profil Zukunft durch Ausbildung GELECEK İÇİN MESLEK EĞİTİMİ Karriere durch Ausbildung KARİYERİN YOLU MESLEK EĞİTİMİNDEN GEÇER

Zukunft durch Ausbildung GELECEK İÇİN MESLEK EĞİTİMİ

profil

Merhaba Sayın Bakan!

Mein Beruf, meine Heimat, mein Ziel _______________________________________7 Mesleğim, Yurdum, Hedefim

Den Einstieg gestalten ______________________________________________ 12 Meslek eğitimine girişi organize etmek

Prominente über »Zukunft durch Ausbildung« _________________________________ 16 Ünlüler »Meslek Eğitimiyle Geleceğe Sahip Çıkmak« hakkında ne düşünüyorlar

Auf den Weg bringen _______________________________________________ 20 Doğru yolu gösteren insanlar gerekli!

Ausbildungsberufe im Überblick ________________________________________ 30 Eğitimi olan mesleklere genel bakış

Zukunft, Ausbildung, Kultur ___________________________________________ 33 Gelecek, Meslek Eğitimi, Kültür

Eltern: Berufswahl begleiten __________________________________________ 38 Anne ve babalar meslek seçimine eşlik etmeli

Yusuf und die Einstiegsqualifizierung _____________________________________ 40 Yusuf ve Meslek Eğitimi Hazırlığı

Auf eigenen Beinen stehen ___________________________________________ 42 Kendi ayakları üzerinde durmak

Impressum ____________________________________________________ 43 Künye

Das duale Berufsausbildungssystem ______________________________________ 36

Dual Meslek Eğitim Sistemi

1. Türk sivil toplum kuruluşları bünyesinde mültiplikatör rolünü üst­

lenecek kişiler ve danışma merkezleri

2. Bilgilerin Türkçe ve Almanca olarak hedefe yönelik şekilde sunulması (Basın/Internet) www.jaau.nrw.de

3. Meslek Danışmanlıkları tarafından T.C. Başkonsolosluklarında düzenli olarak danışma hizmeti sunulması

4. Türk toplumu bünyesinde Meslek Danışma Merkezlerince bilgi­

lendirme hizmeti verilmesi

5. Göçmen kökenli gençlerin sayısının yüksek olduğu okulların son sınıflarında iki dilde düzenlenecek veli toplantıları

6. Başkonsoloslukların, Eyalet Hükümeti’nin, Çalışma Ajanslarının ve meslek eğitimi ile ilgilenen diğer kurumların ortaklaşa düzenleyeceği bilgilendirme toplantıları

1. Ansprechpartner und Anlaufstellen in der türkischen Gemeinde als Multiplikatoren

2. Gezielte Bereitstellung von Informationen in türkischer und deut­

scher Sprache (Print/Internet) www.jaau.nrw.de

3. Regelmäßige Sprechstunden der Berufsberatungen bei den türki­

schen Generalkonsulaten

4. Informationsangebote der Berufsberatungen in der türkischen Community

5. Durchführung zweisprachiger Elternabende in den letzten Klas­

sen der allgemein bildenden Schulen mit hohem Anteil an Ju­

gendlichen mit Zuwanderungsgeschichte

6. Gemeinsame Infoveranstaltungen der Generalkonsulate mit der Landesregierung, den Arbeitsagenturen sowie anderen Akteuren der Berufsbildung

Eylem planının tanıtımı amacıyla 17.02.2010 tarihinde Başbakanlık‘ta yapılan eyalet basın toplantısı

Landespressekonferenz zur Vorstellung des Aktionsplans am 17.02.2010 in der Staatskanzlei

Zukunft durch Ausbildung

Aktionsplan der Arbeitsminister der Republik Türkei und des Landes Nordrhein-Westfalen:

Gelecek için Meslek Eğitimi

T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ve Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti Çalışma, Sağlık ve Sosyal İşler Bakanı

Tarafından Sunulan Ortak Eylem Planı:

Düsseldorf Essen KölnMünster

Alle Beteiligten sind sich einig, es war eine gute Veranstaltung, mit offenen Worten und gegenseitigem Respekt. Kabakci Hayrettin, ein Teilnehmer, zieht das Resümee des Tages: »Es war schön, dass der Minister hier war, dass er sich die Probleme anhört und gemeinsam mit uns spricht. Da können beide Seiten nur von profitieren.«

Açık sözlülük ve karşılıklı saygının hakim olduğu bu etkinliğin başarılı olduğu konusunda bütün katılımcılar hemfikir. Katılımcılardan biri olan Hayrettin Kabakçı günün bilançosunu şöyle çıkarıyor: “Bakan’ın buraya gelmiş olması ve sorunları bizzat bizlerle oturup görüşmesini güzel buluyorum. Bu sayede her iki tarafın da birbirinden öğreneceği çok şey vardır.”

Karl-Josef Laumann:

»Wir müssen erheblich mehr Jugendliche mit türkischer Zuwanderungsgeschichte in die Ausbildung bekommen.

Wir müssen erfolgreicher sein als in den letzten Jahren.

Es ist natürlich das gute Recht der Ausbildungsbetriebe, nur die Besten zu nehmen, aber: wir sind ein Volk und keine Olympiamannschaft.«

Karl-Josef Laumann:

Biyografisinde göç öyküsü olan çok daha fazla sayıda Türk gencini meslek eğitimine almamız gerekli. Geçen yıllara göre daha başarılı olmalıyız. Elbet sadece en iyi adayları almak işletmelerin en doğal hakkı. Ama bu arada bir olimpiyat takımı değil de bir halk olduğumuz unutulma- sın.«

Karl-Josef Laumann (52), Minister für Arbeit, Gesundheit und Soziales des Landes Nordrhein-Westfalen, trifft im Rahmen einer Veranstaltung zum The- ma berufliche Ausbildung, Karriere und Dialog junge Menschen, hört zu und nimmt Stellung. Ort des Geschehens: Münster, die Metallwerkstatt im Bil- dungszentrum der Handwerkskammer. Kleiner Kreis, ganz persönlich und wenig alltäglich.

Kuzey Ren Vestfalya Çalışma, Sağlık ve Sosyal Bakanı Karl-Josef Laumann (52) mesleki eğitim, kariyer ve diyalog konulu bir bir etkinlik çerçevesinde genç insanlarla buluşmuş. Söylediklerine kulak verip kendi görüşlerini anlatıyor. Küçük bir grup, ama birbirine yakın ve samimi bir ortam. Esasında biraz olağandışı bir durum. Bu olayın geçtiği yer ise Münster Esnaf ve Zanatkarlar Odası Eğitim Merkezi metal atölyesi.

Hallo Herr Minister

Merhaba Sayın Bakan!

Wie genau sieht eine passgenaue Vermittlung

türkischstämmiger Jugendlicher in die Ausbildung aus?

Zunächst erfolgt eine ausführliche Beratung mit den Jugendlichen, um herauszufinden, welchen Beruf sie anstreben und ob sie dazu überhaupt befähigt sind. Anschließend besuche ich die in Frage kommenden Betriebe, nehme die entsprechenden Bewerbungsun­

terlagen mit und wir machen einen gemeinsamen Termin aus.

Was raten Sie Jugendlichen?

Eigeninitiative, rechtzeitiges Bemühen und die Bereitschaft zu frei­

willigen Praktika. Man sollte seine Bewerbung persönlich abgeben und sich ernsthaft kümmern. Wir brauchen junge engagierte Men­

schen, und wer gut ist und Willen zeigt, wird auch eine Chance bekommen.

Was können die Eltern leisten?

In erster Linie sollten sie ihre Kinder bei der Berufswahl unterstüt­

zen. Aber sie sollten sich auch selbst über die Bildungsmöglichkei­

ten informieren. Sie können nicht erwarten, dass ihr Sohn oder ihre Tochter mit einem Hauptschulabschluss Arzt oder Anwalt wird.

Türk gençlerin kişisel yetenek ve özelliklerine tam uygun bir meslekte eğitime başlamaları nasıl sağlanıyor?

Hangi mesleği istedikleri ve arzuladıkları mesleğe kabiliyetli olup olmadıklarını tespit etmek için gençlerle önce detaylı bir danışmanlık görüşmesi yapılır. Ardından gençler için söz konusu olabilecek işletmeleri ziyaret ederim. İlgili başvuru belgelerini de yanımda götürürüm. Ortak bir görüşme günü belirleriz.

Gençlere ne öğüt verirsiniz?

Girişimci olmak, zamanında meslek eğitimi hazırlık çalışmalarına başlamak ve gönüllü staj yapmak istemek. Başvuru yazısını şahsen vermek ve ciddi çaba harcamak gerekli. Genç azimli insanlar istiyoruz. İyi nitelikli ve sağlam iradeli olduğunu gösteren her gence mutlaka fırsat verilecektir.

Anne ve babalar ne yapabilirler?

Herşeyden önce çocuklarını meslek seçimi konusunda desteklemelidirler. Ama bizzat kendileri de eğitim olanakları hakkında bilgi toplamalıdırlar. Sadece hauptschule diploması olan oğul veya kızlarının doktor veya avukat olabileceğini beklemeleri doğru değildir.

… mit Mustafa Schat (47) von der Handwerkskammer Münster

…Münster Esnaf ve Zanaatkarlar Odası’ndan Mustafa Şat (47) ile söyleşi

Auf ein Wort …

Kısa ve öz …

Das ist mein Beruf, das ist meine Heimat, das ist mein Ziel

Zwölf Auszubildende, zwölf Meinungen. Ungeschminkt und auf den Punkt.

Bu benim mesleğim, bu benim vatanım, bu benim hedefim

Oniki Meslek eğitim öğrencisi, oniki görüş. Süslemeden püslemeden onikiye isabet.

Aylin Bircan (22), Maßschneiderin

Aylin Bircan (22), Ismarlama Elbise Terzisi

Mein Deutschland: Ich bin hier geboren und es ist auch meine Heimat. Ich könnte mir nicht vorstellen, woanders zu leben. Außer in der Türkei. Meine Türkei: In Istan- bul fühle ich mich sehr wohl. Meine Stiefschwester und Freunde leben dort. Die Menschen sind interessant, ein bisschen chaotisch und multikulturell.

Almanyam: Burada doğdum. Burası benim yurdum.

Başka bir yerde yaşıyabileceğimi düşünemiyorum.

Türkiye hariç… Türkiyem: Istanbul’da kendimi çok mutlu hissediyorum. Üvey kız kardeşim ve arkadaşlarım orada yaşıyorlar. İnsanlar ilginç, biraz karmakarışık, biraz multikülti…

Orhan Mentese (24), Tischler Orhan Menteşe (24), Marangoz

Mein Deutschland: Ist mein Heimatland. Hier fühle ich ich wohl und ich mag Dinge wie Pünktlichkeit und Zuver- lässigkeit. Meine Türkei: Mein Herkunftsland und Ur- laubsziel. Aber dort bin ich der Deutsche und nach sechs Wochen auch froh, wieder zurück zu sein.

Almanyam: Almanya benim yurdum. Burada kendimi mutlu hissediyorum. Herşeyin zamanında olması özelliği ve güvenilirlik hoşuma gidiyor. Türkiyem: Köklerimin geldiği ülke ve tatil ülkem. Ama orada Almancıyım ve altı hafta sonra buraya geri dönmekten mutlu oluyorum.

Mein Beruf: Hat viel mit Leidenschaft zu tun. Menschen, Krankheiten und Schicksale, nicht immer ganz einfach.

Gerade zu Beginn der Ausbildung. Hier ist es wichtig, ei- ne Stützte zu haben. Bei mir war es die Familie. Sie hat mir sehr geholfen, meinen Weg in den Beruf zu finden.

Mesleğime gelince: Mesleğimin tutku ve dertlerle ilgi- si büyük. İnsanlar, hastalıklar ve kader kurbanlarıyla uğraşıyorsun. Bu da hiç kolay olmuyor. Özellikle tam mes- lek eğitiminin başında insan bayağı zorlanıyor. Burada önemli olan çevrende sana destek veren kişilerin olması.

Bana da ailem destek oldu. Mesleğe giden yolu bulmama

yardımcı oldu..

Cem Özgür (21), Fahrzeuglackierer Cem Özgür (21), Oto Boyacısı

Mein Ziel: Ein sicherer Arbeitsplatz. Ich kann mir auch vorstellen, ein Leben lang im gleichen Betrieb zu arbeiten.

Amacım: İşsizliğe karşı güvenceli bir işyeri. Hayatım boyunca hep aynı işletmede çalışmayı tasavvur edebilirim.

Yalcin Taner (21), Restaurantfachmann Yalçın Taner (21), Lokanta Uzmanı

Meine Familie: Ist mein A und O. Der Großteil lebt in der Türkei. Meine Eltern, meine beiden Geschwister und ich leben hier in Essen. Hier mache ich meine Ausbildung und hier träume ich davon, irgendwann auch hier mein eigenes Restaurant zu eröffnen. An den Beruf bin ich über unsere Nachbarin gekommen.

Ailem: Hayatımında en önemli olan şey ailemdir. Büyük bir bölümü Türkiye‘de yaşıyor. Annem, babam, iki kardeşim ve ben kendim Essen‘de yaşıyoruz. Burada meslek eğitimi alıyor ve günün birinde kendi restoranımı açmayı düşlüyorum. Bu mesleği komşumuz vasıtasıyla buldum.

Betül Poyraz (18), Bäckerin Betül Poyraz (18), Fırıncı

Mein Deutschland: Ich sage zwar, ich bin Türkin, aber ich fühle mich nicht so. Ich bin hier aufgewachsen und be- merke an mir selbst typisch deutsche Eigenschaften.

Almanyam: Türk olduğumu söylesem de böyle olduğumu

hissetmiyorum. Burada büyüdüm ve kendimde tipik

Alman özellikleri görüyorum.

Meine Erfahrung: Zunächst habe ich Industriekaufmann gelernt. Sechs Monate nach der Ausbildung war aber be- triebsbedingt Schluss. Meinen Lebensunterhalt konnte ich mit Gelegenheitsjobs bestreiten. Irgendwann haben meine Eltern dann den Schlussstrich gezogen, ich hab’s eingese- hen und mich bei der Polizei beworben.

Tecrübem: Önce sanayi tacirliği öğrendim. Ama meslek eğitimi bittikten altı ay sonra işyeri kapanınca bu meslek te bitmiş oldu. Geçimimi geçici işlerden çıkarmaya çalıştım. Ama günün birinde annem ve babam da noktayı koyunca durumu idrak edip polis olmak için başvuru yaptım.

Hikmet Ates (21), Hauswirtschafter Hikmet Ateş (21), Ev Ekonomisi Uzmanı

Mein Beruf: Hat vor allem mit Kochen und Backen, gesun- der Ernährung, Beratung und Fitness zu tun. Hauswirt- schafter kommen überall dort zum Einsatz, wo Großküchen sind. Vor allem meine Eltern hat’s gefreut: Endlich eine richtige Ausbildung.

Mesleğim özellikle yemek pişirmek ve hamur işleri yapmak, sağlıklı beslenmek, danışmanlık ve zinde kalmakla ilgili. Ev ekonomistleri sanayi mutfağı dediğimiz büyük mutfak olan her yerde çalışmaktalar. Özellikle annem ve babam en nihayet doğru dürüst bir meslekte eğitime başlamama çok sevindiler.

Canan Sahin (26), Physiotherapeutin Canan Şahin (26), Fizyoterapist

Meine Leidenschaft: Viel Bewegung, Sport und Fitness.

Still sitzen oder den ganzen Tag am Computer, nicht mein Ding. In der Freizeit spiele ich Volleyball und habe auch schon als Trainerin gearbeitet. Die Physiotherapie: für mich die beste Entscheidung.

Tutkuyla yaptığım şeyler: Çok hareket etmeyi, spor ve zinde kalmak için antreman yapmayı çok seviyorum.

Sessiz sedasız oturup beklemek veya bütün günü

bilgisayar başında geçirmek benim işim değil. Boş

zamanlarımda voleybol oynuyorum. Daha önce antrenör

olarak ta çalışmıştım. Evet fizyoterapi benim için en iyi

seçim oldu.

Serpil Özkul (17), Einzelhandelskauffrau Serpil Özkul (17), Parakende Ticaret Tezgahtarı

Mein Ziel: Ich bin ein absoluter Bücherwurm. Pro Tag schaffe ich ein Buch. Daher geht es für mich nach der Ausbildung in Richtung Buchhändlerin weiter. Meine Fa- milie: Meine Geschwister und meine Mutter sagen immer, ich sei die Deutscheste von uns. Warum? Das soll meine Familie beantworten.

Amacım: Tam bir kitap kurduyumdur. Her gün bir kitabı okuyup bitiririm. Bu nedenle bu meslek eğitiminden sonra kitapçılık yönünde eğitim almaya devam edeceğim.

Aileme gelince: Kardeşlerim ve annem aile içinde en fazla benim Alman olduğumu söyler dururlar. Neden? Bunu da ailem yanıtlasın.

Fatma Özkan (21), Fachangestellte für Arbeitsförderung Fatma Özkan (21), İş ve İşçilik Uzman Danışmanı

Meine Heimat: der Fußball. Mit viel Training, Ehrgeiz und noch mehr Leidenschaft war ich bis vor kurzem im A-Ka- der der türkischen Fußball-Nationalmannschaft aktiv. Jetzt geht aber erstmal die Ausbildung vor. Mein Beruf: Auch hier möchte ich in einer höheren Liga spielen und gerade auch türkliche Jugendliche und deren Eltern beraten.

Benim vatanım futboldur. Daha kısa bir süre öncesine ka- dar yoğun antreman yaparak, ihtiras ve tutkuyla Türk milli futbol A takımında oynuyordum. Ama şimdi önce meslek eğitimi geliyor. Mesleğime gelince: Burada da süper ligde oynayıp Türk gençleri, anne ve babalarına danışmanlık yapmak arzu ediyorum.

Serdar Kökce (28), Altenpfleger

Serdar Kökçe (28), Yaşlılara Bakım Uzmanı

Mein Leben: Als ich vor sieben Jahren nach Deutschland gekommen bin, habe zuerst Deutsch gelernt, dann im Altenheim gejobbt und mache jetzt mit Überzeugung eine Ausbildung zum Altenpfleger. Ich fände es gut, wenn sich auch mehr türkische junge Männer für eine Ausbildung in dem Bereich entscheiden würden.

Hayatım: Yedi yıl önce Almanya‘ya geldiğimde önce

Almanca öğrendim. Sonra bir huzurevinde çalıştım. Şimdi

ise yaşlılara bakım uzmanlığı eğitimi alıyorum. Ve bunu

severek yapıyorum. Daha çok sayıda Türk gencinin bu

alanda meslek eğitimi yapması bence iyi olurdu.

Den Einstieg gestalten

Meslek eğitimine girişi organize etmek

»Erst die Schule zu Ende machen und dann mal sehen.« So und ähnlich denken und handeln viele Schülerinnen und Schüler, leider. Dabei ist der Einstieg eigentlich einfach. Wichtig ist, früh anfangen, sich über seine beruflichen Wünsche, seine Fähigkeiten und schulischen Voraussetzungen klar werden und das nutzen, was einem an Beratung, Unterstützung und Infos zur Verfügung steht. Fertig. Anfangen muss man allerdings selbst. Was Eltern unternehmen können, um ihre Kinder beim Einstieg in die berufliche Ausbildung zu unterstützen. Frau Gülal-Kösters von der Regionaldirektion NRW der Bundesagentur für Arbeit hat die wichtigsten Tipps für Eltern und den Berufseinstieg zusammengestellt. »Önce okulu bi- tireyim. Sonrasına bakarız.« Evet, öğrencilerin çoğu maalesef böyle veya buna benzer şekilde düşünmektedirler. Esasında giriş aşamasını organize etmek kolaydır. Önemli olan işe erken başlamak olup öğrenmek istediğiniz meslek, yetenekler ve aranan şartlar, okul koşul ve özellikleri konusunda açıklık kazanmalıdır. Bu amaçla verilen danışmanlık, destek ve bilgi hizmetlerinden yararlanmayı başarmak gereklidir. Hepsi bu kadar.. Ama ne olursa olsun bir giriş yapmak gerekli. Anne ve babalar çocuklarının meslek eğitimine girişini desteklemek için ne yapabilirler. İşte Federal Çalışma Ajansı KRV Eyaleti Bölge Müdürlüğü elemanı Nermin Gülal-Kösters (36) Hanım anne ve babalar için meslek eğitimine hazırlık hakkındaki en önemli öğütleri şöyle özetliyor.

Bildungsangebote kennenlernen

Besuch spezieller Integrationskurse, in denen Eltern mit Migrati­

onshintergrund über schulische und berufliche Bildungsangebote in Deutschland informiert werden. Näheres hierzu und wo welche Kurse wann stattfinden: www.integration­in­deutschland.de > Zu­

wanderer > Integrationskurse > Spezielle Kursarten (auch in tür­

kischer Sprache!)

Gut und ganzheitlich beraten

Mit der beruflichen Orientierung sollte spätestens zwei Jahre vor dem Schulabschluss begonnen werden. Persönliche Beratung durch die Berufsberatung der Agenturen für Arbeit, Termine können auch telefonisch unter 01801­555 111 (3,9 Ct je Minute aus dem dt. Festnetz) vereinbart werden.

Betriebs-Praktika

Ein guter Weg, um festzustellen, ob der Beruf und das, was ver­

langt wird, zu einem passt: Schüler­Betriebs­Praktika. Ein paar Ta­

ge über die Schulter vom Meister, in die Töpfe und hinter die Ku­

lissen schauen wirkt Wunder. Außerdem lernt man Leute kennen, die einem viel erzählen können über die Facetten und Perspektiven des jeweiligen Berufes und wie man es angehen sollte. Obendrauf knüpft man frühzeitig erste Betriebskontakte und hübscht mit der entsprechenden Praktikumsbescheinigung seine Bewerbungsunter­

lagen auf. Mehr geht kaum.

Eğitim sunularını tanıyıp öğrenmek

Göçmen kökenli velileri Almanya’daki genel eğitim ve meslek eğitimi olanakları konusunda bilgilendiren özel uyum kurslarına katılmak.

Bununla ilgili ve hangi kursların nerede verildiği konusunda detay­

lı bilgiler için şu adresi tıklayınız: www.integration­in­deutschland.

de > Zuwanderer > Integrationskurse > (Türkçe olarak ta sunul­

maktadır)

İyi danışmanlık almak

En geç okulu bitirmeden iki yıl önce meslek seçimi hazırlıklarına başlanmalıdır. Kişisel danışmanlık almak için: Federal Çalışma Ajansı (Bundesagentur für Arbeit). Telefonla da randevu alınabi­

lir. Tel.: 01801­555 111 (Alman sabit telefon ağından dakikası 3,9 Ct).

İşletme stajı

Herhangi bir meslek ve gerektirdiği niteliklerin çocuğunuza uy­gun olup olmadığını saptamak için iyi bir yol vardır: Bu da öğrenci iş­

letme stajıdır. (Schüler­Betriebs­Praktika). Bir işletmede birkaç gün ustanın arkasında durup yaptıklarına bakmak, sahnenin arkasında neler olup bitiyor öğrenmek bazen mucize etkisi yapabilir. Ayrıca burada ilgili mesleğin gerçek tarafları ve sunduğu açılım ve şanslar konusunda çok şey anlatabilecek insanlarla tanışıp konuşma imka­

nı vardır. Üstüne üstlük; böylesi stajlar sayesinde işletmelerle ilk ilişkiler kurulur ve staj sonrası alınan staj belgesiyle (Praktikums­

Frau Gülal-Kösters, worauf kommt‘s beim Bewerbungs gespräch an?

»Im Gespräch zählen vor allem Ehrlichkeit, Offenheit und eine sym­

pathische Art. Man muss sein Gegenüber davon überzeugen, dass man zum Betrieb und zum Beruf passt. Über die wichtigsten Ver­

haltensregeln und Fragen wissen die Beratungsstellen der Agenturen für Arbeit Bescheid und helfen individuell weiter, sich bestmöglich vorzubereiten. Wichtig ist aber, dass Jugendliche rechtzeitig zu uns kommen. Drei Tage vor einem Bewerbungsgespräch ist definitiv zu spät.«

Und türkischstämmige Jugendliche?

»Ich erlebe immer wieder, dass gerade Jugendliche mit Migrations­

hintergrund unbewusst ihre Herkunft ausklammern. Dabei ist es ein zusätzlicher Wert, ein Potential, das sie in die Waagschale werfen und gezielt beim Arbeitgeber platzieren sollten. Kulturelles Know­

how, die Mentalität und Sprache eines anderen großen Teils der Ge­

sellschaft zu beherrschen, ein absoluter Pluspunkt.«

Wenn’s einfach nicht klappt …

»Dranbleiben und vor allem rechts und links schauen. Zu viele ge­

ben zu früh auf und legen sich auf zu wenige Berufe fest. Da ist es klar, dass in einigen Berufen die Plätze schnell weg sind und in an­

deren Bereichen händeringend Nachwuchs gesucht wird. Im Kfz­

Bereich zum Beispiel. Auch auf Umwegen kommt man hier zum Ziel. Karosseriebau oder auf dem Gebiet der Nutzfahrzeuge.«

Eltern?

»Es ist sehr zu empfehlen, dass Eltern gerade zu Beginn der Be­

rufswahl – etwa 2 Jahre vor Schulende – dabei sind und mit zu uns in die Agenturen vor Ort kommen. So bekommen auch sie einen kompletten Überblick. Gegen sprachliche Hürden bauen wir in den nächsten Jahren unser mehrsprachiges Beratungssystem aus. Für den Einstieg empfehle ich zudem den zweisprachigen Berufsfahrplan:

www.planet­beruf.de oder direkt die Agenturen vor Ort.«

Sayın Gülal-Kösters Hanım, iş başvuru görüşmelerinde önemli olan nedir?

»Görüşmede özellikle dürüstlük, açıklık ve sempatik tavır önemlidir.

Karşındaki kişiyi o işletme ve mesleğe uygun olduğundan ikna etme­

lisin. Çalışma ajansı meslek danışmanlık ofisleri başvuru görüşmele­

rinde en önemli davranış kuralları ve sorular hakkında uzmandır. Bu ofislerdeki danışmanlar adayların başvuru görüşmelerine en iyi şekil­

de hazırlanması için bire bir danışmanlık verirler. Ama burada gencin bize gelip yardım istemesi gereklidir. Başvuru görüşmesinden tam üç gün önce gelip yardım istemek ise kesinlikle geç olup yanlıştır.«

Peki Türk kökenli gençler ne yapıyor?

»Göçmen gençlerin bilinçsiz bir şekilde kökenlerini saklamaya çalış­

tıklarına şahit olup duruyorum. Ama esasında tam bu köken ek bir değer, bir potensiyel arzeder. Yabancı gençler bu değeri de bilinçle te­

razinin kefesine koyup bir avantaj olarak işverene sunmalıdırlar. Türk kökenli insanlar içinde yaşadığımız toplumun sayıca büyük bir parça­

sını oluştururlar. Bu toplumsal grubun kultürel birikimine, zihniyetine ve diline vakıf olmak kesinlikli artı bir puandır.«

Ama her şeye rağmen başarısız kalınırsa ne yapmalı?

»Yılmadan devam etmeli ve her şeyden önce etrafı iyi gözlemeli. Ço­

ğu genç çok erkenden yılmakta ve sadece birkaç mesleğe saplanıp kalmakta. Bazı mesleklerde eğitim yerleri hemen dolup giderken diğer alanlarda ise harıl harıl meslek eğitimi öğrencisi aranıyor. Söz­

gelimi oto teknisyenliği alanında. Bu alanda yan yollardan giderek te amaca ulaşılabilir. Sözgelimi kaportacılık veya iş aleti olarak kul­

lanılan motorlu taşıtlar alanında da meslek eğitimi yapılabilir.«

Peki ya anne ve babalar ne yapmalı?

Anne ve babalara özellikle meslek seçimine hazırlık çalışmaları ba­

şında ­yani okul bitmeden yaklaşık iki yıl önce­ konuyla ilgilenip yerel çalışma ajansına gelip görüşmelerini tavsiye ederiz. Burada kendileri­

ne konuyla ilgili temel bilgi verilecektir. Dil zorluklarına karşı çok dilli danışmanlık sistemimizi gelecek yıllarda geliştirip büyütmeyi planla­

dık. Meslek seçimi hazırlıklarına giriş için iki dilli meslek seçimi yol planına göre hareket edilmesini tavsiye ederiz. Meslek seçim ve eği­

tim hazırlıklarına giriş konusunda ya internette www.planet­beruf.de portalına girilmesini veya doğruden yerel çalışma ajanslara başvurul­

masını tavsiye ederim.«

Nermin Gülal-Kösters (36), Regionaldirektion NRW der Bundesagentur für Arbeit, Düsseldorf

Nermin Gülal-Kösters (36), Federal Çalışma Ajansı KRV Eyaleti Bölge Müdürlüğü

Auf ein Wort …

Kısa ve öz …

Herr Reisbitzen, als Berufsberater sitzen Sie wahrscheinlich sehr oft im Büro.

Nein, ich bin oft draußen, vor Ort. Ich gehe in die Schulen und Betriebe und suche den direkten Kontakt. Dort rede ich mit den Schülern, den Ausbildern und Personalchefs, knüpfe Kontakte und versuche zu vermitteln. Netzwerke sind wichtig. Und Kontakte muss man auch suchen. Ich gehe etwa in die Moscheen oder biete Sprechstunden in den Migrantenorganisationen an, um zu infor­

mieren und auch aufzuklären.

Inwiefern?

Unser Bildungssystem ist bei Menschen mit Migrationshintergrund oft nicht hinreichend bekannt. So werden beispielsweise die Mög­

lichkeiten und die Qualität der Dualen Ausbildung kaum erkannt.

Dies führt dann zu einer geringen Wertschätzung.

Und das merkt dann der Ausbilder im Bewerbungsgespräch.

Oft scheitert die Bewerbung schon an den Bewerbungsunterlagen, an der Formulierung, der Rechtschreibung. Und dann an der Moti­

vation, der Begründung, warum man wirklich möchte. Arbeitgeber merken sehr schnell, ob jemand tatsächlich Interesse an dem Beruf hat, oder ob er sich zwanzig Mal wahllos einfach beworben hat.

Wo liegen für die Besonderheiten türkischstämmiger Jugendlicher, wenn es um die Ausbildungsplatzsuche geht?

Bei türkischstämmigen Jugendlichen spielt oft das Image der Be­

rufe eine besonders große Rolle. Bauberufe werden beispielsweise eher niedrig bewertet. Bei den Mädchen steht häufig die Verwert­

barkeit des Berufes für die Familie im Vordergrund. Mehr Flexibilität ist wichtig. Der Markt ist ein bunter Strauß an Berufen. Und gerade hier setzt die Berufsberatung mit ihren Serviceangeboten wie offe­

ne Sprechstunden im Berufsinformationszentrum (BIZ), terminierte Beratung, Bewerbungscoaching und dem Vermittlungsservice an.

Ich empfehle dringend, diese kostenlosen Angebote zu nutzen und sich möglichst frühzeitig an die Berufsberatung der Agenturen für Arbeit zu wenden, wenn es um Ausbildung und Berufswahl geht!

Sayın Reisbitzen meslek danışmanı olarak galiba çok fazla ofiste oturup kalıyorsunuz.

Hayır! Çok sık ofis dışında çalışıyorum. Okul ve işletmelere gidip doğrudan ilişki kuruyorum. Öğrenciler, meslek eğitim öğretmenleri ve personal müdürleriyle görüşüyor, bağlantılar kuruyor ve aracılık yapmaya çalışıyorum. Burada ilişki ağları çok önemli bir rol oynuy­

or. Ve bu ilişki ve bağlantıların aranıp bulunması gerekiyor. Söz­

gelimi camilere gidiyor veya göçmen örgütlerinde bilgilendirme ve aydınlatma amaçlı bireysel danışmanlık sunuyorum.

Bu neden gereklidir?

Göçmen insanlar çoğunlukla eğitim sistemimizi yeterince bilmiy­

orlar. Örneğin dual meslek eğitim sisteminin olanakları ve kalitesi hemen hemen hiç bilinmiyor. Bu da bu sistemin hor görülmesine yol açıyor.

Peki meslek eğitim öğretmeni bu durumu başvuru görüşmesinde farkediyor mu?

Çoğunca başvuruların başarısızlığı daha başvuru belgelerinde, bunların formülasyonunda, imlasında başlıyor. Ve neden ve hangi motivasyonla gerçekten meslek eğitimi yapılmak isteniyor sorusu­

na verilen yanıtlarla devam ediyor. İşverenler bir adayın gerçekten mesleğe ilgisi olup olmadığını yoksa defalarca tesadüfen mi başvuru yaptığını hemen anlarlar.

Peki, meslek eğitim yeri arama konusunda Türk kökenli gençlerine has hangi özellikler var?

Türk kökenli gençlerde özellikle meslek imajı önemli bir rol oynuyor.

Sözgelimi inşaat mesleklerine öncelikle daha az değer veriliyor. Kızlar ise çoğunlukla mesleğin aileye vereceği faydaları ön plana çıkarıyor.

Burada daha fazla esnek olmalı. İş piyasası çeşitli mesleklerden oluşan renkli bir çiçek demetine benzer. İşte meslek danışmanlığı tam bu meslek seçimi konusunda meslek bilgilendirme merkezin­

de (BIZ) bireysel danışmanlık, randevulu danışmanlık, başvurulara hazırlamak ve meslek eğitim yeri aracılığı gibi hizmet sunularıyla yardım ve destek verir. Meslek eğitimi ve meslek seçimi söz konu­

su olduğunda bu ücretsiz hizmetlerden yararlanmayı ve mümkün olduğu kadar erkenden çalışma ajansı meslek danışmanlık ofisleri­

ne başvurmayı özellikle altını çizerek tavsiye ederim.

Interview mit Roland Reisbitzen (56), Berufsberater und Aus- länderbeauftragter der Bundesagentur für Arbeit in Krefeld Federal Çalışma Ajansı Krefeld Yabancılar Görevlisi ve Meslek Danışmanı Bay Roland Reisbitzen (56) ile röportaj

Auf ein Wort …

Kısa ve öz …

Internet

www.jaau.nrw.de > Portal für Jugend, Arbeit und Ausbildung in NRW vom Ministerium für Arbeit, Gesundheit und Soziales Nordrhein­Westfalen. Man erfährt viel über den Einstieg und Fördermöglichkeiten, die richtige Berufswahl, einiges auch auf Türkisch. | www.berufenet.de > Bundesagentur für Arbeit mit allem, was man über die Ausbildungsberufe wissen kann oder soll sowie gute Orientierungshilfen für alle, die noch nicht genau wissen, welche Berufsausbildung ihnen denn liegen könnte. | www.planet-beruf.de > Portal der Bundesagentur für Arbeit für Schüler, Lehrer und Eltern. Informiert über alle Themen rund um Berufswahl, Bewerbung und Ausbildung. Zum Mitmachen – mit Selbstchecks, Wissenstests, Bewerbungstraining und vielem mehr.

Bewerbung trainieren

Mit einer Bewerbung möchte man einen anderen davon überzeu­

gen, dass man die oder der Richtige für die Ausbildung ist. Hierfür muss alles stimmen: von dem fehlerfreien und individuellen An­

schreiben über den Lebenslauf, die beigefügten Zeugnisse und zu­

sätzliche Nachweise oder auch Praktikabescheinigungen bis hin zu einem insgesamt positiven Gesamteindruck der Bewerbungsmappe.

Um dies zu trainieren und ein Gefühl dafür zu bekommen, auf was es bei der Bewerbung ankommt, bieten die Arbeitsagenturen einen entsprechenden Service. Berufsberater und die Mitarbeiter/innen im Berufsinformationszentrum helfen individuell bei der Formulie­

rung des Anschreibens und der Zusammenstellung der Unterlagen.

Zudem sind über die Arbeitsagenturen und den Internetservices der Bundesagentur umfangreiche Medien zum Thema Berufswahl und Bewerbung, vielfach auch auf Türkisch, erhältlich.

Gut im Gespräch

Wer mit seiner Bewerbung einen guten Eindruck hinterlassen hat, wird zum Gespräch eingeladen. Angemessene Kleidung und ein gepflegter Auftritt sind selbstverständlich. Eine gute inhaltliche Vor­

bereitung entscheidet über Erfolg oder Misserfolg. Warum möchte man den Beruf erlernen, was weiß man über den Ausbildungsbe­

trieb und wie schätzt man sich selbst ein, sind nur einige Fragen, die zum Standard eines jeden Gesprächs gehören. Hinzu kommen ein wenig Allgemeinbildung und das Thema Aktuelles – gerne aus Politik und Wirtschaft. Mehr Fragen und Antworten bieten die Be­

rufsberatung und die Berufsinformationszentren der Agenturen für Arbeit.

Testspiel

Um sicher zu sein, dass Betrieb, Beruf und Bewerber/in zueinander passen, setzen Personalverantwortliche vielfach Einstellungstests ein. Die Bandbreite ist groß. Verbreitet sind: Probearbeiten, standar­

disierte Fragebogen­Tests und Assessment­Center. Auch Kombina­

tionen daraus sind durchaus üblich. Wichtig für Teilnehmer/innen:

Wer die Abläufe und die Art der Fragebögen kennt, hat klare Vorteile und schneidet gemeinhin wesentlich besser ab. Arbeitsagenturen und auch das Internet (www.planet­beruf.de) halten eine Fülle an Übungsmaterialien vor.

bescheinigung) başvuru dosyası zenginleştirilmiş olur. Yani bundan da iyisi olamaz.

Başvuru antremanı yapmalı

Başvuru vasıtasıyla bir başka kişiyi sunduğu meslek eğitimi için doğru kişi olduğumuza ikna etmek isteriz. Bunun için, hatasız ve şahsen yazılmış bir yaşam öyküsünden başlayıp iliştirilen diploma ve ek belgeler veya staj belgeleri ve elbet genel olumlu bir intiba bırakacak bir başvuru dosyasına kadar her şey doğru ve eksiksiz olmalıdır. Çalışma ajansları başvurularda neyin önemli olduğunu öğretmek ve hazırlamak amacıyla uygun hizmetler sunmaktadırlar.

Meslek danışmanları ve meslek bilgilendirme merkezi elemanları başvuru yazılarının yazılması ve başvuru dosyalarının hazırlanma­

sında bireysel yardım vermektedirler. Ayrıca çalışma ajansları ve Fe­

deral Ajans internet portalları meslek seçimi ve başvuru konularında kapsamlı bilgiler vermektedir. Bu yayınlar çoğunlukla Türkçe olarak ta yapılmaktadır.

Başvuru görüşmesinde başarılı olmak

Başvuru yazısıyla iyi bir intiba bırakan herkes görüşmeya çağrılır.

Uygun elbise ve bakımlı bir imaj elbet gereklidir. İçerik açısından iyi bir hazırlık başarı veya başarısızlığı belirler. Neden ilgili meslekte eğitim yapmak isteniyor, eğitim veren işletme hakkında neler bilini­

yor ve bizzat adayın kendisi hakkındaki öz değerlendirmesi gibi so­

rular her başvuru görüşmesinde sorulan standart sorulardan sadece birkaçıdır. Biraz genel kültür ve özellikle güncel siyaset ve ekonomi hakkında sorular buna eklenir. Daha fazla soru ve yanıtını çalışma ajansları meslek bilgilendirme merkezleri ve meslek danışmanlık ofislerinde bulabilirsiniz.

Testler

Personal sorumluları işletme, meslek ve adayın birbirine uyumlu olmasını sağlamak için çoğu kez işe alma testleri yaparlar. Bir sü­

rü test biçimi vardır: Numune iş yaptırma, standartlaştırılmış soru formlarından oluşan soru­yanıt testleri ve değerlendirme merkezleri (Assesment­Center). Bunları birleştiren testler de yaygın olarak kul­

lanılmaktadır. Soru formlarının türünü ve akış sistematiğini bilenler genellikle daha başarılı olmaktadırlar. Çalışma ajansları ve internet (www.planet­beruf.de) bir sürü örnek test malzemesi sunmaktadır.

Bahar Kizil, Sängerin und Tänzerin:

»Ich habe die Schule selber in der 12. Klasse abgebro­

chen, weil ich zu dieser Zeit bei Popstars war und ich unbedingt meine Chance nutzen wollte, erfolgreich Musik zu machen und auf großen Bühnen zu stehen. Doch ich habe mir damals eine Sache geschwo­

ren: mein

Abitur

nachzuholen. Und genau das tue ich jetzt. Gerade wir, die neue Generation, können

Vorbilder sein

. Das geht aber nur, wenn DU dein Leben in die Hand nimmst und dich weiterbildest.

Absolviere deine Schule, deine Ausbildung oder dein Studium.

Biete dir selber neue Perspekti­

ven

und sei nicht faul. Jeder hat Interessen. Du musst nur rausfinden, welche deine sind.«

Bahar Kızıl, şarkıcı ve dansöz:

»Okulu 12. sınıftan terkettim. Çünkü o zamanlar “Popstars” programına alınmıştım ve ele geçirdiğim bu şansı ne pahasına olursa olsun değerlendirmek istiyor, başarıyla müzik yapmak ve gelecekte büyük sahnelere çıkmak arzu ediyordum. Ama o zamanlar abitur sınavına daha sonra dışarıdan gireceğim diye kendi kendime yemin etmiştim. Özellikle biz yeni kuşak

örnek insanlar

olabiliriz. Ama bu da ancak SEN hayatına sahip çıkıp eğitime devam edersen mümkün olur. Okulunu, meslek eğitimini veya yüksek öğrenimini bitir;

Kendine yeni perspektifler aç

ve tembel olma. Herkesin kendine göre ilgi ve çıkar alanları vardır. Seninki­

lerin de ne olduğunu bizzat sen araştırıp bulmalısın.«

Bodenständig Prominente türkischer Herkunft über »Zukunft durch Ausbildung«

Sebat etmek Ünlüler »Meslek Eğitimiyle Geleceğe Sahip Çıkmak« hakkında ne düşünüyorlar

Nazan Eckes, Journalistin und Moderatorin:

»Die eigentliche Arbeit beginnt noch vor dem ersten Arbeitstag. Und die heißt:

Verlass dich auf dich!

Es ist sehr wichtig, sich selbst zu vertrau­

en, sich ein Ziel zu setzen und intensiv daran zu arbeiten. Natürlich funktioniert das nur mit der richti­

gen Unterstützung der Eltern, Freunde oder Lehrer.

Es macht Spaß, die Zukunft und das Leben selbst zu bestimmen

und nichts dem Zufall oder anderen zu überlassen. In Deutschland gibt es für jeden, der wirklich will, Arbeit. Und ich sehe keinen Grund, sich als Junge oder Mädchen mit Migrationshintergrund zurückhaltend zu verhalten oder zu glauben ‚Die nehmen mich eh nicht‘.

Ehrgeiz, Qualifikation und Einsatz überzeugen immer.

Aber dafür muss man auch was tun!«

Nazan Eckes, gazeteci ve sunucu:

»Esas iş daha birinci iş gününden önce başlar. Ve bu da‚

Kendine güven!’

işidir. Kendine güvenmek, bir hedef saptayıp buna erişmek için sıkı sıkıya çalışmak çok önemlidir. Elbet bu da ancak veliler, arkadaş veya öğretmenlerin doğru desteğiyle mümkün olabilir.

Geleceği ve hayatını bizzat kendinin tayin etmesi

ve hiçbir şeyi ne tesadüfe ne de başka şeye bırakmamak zevk verir. Almanya’da ger­

çekten çalışmak isteyen herkes için iş var. Kız veya erkek gençler için çekingen olmak veya ‚zaten beni işe almazlar’

diye düşünmek için bir neden yok.

Hırs, yeterlik ve çalışma isteği göstermek

her zaman ikna eder. Ama bunun için de çaba harcamak gerekli!«

Pinar Erincin, Film- und Fernsehschauspielerin:

»Meine türkische Herkunft hat sich im Laufe meines Lebens als unglaublich

großer Vorteil

erwiesen: zweisprachig und in zwei Kulturen auf­

zuwachsen bedeutet für mich,

aus beiden Kulturen das Beste

für mich rausholen zu können.

Es bedeutet, in beiden Ländern zu Hause zu sein und arbeiten zu können. Daher mein Rat an alle Ju­

gendlichen:

Folgt eurem Herzen

und lasst euch nie einreden, es ginge nicht, was ihr euch vor­

stellt und wünscht. Findet heraus, was eure Stärken sind und was euch Spaß macht. Wenn ihr hart an euch arbeitet, könnt ihr nahezu alles erreichen! Wichtig dabei ist, sich nicht hängen zu lassen und an sich zu glauben.

Nutzt die vielfältigen Möglichkeiten

und Vorteile eurer kulturellen Vielfalt.«

Pınar Erinçin, film ve televizyon oyuncucu:

»Türk kökenim yaşamım boyunca benim için inanılmaz derecede

büyük avantaj

oldu: İki dillilik ve iki kültür içinde yetişmiş olmak benim için

her iki kültürden en iyisini

seçip almak olanağına sahip olmak demektir. Her iki ülkede de kendini yurdunda hissetmek ve çalışabilmek demektir. Bunun için bütün gençlere şu öğütü vermek isterim:

Yüreğinizin sesine kulak verin

. Tasarladığı­

nız ve arzu ettiğinin şeyin olamayacağı laflarına hemen kanmayınız. Güçlü taraflarınızın ne olduğunu ve neyin hoşu­

nuza gittiğini arayıp bulunuz. Sıkı bir çalışmayla hemen hemen herşeye erişebilirsiniz! Önemli olan ayakta kalmak ve kendine inanmaktır.

Çok yönlü olanaklardan

ve sahip olduğunuz kültürel zenginlikten yararlanınız.«

Serhat Dogan, Comedian:

»Aus meiner Sicht gibt es viele Vorteile, mit und in zwei Kulturen aufge­

wachsen zu sein. Schließlich kann man sich die Kultur, in der man sich besser fühlt, selbst aussuchen.

Für türkische Jugendliche in Deutschland ist die

Ausbildung sehr wichtig

, weil sie sonst nur we­

nig Chancen haben, hier einen Arbeitsplatz mit Zukunft zu finden. Dabei sollten die Eltern ihren Kindern bei der Berufsauswahl die Freiheit geben, den Beruf selbst auszusuchen und sie auch während der Aus­

bildung in jeder Hinsicht unterstützen. Spaß an der Tätigkeit, Interesse am Beruf und der

Wille zum Erfolg

, das sind sehr gute Voraussetzungen für einen

erfolgreichen Start ins Berufsleben.

^«

Serhat Doğan, komedyen:

»Görüşüme göre, iki kültürün içinde bu kültürlerle birlikte yetişmiş olmanın bir­

çok avantajı vardır. Sonuçta kendini daha rahat ve mutlu hissedeceğin kültürü ancak kendin arayıp bulabilirsin. Türk gençleri için

meslek eğitimi çok önemli

. Yoksa geleceği olan bir işyeri bulma şansı çok azdır. Anne ve baba­

lar çocuklarına meslek seçiminde özgürlük tanımalı. Çocuklar eğitim alacakları mesleği kendileri seçmeli ve meslek eğitimi süresince her açıdan anne ve babaları tarafından desteklenmeli. İşi sevmek, mesleğe ilgi duymak ve

başarı için sağlam iradeli olmak

. Tüm bunlar

meslek yaşamına başarılı bir giriş

için mükemmel koşul­

lardır.«

Olgu Caglar, Schauspieler:

»Für türkischstämmige Jugendliche ist es mit Sicherheit schwerer, im Schul­ und Berufsleben Fuß zu fassen, man muss häufig

200 Prozent

geben, um Anerkennung zu bekommen oder hat mit Vorurteilen zu kämpfen. Deshalb ist es wichtig, dass

Eltern und Schule zusammenarbeiten

und Kinder mit Migrationshintergrund ihre Muttersprache beherrschen, denn erst dann bekommt man auch den Zugang zum Erlernen einer zweiten Sprache. Ich selbst habe sieben Schulwechsel mitgemacht und hatte es mit Lehrern nicht leicht, habe aber immer an mich selber geglaubt und

mein Ziel nie aus den Augen verloren:

Schauspieler werden!«

Olgu Çağlar, sinema ve tiyatro oyuncusu:

»Türk gençler için okul ve meslek yaşamında tutunabilmek mutlaka daha zordur. Genellikle

yüzde 200

daha fazla enerji harcayarak saygınlık kazanmak mümkün olmakta­

dır. Önyargılarla mücadele etmek gerekiyor. Bu nedenle,

anne ve babaların okullarla birlikte çalışma­

sı

, göçmen ailelerinden gelen çocukların anadillerine iyi vakıf olmaları önemlidir. Çünkü giriş kapılarının açılmasını ancak ikinci bir dili öğrenirseniz sağlayabilirsiniz. Bizzat kendim de okul değiştirmek zorunda kaldım. Öğretmenlerle iyi anlaşamıyordum. Ama kendime güven ve inancı hiç kaybetmedim. Ve

sinema ve tiyatro oyuncusu ol­

ma hedefimden hiç sapmadım!«

Lilay Huser, Theater-, Film- und Fernsehschauspielerin:

»Das Wichtigste aus meiner Sicht ist, dass die Jugendlichen aus Zuwandererfamilien zunächst ihre

Muttersprache richtig be­

herrschen

müssen, bevor sie deutsch lernen. Viele Familien versuchen ihren Kindern zuhause ihre Muttersprache und Deutsch beizubringen, obwohl die Eltern selbst die deutsche Sprache nicht so gut beherrschen. In diesen Fällen rate ich zu professioneller Hilfe. Nicht nur türkische und türkischstämmige Jugendliche sollten sich darüber im Klaren sein, dass

Multikulti

in der heutigen Gesellschaft und im Arbeitsleben wichtig und vorteilhaft ist. Wir sprechen zwei oder mehr Sprachen und erkennen oft kulturbe­

dingte Hemmnisse und Hürden. Wir Zugewanderte sollten unsere

Stärken und Vorteile nutzen

.«

Lilay Huser, tiyatro, film ve televizyon oyuncusu:

»Görüşüme göre göçmen ailelerinden gelen genç­

ler Almanca’dan önce

kendi anadillerine doğru dürüst vakıf olmalıdırlar

. Birçok aile kendileri doğru dürüst Almanca bilmedikleri halde çocuklarına Türkçe ve Almanca öğretmeye çalışıyorlar. Bu durumlarda profesyonel yardım alınması öğüdünü vermek isterim. Türk gençler

multikültinin

günümüz toplumu ve iş yaşamında önemli ve avantajlı olduğunun bilincinde olmalıdırlar. Ama ama kökeni ne olursa olsun bütün gençler de bu bilinci paylaş­

malı. Bizler iki veya daha fazla dile vakıf olup kültür koşullu zorluk ve engelleri çoğu kez daha iyi görebiliyoruz. Biz göçmenler

güçlü yanlarımız ve avantajlarımızdan

yararlanmalıyız.«

Sinan Akkus, Regisseur und Drehbuchautor:

»Als multikultureller Berufseinsteiger trägt man

mindestens zwei Welten

in sich. Man kennt die Mentalität von beiden und das Schönste ist, dass man den Humor von zwei Kulturen in sich trägt.

Multikulturalität ist ein Gewinn

und niemals eine Schande. Eine Ausbildung macht sich immer bezahlt. Also, nicht an das schnelle Geld denken, sondern langfristig anlegen.

Eine Ausbildung ist eine Investition in die Zukunft.

Es spricht nichts dagegen, noch mit 30 sein Abitur nachzuholen oder eine Ausbildung zu machen. Fehl­

schläge sind da, um aus ihnen zu lernen.«

Sinan Akkuş, rejisör ve senaryo yazarı:

»Meslek hayatına daha yeni giren multikülti bir insan kendi

içinde

en azından iki dünyayı

yaşar. Her iki tarafın zihniyeti ve hangisinin daha güzel olduğunu bilir.

Multikültürlü olmak

utanılacak bir şey değil tam tersi

bir kazançtır

. Meslek eğitimi yapan her zaman kazanır. Yani çabuk para kazanıp köşeyi dönmek değil uzun vadeli yatırım yapmayı düşünmek gerekli.

Meslek eğitimi gelecek için yapılan yatı­

rımdır

. 30 yaşında dahi dışarıdan abitur yapmak veya meslek eğitimine başlamak buna ters bir durum oluşturmaz. Elbet başarısızlıklar da yaşanacaktır. Ama hatalar karşısında havlu atmamalı, bunlardan ders çıkarmayı öğrenmek gerekli.«

Firat Arslan, Profiboxer:

»Ich habe in meiner Karriere etwas sehr Entscheidendes gelernt: Wenn du glaubst, es geht nichts mehr, dann geht noch eine ganze Menge. Das gilt nicht nur für den Boxring, sondern auch für den Alltag. Wenn man ein

Ziel vor Augen

hat, sollte man daran glauben, dafür kämpfen und auch nach Rückschlägen nicht aufgeben. Ich habe festgestellt, dass es nur einen Weg gibt,

Respekt

zu bekommen:

durch Fleiß und Arbeit

. Dazu gehört, sich weiterzubilden und sich im Berufsleben durchzubeißen. Respekt, Wille und Kampfgeist. Nur so kann man sich integrieren und Anerkennung erhalten. Integration ist keine Einbahnstraße, dazu gehören immer zwei. Aber einer muss den ersten Schritt machen – und das ist kein Zeichen von Schwäche, sondern von Stärke.«

Fırat Arslan profesyonel boksördür. Şunları söylüyor:

»Kariyerimde çon önemli bir şeyi öğrendim:

Artık hiçbir şeyin yolunda gitmeyeceğini sandığın, yani ümidi kestiğin anda tam tersi bir sürü şeyin yoluna girdiğini gö­

rürsün. Bu sadece boks mücadelesi için değil genelde günlük yaşam için de geçerlidir. Yani

önünüze bir hedef koyup

inançla bu hedefe ulaşmak için mücadele etmek ve alınan darbelere rağmen havlu atmamak gerekir.

Say­

gınlık

kazanmak için tek bir yol olduğunu saptadım: Bu yol da

çalışkan olmak ve emek harcamaktan

geçer. Yani meslek eğitimi alarak uzmanlaşmaya devam etmek ve meslek yaşamında mücadele ederek kendini kabul ettirmek. Saygınlık, çelik irade ve mücadele ruhu. Ancak bu şekilde topluma entegrasyon sağlanabilir ve saygınlık ka­

zanılabilir. Entegrasyon tek yönlü yol değildir. Bunun için iki taraf olmalı. Biri ilk adımı atmalı. Bu zayıflık işareti değil tam tersi güçlü olduğunuzu gösterir.«

Schüler und Lehrerin Öğrenci ve Öğretmeni

Auf den Weg bringen

Doğru yolu gösteren insanlar gerekli!

Manchmal fehlt einfach nur die helfende Hand, hier und da ein gutes Wort, ein bisschen Unterstützung, ein Wink ohne Zaunpfahl. Soll heißen: Motivation und Zuversicht. Ob Mutter und Tochter, Meister und Lehrling oder Lehrer und Schü- ler: Sie alle zeigen, wie man die Zukunft bewegen kann.

Bazen yardım için uzanan bir el, bazen bir öğüt, bazen biraz destek, bazen iyi niyetli bir uyarı gerekli olur. Yani cesaret

verip özendirecek bir insana ihtiyaç duyulur. İster anne kızına olsun, iste usta çırağına, ister öğretmen öğrencisine ister

anne kızına, ister usta çırağına olsun... Hepsi doğru yolu göstermek isterler.

Ömercan Daglar (17)

Eigentlich möchte ich Polizist werden. Ich fand schon als Kind Kri­

mis immer spannend und außerdem möchte ich Menschen gerne helfen. Vorher werde ich aber eine Ausbildung machen, vielleicht als Einzelhandelskaufmann. Schulisch könnte ich besser sein, aber ich engagiere mich, ich war schon dreimal Klassensprecher. Ich kümmere mich, wenn es Streitigkeiten gibt oder wenn jemand Nachhilfe braucht. Ich wollte immer die gleiche Klassenlehrerin ha­

ben, die auch mein Bruder hatte. Hat dann auch geklappt. Frau Schnelle kann man vertrauen, sie hat gute Ideen und sie hilft im­

mer. Als mein Vater gestorben ist, war sie da und hat zugehört. Ich glaube, das größte Problem ist, wenn Menschen durch Rückschlä­

ge aufgeben. Man muss im Leben Ausdauer und Geduld haben, sich auch selbst kümmern, denn nichts kommt von alleine.

Renate Schnelle (59)

Ich bin seit der 5. Klasse Ömercans Klassenlehrerin. Sein älterer Bruder und seine ganzen Onkel waren auch hier auf der Schule.

Die ganze Familie unterstützt ihn bei der Berufsvorbereitung, sie alle stehen fest mit beiden Beinen im Arbeitsleben und wissen, wie wichtig ein Beruf ist. Bei Ömercan hat man immer gemerkt, dass viel Wert auf die Erziehung gelegt wurde. Er ist respektvoll, zielstrebig und überaus hilfsbereit. Leider sind nicht alle Eltern so fürsorglich. Ich wohne in der Nähe der Schule im Stadtteil Kinder­

haus, den man durchaus als sozialen Brennpunkt hier in Müns­

ter bezeichnen kann. Da bekommt man die Probleme aus erster Hand mit. Einige Eltern meiner Schüler habe ich noch nie gese­

hen, obwohl ich sie ständig einlade. Das heißt für uns Lehrer auch, dass der Erziehungsauftrag immer mehr Raum einnimmt, dass wir auch ganz einfache Dinge vermitteln müssen, zum Beispiel wie man richtig isst.

Ömercan Daglar (17)

Esasında polis olmak istiyordum. Daha çocukken polisiye filmleri heyecanla seyreder, büyüyünce polis olup insanlara yardımcı olmak isterdim. Ama şimdi önce meslek eğitimi yapmak istiyorum. Belki parakende satış elemanı yani tezgahtarlık eğitimi gibi… Okulda du­

rumum daha başarılı olabilirdi, ama daha iyi olması için çabalıyo­

rum. Şimdiye kadar üç defa sınıf sözcüsü oldum. Kavga çıktığında veya birinin yardımcı derse ihtiyacı olduğunda ilgileniyorum. Hep erkek kardeşimin sınıf öğretmeninin benim de sınıf öğretmenim ol­

masını isterdim. Ve bu arzum gerçekleşti. Bayan Schnelle güvenilir bir insandır. Hep iyi fikirler getirir ve yardımcı olur. Babam vefat et­

tiğinde de yanımızda oldu ve dertlerimizi paylaştı. Kaderin vurduğu insanların hayattan umudu kesmeleri bence çok büyük bir hata...

Hayatta azim ve sabır gerekli… Hiç bir şey kendiliğinden olmaz.

Herkes kendi geleceğine sahip çıkmalı…

Renate Schnelle (59)

5. sınıftan beri Ömercan’ın sınıf öğretmeniyim. Abisi, amca ve da­

yılarının hepsi bu okuldaydılar. Bütün ailesi Ömercan’ı mesleğe ha­

zırlık çalışmalarında destekliyor. Aile fertlerinin hepsi iş hayatının içinde sağlam konumlarda olup kazanılmış bir mesleğin ne kadar önemli olduğunun bilincindeler. Ömercan’ın tavır ve davranışlarında ailesinin eğitim ve terbiyeye ne kadar önem verdiği hep belli olu­

yor. Ömercan saygılı, azimli ve çok yardımsever… Maalesef bütün anne ve babaların hepsi onunkiler kadar sorumluluk göstermiyor­

lar. Okulun yakınında Kinderhaus mahallesinde oturuyorum ki, bu mahalle Münster’de sosyal açıdan yakıcı sorunların yoğun olduğu bir mahalledir. Burada sorunlar hakkında hemen bire bir bilgi sahi­

bi olabilirsiniz. Sürekli veli toplantılarına davet etmeme rağmen bazı öğrencilerimin anne ve babasıyla daha hiç karşılaşmadım. Yani biz öğretmenler için eğitim görevinin kapsadığı alan gittikçe büyümek­

te ve bunun sonucu çok basit şeyleri, örneğin doğru yemek yemeği dahi öğretmek zorunda kalmaktayız.

Schüler und Lehrerin

Nuran Celik (38)

Meine Eltern haben nie richtig deutsch gelernt und deshalb konn­

ten sie mich auch nie richtig unterstützen. Zur Zeit arbeite ich als Küchenhilfe im Studentenwerk. Ich habe leider keine Ausbildung gemacht, und das bereue ich heute. Deshalb ist es mir auch so wichtig, dass meine Kinder eine machen, dass sie es später leichter haben, auf dem Arbeitsmarkt zu bestehen. Ich schaue auch, wel­

che Praktikumsplätze und Ausbildungsmöglichkeiten es für sie gibt.

Bei einer Projektwoche der Schule habe ich eine Homeparty für Eltern und Schüler bei mir zuhause gemacht. Wir haben gegessen, getrunken, über Probleme geredet und uns näher kennen gelernt.

Das Zuhören ist so wichtig. Ebru ist für mich mehr eine Schwester oder Freundin, wir können über alles reden. Ich habe sie immer offen erzogen, für mich ist selbstverständlich, dass sie entscheidet, wen sie später mal heiraten möchte. Grenzen muss es natürlich auch geben und ich möchte immer wissen, wo sie ist, damit ich mir keine Sorgen machen muss.

Ebru Celik (16)

Ich bin hier in der Waldschule in Münster interkulturelle Streit­

schlichterin. Ich erkläre zum Beispiel, warum manche Schülerin­

nen ein Kopftuch tragen und warum es wichtig für sie ist. Meistens gibt es ja nur Streit, weil die Kommunikation und Aufklärung fehlt.

Hilfsbereit war ich schon immer und Mädchen­Zickereien sind gar nicht mein Ding. Ich hoffe, dass ich den Realschulabschluss schaf­

fe, weiß aber auch, dass ich dafür noch etwas mehr tun muss. Ich möchte nach der Schule gerne in den Bereich Hauswirtschaft und Gastronomie. Planen, Kochen und Service – das alles liegt mir. Ein Praktikum habe ich schon gemacht und jetzt fange ich mit den Bewerbungen an. Bei Freunden und Verwandten, die keine Ausbil­

dung haben, bekomme ich ja mit, wie schwer sie es haben, einen Job zu finden. Ich bin froh, dass ich eine Mutter habe, die immer für mich da ist, mir zuhört, mich motiviert und mir bei Problemen zur Seite steht.

Nuran Çelik (38)

Annem ve babam doğru dürüst Almanca öğrenemedikleri için ba­

na yeterli desteği veremediler. Bu sıralar bir üniversitenin sosyal tesislerinde mutfak yardımcısı olarak çalışıyorum. Maalesef meslek eğitimi alamadım. Bundan bugün dahi pişmanlık duyuyorum. Bu nedenden çocuklarımın meslek eğitimi almasına büyük değer ve­

riyorum. Bir meslek öğrensinler ki, yarın daha kolay iş bulabilsin­

ler. Çocuklarım için hangi staj yerleri ve meslek eğitimi olanakları olduğunu araştırıyorum. Bir proje haftasında veli ve çocuklar için evimde bir parti verdim. Yedik, içtik, sorunlar hakkında konuştuk, birbirimizi daha yakından tanıdık. Çocukların söylediklerine kulak vermeliyiz. Kızım Ebru benim için bir kızkardeş veya bir kız arka­

daş gibi. Her konuda konuşabiliyor, görüş alış verişi yapabiliyoruz.

Onu özgür düşünceli, açık sözlü biri olarak yetiştirdim. Yarın kimle evleneceğine kendisinin karar vermesi benim için gayet normaldir.

Elbet sınırlar koymalı. Merak etmemem için nerede bulunduğunu hep bilmek isterim.

Ebru Çelik (16)

Münster Waldschule okulunda interkültürel anlaşmazlıklar konu­

sunda uzlaştırıcısı olarak çalışıyorum. Örneğin bazı kız öğrencilerin neden başörtüsü takdıklarını ve bunun onlar için neden önemli ol­

duğunu açıklıyorum. Anlaşmazlık ve çatışmalar çoğunca iletişim ve bilgilendirme eksikliklerinden kaynaklanmaktadır. Hep yardımsever oldum. Kızlar arasındaki çekişmeler benim işim değil. Realschule‘yi bitireceğimi umuyorum. Ama bunun için de daha fazla ders çalış­

mam gerektiğinin bilincindeyim. Okulu bitirdikten sonra ev ekono­

misi ve lokantacılık alanında çalışmak istiyorum. Planlamak, yemek pişirmek ve servis yapmak... Bunların hepsi bana uyuyor. Bir staj yaptım ve şimdi de meslek eğitimi için başvurular yapıyorum. Mes­

lek eğitimi yapmamış arkadaş ve akrabalarımın bir iş ararken ne ka­

dar zorluk çektiklerini görüyorum. Her zaman yanımda olan, söyle­

diklerime kulak veren, bana cesaret veren ve sorunların çözümünde beni destekleyen bir annem olmasından çok mutluyum.

Mutter und Tochter Anne ve Kızı

Günay Gülmüs (20)

Mein Vater hat mich 1996 hier beim BV Altenessen angemeldet.

Mein Platz ist im Mittelfeld und mein Vater kommt nach wie vor zu jedem Spiel. Meine Lieblingsvereine als Fan sind Schalke 04 und Galatasaray Istanbul. Das ist nicht ganz unsere Klasse, wir spielen in der Kreisliga B. Es wäre schon toll, mal in der Landesliga oder der Bezirksliga zu spielen. Aber nur mit Altenessen, wechseln würde ich dafür nicht. Ich bin hier groß geworden, habe alles mitgemacht und eine enge Bindung zum Verein. Die meisten hier sind auch meine Freunde und wir sind ein bunter Mix an Nationen: Algerier, Libane­

sen, Deutsche, Türken oder Polen. Meinen Trainerschein habe ich hier auch gemacht, eine Zeit lang die Mädchenmannschaft trainiert und AG‘s in den Schulen geführt. Nur mit einem Ausbildungsplatz hat es nicht so leicht geklappt, bis Herr Kropp mal bei seiner Werk­

statt nachgefragt hat, ob sie nicht jemanden gebrauchen könnten.

Ich habe dann ein zweiwöchiges Praktikum gemacht und bekam den Ausbildungsplatz. Für mich waren schon von kleinauf Autos und Fußball das Größte. Jetzt habe ich beides. Ich hoffe, ich schaffe den Gesellenbrief, und eine Festanstellung wäre auch super. Alten­

essen möchte ich eigentlich gar nicht mehr verlassen. Hier kennt jeder jeden. Ich gehe aus dem Haus und schon treffe ich Freunde oder Bekannte. Es ist fast so wie in einer großen Familie.

Günter Kropp (71)

Ich spiele hier noch jeden Sonntag mit den Altherren Fußball. Da sind einige dabei, mit denen ich vor über 30 Jahren das erste deutsch­türkische Jugendcamp in der Türkei gemacht habe. Einer von ihnen ist Günays Vater. Dass wir den Jugendlichen auch au­

ßerhalb des Sportplatzes helfen, sehen wir als soziale Verpflichtung.

Beziehungen helfen da natürlich, wie bei Günay, der jetzt Kfz­Me­

chatroniker wird. Ich selbst war 25 Jahre Geschäftsführer des Es­

sener Sportbunds und bin jetzt 2. Vorsitzender beim BV Altenessen.

Für uns war immer klar, dass wir die ausländischen Mitbürger und Migranten, deren Anteil in Altenessen sehr hoch ist, noch mehr in den Verein integrieren müssen. Wir haben nicht nur einen Ar­

beitskreis Migration gegründet, wir organisieren Feste, suchen den Kontakt zu Moscheen und Kulturvereinen, feiern gemeinsam, ob zu Nikolaus oder zum Opferfest, und haben auch den Mädchen­

fußball eingeführt. Wir haben dadurch sehr viel Zuspruch erfahren, die Mitgliederzahl ist gestiegen und auch die Akzeptanz bei Spon­

soren und bei Partnern aus der Politik ist sehr hoch. Für unsere Ar­

beit sind wir jetzt mit dem Integrationspreis des DFB ausgezeichnet worden. Dafür gab es einen Transporter der beteiligten Autofirma, und Oliver Bierhoff hat mir die Hände geschüttelt.

Günay Gülmüş (20)

Babam 1996 yılında BV Altenessen kulübüne kaydımı yaptırdı. Or­

ta saha oyuncusuyum ve babam hala daha her oyunumu seyret­

meye gelir. Taraftarı olduğum takımlar Schalke 04 ve Galatasaray Istanbul. Ama biz bu takımların sınıfında oynamıyoruz. Kreisliga B‘de, yani yerel ligde oynuyoruz. Landesliga yani eyalet ligi veya bezirksliga, yani bölge liginde oynamak çok güzel olurdu. Ama oy­

nadığım takım sadece Altenessen olsun... Bunun için başka bir ku­

lübe gitmek istemem. Burada büyüdüm, her olayın içinde oldum ve takımla sıkı bağlarım oluştu. Burada oynayanların çoğu arkadaşım ve farklı milletlerden renkli bir miks oluşturuyoruz. Aramızda Ceza­

yirliler, Lübnanlılar, Almanlar, Türkler ve Polonyalılar var. Antrenör­

lük lisansımı da burada aldım. Bir süre kızlar takımını çalıştırdım ve okullarda çalışma grupları yönettim. Bir tek, çıraklık yeri bulmak ko­

lay olmadı. Bay Kropp çalıştığı atölyede birisine ihtiyaçları olup ol­

madığını sorduktan sonra burada iki haftalık bir staj yapıp ardından çıraklık eğitimine başladım. Daha küçük yaşlardan beri otomobil ve futbol benim için her şeydi. Ve şimdi her ikisine sahibim. Kalfalık diploması alacağımı umuyorum. Ardından kadrolu işçi olarak işe alınmak çok süper olurdu. Altenessen‘i hiç terketmek istemiyorum.

Buradak herkes birbirini tanır. Evden çıkar çıkmaz arkadaş ve tanış­

larla karşılaşıyorum. Sanki büyük bir aile gibiyiz.

Günter Kropp (71)

Hala daha her pazar yaşlı beylerle futbol oynuyorum. Otuzu aşkın yıl önce Türkiye‘de ilk Alman­Türk Gençlik Kampı kurduğumuz ar­

kadaşlardan bazıları hala aramızda. Bunlardan biri de Günay‘ın ba­

bası. Gençlere saha dışında da yardımcı olmayı sosyal bir görev ola­

rak görüyoruz. Elbet sosyal bağlantılarımız da bize yardımcı oluyor.

Örneğin Günay‘ın durumunda böyle oldu. Günay şimdi oto mekat­

ronik teknisyeni olacak. Ben bizzat 25 yıl Essen Spor Birliği (Sport­

bund) müdürüydüm ve şimdi BV Altenessen takımının 2. başka­

nıyım. Altenessen‘de çok yüksek oranda yaşayan yabancı kökenli hemşirelerimizi kulübe entegre etmek zorunda olduğumuzun hep bilincindeydik. Böylece sadece Migration Çalışma Grubu kurmakla kalmadık, eğlenceler organize ediyor, cami ve kültür dernekleriy­

le ilişki kuruyor, ister noel baba ister kurban bayramı olsun ortak bayram kutlamaları yapıyoruz. Bir kız futbol takımı da kurduk. Bu çalışmalarımız kabul gördü ve üye sayımız yeniden artmaya başla­

dı. Ayrıca sponsorlarımız ve siyasi çevrelerden gelen partnerlerimiz nezdinde itibarımız arttı. Burada yaptığımız çalışmalardan dolayı DFB Entegrasyon Ödülü almaya hak kazandık. Ödül olarak bize, sponsor olarak katılan bir araba firmasından bir transporter hediye edildi. Ayrıca Oliver Bierhoff gelip benle tokalaştı.

Vorstand und Spieler

Yönetim Kurulu ve Oyuncular

Fidan Habibe (35)

Mittlerweile habe ich drei Bäckereien, acht Angestellte und fünf Auszubildende, für die ich verantwortlich bin. Da ist man dann auch zwölf Stunden am Tag mit beschäftigt. Kübra hat bei uns, wie jede Auszubildende, erstmal ein Praktikum gemacht. Sie war auch nach der Schule oder am Wochenende hier, sie hat sich en­

gagiert und gezeigt, dass sie unbedingt arbeiten möchte. Und da sie nicht nur fleißig und ehrlich, sondern auch offen und herzlich im Kundenkontakt ist, musste ich nicht lange überlegen, ob ich sie einstelle. Als Chefin habe ich auch eine gewisse Vorbildfunktion und für mich ist es wichtig, die Auszubildenden nicht nur zu kriti­

sieren, sondern auch zu loben. Ich möchte ihnen nicht die Lust an der Arbeit nehmen, sie sollen sich hier auch wohl fühlen und gerne hierhin kommen. Und letzten Endes muss ich mich auch auf sie verlassen können, schließlich fällt es auch auf mich zurück, wenn sie nicht ordentlich arbeiten.

Kübra Tosun (18)

Meinen Hauptschulabschluss habe ich mit 1,2 gemacht. Ich wollte unbedingt hier meine Ausbildung absolvieren, weil die Atmosphä­

re und das Betriebsklima ganz besonders sind. Denn es geht weit über ein normales Arbeitsverhältnis hinaus, da wir auch in der Frei­

zeit viel miteinander unternehmen, zum Beispiel ins Kino oder Es­

sen gehen. Meine Chefin kann ich auch anrufen, wenn ich private Probleme habe, sie hat immer ein offenes Ohr. Sie ist nicht streng, aber sie ist eine Perfektionistin und legt großen Wert auf Disziplin.

Das ist hier wie eine kleine Familie, in der ich mich sehr wohl füh­

le. Wenn man mal um 04:30 Uhr in einer Filiale sein muss, dann ist das zwar nicht ganz so schön, aber das gehört eben dazu. Ich möchte mich auf jeden Fall auch weiterbilden, vielleicht den Meis­

ter machen und später selbst mal eine kleine Bäckerei führen, um das weiterzugeben, was ich hier gelernt habe.

Chefin und Auszubildende

Fidan Habibe (35)

Şu anda sorumlu olduğum üç fırın, sekiz işçi ve beş çırak var. Her gün oniki saat çalışıyorum. Kübra işletmemizde her çırak gibi ön­

ce staj yaptı. Okuldan sonra veya hafta sonlarında buraya gele­

rek çalışmak istediğini gösterdi. Çalışkan, dürüst ve aynı zamanda müşteri ilişkilerinde açık ve samimi olduğu için onu işe alma kara­

rını zorluk çekmeden verdim. Şef olarak örnek olmam gerekmekte.

Çırakları hep eleştirmek değil, iyi yönlerini övmek gerektiğinin de bilincindeyim. Çalışma sevgilerini yok etmek istemiyorum. Burada kendilerini mutlu hissetmelerini ve buraya gönülden isteyerek gel­

melerini arzu ediyorum. Zaten düzenli çalışmazlar ve iş sevgileri ol­

mazsa bu durum giderek bana da zarar verecektir. Sonuçta onlara güvenebilmem gerekli.

Kübra Tosun (18)

Hauptschule‘yi 1,2 not ortalaması ile bitirdim. Buranın atmosferi ve iş yeri koşulları çok iyi olduğu için meslek eğitimimi mutlaka burada yapmayı arzu ettim. Boş zamanlarda sıkça beraber olduğumuz için örneğin sinemaya veya yemeğe gittiğimiz için, buradaki ilişkilerimiz normal bir iş ilişkisinden daha farklı. Özel sorunlarım konusunda bi­

le şefime telefon edebiliyorum. Her zaman ilgileniyor. Sert olmama­

sına karşın her şeyin mükemmel olmasını ister ve disipline büyük değer verir. Sanki küçük bir aile gibiyiz ve burada olmaktan mut­

luyum. Bazen sabah saat dört buçukta şubelerin birinde bulunmak gerektiğinde, pek güzel olmuyor. Ama böylesi durumlar da işin bir parçası. Ne olursa olsun meslek eğitimime devam etmek ve hatta usta olmak istiyorum. İleride belki küçük bir fırın işletip burada öğ­

rendiklerimi başkalarına aktarmak olanağına sahip olacağım.

Şef ve Meslek

Eğitim Öğrencisi