından bir ticaret unvanı altında kurulup, ortaklarının mesuliyeti koymayı taahhüt ettikleri sermaye ile mahdut ve esas sermayesi muayyen olan şirkete Limited şirket denir” biçiminde tanımlamaktadır. Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşur. Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler. Limited şirket, kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilir. 2
1.2. Limited Şirket Özellikleri
- Limited şirketin kuruluş işlemleri, anonim şirketin kuruluş işlemlerine göre daha kolaydır.
- Şirket bir ticaret unvanına sahiptir. Ticaret unvanı iş konusuyla ilgili olmak zorundadır.
- Limited şirketler, bankacılık ve sigortacılık dışında kanunun yasaklamadığı her türlü faaliyette bulunabilir.
- Limited şirket sermayesinin en az 10.000 TL olması şarttır.
- Ortakların koyacakları sermayenin en az 25 TL veya bunun katları olması zorunludur.
- Ortakların şirket borçlarına karşı sorumluluğu, taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlıdır.
2 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 09.07.1956 tarih ve 9353 Sayılı Resmi Gazete,
- Sermaye hisselere değil paylara bölünür.
- Limited şirketler, hisse senedi ve tahvil çıkartamaz.
- Limited şirketlerde ortaklığın devri, anonim şirketlere göre daha zordur.
- Pay devrinin noter huzurunda gerçekleştirilmesi, ticaret sicilinde tescili ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan edilmesi zorunludur.
- Limited şirketin yönetimi, ortaklardan biri veya birkaçı tarafından yapılabileceği gibi, dışarıdan yönetici de atanabilir.
- Limited şirketlerde kararlar ortakların oy çokluğu ile alınır.
- Ortak sayısı yirmiden fazla olan limitet şirketler denetçi bulundurmak zorundadır. - Limited şirketlerde ortakların tamamı rekabet yasağına tabi değildir. Sadece yönetici olanlar bu yasağa tabidir.
- Limited şirketlerde vergi muhatabı şirketin kendisidir. Limited şirketler kurumlar vergisi mükellefidir.3
1.3. Kuruluş
1. Dilekçe (Şirket müdürlerinin tamamı tarafından imzalanmalı, vekaleten
imzalanmış ise vekaletin aslı veya onaylı sureti eklenmeli, Şirketin bağlı olacağı vergi dairesi belirtilmeli, ekindeki evrak dökümünü içermelidir.)
2. Kuruluş bildirim formu (ilgili yerler doldurularak yetkili tarafından imzalanmalıdır
- 3 nüsha, yabancı ortak var ise 4 nüsha)
3. Yabancı uyruklu gerçek kişi ortakların tercüme edilmiş noter onaylı pasaport
suretleri, vergi dairesinden alınacak vergi numarası veya yabancılara mahsus kimlik numaralarını gösteren belge ayrıca Türkiye'de ikamet ediyor ise noter onaylı ikamet tezkeresi.
Yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşları için; yurt dışında çalıştığına veya oturduğuna dair o ülkenin ilgili makamlarından alınan belge
4. Noter tasdikli şirket sözleşmesi (4 nüsha) (İmza kontrolü için bir nüshası ıslak
imzalı olmalıdır.)
5. Müdürlerin şirket unvanı altında imza beyannamesi (2 nüsha) 6. Kurucular tarafından imzalanmış kurucular beyanı
7. Dışarıdan seçilen müdürler için görevi kabul ettiğine ilişkin imzaları noter onaylı
belge. Bu belgede yerleşim yeri, uyruğu, T.C. vatandaşı ise kimlik numarası, yabancı uyruklu ise vergi numarası veya yabancılara mahsus kimlik numarası belirtilmeli, yabancı uyruklu ise ekinde noter onaylı pasaport sureti ve ikameti Türkiye'de olan yabancı uyruklu için onaylı ikamet tezkeresi eklenmelidir.
8. Tüzel kişinin müdürlüğe seçilmesi halinde, tüzel kişi adına ve tüzel kişi tarafından
belirlenen gerçek kişinin adı-soyadı, adresi, uyruğu ve T.C. kimlik numarasını (yabancı uyruklularda vergi numarası veya yabancılara mahsus kimlik numarası) içerecek şekilde yetkili organ kararı ile tüzel kişi tarafından belirlenen gerçek kişinin yabancı uyruklu ve Türkiye’de ikamet ediyor olması halinde ise ikamet tezkeresi ve Türkçe tercümeli noter tasdikli pasaport sureti.
9. Tüzel kişi müdürün yabancı uyruklu olması halinde tüzel kişinin güncel sicil
kayıtlarını içeren belge. ( Bu belgenin, şirketin tabi bulunduğu ülkedeki noterler tarafından ve o ülkedeki Türk Konsolosluğu veya Türkiye’deki Dışişleri Bakanlığı tarafından ya da Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış ve bunların noterden onaylı Türkçe çevirilerinin de yaptırılmış olması gerekir)
10. Sermayenin on binde dördünün Rekabet Kurumu’nun Türkiye Halk Bankası
Ankara Kurumsal Şubesi’nde bulunan 80000011 (IBAN NO:TR40 0001 2009 4520 0080 0000 11) no.lu hesabına nakden /EFT /havale suretiyle yatırıldığını gösteren tahsil edildi kaşeli ve imzalı banka dekontu
11. Pay bedellerinin kanunda veya ana sözleşmede belirtilen en az tutarın ödendiğine
ilişkin açılan hesaba para yatıran şirket ortaklarının adı, soyadı / ünvanı ile her ortağın yatırdığı tutarların ve toplam yatırılan tutarın gösterileceği banka mektubu (Şirket sermayesinin tamamının yahut bir kısmının nakden taahhüt edilmesi halinde, nakden taahhüt edilen payların itibari değerinin en az ¼’ünün tescilden önce, kalan kısmının ise şirketin tescilini izleyen yirmi dört ay içinde ödenmesi gerekmektedir)
12. Oda kayıt beyannamesi (Yetkililerce İmzalanmalı, ortakların resimleri
13. Konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında devralınacak işletmeler ve ayinlerin
değerinin tespitine ilişkin mahkemece atanan bilirkişiler tarafından hazırlanmış değerlemeye ilişkin bilirkişi raporu ile mahkemenin bilirkişi atama yazısının aslı veya onaylı suretleri
14. Konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir sınırlamanın olmadığına dair ilgili
sicilden alınacak yazı,
15. Ayni sermaye olarak konulan taşınmazın, fikri mülkiyet haklarının ve diğer
ayinlerin kayıtlı bulundukları sicillere şerh verildiğini gösteren belge.
16. Reşit olmayan şirket ortağının anne ve babasının ya da anne/babadan herhangi
birisinin şirkete ortak olması halinde reşit olmayan ortak için mahkemeden alınmış kayyum atama kararı.
17. Kurulacak şirketin kurucuları arasında belediyeler ve diğer mahalli idareler ile
bunların kurdukları birliklerin bulunması halinde bu kuruluşların iştirakine izin veren Bakanlar Kurulu Kararının bir örneği4
1.4. Limited Şirket Organları
Limited şirketlerin başlıca organları şunlardır; - Genel kurul
- Müdürler - Denetçiler
1.4.1. Genel Kurul: Ortakların tamamı genel kurulu oluşturur. Hesap
döneminin bitiminden itibaren üç ay içinde olağan olarak yılda en az bir kez toplanır. Ortak sayısı yirmiden fazla olan limited şirketlerin genel toplantıları anonim şirketlerin hükümlerine göre yapılır. Ortak sayısı yirmiden az olan limitet şirketlerde ise genel kurul yerine ortaklar kurulu vardır. Ortak sayısı 20 ve daha az olan limitet şirketlerde genel kurul kararları ortakların yazılı oyları ile alınır. Kararların geçerli
4 http://www.ito.org.tr/wps/portal/tescil-ilan-kurulus?WCM_GLOBAL_CONTEXT=limited_sirketler
olması için ödenmiş sermayenin yarısından fazlasını temsil eden ortakların, teklif edilen konu lehinde oy vermeleri gerekir.
1.4.1.1. Genel kurulunun görevleri şunlardır:
- Ana sözleşmede değişiklik yapmak - Denetçileri seçmek, azletmek
- Payların bölünmesi hakkında karar vermek - Mali tabloları inceleyerek ibra etmek
- Şirket müdürlerini atamak, azletmek, sürelerini uzatmak
1.4.2. Müdürler: Limited şirketlerdeki müdürlerle, anonim şirketlerin
yönetim kurulu üyeleri aynı sorumluluk altında çalışmaktadır. Limited şirketlerde yönetim hakkı ve şirketin temsil yetkisi müdürlere verilmiştir. Limited şirketlerde müdürler ortaklar arasından olabileceği gibi dışarıdan da olabilir. Dışarıdan müdür atanabilmesi için bunun ana sözleşmede belirtilmiş olması ya da genel kurul kararı gerekir.
Müdürlerin kim olacağı ve nasıl seçileceği ana sözleşmede belirtilir. Müdürlerin atanması ve azli yetkisi, genel kuruldadır. Bu yetki başkasına devredilemez. Müdür olacak kişinin bu işi yapabilecek bilgi ve beceriye sahip olması gerekir. Müdür olacak kişi, yüz kızartıcı suçtan ceza almamış olmalıdır; medeni haklarını kullanma ehliyetine sahip ve reşit olmalıdır. Limited şirketlerde müdürler yaptıkları işlemlerden dolayı hukuki ve cezai sorumluluk altındadır. Müdürler yaptıkları işlemleri yasalara ve ana sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirmelidir.
1.4.2.1. Müdürlerin Görevleri:
- Şirketi idare ve temsil görevi - Genel kurulu toplantıya çağırma - Şirketle rekabete girmemek
- Ana sözleşmenin değiştirilmesi ile ilgili tüm işlemlerin yapılması, takibi - İflastan farklı bir sebeple şirketin dağılması halinde, ticaret siciline bildirmekle mükelleftir.
- Müdürler pay defterini tutmakla mükelleftir.
- Ortakların sermaye koyma borcunu yerine getirmelerini isteme
- Esas sermayenin belli bir kısmının yok olması durumunda ortaklar genel kuruluna bildirmekle mükelleftir.
- Mali tabloların ( Bilanço, gelir tablosu vb.) tanzimini sağlamak - Yıllık faaliyet raporunu hazırlamak5
1.4.3. Denetçiler: Ortak sayısı 20’nin altında olan limitet şirketler denetçi
bulundurmak zorunda değildir. Otak sayısı 20’den fazla olan limitet şirketler en az bir denetçi bulundurmak zorundadır. En fazla beş denetçi bulundurabilir. Limited şirketlerde denetçiler kuruluşta ana sözleşmede belirtilirler, daha sonra da genel kurul tarafından seçilir. Denetçiler ortaklar arasından seçilebileceği gibi dışarıdan da seçilebilir. Görev süresini dolduran denetçiler tekrar seçilebilir. Denetçi seçilecek kişilerin bu görevi yapabilecek bilgi ve beceriye sahip olması gerekir. Denetçi seçilecek kişilerin ayrıca hukuken gerekli şartları taşıması gerekir.
1.4.3.1. Denetçilerin Görevleri:
- Şirket müdürleri ile beraber bilanço düzenleme şeklini belirlemek - Şirketin tahmini bilançosunu düzenlemek
- Dönem bilançosunu düzenlemek
- Müdürlerin ihmali görüldüğünde genel kurulu toplantıya çağırmak - En az üç ayda bir şirket kasasını denetlemek
- Genel kurula katılmak suretiyle ortaklara bilgi vermek
- Şirketin muhasebe kayıtlarının yasalara uygun olarak tutulup tutulmadığının kontrolü yapmak6
1.5. Sermaye
Limited şirketin sahip olması gereken asgari sermaye tutarı, eski TTK’ da 5.000 Türk Lirası iken Yeni TTK’ da bu tutar 10.000 Türk Lirasına çıkarılmıştır. Bu tutar, Bakanlar Kurulunca on kata kadar artırılabilecektir.
Limited şirkete sermaye olarak nakit konulabilir.
Bunun yanında, şirkete belirli şartların varlığı halinde ayni sermaye de konulabilir. Şirkete ayni sermaye olarak; üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz veya tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar ve adlar da dâhil olmak üzere, malvarlığı unsurları konulabilecektir.
Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar ise, şirkete sermaye olarak konulamayacaktır.7
1.6. Tescil ve İlan
Şirket sözleşmesinin tamamı, kurucuların imzalarının noterce onaylanmasını izleyen otuz gün içinde, şirketin merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan olunur.
6 ÇEVİK, Orhan Nuri; Limited Şirketler Hukuku Ve Uygulaması, Yetkin Yayınları, Ankara, 2003
7
Tablo 1: Tescil ve İlan Edilecek Hususlar Tablosu
KONU TESCİL VE İLAN EDİLECEK HUSUS TTK İLGİLİ
MD.
ŞİRKET KURULUŞU
Şirket sözleşmesinin tamamı, kurucuların imzalarının noterce onaylanmasını izleyen otuz gün içinde, şirketin merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan olunur. m.587 ORTAK SAYISININ SONRADAN BİRE DÜŞMESİ
Limited şirketlerde, ortak sayısının bire düşmesi halinde, durumun bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde müdürlere yazıyla bildirilmesi; müdürlerin, bildirimin alınması tarihinden başlayarak yedinci günün sonuna kadar, şirketin tek ortaklı olduğunu, bu ortağın adını, yerleşim yerini ve vatandaşlığını tescil ve ilan ettirmeleri
m.574/2
ŞİRKET
SÖZLEŞMESİNDE YAPILAN
DEĞİŞİKLİKLER
Limited şirketlerde, şirket sözleşmesinde yapılan her değişikliğin tescil ve ilân ettirilmesi
589/2
SERMAYENİN ARTIRILMASI
Şirketin kuruluşu hakkındaki hükümlere ve özellikle sermayenin ayın olarak konması ve bir işletme ile ayınların devralınmasına dair kurallara uymak şartıyla esas sermaye artırılabilir.
590
SERMAYENİN AZALTILMASI
Anonim şirketlerin esas sermayenin azaltılmasına ilişkin hükümleri limited şirketlere kıyas yoluyla uygulanır.
592
ESAS SERMAYE PAYININ
BAŞKASINA GEÇMESİ- DEVİR
Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulur.
598/1
ŞİRKET
MÜDÜRLERİ VE TEMSİL YETKİSİ
Müdürlerin temsil yetkilerinin kapsamına, yetkinin sınırlandırılmasına, imzaya yetkili olanların belirlenmesine, imza şekli ile bunların tescil ve ilanına bu Kanunun anonim şirketlere ilişkin ilgili hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.
m. 629/ 1
ŞİRKET DENETÇİSİ SEÇİMİ
Anonim şirketin denetçiye denetime ve özel denetime ilişkin hükümleri limited şirkete de uygulanır.
ŞİRKETİN SONA ERMESİ-TASFİYE
Limited şirketin, iflâstan ve mahkeme kararından başka bir sebepten dolayı sona ermesi halinde, şirket müdürünün, birden fazla müdür var ise en az ikisinin, bunu ticaret siciline tescil ve ilân ettirmesi gerekir. m.637 TASFİYE İLE İLGİLİ TESCİL VE İLAN EDİLECEK HUSUSLAR
Tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır.
m.643
GENEL KURAL Tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her türlü değişiklik de tescil olunur.
Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, tescili isteme süresi onbeş gündür. Bu süre, tescili gerekli işlemin veya olgunun gerçekleştiği; tamamlanması bir senet veya
belgenin düzenlenmesine bağlı olan durumlarda, bu senet veya belgenin düzenlendiği tarihten başlar. Ticaret sicili müdürlüğünün yetki çevresi dışında oturanlar için bu süre bir aydır.(TTK 30.md)
Tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan ve Tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmamaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımaları ve kamu düzenine aykırı olmaları durumunda sicil müdürü, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır.
Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma
sebeplerini de bildirmeyen kişi, sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından bin Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır. ( TTK 33)
1.7. Kâr Kavramı:
Ticari işletmelerin esas amacı kâr elde etmektir. Kâr genel anlamda konulan bir sermaye karşılığı bu sermayede elde edilen artışı ifade eder.
İşletmelerin belirli bir dönemde gerçekleştirdikleri üretimin satışı sonucu elde ettikleri gelirden, satın aldığı ya da kiraladığı üretim faktörlerine yaptığı ödemelerle, kendisinin sahip olduğu faktörlerin karşılığı olan ücret, getirim ve faizi düştükten sonra kalan kısmıdır.
Kâr kavramını, hesap dönemi sonunda işletme varlıklarındaki bir artış olarak tanımlamak da olanaklıdır.8
1.7.1. Kar ile İlgili Temel Kavramlar:
1.7.1.1. Dönem Karı (Ticari Kar) :
Ticari kâr, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri ve tek düzen hesap planı uygulamaları ile sermaye piyasası mevzuatına göre tutulan muhasebe kayıtlarından tespit edilen kârdır.
1.7.1.2. Net Kar (Mali Kar) :
Ticari karın “Tek Düzen Hesap Planı”, “Türk Ticaret Kanunu” ve muhasebe standartları dikkate alınarak hesaplanmasından sonra, vergi kanunları göz önüne alınarak;
• muafiyetler, • istisnalar,
• kanunen kabul edilmeyen giderler,
vb. gibi faktörlerin dikkate alınması ile vergi matrahı anlamına gelen ve üzerinden vergi hesaplanan kardır.
1.7.1.3. Dağıtılabilir Kar:
İlgili dönemin ticari bilanço karıdır. TTK' ya göre mali yılsonun da kar elde etmiş bir şirketin, bu kardan, önce kurumlar vergisi gibi yasal yükümlülükleri,
8 Arif AYLUÇTARHAN, Muhasebe Teorisi ve Vergi Teorisi Açısından Ticari Kârın Kavranması,
kanuni yedek akçeleri, varsa geçmiş yıl zararları ayrıldıktan sonra kalan kısmı dağıtılabilir kar olarak ifade edilir.9
BÖLÜM 2. KAR PAYI DAĞITIM POLİTİKASI
2.1. Kâr Dağıtım Politikasını Etkileyen Faktörler:
İşletmeler kar dağıtım politikalarını;
• Orta, uzun vadeli yönetim stratejilerini,
• Sermaye ihtiyaçlarını,
• Yatırım ve finansman politikalarını,
• Karlılık oranlarını
• Nakit durumlarını
• Piyasa koşullarını
• Yürürlükte olan yasal düzenlemeleri (TTK, SPK, KVK, GVK)
• Ekonomideki gelişmeleri
Değerlendirerek belirlerler.
9http://archive.ismmmo.org.tr/docs/SeminerNotlar/18022014/kar_da%C4%9Ft%C4%B1t%C4%B1m
Kâr dağıtımı konusunda tutucu davranarak kârların aşırı şekilde işletmede bırakılması yani çok az miktarlarda kâr dağıtımı, işletmenin pay senetleri değeri üzerinde olumsuz etkide bulunarak hisse senedinin piyasa fiyatının dolayısıyla firmanın piyasa değerlerinin azalmasına yol açmaktadır. Bu nedenle işletmeler, kendi finansal yapıları ve gelecekle ilgili yatırım planlarını da dikkate alarak en azından belli ölçülerde istikrarlı ve sürekli bir şekilde kâr dağıtmayı sürdürmeye çalışmaktadır.
Kâr payı dağıtımına yönelik karar verme aşamasında firma yönetimi, gerek işletme içi, gerekse işletme dışı bir takım sınırlamaları ve güçlükleri de dikkate almak zorundadır.
İşletmelerin kâr payı dağıtım politikalarını etkileyen faktörlerden birisi de vergi uygulamalarıdır. Değişik vergi oranları ve uygulamaları, işletmeleri kâr dağıtım politikaları konusunda değişik tutumlar içerisinde bırakabilmektedir.
2.2. İşletmenin Likidite Durumu:
Likidite oranları, işletmenin kısa vadeli borçlarını vadesinde ödeyip, ödeyemeyeceğini, diğer bir ifade ile paraya çevrilebilecek aktif değerlerle kısa vadeli borçları arsındaki ilişkiyi gösterir. Bir bakıma likidite oranları işletmenin ödeme gücünü açıklar. Bir işletmenin kısa vadeli borçları bir yıl içerisinde ödenmesi gereken borçları olup, dönen varlıklar arasında yer alan kalemlerle karşılanırlar. Dönen varlıklar, parasal kıymetlerle ile birlikte bir yıl içinde paraya çevrilmesi mümkün olan değerlerdir. Bu açıklamaya göre likidite oranlarında kullanılan bilanço hesapları, dönen varlıklar ve kısa vadeli borçları oluşturan hesap gruplarıdır.
BÖLÜM 3. KAR PAYI DAĞITIM SÜRECİ
3.1. Kârın Tespitine İlişkin Hukuksal Prosedürler:
Şirket yönetimi tarafından hesap dönemi sonundan itibaren 3 ay içinde, önceki yıla ait bilanço ve gelir tablosu düzenlenir. Ayrıca bunun yanında şirketin ticari, mali, ekonomik durumunu ve yapılmış işlerin özetini ve ileriye yönelik temennileri içeren bir rapor düzenlenir. Şirket yönetimi Ortaklar Genel Kurulu’nu hesap yılının bitiminden itibaren 3 ay içinde toplantıya çağırır. Bu toplantıya ilişkin olarak toplantı gündemi hazırlanır. Ayrıca bilanço, yıllık rapor ve kâr dağıtımına ilişkin teklifler ile yedek akçeyi oluşturacak tutarın tayinine dair teklif varakası da hazırlanır. Daha sonra ortaklar genel kurulu bilançoyu ve gelir tablosunu onaylamalı ayrıca kârın dağıtılmasına karar vermiş olmalıdır. Böylece kâr dağıtılmaya hazır hale gelmiş olacaktır.
Kâr dağıtımı kararının şartlarından biride, usulüne uygun olarak düzenlenmiş ve bilançoya göre kâr sağlanmış veya daha önceki yıllar kârlarından bu amaç için kullanılabilecek yedek akçe ayrılmış bulunmasıdır.
Şirket kârının dağıtılmasına karar verilirken, "kanuni ve ihtiyarı yedek akçelerle kanun ve esas mukavele hükümlerince ayrılması gerekli diğer paralar safı kârdan ayrılmadıkça kâr payı dağıtılamaz".10
3.2. Kâr Dağıtımına Karar Verilmesi
Şirketler kâr payı dağıtabilmeleri için, şirket genel kurulunca kâr payı dağıtılmasına ilişkin kararın alınması gereklidir. Kâr payı dağıtılacak hesap dönemlerinde finansal tablolara göre kâr edilmiş olması gereklidir.
10 Serbay MORAY, Yeni Türk Ticaret Kanununa Göre Limited Şirketlerde Ortakların Borç ve
Genel kurulun kâr dağıtımına ilişkin karar almasıyla her pay için tahakkuk eden kâr, pay sahibinin şirketten bağımsız alacağı haline gelir, başkalarına
devredebilir.
Ortaklar genel kurulu bilançonun onaylanması ve kâr dağıtımına karar verme yetkisini hiçbir şartta devredemez.11
BÖLÜM 4. LİMİTED ŞİRKETLERDE KAR DAĞITIM
TABLOSUNA İLİŞKİN BİLGİLER
4.1. Kar Dağıtımı Tablosunun Düzenleme Kuralları
Kâr dağıtım tablosunun düzenlenme esasları aşağıdaki gibi düzenlenmiştir:
- Kâr dağıtım tablosu dönem kârından yapılacak dağıtım ile geçmiş yıllarda ayrılmış yedeklerden yapılan dağıtımı ayrı ayrı gösterecek şekilde düzenlenir
- Dönem kârının dağıtılmasında imtiyazlı payların bulunması halinde imtiyazlı ve adi hisse senetlerine ödenen kâr payları ayrı ayrı gösterilir.
- Kâr dağıtım tablosunda ödenecek vergiler ve yasal yükümlülükler, ayrılan I. Tertip ve II. tertip yasal yedek akçeler, ortaklara ödenecek olan I. temettü ve II. temettü, personele ve yönetim kuruluna ödenecek olan temettü, statü yedekleri, olağanüstü yedekler, diğer yedekler açıkça gösterilir.
11 KARYAĞDI, Nazmi; Tüm Yönleriyle Kâr Dağıtımı, Ankara, Oluş Yayıncılık,
-Katılma intifa senedi, kara iştirakli tahvil ile kar ve zarar ortaklığı belgesi ihraç edilmesi nedeniyle, bu senet sahiplerine mevzuat hükümleri çerçevesinde ödenen paylar, kar dağıtım tablosunda ayrıca gösterilir.12
4.2. Vergisel Boyutu
Kâr payı avansı dağıtımının iki temel vergisel sonucu olacaktır. Birincisi, GVK'nın (9) 94/6-b maddesine göre yapılan vergi kesintisi, ikincisi de avans kâr payı dağıtımının, örtülü kazanç dağıtımı karşısındaki durumudur.
Bize göre sorun diğer bir ifadeyle tartışma konusu; dönem sonunda zarar veya kâr payı avansı dağıtımından düşük kâr elde edilmesi durumunda; ortaklara dağıtılan avans kâr payları konusunun vergi yasaları karşısındaki durumudur.
1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Tebliği'ndeki avans kâr payı dağıtımı ile ilgili açıklamalarda, dağıtımın yapıldığı hesap döneminin zararla sonuçlanması veya dağıtımı yapılan kârdan daha düşük kâr çıkması halinde yapılacak işlemler (avans kâr payının geri çağrılması, kesilen vergilerin mahsup ve (İadesi) ayrıntılı olarak belirtilmiştir.
6 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Tebliği'nde de bu iki temel vergisel sonuç ile ilgili açıklamalar yapılmıştır. İlgili tebliğin 15.6.6. Avans kâr payı dağıtımı başlıklı bölümünde; "Kurumlar vergisi mükelleflerince avans kâr payı dağıtımı yapılması halinde, dağıtılan kâr payları üzerinden elde edenin hukuki niteliğine göre vergi kesintisi yapılacaktır. Kesilen vergiler, avans kâr payı dağıtımının yapıldığı aya ait muhtasar beyanname ile beyan edilecektir. Avans kâr payı dağıtımında kurum ortakları açısından elde etme, kurumun yıllık safi kazancının kesinleşip, kârın nakden veya hesaben dağıtıldığı, diğer bir ifadeyle avansın kâr dağıtım kararı uyarınca dağıtılan kârdan mahsup edildiği tarihte gerçekleşecektir. Şu kadar ki; bu süre, ilgili
12 İsmail Hakkı GÜNEŞ (İst. Kültür Ünv. İİBF Öğr. Gör. – YMM)
http://www.lebibyalkin.com.tr/mevzuat/diger/makale/kar-dagitim-tablosu-ve-muhasebe-kayitlari.html (01.04.2017)
hesap dönemine ilişkin beyannamenin verilmesi gereken tarihi içeren hesap döneminin sonunu geçemeyecektir.
Avans kâr payı dağıtılması halinde, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümleri uygulanmayacaktır. Ancak, hesap dönemi itibarıyla zarar doğması veya safi kazancın avans olarak dağıtımı yapılan kârdan düşük çıkması halinde, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümleri uygulanacaktır. Aynı husus, birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işlerinin bitiminde zarar doğması veya safi kazancın avans olarak dağıtımı yapılan kârdan düşük olması halinde de geçerlidir. Bu nedenle gelir vergisi kanununda belirtilen esaslara göre birden fazla takvim yılına yaygın inşaat ve onarım işleri ile uğraşan mükelleflerin, dağıtılabilecek avans kâr payı tutarlarını, devam eden işlerin gerçekleşen maliyet ve hak edişleri arasındaki müspet farktan, kesinti suretiyle ödenen vergiler, varsa geçmiş yıl zararlarının tamamı ile kanunlara ve esas sözleşmeye göre ayrılmak zorunda olan yedek akçeler düşüldükten sonra kalan kısmın yarısı üzerinden hesaplamaları gerekmekte olup bu hesaplamanın yapılması için ayrıca bir bilanço düzenlemesine gerek bulunmamaktadır.
7 Seri No' lu KVKGT ile 1 Seri No' lu KVKGT' nin 15.6.6. Avans kâr payı dağıtımı başlıklı bölümün dördüncü paragrafının ilk cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Ancak, hesap dönemi itibarıyla zarar doğması veya safi kazancın avans olarak dağıtımı yapılan kârdan düşük çıkması halinde, ilgili mevzuatına göre geri çağrılan tutarlara transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümleri uygulanacaktır."13
13
4.3. Kâr Dağıtım Tablosu Kalemleri
A- Dönem Kârının Dağıtımı
1. Dönem Kârı:
Gelir tablosunda vergi ve yasal yükümlülüklerden önceki kârdır. Bu kâr, aynı zamanda gelir tablosundaki "690 DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI" hesabının alacak bakiyesini ifade eder.
2. Ödenecek Vergi ve Yasal Yükümlülükler:
Dönem kârı üzerinden hesaplanan vergi ile istisnalar üzerinden yasal yükümlülükleri kapsar. Bunlar;• Kurumlar Vergisi,
• Gelir Vergisi Kesintisi (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Madde: 94 gereği yapılan kesintiler),
• Diğer vergi ve yasal yükümlülükler
Dönem kârı üzerinden, vergi ve yasal yükümlülüklerin hesaplanması ve bunların dönem kârından düşülmesi sonucu dönem net kârına ulaşılır.
3. Geçmiş Yıllar Zararı:
Zararla kapanmış geçmiş faaliyet dönemlerinden gelen 580-GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI hesabında yer alan zararları ifade eder. TürkTicaret Kanunu'nun kâr payını düzenleyen 470. maddesine göre kâr payı ancak safi kârdan dağıtılabilir. Buna göre geçmiş yıllardan gelen zararlar, dönem net kârından düşülerek dağıtılabilir dönem net kârına ulaşılacaktır. Geçmiş dönem zararlarında dikkat edilmesi gereken husus ise, zararın ticari zarar veya mali zarar olmasıdır.
Ticari zarar, şirketin faaliyetiyle ilgili olarak dönem sonunda ortaya çıkan ve bilançoda "591 DÖNEM NET ZARARI" hesabında yer alıp dönem sonrası
580-GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI hesabına aktarılıp izlenen zararlardır.
Mali zarar ise vergi kanunlarında yer alan indirim ve istisnalar dolayısıyla ortaya çıkan zarardır. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu''''nun 9/I-a maddesine göre "beş yıldan fazla nakledilmemek şartıyla geçmiş yılların mali bilançolarına göre meydana gelen zararlar" vergi matrahından indirilebilecektir. Yani mali zarar, vergi matrahının tespitinde indirim kalemi olarak dikkate alınırken, beş yıllık sürenin göz ardı edilmemesi gerekir.
4. Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe:
"Türk Ticaret Kanunu uyarınca ayrılması gereken % 5 birinci tertip kanuni yedek akçeyi ifade eder." Türk Ticaret Kanunu' nun kanuni yedek akçeyi düzenleyen 466. maddesinde "her yıl safi kârın yirmide birinin ödenmiş sermayesinin beşte birini buluncaya kadar umumi yedek akçe olarak ayrılması mecburidir." hükmü yer almaktadır. Kanunda ödenmiş sermayenin beşte biri olarak öngörülen yasal sınır, aynı kanun maddesiyle genişletilmiştir. Bu hükme göre, "kanuni haddini bulduktan sonra dahi bu akçeye (Birinci Tertip Yasal Yedek Akçe) aşağıdaki paralar eklenir.Hisse Senedi İhraç Primleri: Hisse senetlerinin çıkarılmasında, çıkarma masrafları indirildikten sonra, itibari kıymetten fazla olarak elde edilen hasılatın itfalara veya yardım ve hayır işlerine sarf edilmeyen kısmı; Hisse Senedi İptal Kârları: İptal edilen hisse senetlerinin bedellerine mahsuben yapılan ödemelerin, bunların yerine çıkarılan senetlerden elde edilen hasılat noksanı kapatıldıktan sonra artan kısmı;14
5. İşletmede Bırakılması ve Tasarrufu Zorunlu Yasal Fonlar:
Mevzuat gereği dönem kârından işletmede alıkonulacak ihtiyat veya karşılıklar ile yenileme fonu gibi işletmenin mali yapısını güçlendirmek amacıyla oluşturulan fonlardır.
14 Ersin ÇAMOĞLU, Azınlığın Bilanço Ertelemesi ve Gündem, Beta Yayınevi, İstanbul, 2003, s.
Bu fonlar;
Sabit kıymet yenileme fonu (VUK Md.328) Hisse senedi ihraç primleri
Hisse senedi iptal kârları
6. Ortaklara Birinci Temettü:
"İşletmenin ödenmiş sermayesi üzerinden ilgili yasa hükmü ve ana sözleşme gereği ortaklarına dağıtacağı birinci tertip temettüdür." Türk Ticaret Kanunu' nun 466/3. maddesinde, safi kârdan birinci fıkrada yazılı yedek akçelerden başka kâr sahipleri ve kâra iştirak eden diğer kimselere dağıtılmak üzere%5 kâr payı dağıtılması öngörülmüştür. 15
7. Personele Temettü:
Genel kurul kararıyla personele dağıtılacak temettüdür. Personele temettü dağıtılabilmesi için, genel kurulca karar alınması gerekmektedir. Bu karar doğrultusunda, dağıtılabilir dönem net kârından ortaklara birinci temettü payı düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden ve genel kurulun belirleyeceği oranda ödenecek temettü hesaplanır.8. Yönetim Kuruluna Temettü:
"Genel kurul kararıyla yönetim kurulu üyelerine dağıtılması kararlaştırılan temettüyü kapsar. ''''''''MSUGT''''nde yönetim kuruluna temettü dağıtılabilmesi için genel kurulca karar alınması şartı konulmuştur. Dağıtılabilir dönem net kârı üzerinden ortaklara birinci temettü ve personele temettü ayrıldıktan sonra kalan tutar üzerinden yönetim ve kuruluna temettü ayrılabilir.9. Ortaklara İkinci Temettü:
Genel kurul kararıyla ortaklara dağıtılması kararlaştırılan ikinci tertip temettüdür. Ortaklara birinci temettü Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan hüküm gereğince yani yasal zorunluluk gereğince
15 Erdem ATEŞAĞAOĞLU, Vergi Hukuku Bakımından Anonim Şirketlerde Kâr Payı Dağıtımı,
ayrılmaktadır. Oysa ikinci temettü genel kurul kararına bağlı olarak dağıtılacaktır. Birinci temettü, işletmenin ödenmiş sermayesi hükmü ve ana sözleşmesi gereği dağıtılacakken, ikinci temettü, ortaklara birinci temettü, personele temettü, yönetim kuruluna temettü ayrıldıktan sonra kalan tutar üzerinden ayrılabilecektir.
10. İkinci Tertip Yedek Akçe:
Türk Ticaret Kanunu'ndaki ilgili hüküm uyarınca ayrılacak ikinci tertip yedek akçe tutarı ortaklara % 5 birinci temettü hariç kalan kârın dağıtılması kararlaştırılmış kısmın onda biridir. Türk Ticaret Kanunu'nun 466/3. maddesi uyarınca "birinci fıkrada yazılı yedek akçeden kâra iştirak eden diğer kimselere dağıtılması kararlaştırılmış olan kısmın onda biri" ikinci tertip yedek akçe olarak ayrılacaktır. Kanun hükmünde, ikinci tertip yedek akçe, pay sahipleri ile kâra iştirak eden diğer kimselere dağıtılması kararlaştırılmış olan kısmın (ortaklar ve diğer kimselere dağıtımına karar verilen kârın tamamından) onda biri olarak ayrılacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, kâr dağıtımına karar verilmemiş olsa bile, Türk Ticaret Kanunu'na göre ayrılması zorunlu olan % 5 temettü üzerinden, ikinci tertip yedek akçe ayrılacaktır. Kısaca; ana sözleşmede I' inci temettü dağıtımı kararlaştırılmışsa II' inci tertip yedek akçe ayrılma süreci başlar.11. Statü Yedekleri:
Ana sözleşme uyarınca ayrılması gereken yedekleri kapsar. Tebliğ hükmünde, statü yedeklerinin ana sözleşme uyarınca ayrılabileceği belirtilmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 467. maddesinde ise "safi kârın yirmide birinden fazla bir meblağın yedek akçe olarak ayrılabileceğini ve yedek akçenin ödenmiş olan esas sermayenin beşte birini aşabileceği hakkında ana sözleşmeye hüküm konulabilir." denilerek, statü yedeklerinin ana sözleşme hükümlerine bağlı olarak ayrılabileceği hüküm altına alınmıştır. Türk Ticaret Kanunu'nun 468. maddesinde ise, ana sözleşmeye hüküm konulmak suretiyle, müstahdem ve işçiler için yardım sandıkları veya yardım teşkilatı kurulması ve idamesi amacıyla ayrılabilecektir.
12. Olağandışı Yedekler (Dağıtılmamış Kârlar):
İşletmede olağanüstü durumlar dikkate alınarak bırakılan yedek veya geçmiş dönemle ilgili dağıtım konusu yapılmayan kârları ifade eder. Olağandışı yedekler, işletmenin gelecektekarşılaşacağı olağanüstü durumlar göz önüne alınarak işletmede bırakılan yedek veya
geçmiş dönemle ilgili dağıtılmamış kârları kapsar.
13. Diğer Yedekler:
Genel kurul kararıyla ayrılan diğer yedeklerdir. Diğer yedeklerle ilgili olarak Türk Ticaret Kanunu'nun 469.maddesinin ikinci fıkrasında "Şirketin devamlı inkişafı (geliştirilmesi) veya mümkün mertebe istikrarlı kâr paylarının dağıtılmasını temin bakımından münasip ve faydalı olduğu takdirde genel kurul kâr payının tespiti sırasında kanun ve esas mukavelede zikredilenlerden başka yedek akçeler ayrılmasına ve yedek akçelerin kanun ve esas mukavele ile belirli haddinin artırılmasına karar verebilir." Hükmü uyarınca genel kurula diğer yedeklerin ayrılması konusunda yetki verilmiştir.14. Özel Fonlar:
Çeşitli mevzuat hükümleri gereği işletmede bırakılan fonlardır.B- Yedeklerden Dağıtım
Bu bölümde geçmiş yıllarda ayrılmış yedek dağıtılmamış kârlardan yapılan dağıtım yer alır.
1. Dağıtılan Yedekler:
Geçmiş yıllarda ayrılmış ve bu dönem dağıtılan yedekleri kapsar.
2. II. Tertip Yasal Yedekler:
Dağıtılacak yedek ve geçmiş yıl kârlarının onda birini ifade eder.
3. Ortaklara Pay:
Dağıtılan yedek ve dağıtılmamış kârlardan ortaklara ödenecek kısmı kapsar.
kısmı kapsar.
5. Yönetim Kuruluna Pay:
Dağıtılan yedek ve dağıtılmamış kârlardan yönetim kuruluna ödenecek kısmı kapsar.C- Hisse Başına Kâr
Dağıtım konusu kârdan hisse başına düşen pay burada yer alır.
D- Hisse Başına Temettü
Dağıtılan kârdan pay alanlara düşen kısım burada yer alır.16
4.4. Kar Dağıtım Yöntemi
Limited şirketlerde elde edilen kâr şöyle dağıtılır:
- Safi kârdan %5 1. tertip yedek akçe ayrılır. Bu ayırma, 1. tertip yedek akçe toplamı ödenmiş sermayenin 1/5'ini buluncaya kadar devam eder. Safi kâr, dönem kârından geçmiş yıl zararları çıkarılarak hesaplanır.
- Kurumlar vergisi hesaplanır. Kurumlar vergisinin hesaplanması için önce kurumlar vergisi matrahı bulunur. Kurumlar vergisi matrahının %20'si kurumlar vergisidir. Eğer işletmenin o döneme ait kanunlar kabul edilmeyip kabul edilemeyen giderleri ve kurumlar vergisinden muaf ve istisna kazançları varsa; kurumlar vergisi matrahı bulunurken önce dönem kârına o döneme ait kanunen kabul edilmeyen giderler eklenir. Sonra da o döneme ait kurumlar vergisinden muaf ve istisna tutulan kazançlar düşülür. Böylece kurumlar vergisi matrahına ulaşmış olur.
16
- Gelir vergisi stopajı hesaplanır. Hesaplanan stopaj dağıtılacak kârın %15’idir Kurumlar vergisi mükellefleri, kâr dağıtım kararı aldıktan sonra, dağıtılacak kâr üzerinden ayrıca gelir vergisi hesaplanarak muhtasar beyanname ile beyan edip öderler. Kâr dağıtım kararı olmadan gelir vergisi hesaplanarak muhtasar beyanname ile beyan edip öderler. Kar dağıtım kararı olmadan gelir vergisi stopajı yapılmaz
- I. temettü hesaplanır. I. temettü ödenmiş sermayenin %5'idir.
- II. tertip yedek akçe hesaplanır. II. tertip yedek akçe dönem kârından; Kurumlar vergisi, I.tertip yedek akçe, I.temettü toplamları düşüldükten sonra kalan kârın %10 ‘ dur.
- II. temettü hesaplanır. II. temettü, dönem kârından kurumlar vergisi, I. temettü ve yedek akçeler toplamı düşüldükten sonra kalan kârdır.17
5. KÂR DAĞITIM TABLOSUNA İLİŞKİN HESAPLAMALAR
5.1. KURUMLAR VERGİSİ HESAPLANMASI
Tablo 2: Kurumlar Vergisi Hesaplanması İle İlgili Tablo
DÖNEM KÂRI İNDİRİMLER (-) İLAVELER (+) KKEG MALİ KÂR KURUMLAR VERGİSİ 17 http://www.muhasebedersleri.com/sirketler-muhasebesi/limited-kar-dagitimi-muhasebe.html a.g.e ( 05.04.2017 )
5.2. I.TERTİP YEDEK AKÇE HESAPLANMASI
Tablo 3: I.Tertip Yedek Akçe Hesaplanması İle İlgili Tablo
DÖNEM KÂRI x %5
5.3. I.TEMETTÜ HESAPLAMASI
Tablo 4: I. Temettü Hesaplanması İle İlgili Tablo
SERMAYE x %5
5.4. II. TERTİP YEDEK AKÇENİN HESAPLANMASI
Tablo 5: II. Tertip Yedek Akçe Hesaplanması İle İlgili Tablo
DÖNEM KÂRI
KURUMLAR VERGİSİ (-) I.TERTİP YEDEK AKÇE (-) I.TEMETTÜ (-)
II.TERTİP YEDEK AKÇE MATRAHI
II.TERTİP YEDEK AKÇE MATRAHI x %10
5.5. II. TEMETTÜNÜN HESAPLANMASI
Tablo 6: II. Temettü’ nün Hesaplanması İle İlgili Tablo
DÖNEM KÂRI
KURUMLAR VERGİSİ (-) I.TERTİP YEDEK AKÇE (-) I.TEMETTÜ (-)
II. TERTİP YEDEK AKÇE (-) II. TEMETTÜ
5.6. GELİR VERGİSİ STOPAJININ HESAPLANMASI
Tablo 7: Gelir Vergisi Stopajının Hesaplanması İle İlgili Tablo
I. TEMETTÜ II. TEMETTÜ
GELİR VERGİSİ STOPAJI MATRAHI GELİR VERGİSİ STOPAJI
5.7.KÂR DAĞITIM TABLOSU
Tablo 8: Kâr Dağıtım Tablosu
A.DÖNEM KÂRININ DAĞITIMI 1.DÖNEM KARI
2.ÖDENECEK VERGİ VE YASAL YÜK.(-) DÖNEM NET KÂRI
3.GEÇMİŞ YIL ZARARLARI
4. I.TERTİP YASAL YEDEK AKÇE (-) 5.İŞLETMEDE BIRAKILMASI VE
TASARRUFU ZORUNLU YASAL FONLAR DAĞITILABİLİR NET DÖNEM KÂRI 6.ORTAKLARA I.TEMETTÜ (-) 7.PERSONEL TEMETTÜ (-)
8.YÖNETİM KURULUNA TEMETTÜ (-) 9.ORTAKLARA II. TEMETTÜ
10.II. TERTİP YASAL YEDEK AKÇE (-) 11.STATÜ YEDEKLERİ 12.OLAĞANÜSTÜ YEDEKLER 13.DİĞER YEDEKLER 14.ÖZEL FONLAR B.YEDEKLERDEN DAĞITIM 1.DAĞITILAN YEDEKLER (-) 2.II. TERTİP YASAL YEDEKLER (-) 3.ORTAKLARA PAY (-)
4.PERSONELE PAY (-)
5.YÖNETİM KURULUNA PAY (-) C.HİSSE BAŞINA KÂR
BÖLÜM 6. KÂR DAĞITIMI MUHASEBE KAYITLARI
Örnek 1: Tekstil ürünleri üretim ve pazarlama faaliyeti ile uğraşan Çelikler Tekstil İthalat İhracat San ve Tic Ltd. Şti. 2 ( iki ) ortaklı olup 2015 Ticari bilanço kârı 650.000 TL’ dir. Firmanın sermayesi 700.000 TL olup ortaklardan tarafından 450.000 TL’lik kısmı ödenmiştir. 2015 yılı içerisinde 70.000 TL’lik Kanunen Kabul Edilmeyen Gideri bulunan şirket kâr dağıtımına karar vermiştir. Şirketin cari döneme kadar ayırmış olduğu 1. Tertip yedek akçe tutarı 15.000,00 TL'dir.
KURUMLAR VERGİSİ HESABI :
DÖNEM KÂRI : 650.000,00 TL İLAVELER (KKEG) : 70.000,00 TL KURUMLAR VERGİSİ MATRAHI : 720.000,00 TL KURUMLAR VERGİSİ : 144.000,00 TL ( 720.000,00 X %20 )
KURUMLAR VERGİSİ KARŞILIĞI SONRASI KÂR : 506.000,00 TL
YIL SONU ( 31.12.2015 ) KAYITLARI
….……….……… 31.12.2015 ………...
690 DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI HS. 650.000,00 691 DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER 144.000,00 YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞ.HS.
692 DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI HS 506.000,00
2015 Yılı Kurumlar Vergisi Karşılığı ve 2015 Yılı Dönem Net Kârı
..……….……… 31.12.2015 ………...
691 DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER 144.000,00 YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞ.HS.
370 DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER 144.000,00 YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞ.HS.
590 DÖNEM NET KÂRI HS. 506.000,00
….……….………. /…..………... ….……….……… 31.12.2015 ………
371 DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ 144.000,00
VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ HS.
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE 144.000,00 FONLAR HS.
Dönemde Peşin Ödenen Vergi Yükümlükleri
….……….……… 31.12.2015 ………
590 DÖNEM NET KÂRI HS. 506.000,00
570 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI HS. 506.000,00
2015 Yılı Kârının Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına Aktarılması
….……….………. /…..………....
Şirket cari dönem kârından vergiler ve 1. Tertip yasal yedekler ayrıldıktan sonra kalan kârdan ödenmiş sermayenin % 5'i kadar I.Temettü hesaplanacağı kararlaştırılmıştır. Ayrıca ortaklara 50.000 TL II. Temettü dağıtılmıştır. Kalan tutar alınan karar gereği olağanüstü yedeklere devredilmiştir.
A. GELİR VERGİSİ STOPAJI HESABI Dağıtılan Kâr :
I.Temettü ( 450.00,00 x %5 ) : 22.500,00 TL Ortaklara II.Temettü : 50.000,00 TL
Toplam Dağıtılması Kararlaştırılan Kâr Payı : 72.500,00 TL
Stopaj Matrahı : 72.500,00 TL Gelir Vergisi : 10.875,00 TL
B.YEDEK AKÇELERİN HESABI
I.Tertip Yedek Akçe Tutarı : I.tertip yedek akçe ödenmiş sermayenin %20’sine
ulaşıncaya kadar her yıl safi kârın ( Dönem kârı – Geçmiş yıl zararları ) %5 oranında ayrılır.
Şirketin dönem kârı : 650.000,00 TL Şirketin ödenmiş sermayesi : 450.000,00 TL I.Tertip yedek akçe üst sınırı : 90.000,00 TL (450.000,00 x %20)
Cari döneme kadar ayrılan I.Tertip yedek akçe tutarı : 15.000,00 TL Ayrılabilecek azami I.Tertip yedek akçe tutarı : 75.000,00 TL ( 90.000,00 – 15.000,00 )
Bu dönem ayrılacak I.Tertip yedek akçe tutarı : 32.500,00 TL (650.000,00 x % 5 )
II. Tertip Yedek Akçe Tutarı: Ortaklara %5 oranında I.temettü ayrıldıktan sonra
kalan kârın pay sahipleri ile kâra iştirak eden kimselere dağıtılması kararlaştırılmış ise, dağıtılması kararlaştırılan kısmın onda biri oranında II.tertip yedek akçe ayrılması gerekir.
II.Tertip Yedek Akçe Matrahı : 50.000,00 TL ( 72.500,00 – 22.500,00 )
II. Tertip Yedek Akçe Tutarı : 5.000,00 TL ( 50.000,00 x % 10 )
C.OLAĞANÜSTÜ YEDEK AKÇE TUTARININ HESABI
Dönem Kârı : 650.000,00 TL Ödenecek Vergiler : 154.875,00 TL
Gelir Vergisi : 10.875,00 TL
Dağıtılabilir Dönem Kârı : 495.125,00 TL Yasal Yedek Akçe : 37.500,00 TL
I.Tertip Yedek Akçe : 32.500,00 TL II.Tertip Yedek Akçe : 5.000,00 TL
Dağıtılacak Temettüler : 72.500,00 TL
I.Temettü : 22.500,00 (-) 3.375,00 G.V : 19.125,00 TL Ortaklara II.Temettü : 50.000,00 (-) 7.500,00 G.V : 42.500,00 TL
Olağanüstü Yedekler : 396.000,00 TL ….……….……… 30.04.2016 ………
570 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI HS. 506.000,00
331 ORTAKLARA BORÇLAR HS. 61.625,00 01.Kâr Dağıtım Borçları
01.001.Ortaklara I.Temettü : 19.125,00
01.002.Ortaklara II.Temettü : 42.500,00 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HS. 10.875,00
540 YASAL YEDEKLER HS. 37.500,00 01. I.Tertip Yasal Yedek Akçe :32.500,00
02. II.Tertip Yasal Yedek Akçe : 5.000,00
542 OLAĞANÜSTÜ YEDEKLER HS. 396.000,00
Ana Sözleşme ve Genel Kurul Gereği 2015 Kârının Dağıtımı ve Yapılan Kesintiler
….……….……… 30.04.2016 ………
370 DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER 144.000,00 YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞ. HS.
VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ HS.
2015 Kurumlar Vergisi Beyannamesi Tahakkuku Mahsubu
….……….………. /…..………... ….……….……… 30.04.2016 ………
331 ORTAKLARA BORÇLAR HS. 61.625,00 01.Kâr Dağıtım Borçları
01.001.Ortaklara I. Temettü: 19.125,00 01.002.Ortaklara II. Temettü: 42.500,00
102 BANKALAR HESABI 61.625,00 Ortaklara kâr dağıtım ve temettü ödemelerin yapılması
….……….………. /…..………... KAR DAĞITIM TABLOSU
A.DÖNEM KÂRININ DAĞITIMI
1.Dönem Kârı : 650.000,00 2.Ödenecek Vergi ve Yasal Yüküm. Karş. (-) : 154.875,00 K.v. : 144.000,00
G.v.Stopajı : 10.875,00
DÖNEM NET KÂRI : 495.125,00 3.Geçmiş Yıl Zararları (-) :
4. I.Tertip Yedek Akçe (-) : 32.500,00 5. İşletmede Bırakılması Zorunlu Fonlar (-) :
DAĞITILABİLİR DÖNEM NET KÂRI : 462.625,00 6. Ortaklara I.Temettü : 19.125,00 7. Personele Temettü :
8. Yönetim Kuruluna Temettü : 9. Ortaklara II.Temettü : 42.500,00
10. II.Tertip Yedek Akçe : 5.000,00 11. Statü Yedekleri : 12. Olağanüstü Yedekler : 396.000,00 13. Diğer Yedekler 14. Özel Fonlar B.YEDEKLER DAĞITIM 1.Dağıtılan Yedekler : 2. II.Tertip Yasal Yedekler : 3. Ortaklara Pay : 4. Personele Pay : 5. Yönetim Kuruluna Pay : C. HİSSE BAŞINA KÂR : D. HİSSE BAŞINA TEMETTÜ :
Örnek 2: Gıda ürünleri üretim ve pazarlama faaliyetinde bulunan Can Gıda San ve
Tic Ltd. Şti. 4 ( dört ) ortak ve 400.000,00 TL sermaye ile kurulmuş ticari bir işletmedir. Firmanın faaliyetleri sonucunda 2014 yılında elde ettiği Ticari bilanço kârı 250.000,00 TL’ dir. Sermayenin 120.000,00 TL’ lik kısmı ortaklardan tarafından ödenmiştir. Kâr dağıtımına karar verilen 45.000 TL’lik Kanunen Kabul Edilmeyen Gideri bulunan firma cari döneme kadar 1. Tertip yedek akçe ayırmadığı tespit edilmiş bulunmaktadır.
KURUMLAR VERGİSİ HESABI :
DÖNEM KÂRI : 250.000,00 TL İLAVELER (KKEG) : 45.000,00 TL KURUMLAR VERGİSİ MATRAHI : 295.000,00 TL KURUMLAR VERGİSİ : 59.000,00 TL ( 295.000,00 X %20 )
KURUMLAR VERGİSİ KARŞILIĞI SONRASI KÂR : 191.000,00 TL YIL SONU ( 31.12.2014 ) KAYITLARI
….……….……… 31.12.2014 ………
690 DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI HS. 250.000,00 691 DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER 59.000,00
YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞ.HS.
692 DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI HS 191.000,00
2014 Yılı Kurumlar Vergisi Karşılığı ve 2014 Yılı Dönem Net Kârı ….……….………. /…..………... ….……….……… 31.12.2014 ………..
691 DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER 59.000,00 YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞ.HS.
692 DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI HS 191.000,00
370 DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER 59.000,00 YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞ.HS.
590 DÖNEM NET KÂR HS. 191.000,00
….……….……… 31.12.2014 ………..
371 DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ 59.000,00
VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ HS.
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE 59.000,00 FONLAR HS.
Dönemde Peşin Ödenen Vergi Yükümlükleri
….……….……… 31.12.2014 ………..
590 DÖNEM NET KÂRI HS. 191.000,00
570 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI HS. 191.000,00
2014 Yılı Kârının Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına Aktarılması
….……….………. /…..………....
Şirket cari dönem kârından vergiler ve 1. Tertip yasal yedekler ayrıldıktan sonra kalan kârdan ödenmiş sermayenin % 5'i kadar I.Temettü hesaplanacağı
kararlaştırılmıştır. Ayrıca ortaklara 12.000 TL II.Temettü dağıtılmıştır. Kalan tutar alınan karar gereği olağanüstü yedeklere devredilmiştir.
A. GELİR VERGİSİ STOPAJI HESABI Dağıtılan Kâr :
I.Temettü ( 120.000,00 x %5 ) : 6.000,00 TL Ortaklara II.Temettü : 12.000,00 TL
Toplam Dağıtılması Kararlaştırılan Kâr Payı : 18.000,00 TL
Stopaj Matrahı : 18.000,00 TL Gelir Vergisi : 2.700,00 TL
B.YEDEK AKÇELERİN HESABI
I.Tertip Yedek Akçe Tutarı : I.tertip yedek akçe ödenmiş sermayenin %20’sine
ulaşıncaya kadar her yıl safi kârın ( Dönem kârı – Geçmiş yıl zararları ) %5 oranında ayrılır.
Şirketin dönem kârı : 250.000,00 TL Şirketin ödenmiş sermayesi : 120.000,00 TL I.Tertip yedek akçe üst sınırı : 24.000,00 TL
(120.000,00 x %20)
Cari döneme kadar ayrılan I.Tertip yedek akçe tutarı : -
Ayrılabilecek azami I.Tertip yedek akçe tutarı : 24.000,00 TL
Bu dönem ayrılacak I.Tertip yedek akçe tutarı : 12.500,00 TL (250.000,00 x % 5 )
II. Tertip Yedek Akçe Tutarı: Ortaklara %5 oranında I.temettü ayrıldıktan sonra
kalan kârın pay sahipleri ile kâra iştirak eden kimselere dağıtılması kararlaştırılmış ise, dağıtılması kararlaştırılan kısmın onda biri oranında II. tertip yedek akçe ayrılması gerekir.
II. Tertip Yedek Akçe Matrahı : 12.000,00 TL ( 18.000,00 – 6.000,00 )
II. Tertip Yedek Akçe Tutarı : 1.200,00 TL ( 12.000,00 x % 10 )
C.OLAĞANÜSTÜ YEDEK AKÇE TUTARININ HESABI
Dönem Kârı : 250.000,00 TL Ödenecek Vergiler : 61.700,00 TL
Kurumlar Vergisi : 59.000,00 TL Gelir Vergisi : 2.700,00 TL
Dağıtılabilir Dönem Kârı : 188.300,00 TL Yasal Yedek Akçe : 13.700,00 TL
I.Tertip Yedek Akçe : 12.500,00 TL II.Tertip Yedek Akçe : 1.200,00 TL
Dağıtılacak Temettüler : 18.000,00 TL
I.Temettü : 6.000,00 (-) 900,00 G.V : 5.100,00 TL Ortaklara II.Temettü :12.000,00 (-) 1.800,00 G.V : 10.200,00 TL
Olağanüstü Yedekler : 159.300,00 TL ….……….……… 30.04.2015 ………..
570 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI HS. 191.000,00
331 ORTAKLARA BORÇLAR HS. 15.300,00 01.Kâr Dağıtım Borçları
01.001.Ortaklara I.Temettü : 5.100,00
01.002.Ortaklara II.Temettü : 10.200,00 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HS. 2.700,00
540 YASAL YEDEKLER HS. 13.700,00 01. I.Tertip Yasal Yedek Akçe :12.500,00
542 OLAĞANÜSTÜ YEDEKLER HS. 159.300,00
Ana Sözleşme ve Genel Kurul Gereği 2014 Kârının Dağıtımı ve Yapılan Kesintiler
….……….………. /…..……….... ….……….……… 30.04.2015 ………..
370 DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER 59.000,00 YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER KARŞ. HS.
371 DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN 59.000,00 VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ HS.
2014 Kurumlar Vergisi Beyannamesi Tahakkuku Mahsubu ….……….……… 30.04.2015 ……….. 331 ORTAKLARA BORÇLAR HS. 15.300,00 01.Kâr Dağıtım Borçları 01.001.Ortaklara I.Temettü : 5.100,00 01.002.Ortaklara II.Temettü : 10.200,00 102 BANKALAR HESABI 15.300,00 Ortaklara kâr dağıtım ve temettü ödemelerin yapılması
….……….………. /…..……….... KAR DAĞITIM TABLOSU
A.DÖNEM KÂRININ DAĞITIMI
1.Dönem Kârı : 250.000,00 2.Ödenecek Vergi ve Yasal Yüküm.Karş. (-) : 61.700,00 K.v. : 59.000,00
